Định hướng chiến lược phát triển ngành công nghiệp chế biến cao su khu vực miền đông nam bộ đến năm 2010

Muc luc: Trang CHUONG 1: TONG QUAN VE NGANH CAO su v A sv CAN THIET PHAI DJNH Hu'ONG CHIEN Lu'jc PHAT TRIEN NGANH coNG NGHItP CHE BIEN cAo su KHU Vl}C MrnN DONG NAM BQ... V oi vai_ tro l

NGVOI HVONG DAN KHOA HOC

TS: PHAN THl MINH CHA U

TP.H<) CHI MINH NAM 1crl(3b , , · ;

! GIAO O!)C VA [)t.J T/.;)

TRUONG £Hi KINH T;:•:: ;) ' ' - ,, 1~;n1 ,_, ,

Muc luc:

Trang

CHUONG 1: TONG QUAN VE NGANH CAO su v A sv CAN THIET PHAI DJNH Hu'ONG CHIEN Lu'(jc PHAT TRIEN NGANH coNG NGHI(tP CHE BIEN cAo su KHU Vl}C MrnN DONG NAM BQ

I-T<i'ng quan v~ nganh cao su {J Vi(H Nam va mc}t s6 nu'oc tren the' gioi - 4

1.T6ng quan qua tr'inh phat tri~n cua nganh cao su Vi~t Nam : - 4

2 Tlnh hlnh san xua't va tieu thl;l mu cao su tren the' gidi: - 10

11-Stj c§n thie't phai (Qnh hu'ong chie'n lu'(jc phat tri~n nganh cong nghi~p che' bie'n khu vtjc mi~n Dong Nam Be}: - 12

l.Qua tr'inh phat tri~n va vi tri cua nganh cao su khu V1,l'C Dong Nam BQ (J Vi~t Nam: 2.SJ! dn thie"t cua vi~c d!nh httong chie"n ltt<;Jc phat tri~n nganh c6ng nghi~p che" bie"n cao su: -14

III-Nhii'ng va'n d~ chung v~ xay dtjng (Qnh hu'ong chie'n lu'(jc: -15

1.DJ! bao ph at tri~n: - 15

2.Phan tfch m6i trttong ben ngoai: - 16

3 Phan tfch moi tru'ong ben trong:- -17

4 Xac dinh m1;1c tieu: -17

5.C6ng Cl.J phan tfch va lJ!a chQn dinh hu'ong chie"n lu'<;Jc: -17

CHUONG 2: PHAN TICH THljC TR~NG HO~ T DQNG CUA NGANH CONG NGHl~P CHE BIEN CAO SU KHU Vl)C MrnN DONG NAM BQ THOI GIAN QUA I V ~ nang ltjc san xua' t: -19

IIV e cong ng ~ A hA ? ~ san xuat va c e Ien: -A' ' hKb•A' 21 III.V~ tinh hinh tieu tht;I trong nu'oc va xua't khfiu: -26

IV V,:: e von dau t.u' va K - ~ ' kh? a nang mo rQng san xuat:. -~ ? A ? K 28 v e o c uc va quan y san xua , tleu t V ~ T,:? h·~ ' ? I ' ? Kt A h t;~: -29

CHUONG 3: DlNH HUONG CHIEN LU(jC PHAT TRrEN NGANH CONG NGHI(tP CHE BIEN CAO su KHU vvc MIEN DONG NAM BQ DEN NAM 2010 I- Quan di~m ciia Nha nu'oc va nganh cao su Vi~t Nam: -30

II- Dtj bao thf tru'ong cao su nguyen Ii~u va cao susan phfim : -33

G' , ? ' kh? - ~ A h' ' 33 • 1a ca va a nang cung ca u tren t ~

tru'ong -• KM nang qmh tranh cua m~t hang cao susan phffm trong tie"n trlnh h()i nh?p voi khu VJ!C va tren the' gioi AFTA, WTO va Hi~p d!nh thu'ong m~i Vi~t-My . -34

III- Dfnh hu'ong chie'n lu'(jc phat tri~n: -38

1M l;lC tleu c 1en u'<;Jc: -3 8 ' A h'"' 1 2.Pha n tich rna tr? n SWOT: -3 9

3 L J!a c Qn c 1en u'<;Jc p at tnen: -43 h h./ 1 h, -'/

Chie'n ltt<Jc _ph at tri~n thi tntong -43

Chie'n ltt<jc tang tru'dng h()i nh~p -: -44

Chie'n lu'<jc Ci;lnh tranh -' -45

4.M()t s6 giai phap d~ thlfc hi~n chie'n ltt<jc: -47

Giai phap v€ quan tri va t6 chuc san xua't -~ -47

- Giai ph a p v€ Marketing -: -48

G 1a1 p ap ve ta1 c m -? • h' ;:, ' h' h 50 Giai phap trong cong tac nghien CUll va phat tri€n. -50

KIEN NG HJ -52

K E T L u ~ N --~ -53

MODAU

Qua trlnh d6i moi n~n kinh te' cua Vit%t Nam trong nhung nam qua da mang lc:ti nhi~u th?mh tl,l'u to lOn, t6c d<) tang GDP hang nam dc:tt blnh quan 7% trong 10 nam (1991-2000), kim ngc:tch xueft kh£u gia tang qua tung nam, trong san xu eft cong nghit%p dc:t t duqc t6c d<) tang tru'dng blnh quan 13,5% (1991-2000), nang ll,l'c san xueft cac san ph£m cong nghit%p chu ye'u tang kha, dap urrg nhu cfru trong nu'oc va xufrt kh£u Ht% th6ng ke't cefu hc:t tfrng:bu'u chinh - vi~n thong, du'ong sa, cfru cang, san bay, dit%n dl1<;1c tang cu'ong, doi s6ng nhan dan ngay cang duqc nang cao, nhu du cho tieu dung va sinh hoc:tt cling gia tang m<)t each dang k€ Nhung thanh tl,l'u to lOn d6 da lam cho the' va ll,l'c cua nuoc t~ lOn mc:tnh len nhi~u

Tuy nhien, bu'oc vao the' ky 21 voi nhi~u bie'n d6i sau sac: khoa hQC va cong nght% CO nhung bu'OC tie'n nhay VQt, n~n kinh te' tri thuc da Va dang CO Vai tro n6i b~t trong qua trlnh phat tri~n ll,l'c ll1<;1ng san xueft cua loai ngu'oi, toan du hoa n~n kinh te' dang loi cu6n nhi~u qu6c gia tham gia, Vit%t Nam dang dung tru'oc nhung ccJ h<)i va thach thuc moi d€ c6 th~ h<)i nh~p dl1<;1c voi n~n kinh te' the' gioi

v oi moi tru'ong hoa blnh, sv h<;1p tac, lien ke't qu6c te' va nhung xu the' tich Cl,l'C tren the' gioi tc:tO di~U kit%n d~ nu'OC ta tie'p tl;lC phat huy n<)i ll,l'c va l<;1i the' so sanh, tranh thu duqc ngoc:ti ll,l'c, ngu6n v6n, cong nght% moi, kinh nghit%m quan ly, m& r<)ng thi truong ph1:1c Vl;l cho sv nghit%p cong nghit%p hoa, hit%n dc:ti hoa deft nuoc, d6 la co h<)i lOn d~ chung ta tc:to ra buoc phat tri~n moi

D6ng thai, do nuoc ta can ban vfin la mot nuoc nong nghit%p, di~m xueft phat kinh te' thefp, khoang each v@ trlnh d<) phat tri~n giua nu'oc ta voi nhi@u nuoc tren the' gioi con reft lOn, trong khi n~n kinh te' deft nuoc phai di len trong di~u kit%n Cc:tnh tranh qu6c te' quye't lit%t Day la m<)t nguy ccJ rna ne'u chung ta khong nhanh chong vucJn len thl se tl;lt h~u xa hcJn nua v@ kinh te' Nam bat co hoi, vuqt qua thach thuc d~ tie'p t1,1c vuon len mc:tnh me la vefn d~ c6 y nghia s6ng con d6i voi n~n kinh te' nu'oc ta

Ng?mh cao su Vit%t Nam voi tu each la mot nganh kinh te' quan trQng trong n~n kinh te' qu6c dan, hang nam mang lc:ti kim ng~ch xueft kh£u 300 tri~u USD cho deft nu'oc, duqc xe'p la mot trong ba m~t hang nong nghit%p xueft kh£u chu ye'u cua Vit%t Nam: Gc:to, Ca phe, Cao su, c6 t6c d<) tang tru'&ng blnh quan hang nam tu 10 - 15%, dang trong qua trlnh phat tri~n d~ hoi nh~p voi n@n kinh te' the' giOi cling khong th~ n~m ngoai nhung ccJ hoi va thach thuc efy

1

V oi vai_ tro la ngu6n nguyen lit$u quan trQng cho qua trlnh cong nghit$p hoa, hit$n d~i hoa cua da't nuoc, nhi~u gia tri stl' dt,mg moi cua cao su thien nhien ngay cang dUQC phat hit$n ra theo da tie'n b() cua khoa hQC ky thu~t Tuy v~y cong nghit$p che' bie'n cua nganh cao su Vit$t Nam v~n chua phat tri~n g~n 80% san lu<;Jng mu cao SUsan xua't ra dUQC xua't khftu, chi 20% la tieu dung cho san xua't va che' bie'n cao su n()i dia Nguyen nhan cua thl,l'c tr~ng nay c6 th~ tha'y du<;Jc m()t ph~n la do kh6 khan v~ v6n d~u tu, ph~n khac do thie'u kinh nghit$m trong Vit$c quan ly Va trlnh dQ lao d()ng chua tie'p C~n dUQC VOi COng nght$ moi, tu d6 d~n de'n vit$c thie'u quan tam d~u tu cho cong nghit$p che' bie'n cao su cua cac doanh nghit$p

Mi~n Dong Nam B() g6m cac dnh D6ng Nai, Ba Ria-Vling Tau, Blnh Thu~n, Blnh Duong, Blnh Phuoc, Tay Ninh, Lam D6ng va TP.H6 Chi Minh voi d~c di~m Ia vung c6 t6c d9 tang trudng san xua't cong nghit$p hang nam cao nha't ca nuoc, va cling la vung chuyen canh cay cao su IOn :nha't cua nganh cao

su Vit$t Nam, n~m d m()t vi tri dia ly thu~n l<;Ji, da c6 m()t s6 co sd v~t cha't tuong d6i 6n dinh cho vit$c san xua't va che' bie'n cao su, vl v~y da h()i du cac di~u kit$n thu~n l<;Ji cho vit$c phat tri~n nganh cong nghit$p che' bie'n cao su t~i khu Vl,l'C nay

Tuy nhien d~ phat tri~n m~nh nhung u'u the' v6n c6 cua n6 ben c~nh nhfi'ng kh6 khan do nganh cong nghit$p con non tre va nhfi'ng thtl' thach trong qua trlnh hQi nh~p n~n kinh te' CUa khu VlfC Va the' gioi, ra't C~n CO Slf quan tam cua Dang va Nha nuoc, dia phuong va nganh cao su Vit$t nam trong vit$c d~u tu san xua't, che' bie'n va tieu thl,l san phftm, cling nhu c~n c6 m()t dinh huang chie'n lu<;Jc r6 rang cho nganh Cong nghit$p che' bie'n cao su khu vlfc mi~n Dong

N am B() trong nhung nam tOi

Buc xuc truoc nhfi'ng yeu du tren va voi mong moi cho nganh Cong nghit$p che' bie'n cao su khu vlfc mi~n Dong Nam B() n6i rieng va nganh Cong nghit$p che' bie'n cao su Vit$t Nam n6i chung se phat tri~n m~nh, dap ling m1,1c tieu cong nghit$p hoa, hit$n d~i hoa cua nuoc ta hit$n nay, toi da chQn d~ tai d~ lam lu~n van t6t nghit$p la:" FJjnh hztflng Chien lzt(lc phat triin ngiznh cong

M\lc tH~u cua lu~n van:

Nh~m xac dinh, phan tich thl,l'c tr~ng cua nganh Cong nghit$p che' bie'n cao su khu vlfc mi~n Dong Nam B9 tu d6 xac dinh cac chie'n lu<;Jc d~ phat tri~n

va dua ra cac giai phap dinh huang chie'n lu<;Jc cho nganh Cong nghit$p che' bie'n cao su khu vl,l'c mi~n Dong Nam B()

Phudng phap nghien cuu:

Cac phuang phap nghien cuu du<;Jc si't d1,mg trong lu~n van nay Ia phuang pha p l!ch slt, phan tich, mo ta va tho'ng ke

f)~ tai nay c6 lien quan de'"n nhi~u va'n d~ nhung pht;tm vi cua lu~n van nay chi t~p trung nghien cuu nhung va'n d~ chung cua ngEmh Cong nghi~p ch€ bie'"n cao su khu vl;l'c mi~n Dong Nam B(), cling nhu cac gi:li phap mang tinh t6ng quat, khong di sau vao phan tich rieng cho tung doanh nghi~p c1,1 th€

Lu~n van g6m c6 cac phfrn chinh nhu sau:

• Phfrn md dfr u

- Chuang I: T6ng quan v~ nganh cao su va Sl;l' cfrn thie'"t phai dinh huong chie'"n lu<;Jc phat tri€n nganh Cong nghi~p ch€ bie'"n cao su khu vl;l'c mi~n Dong Nam B<)

- Chuang II: Phan tich thl;l'c tr~ng v~ hot;tt d()ng cua nganh Cong nghi~p ch€ bie'n cao su khu vl;l'c mi~n Dong Nam B()

Chuang III: D!nh huong chie'"n lu<;Jc phat tri€n nganh cong nghi~p ch€ bie'"n cao su khu vl;l'c Mi~n Dong Nam B<) de'"n nam

2010

• Phfrn kie'"n nghi va ke'"t lu~n

Ngu6n so' li~u trong lu~n van nay du<;Jc trich tu cac bao cao cua T6ng cong ty cao su Vi~t Nam va tai li~u cua Sd k€ hot;tch dfru tu', Sd Cong nghi~p TP.HCM

Do thoi gian nghien cuu, tai li~u thu th~p va trlnh d() cua tac gia con it, nen lu~n van khong th€ tranh khoi nhung thie'u s6t va ht;tn ch€ nha't dinh Ra't mong sl;l' d6ng g6p y kie'"n qui bau cua qui thfry, co d€ lu~n van du'<;Jc hoan chinh han

3

CHUONG 1:

TONG QUAN VE NGANH CAO suvA Slj CAN THIET PHAI DJNH HUdNG

CHIEN LU(1C PHA T TRIEN NGANH CONG NGHI~P CHE BIEN CAO SU

KHU Vl)'C MIEN DONG NAM BQ

I-T6ng quan v~ ngfmh cao su (J VietNam va mot sff ml'oc tren the' giOi

11 Tdng quan qua trlnh phat tri~n cua nganh cao su VietNam :

a-v~ tr6ng cay cao su:

Xua't hi~n (J Vi~t Nam tu nam 1897, de'n nay cay cao su da phat tri~n kha 6n dinh voi di~n tich ngay m<)t tang va hlnh thanh nen cac vung san xua't kha t~p trung d Dong Nam B<) va Tay Nguyen Qua trlnh nay da trai qua cac giai do~n phat tri~n sau.:

• Giai doq_n triJng thii nghifm va hinh thanh vung chuyen canh cay cao

Tu nam 1900 de'n nam 1920 la giai do~n thii' nghi~m, ngu'oi Phap chi tr6ng cao su trong thai gian nay d ngo~i o SaiGon- Thu D~u M<)t- Bien Hoa T6c d<) tr6ng hang nam vao khoang 300 ha, de'n nam 1920 di~n tich d~t 7.000

ha, san lu'qng khai thac d~t 3.000 ta'n Trang giai do~n tu nam 1921 de'"n nam

1945, cay cao su da phat tri~n m~nh d Vi~t Nam do cac d6n di~n cao su da hQc hoi du'qc kinh nghi~m tu ngu'oi Anh d Malaysia va nguoi Ha Lan d Indonesia v~ ky thu~t c~o mil va che'" bie'"n cao su Di~n tich tr6ng cao su phat tri~n trong giai do~n nay len de'"n 3.200 ha m6i nam De'"n nam 1945 di~n tich tr6ng cay cao su la 138.000 ha, san lu'qng khai thac d~t 77.400 ta'n

•Giai doq_n suy giiim vifc trting va chtbi{n cao su·(1945-1975):

Do anh hu'dng cua chie'"n tranh nen tu nam 1945 - 1975 vi~c phat tri~n

va kinh doanh cao su bi dlnh tr~, ngu'oi Phap chu tru'dng khong d~u tu' vao tr6ng cay cao su nua rna chil ye'"u la khai thac, t~n thu mil cao su, chuy~n v6n d~u tu' sang ndi khac nhu': Bo Bi~n Nga, Camdrun (j Chau Phi, Malaysia va Indonesia

d Chau A Cac d6n di~n cao su khong du'qc cham s6c va di~n tich cao su ngay cang thu h<:;p, de'"n nam 1974 chi con 68.400 ha voi san lu'qng khoang 21.000 ta'n

Giai do~n nay cling la giai do~n danh da'u vi~c Vi~t Nam b~t d~u xua't kh~u cao su nguyen li~u va cay cao su l~n d~u tien xua't hi~n Ci mi~n B~c nu'oc

ta Nam 1961, Chinh phil da cho tr6ng d~i tra tu Ngh~ An den Vinh Phu voi di~n tich 6.000 ha, nang sua't 800- 900 kg/ha Tuy nhien do di~u ki~n khi h~u khong thich hqp nen de'n nam 1975 di~n tich cay cao sud cac tinh Phia B~c con

l~i khoang 4.500- 5.000 ha

• Giai doq_n ph~lC hiJi va phat triin VifC trting cay cao (1975-2000):

Tu nam_ 1975 de'n 1985, Sau khi th6ng nha't da't mroc, di~n tich cao su con l~i cua ca nuoc khoang 42.000 ha, trong d6 ph~n IOn Ia di~n tich cao su gia c6i c~n thanh ly, c6 10 nha may va cd sd che' bie'n cao su (J mi~n Nam thl 03 nha may bi tan pha hoan toan, 07 cd sd bi xu6ng ca'p tr~m trQng

Tuy nhien du<;c slf quan Him d~u tu cua Dang va Nha nuoc trong vi~c tr6ng va phat tri~n diy cao su nen t6c dQ tang di~n tich tr6ng diy cao su blnh quan tu nam 1976- 1980 d~t 3.000 ha/nam Tu nam 1981- 1985 di~n tich cay cao su da tang t6c d<) len kha nhanh tu 5.000 ha de'n 20.000 ha/nam voi s6 v6n

d~u tu' va h<;p tac cua Lien Xo, C<)ng hoa dan chu Due, Bungari, Balan

Di~n tich cao su giai do~n nay du<;c th~ hi~n qua bi~u sau: ·

Bang 1- Difn tich trdng va san lzt(lng cao su ti't 1976-1985:

d~t blnh quan 3.700 ha/nam, cfing trong giai do~n nay ta da tranh thu dl.l'QC Slf h<;p tac song phudng voi Vi~n RRIM (Malaysia) d~ ap dt,mg cac tie'n b<) khoa h9c ky thu~t, cac lo~i gi6ng moi c6 nang sua't cao tu 1,2- 1,5 ta'nlha/nam nen nang sua't blnh quan toan nganh da d~t du<;c 950 kg/ha

Bang 2 - Difn tich trdng va san lzt(lng cao Sll ti't 1986-2000:

Bang 3 - Biiu dd Difn !ich va San llt(lng cao su qua cdc giai doq,n:

j D Di~n tfch (ha) • San h.t<;1ng (ta'n) j

b -v~ tlnh hlnh khai thac va che' bie'n rnu cao su

Theo ki~rn ke vu'on cay (J thoi di~rn 1-1-1999 thl cha't luqng vu'on cay theo nh6rn cha't luqng du'qc phan nhu' sau:

Bang 4- Bang phan loq,i chat lll(lng vztiJn cay:

cay thl,(c sinh, s6 cay Ct:tO tren ha cling c6 Slf bie'n d9ng ra't IOn giua cac narn tr6ng, giua cac 16 trong tung narn Cac di~n tich vu'on cay kern cha't luqng nay c6 nang sua't tha'p hdn nang sua't blnh quan, da keo theo nang sua't blnh quan cua toan nganh tha'p, rnfj.c du trong nhi@u narn qua nganh cao su da c6 nhii'ng bu'oc phat tri~n nhanh v@ cong tac ChQn gieJng Va ky thu~t tr6ng cao SU

T6c d9 _tang nang sua't blnh quan cua toan nganh du'c;ic th~ hi~n d bi~u d6 sau:

Biuzg 5 - Biiu d6 toe dl) tiing niing suiit binh qulin tolm nglmh cao su

1,5

1988 1990 1992 1994 1996 1998 2000

Nam

, -+ Dong nam b<? -+- Tay nguyen Duyen Hai Mi~n Trung 1

(Ngu6n: T6ng cong ty cao su Vi~t Nam)

Qua~bi~u d6 cho tha'y tu nam 1998 cac Cong ty (J Mi§n Dong Nam b9 vu'c;it nang sufft 1 tffn/ha, trong d6 CO nhung Vu'On cay d(,lt Slf tang tru'dng nang sua't ra't cao nhu' Phuoc Hoa c6 nang sua't nam 1998 tang 35% so voi nam 1997

.da-va Vu'Qt 1,3 ta'n/ha nam 1999, vi~c tang nang sua't cua Phu'oc Hoa la nho tham canh va cac bi~n phap qm1n ly ky thu~t vl cha't lu'c;ing vuon cay Phu'oc Hoa kha thl1p M<)t s6 vu'on cay khac nhu' Tay Ninh, D~u Tie'ng c6 cha't lu'c;ing t6t c6 kha nang nang su<1t Vu'Qt 1,4 t.1nlha, da c6 nhung n6ng tru'ong d9-t tren 1,6 ta'n/ha Tuy nhien m<)t s6 vu'on cay c6 thu~n lc;ii la c6 n§n d.1t rl1t t6t, trong nhung nam kie'n thie't co.ban thl vu'on cay phat tri~n kha nhung nang su.1t l9-i cho ra't thl1p nhu' L<)c Ninh Ngoai ra, ti·ong thlfc te' cling c6 m<)t s6 vu'on cay c6 chl1t lu'Qng qua thl1p ho~c da du'c;ic khai thac qua muc tu nhung nam truoc(86ng Nai) Voi khu vlfc Tay Nguyen nang sua't blnh quan hi~n t9-i chua cao vl da s6 cac vu'on cay moi du'QC du'a VaO khai thac nhu'ng da CO nhung cong ty nang sufft da Vu'Qt muc 1 t.1n/ha( Chu' Se )

v~ tinh hlnh sd che' cao su:

De'n nam 2000 toan nganh c6 30 nha may so che' cao su voi c6ng sua't thie't ke' 225.000 t.1n, c6ng sua't nay du dap ling nhu c~u che' bie'n cho s6lu'c;ing khai thac Cac nha may nay du'QC phan b6 theo vung nguyen li~u nhu' sau:

7

Cac nha may khu vvc Dong nam b() phftn IOn c6 cong sua't tren 6.000 ta'n/nam voi 21 nha may

Khu vvc Tay nguyen va DHMT c6 cong sua't nho, duoi 3.000 ta'n/nam voi 9 nha may

H~ th6ng cac nha may che' bie'n du'QC xay d\l'ng tren dia ban mi~n Dong Nam B<? bao g6m:

Bang 6- Phan bff cac nha may cht bien cao su khu vljc Bong Nam Bl)

Ddn vi tinh· Ta'n

may thitt kt chtbitn

tu'dng du'dng trong t6ng san lu'Qng ra't tha'p (khoang 20% ), rna lo<;ti nay thi

tru'ong the' giOi c6 nhu cftu cao, do chu ye'u pht;tc vt;t cho cong nghi~p san xua't

vo xe ( tieu tht;t 70% san lu<;1ng cao su thien nhien ) Day la m()t ye'u t6lam cho vi~c tieu tht;t san phgm cao su nguyen li~u g~p nhi~u kh6 khan vl khong dap ung du'QC yeu du v~ chung lo<;ti mu cua cac Cong ty nu'oc ngoai

v~ cha't lu'Qng thie't bi, hi~n nay m()t s6 nha may cua Nganh du'QC dftu tu' hoan chinh va hi~n d<;ti, san ph~m c6 cha't lu'Qng kha d6ng d~u d m<?t s6 cong ty nhu' Dftu Tie'ng, D6ng Nai, D6ng Phu Tuy nhien trong toan nganh tinh d6ng

d6u con tha'p, _nha't la giil'a hai khu vJ!c Dong Nam b<) va Tay Nguyen con c6 khm'ing each kha IOn v6 cha't lu<;1ng san ph~m; trong tung C6ng ty san ph~m cling chua th~t d6ng d6u, SJ! khac bi~t xay ra trong tung nha may, theo tung mua va th~m chi trong tung 16 hang Cha't Iu<;1ng san ph~m kh6ng d6ng d6u cling la ye'u t6 lam kh6 tieu th\} san ph~m rna nguyen nhan chinh la c6ng tac quan ly cha't lu<;1ng nguyen li~u

Bi<%n phap chu ye'u quan ly cha't ht<;1ng san ph~m la quan ly, ngu6n nguyen li<%u bao g6m tu khau khai thac, v~n chuy§n, de'n xfr ly trong nha may

va cu6i cung la khau KCS Khau KCS da du<;1c quan tam voi hlnh thuc la hffu he't cac c6ng ty d6u c6 b<) ph~n KCS voi t6ng c6ng sua't ki§m ph~m la 750-800 m~u/ca, du d§ ki§m tra toan b<) san ph~m SVR san xua't Rieng khu vljc Tay Nguyen tlnh hlnh quan, ly cha't Iu<;1ng con kern, hi<%n tC;li cac b<) ph~n KCS chi ki§m tra b~ng quang lu<;1ng De'n nay tlnh hlnh nay du<;1c cai thi~n phffn nao nho vao vi<%c xay dJ!ng m<)t phong ki§m ph~m chung do Vi~n nghien cuu cao su quan ly Tuy nhien, khau KCS chila 1 c6ng doC;ln do Iuong trong dam bao cha't lu<;1ng san ph~m, chu ye'u la khau quan ly cha't lu<;1ng nguyen li~u d§ dam bao d<) d6ng d6u cua cac chi tieu cha't lu<;1ng san ph~m Khau nay v~n con ye'u va chua c6 slf quan tam dung muc o cac C6ng ty

• San ph~m mu cao su

Tu nam 1990 de'n nam 1994, t6ng san lu<;1ng cao su thien nhien tren the' gioi tieu th'l;lla 26.690.000 ta'n trong d6 khoang 19.000.000 ta'n du<;1c nh~p kh~u San lu<;1ng cao su thien nhien cua Vi~t Nam trong nhung nam d6 dC;lt 346.000 ta'n khi c<)ng d6n va tren 80% san lu<;1ng san xua't ra da du<;1c xua't kh~u Thi truong xua't kh~u chu ye'u la Trung Qu6c va NamA

Tu 10-15% san lu<;1ng da du<;1c tieu th\1 n<)i dia va gia tang d6u d?n hang nam nho nganh c6ng nghi~p san xua't san ph~m cao su phat tri§n nhung san lu<;1ng cao su, nguyen li~u cling gia tang theo ty 1<% 15% cao hdn so voi nam truoc San lu<;1ng tu nam 1995 de'n nam 1998 da tang d6u va de'n nam 2000 dC;lt 219.000 ta'n, san lu<;1ng xua't kh~u la 150.000 ta'n

• San ph~m che' bie'n:

La m<)t trong nhung qu6c gia xua't kh~u mu cao su hang dffu tren the' gioi nhung ngfmh c6ng nghi~p che' bie'n san ph~m cao su cua Vi<%t Nam con ra't non tre, c6ng ngh~ san xua't con lC;lC h~U SO VOi cac nuoc trong khu VljC va the' gioi,

cd ca' u, chung loC;li san ph~m con ra't it chua da p ung du nhu d u cua thi truong trong nuoc

Bao g6m cac san ph~m chu ye'u:

9

- B6ng th€ thao: san phffm chu ye'u la b6ng r6 va b6ng bgu dl;lC nen dung d€ xua"t khffu la chfnh, trong khi d6 nhu cgu trong nude con ra"t tha"p Tuy la m~t

hang chu ye'u dung d€ xua"t khffu nhung th! truong xua"t khffu dai hC;ln cila san phffm nay chua 6n d!nh va ch!u ap h;l'c CC;lnh tranh ra"t ldn Hi~n nay, c6ng ty nay dang chuy~n d6i san phffm nham vao th! truong nQi d!a (san xua"t san phffm b6ng chuy€n, b6ng da)."

- Giay th€ thao: Day la m9t trong nhung nganh dang du<;fc Nha nuoc tC;lo di€u ki~n d~ phat tri€n, voi lQi the' gia gia c6ng re, tuy v?y hi~n chi mdi dung lC;li (J vi~c gia c6ng giay xua"t khffu cho cac ddn v~ trong va ngoai nude, chua chil d9ng thvc hi~n san xua"t vl chua c6 th~ tru<:1ng va nhu cgu v€ v6n htu d9ng ldn

- Cac san phffm tu nguyen li~u cao su nhu vo xe, cac loC;li san phffm nhung Ia cac san phffm·c6 th~ truong ra"t ldn ca trong va ngoai nude nhung d~c di~m cac san phffm nay la kha nang tieu th1;1 phl;l thUQC rfft Jdn vao thudng hi~U

va c6ng ngh~ san xua"t, vl v?y kha nang san xua"t chu ye'u la cung ca"p tren thi truong n9i d~a va m9t phgn nho la xua"t khffu

21 Tlnh hlnh san xua"t va tieu thu mil cao su tren the' gidi:

Theo bao cao cila ANRPC (Hi~p h9i cac nude san xua"t cao su thien nhien) thl muc tieu thl;l cua cac nude hQi vien cua ANRPC bao g6m An dQ, Indonesia, Malaysia, Papua, Tan ghi- ne, Srilanka, Thai Ian va Vi~t Nam trong nam 2000 la 1,9 tri~u ta"n

M~c du c6 nhung bie'n d9ng tha"t thuong nhung nhln chung nam 2000 gia cao su thien nhien tren cac th! tntong chau Ada tang trCi lC;li, tang 8-10% so v<3i nam 1999, dC;lt blnh quan 1.168 SGD/ta"n (RSS2 tC;li Singapore); 76,8 yen/kg (RSS1 tC;li Tokyo); 27,85 Bath/kg (RSS1 tC;li Bangkok) Rieng tC;li NewYork, gia cao su RSS1 nam 2000 chi tang ggn 2% so voi nam 1999, dC;lt blnh quan 833,5 USD/ta"n Theo Nh6m nghien cuu cao su qu6c te' (IRSG) su6t 2 nam 1998-1999, gia cao su thien nhien the' gidi giam mC;lnh da lam n6ng dan nhi€u nuoc Dong NamA kh6ng chu trQng dgu tu vao cay cao su

Tlnh hlnh khai thac va che' bie'n mu cao su (J Thai Lan:

Thai Lan hi~n nay la nuoc xua't khffu mil cao su dung dgu the' gidi, ty 1~

tang san lu<;fng hang nam trudc day la 7%/nam, nhung hi~n nay dang chl,(ng lC;li khoang 3%/nam, nang sua"t cao su 9,87 tC;llha San lu<;fng cao su thien nhien nam

cac mtoc san xua't va xua't kh§u cao su, nang sua't cao su 9,57 t~lha.Tuy nhien di<$n tich tai canh khong cao, m9t ph§n di~n tich tr6ng cao su hi<$n nay phai

nhttong ch6 cho phat tri€n khu cong nghi<$p va do thi.San h.tcjng cao su thien nhien nam 2000 chi d~t 1,744 tri~u ta'n giam m~nh so voi dl,l' doan tntoc la 1,79 tri<$u ta'n.Nganh cong nghi<$p che' bie'n san phffm cao su hang nam tieu th1,1 169.000 ta'n mu cao su '

T~i Malaysia:

Malaysia v6n la qu6c gia xua't kh§u cao su dung d§u the' gioi, c6 nang

sua't cao su 6,5 t~/ha voi m9t di<$n tfch tr6ng cao su rong IOn, nhttng de'n nam

1991 san lu'cjng san xua't mu cao su giam dang k€ nhu'ong l~i vi tri dfrn d§u cho Thai Lan va Indonesia do sl,l' phat tri€n diy CQ dffu c6 gia tri kinh te' cao hdn va

sl,l' hlnh thanh cac khu cong nghi<$p Tuy v~y Malaysia c6 nganh cong nghi<$p

che' bie'n san phffm cao su ra't m~nh, t6c d9 tang blnh quan cua nganh len de'n 10,3% m6i nam, hang nam tieu tht;t 347.000 ta'n mu cao su.Malaysia dang thi hanh chinh sach xua't khffu cao su phffm cffp cao nhu' cao su xong kh6i RSS 1, RSS2 va nh~p khffu cao su c6 phffm ca'p thffp RSS3 - RSS5 cho nhu du tieu

dung n9i dia Nam 1999 san lttcjng giam 13,8% so voi nam 1998 con 763.000 ta'n, nam 2000 tie'p tt;tc giam con 614.000 ta'n

T~i Trung Qu6c:

Nang sua't cao su 7,09 t~lha San lttcjng cao su tang d9t bie'n vao nam

1994 do b~t d§u khai thac khu Vl,l'C tr6ng moi Nam 2000 san htcjng cao su thien nhien tang 1,5% so voi nam 1999, len 475.000 ta'n Nhung vi<$c tang tntdng trong tu'dng lai cua cay cao su tai Trung Qu6c bi h~n che' do khong thich hcJp v~ khi h~u va dfft dai Do v~y Trung Qu6c hang nam phai nh~p kh§u khoang 500.000 tffn ffill cao SU d€ pht;tc Vt;l cho nganh cong nghi<$p che' bie'n san phffm cao su c6 nhu du tieu tht;t khoang 900.000 tffn/nam

T~i An 89:

An 89 khong phai la qu6c gia c6 di~u ki<$n da"t dai thich hcjp cho vi<$c tr6ng cay cao su, nhu'ng san lu'cjng hang nam len de'n 609.000 ta'n, nang sua't cao su d~t 9,94 t~lha, tieu tht;t n9i dia 600.000 tffn/nam Nhtt v~y tuy chua phai

la qu6c gia c6 nganh cong nghi<$p che' bie'n san phffm cao su phat tri€n cao tren

the' gioi nhttng so sanh voi cac qu6c gia san xua't va tieu tht;t cao su thien nhien

tren the' gioi, An 89 hi<$n dung hang thu ttt sau Thai Lan, Indonesia, M_alaysia v@ san xua't va sau My, Nh~t, Trung Qu6c v@ tieu th1,1

Tlnh hlnh tieu tht;t mu cao su tren the' gioi

Theo s6 li<$u th6ng ke cua Nh6m Nghien Cuu Cao su The' Gioi (IRSG), lu'cjng cao su thien nhien san xua't ra trong nam 2000 d~t 6.890.000 ta'n tang khoang 180.000 ta'n so voi 1999, lu'cjng cao su tieu tht;t trong nam 2000 d muc

11

cao hdn la 7.~50.000 ta'n Tinh hlnh cong nghi~p cao su n6i chung va nha't la cong nghi~p san xua't vo xe dang phat triSn.m(;lnh, nhu cffu tieu tht;t sam I6p o

to the' giOi nam 2000 tang gffn 3% so voi nam 1999, len 796,1 tri~u chie'c, d6ng thai nhu cffu tieu tht;t cao SU COn gia tang m(;lnh CJ CaC khu Vlf.C tren the' gioi Theo IRSG, nam 2000 nhu cffu tieu tht;t cao su thien nhien chau A tang 5% so voi nam 1999len 3,65 tri~u ta'n, t(;li chau Au, Ba:c My, chau Phi tang 2-:4,5% 11-Su' cftn thie't phai dinh hu'ong chie'n lu'o'c phat tri~n nganh cong nghiep che'bie'n khu vu'c mi~n Dong Nam Bo:

1/Qua trlnh phat triSn va vi trf cua nganh cao su khu vu'c Bong Nam Bo (J Viet Nam:

Khu vt;l'c mi~n Bong Nam b9 g6m: B6ng Nai, Ba R!a-Viing Tau, Blnh Thu~n, Blnh Duong, Blnh Phu'oc, Tay Ninh, Lam B6ng va TP.H6 Chi Minh la m9t khu vt;l'c c6 di~u ki~n khi h~u va da't dai ra't thich h<_jp cho vi~c tr6ng va phat triSn cay cao su.Trong qua trlnh phat triSn khoang 100 nam qua, di~n tich cay cao su khu Vt;l'C mi~n Bong Nam bQ da khong ngung gia tang ca v~ s6 lu'<_jng va cha't lu'<_jng vu'an diy

Tru'oc nam 1975 c6 04 Cong ty chuyen canh cao su Bong Nam b9:

Cong ty d6n di~n cao su Bong Du'dng (SIPH) 18.000 ha

Cong ty d6n di~n da't do (SPTR) 16.000 ha

Cong ty cay tr6ng BiSn Bong (CEXO) 14.000 ha

Cong ty cao su Tay Ninh (SHT) 4.500 ha

B~c diSm cua thai ky nay la kinh doanh t~p trung voi qui mo IOn, chuyen mon hoa cao, co sCi v~t cha't tu'ong d6i hi~n d(;li, t6 chuc kinh doanh theo

phu'dng thuc khep kin tu khau san xua't, che' bie'n de'n khau tieu tht;t.Thai ky nay, cao su da la mot trong nhil'ng mi;it hang xua't khgu quan trQng, chie'm ty trQng IOn trong t6ng kim ng(;lch xua't khgu

Sau nam 1975, xac dinh vai tro kinh te' to IOn cua cay cao su mang 1C;li, Bang va Nha nuoc ta da c6 chu tru'dng phat tri~n m(;lnh lo(;li cay cong nghi~p c6 gia tq nay.Vl v~y, di~n tich vu'an cay cao su trong khu vt;l'c da tang ra't nhanh, san 1u'Qng cao su hang nam tang tu 10%-15%.Nang sua't blnh quan cua cac Cong ty Mi~n Bong Nam BQ da Vu'Qt 1 ta'n/ha, cao nha't tren ca nu'oc

Song song voi vi~c phat triSn vuan cay cao su (chie'm ty 1~ hdn 80% di~n tich khai thac toan nganh), h~ th6ng cac nha may che' bie'n mu cao su cling da du'QC xay dt;t'ng hoan chinh va hi~n d(;li VOi cong suft't che' bie'n tren 150.000 ta'n/nam voi t6ng c9ng 21 nha may dap ung du nhu cffu che bien tu khai thac CUa rieng khu V\l'C nay

Voi vai_ tro la khu vlfc chuyen canh cay cao su cua ca m.toc, Mi~n Dong Nam BQ da nh~n du'c;fc sv quan tam d~u tu' eua T6ng cong ty cao su Vi~t Nam thong qua co ca'u vo'n d~u tu' cua T6ng Cong ty qua cac nam nhu' sau:

D on v1 tm : ' h T? y d~ ong Giai do~n 1995 1996 1997 1998 1999 2000

va dich V\1 chi chie'm 6% t6ng vo'n Trang linh vvc Nong nghi~p, ph~n chu ye'u cling t~p trung d Dong Nam b0 voi t6ng vo'n la 4.425 ty d6ng, chie'm 74% t6ng vo'n

Cac so' li~u nay cho tha'y, trong nhung nam qua vi~c d~u tu' chu ye'u la

t~p trung cho khu vlfc nong nghi~p d Dong Nam bQ Qui mo di~n tich vuon cay cao su hi~n c6 cua khu vlfc Mi~n Dong Nam bQ la 165.481 ha, chie'm 78% di~n tich vu'on cay cao su trong ca nu'oc

Co ca'u chung lo;;ti san phffm chu ye'u cua cac nha may che' bie'n khu vlfc nay la: mu SVR 3,3L (chie'm 71,73%), SVR CV 50, SVR CV60 (Chie'm 10,22%), mu kern 4,66%, SVR 10,20 (chie'm 13,39%)

Nam 2000, cac cong ty khu vlfc Mi~n Dong Nam B0 khai thac san lu'c;Jng d;;tt 150.000 ta'n, trong d6 80% du'c;Jc xua't khffu sang cac thi trll'ong Trung Qu6c,

chau Au va NamA Doanh thu nam 2000 cua cac Cong ty khu vvc nay la 1.926

ty d6ng voi t6ng chi phi 1.377 ty d6ng D;;tt ty 1~ lai tren doanh thu la 19%

13

M~c du-ghi xua"t khgu san phgm cao su nhung nam gffn day (1998-1999) dang giam, tuy nhien voi xu hu'ong gia thanh dang giam xuO'ng do nang sua"t tang va quan ly ch~t che cac dinh mile, cling nhu h<Jp ly hoa cac chi phi nen cac cong ty v§:n giu du<Jc mile l<Ji nhu~n cao dong gop mot ph~n dang k~ vao ngan sach nha nuoc

Cac doanh nghi~p che' bie'n cac san phgm cao su m~c du co ra"t nhi~u c6 gifng trong vi~c dffu tu phat tri~n san xua"t va md r<)ng thi trudng tieu thl,l nhu'ng

hi~u qua hoc;tt d<)ng chua cao, chu ye'u chi co cac doanh nghi~p tu nhan vua va nho.la hoc;tt d<)ng co hi~u qua nhd vao sl,l' nang d<)ng trong vi~c da dc;tng hoa san phgm Va thich nghi nhanh chong VOi Stf thay d6i cua thi trudng, nhung mile dQ

qui rna san xua"t con nho va cong ngh~ con 1c;tc h~u

Danh gia thanh qua dt;zt dzt(lc va nhz1ng tdn tt;zi:

Hoc;tt d<)ng san xua"t kinh doanh cao su khu vtfc Mi~n Bong Nam B<) da dc;tt tO'c d<) tang trudng blnh quan trong nhung nam qua kha cao tu 10 -15%, dc;tt nhung ch! tieu ccJ ban v~ di~n tich, san lu<Jng Vudn cay cao su co cha"t lu9ng t6t, nang sua"t blnh quan khong ngung gia tang Hi~u qua hoc;tt d<)ng tuy 1~ thu<)c vao gia ca tren thi trudng xua"t khgu nhung nhln chung trong nhung nam

qua da co nhung bu'oc phat tri~n va dong gop dang k~ vao ngan sach Nha nuoc

Tuy v~y, nganh cao su khu VtfC nay con co nhung vuong mifc trong qua trlnh phat tri~n do Ia:

Mot s6 di~n tich vudn cay cao su khong dem lc;ti hi~u qua cao, t6c d<) phat tri~n khong d6ng d~u d§:n de'n co sl,l' bie'n d<)ng IOn v~ s6 lu<Jng san phgm san xua"t

San phgm mu cao su chua phu h<Jp voi nhu cffu thi truC1ng

Chua xam nh~p du<Jc vao cac thi trudng IOn va 6n dinh, bi 1~ thu<)c kha nhi€u vao thi trudng Trung Qu6c

Chua phat tri~n mc;tnh nganh cong nghi~p cao su d~ co th~ gia tang gia tri cua san pMim

2/Su cffn thie't cua viec dinh huang chie'n lucie phat tri~n nganh cong nghiep che' bie'n cao su:

Nuoc ta da co kinh nghi~m hcJn m<)t the' ky tr6ng va khai thac cao su thien nhien, co nhan ltfc d6i dao, da"t dai, khf h~u thich h<Jp va thu~n l<Ji cho stf phat tri~n cay cao su C1 Vi~t Nam

Bang va Nha Nuoc ta cling da xac dinh hi~n nay va trong tucJng lai cao

su thien nhien co vi tri ngay cang quan trQng trong n€n kinh te' va qua trlnh cong nghi~p hoa cua da"t nuoc thong qua vi~c phe duy~t t6ng quan phat tri~n

CUa nganh cao SU tU nay de'n nam 2005 la 700.000 ha, trong d6 rieng khu Vl,l'C

mi~n Bong Nam b<) la 300.000 ha

Khu vl,l'c mi~n Bong Nam b<) la m<)t khu vl,l'c thich h<;fp cho vi~c tr6ng va khai thac cay cao SU trong nhi~U th~p ky qua, dUQC Sl,l' quan tam CUa nganh cling nhu' chinh quy~n dia phuong trong vi~c khuye'n khich phat tri€n vuan cay cao

su, nganh cao su khu vl,l'c Mi~n Bong Nam B<) da c6 m<)t co sCI v~t chfft tuong d6i hoan chinh, tlnh hlnh tieu thl,l san phclm kha 6n dinh va hi~u qua, c6 ll,l'c lu'<;fng can b<)- cong nhan c6 trlnh d<) va g3:n b6 voi ngh~ nghi~p Tuy nhien nganh cao su khu vl,l'c mi~n Bong Nam b<) con dung tru'oc nhi~u thli' thach d6 la: san phcim con don di~u va chua phu h<;fp voi nhu c~u cua thi truang, xu huang c~nh tranh ngay cang gay ga:t khi AFTA, APEC c6 hi~u ll,l'c, co che' chinh sach ciia Nha ntfoc con nhi~u ba't c~p, cac doanh nghi~p c6 muc phat tri€n va c~nh tranh khong d6ng d~u, doanh thu, ty sua't lqi nhu~n con thffp so voi tai san quan ly

Ben c~nh d6, do nganh cong nghi~p che' bie'n phat tri€n chua cao nen gia tri gia tang cua cao su nguyen li~u xua't khciu v§:n ra't thffp va ph1,1 thu<)c qua nhi~u vao bie'n d<)ng cua thi truang the' gioi Do v~y phat tri€n nganh cong nghi~p che' bie'n la m<)t llnh vl,l'c then ch6t trong vi~c gitl' vtl'ng thi truang xua't khclu va phat tri€n thi truang trong nuoc khi Vi~t Nam giam muc thue' nh~p khclu d6i voi rn~t hang cao su san phclm trong khu vl,l'c ASEAN, cling nhu khi

Vi~t Nam ky Hi~p dinh thuong m~i Vi~t-My va gia nh~p WTO

Trong di~u ki~n kinh te' dfft nu'oc hi~n nay thl tu each cung cffp nguyen li~u cho cong nghi~p h6a la tu' each b~n vtl'ng nhfft cua cay cao su BCJi cho de'n thai di€rn hi~n nay, chung ta chi v§:n thl,l'c hi~n ban nguyen li~u rnu cao su la chinh (chie'm tren 80%) va c6 le d6 cling la di~u nhuc nh6i nhfft rna nganh cao

su Vi~t Nam dang phai tlm each thao go Chung nao nguyen li~u cao su chua chuy€n d6i sang hang h6a cong nghi~p d€ t~o ra san phcim tieu dung thl chung d6 nganh cao su v§:n chua hoan ta't du<;fc rn\[c tieu d~t ra cua mlnh

Bung truoc thl,l'c tqng tren dn c6 m<)t chie'n lu<;fc chung phat tri€n phu hqp cho nganh, lam dinh huang d€ xay dl,l'ng nhtl'ng bi~n phap, buoc d~ trong nhtl'ng nam toi VOi ml,IC tieu la san XUfft kinh doanh ngay cang hi~u qua, hoan thanh t6t nhtl'ng nhi~rn v1,1 du<;fc Bang va Nha nuoc giao ph6

111-Nhii'ng va'n d~ chung v~ xay du'ng dinh hu'ong chie'n lu'dc:

1/Du bao phat tri€n:

La nhtl'ng tien doan thay d6i cua moi truang trong vi~c thl,l'c hi~n nhtl'ng chie'n lu<;fc tuong lai cua cong ty.M1,1c dich cua vi~c tien doan nhtl'ng hoan canh rna cong ty phai d6i di~n nh~m uoc tinh thai di€rn va cuang d<)' cua nhtl'ng thay

15

a6i anh hu'dng- ae'n c6ng ty.N6i each khac la khi nao nhung anh hu'dng a6 xay

ra va xac sua't xay ra la gl

MQt s6 nhung phu'ong phap a€ tien aoan thu'ong dung la:

- y kie'n chuyen gia: T~p h<;1p cac chuyen gia c6 kie'n thilc va kinh nghit%m sau a6 yeu c~u cho ca? giai phap a€ giai quye't va'n a~

-Xu huang ngo<;1.i suy: Dung toan h9c va cac ham s6 ngo<;1.i suy

- Xu hli'ong lien ht%: Dung tu'ong quan giua cac chu6i thoi gian voi nhung ke't qua khac nhau nh~m tlm ra m6i lien ht% trong tu'ong lai

- D~t m6 hlnh nang a9ng: Su dt,mg nhung ht% th6ng phu'ong trlnh toan va th6ng ke d€ tien aoan sv thay a6i cua m6i tru'ong

· - Phan tich tac a9ng dan cheo: Nh~m nh~n ra m9t b9 nhung xu hu'ong then ch6t b~ng each a~t diu hoi: "Ne'u bie'n c6 A xay ra thl n6 tac d9ng toi nhung xu hu'ong khac nhu' the' nao?" R6i thu th~p ta't ca nhung ke't qua l<;li thanh m9t b9 nhung lien ke't, bie'n c6 nay se 16i keo bie'n c6 khac

- Nhung Iqch ban da d<;lng: Xay dvng nhung hlnh anh cua tu'ong lai c6 th€ thay the' cho nhau, ne'u r6 xac sua't nao d6 c6 th€ xay ra

- Yeu c~u tien doan sv may rui: Tim ta't ca nhfi'ng bie'n c6 chu ye'u anh hu'dng quan trQng toi c6ng ty, m6i bie'n c6 au'Qc cho di€m v~ tinh phil hc;fp va sv 16i cu6n, bie'n c6 nao c6 di€m cao se du'Qc chu y nghien cilu

2/Phan tich m6i tru'ong ben ngoai:

Cac ye'u t6 m6i tru'ong c6 m9t tac d9ng to IOn de'n toan b9 cac buoe tie'p theo cua qua trlnh quan tri ehie'n lu'Qc.Chie'n lu'QC du'c;fe Iva chQn phai du'Qe hO<;l.Ch dinh tren CO Sd cac di~U kit%n moi tru'ong da nghien eilu

M6i tru'ong cua t6 chile e6 th€ ehia thanh hai mile d9: m6i tru'ong VI m6 (hay con gQi la m6i tru'ong t6ng quat), m6i tru'ong vi m6 (hay con gQi Ia m6i tru'ong d~c thu)

Vit%c phan tich m6i tru'ong vi m6 giup doanh nghit%p tra IOi cau hoi : Doanh nghit%p dang trvc dit%n voi nhung gl?

M6i ye'u t6 cua m6i tru'ong VI m6 c6 th€ anh hu'dng de'n t6 chile mQt each dQc l~p ho~c trong m6i lien ke't voi cac ye'u t6 khac Cae ye'u t6 ehu ye'u cua moi tru'ong VI m6 d€ nghien cilu bao g6m: cac ye'u t6 kinh te', ye'u t6 chinh phil va ehinh tq, ye'u t6 xa hQi, ye'u t6 tv nhien va ye'u t6 c6ng nght%

M6i tru'ong vi m6 bao g6m cac ye'u t6 trong nganh va Ia cac ye'u t6 ngo<;li canh d6i voi doanh nghit%p, quye't dinh tinh cha't va mile UQ C<;lnh tranh trong nganh san xua't kinh doanh d6

C6 5 ye'u t6 co ban Ia: a6i thu e<;lnh tranh, ngu'oi mua, nguoi eung dip, cac d6i thu moi ti~m ~n va san phffm thay the'

Anh hu¢ng chung cua cac ye'u t6 nay thuC1ng la m<?t sv th~t phai cha"p

nh~n d6i voi ta"t ca cac doanh nghi~p, d~ d~ ra du'<;Jc m<?t chie'n lu'<;Jc thanh c6ng thl phai phan tich tung ye'u t6 chu ye'u d6 Sv hi~u bie't cac ye'u t6 nay giup doanh nghi~p nh~n ra cac m~t m~nh va m~t ye'u cua mlnh lien quan de'n cac Cd

hQi va nguy cd rna nganh kinh doanh d6 g~ p phai

3/Phan tich moi tru'C1ng ben trong: '

Ta"t ca cac t6 chuc d~u c6 nhung di~m m~nh, di~m ye'u trong cac llnh

Vl,l'C kinh doanh Nhung di~m m~nh va ye'u ben trong cling voi nhung cd hQi va

de dQa ben ngoai va nhi~m Vl;l r5 rang la nhfi'ng di~m Cd ban din quan tam khi thie't l~p cac ffil;IC tieu va chie'n lu'<;Jc Cac ffil;IC tieu va chie'n lu'<;Jc du'<;Jc xay

dl,l'ng nhftm l<;Ji d1;1ng nhung di~m m~nh va kh8:c ph1;1c nhung di~m ye'u ben trong- nhung ye'u t6 rna nha quan tq c6 th~ ki~m soat du'qc

Trang m<)t doanh nghi~p bao g6m ta"t ca cac ye'u t6 va h~ th6ng ben trong cua n6, phai c6 g8:ng phan tich m<?t each ky lu'ong cac ye'u t6 nQi bQ d6

nh~m xac dinh r5 cac u'u di~m va nhu'<;Jc di~m cua mlnh Tren cd sCJ d6 dtta ra cac bi~n phap nh~m giam bot nhu'<;Jc di~m va phat huy u'u di~m d~ d~t l<;Ji the' t6i da Cac ye'u t6 n<?i bo chu ye'u g6m cac llnh vvc chuc nang nhu: ngu6n nhan lvc, nghien cuu va phat tri~n, san xua"t, tai chinh ke' toan, marketing va n~ ne'p t6 chuc chung

4/Xac dinh muc tieu:

Bu'oc quan trQng ke' tie'p trong tie'n trlnh quan tri chie'n lu'<;Jc lien quan toi

vi~c xac dinh nhung ffil;IC tieu cua t6 chuc Nhung ffil;IC tieu h<;Jp ly phai dl,l'a tren sv phan tich m6i tru'C1ng.Nhung ke't qua mong mu6n dttqc xac dinh bCJi nhfi'ng ffil;IC tieu trCJ thanh nhfi'ng dQ'i tu'<;Jng chie'n lu'QC cua doanh nghi~p hu'ong toi

M1;1c tieu dai h~n la m1;1c tieu chotha"y nhung ke't qua mong mu6n trong mot thC1i gian dai

M1;1c tieu ng8:n h~n phai ra"t bi~t l~p va dtta ra nhung ke't qua nh~m toi m<?t each chi tie't Chung la nhung ke't qua rieng bi~t rna cong ty kinh doanh c6

y dinh phat sinh trong vong chu ky quye't dinh ke' tie'p

5/Cong cu phan tich va lu'a chon dinh huang chie'n ludc:

Ma tr~n di~m m~nh - di~m ye'u, cd hqi - nguy cd (SWOT)

Ma tr~n di~m m~nh - di~m ye'u, cd h<)i - nguy cd la cong Cl;l ke't h<;fp quan trQng c6 th~ giup cho cac nha quan tri phat tri~n b6n lo~i chie'n ltt<;fc nhtt sau: chie'n lu'<;fc di~m m~nh - cd hoi (SO), chie'n ltt<;Jc di~m ye'u - cd h<)i (WO), chie'n lttqc di~m m~nh - nguy cd (ST) va chie'n lttqc di~m ye'u - nguy cd (WT) Sl,l' ke't h<;Jp cac ye'u t6 quan trQng ben trong va ben ngoai la nhi~m Vl;l kh6 khan

17 BQ GI.AO Dl)C VA DAO TAO

TRUONG DH KIWi TE TP.HCM

THU VIEN

s-?Cf[~j

nha't cua vi~c .phat tri€'n mot rna tr~n SWOT, n6 doi hoi phai c6 slf phan doan t6t, ne"u khong se khong c6 mot ke"t h<;1p t6t nha't

+ Cac chie"n lu'QC so slt dl,lng nhung di€'m m(;lnh ben trong cua cong ty d€' t~n dl,lng nhung cd hoi ben ngoai Ta't ca cac nha quan tri d€u mong mu6n t6 chuc CUa hQ CJ vao Vi tri rna nhfi'ng di€'m m(;lnh ben trong CO th€' du'QC Slt dl,lng d€' 1<;1i dl,lng xu huang va bie"n c6 cua moi tru'ong ben ngoai Thong thu'ong cac t6 chuc se thea du6i chie"n lu'<;1c WO, ST hay WT d€' t6 chuc c6 th€' (J vao vi tri rna hQ c6 th€' ap dl;lng cac chie"n lu'QC so Khi mot cong ty c6 nhung di€'m ye"u Ion thl n6 se c6 g~ng Vu'Qt qua, lam cho chung trCJ thanh di€'m m(;lnh Khi mot t6 chuc phai d6i dffu voi nhung m6i de dQa quan trQng thl n6 se tlm each tranh chung d€' c6 th€' t~p trung vao nhung cd hoi

+ Cac chie"n lu'QC wo nh~m cai thi~n nhung di€'m ye"u ben trong b~ng

each t~n dl,lng nhung cd hoi ben ngoai Boi khi nhung cd hoi IOn ben ngoai dang t6n t(;li, nhu'ng cong ty c6 nhung di€'m ye"u ben trong ngan can n6 khai thac nhung cd hoi nay

+ Cac chie"n lu'QC ST slt dl,lng cac di€'m m(;lnh cua mot cong ty d€' tranh khoi hay giam di anh hu'CJng cua nhung m6i de dQa ben ngoai

+ Cac chie"n lu<;1c WT la nhung chie"n lu<;1c phong thu nh~m Utm giam di nhung di€'m ye"u ben trong va tranh khoi nhung m6i de do(;l tu moi tru'ong ben ngoai

B€' c6 du'<;1c mot dinh hu'ong chie"n lu<;1c t6t va c6 hi~u qua cao, dn thie"t phai n~m Vfi'ng va phan tich du'QC cac ye"u t6 anh hu'CJng de"n doanh nghi~p ca ye"u t6 ben ngoai va ye"u t6 ben trong, cling nhu' thlfc hi~n t6t cong tac dlf bao

va n~m r6 cac nhan t6 anh hu'CJng khac tac dong de"n qua trlnh phat tri€'n cua doanh nghi~p

Do d6, vi~c v~n d1,1ng ly thuye"t xay dlfng dinh hu'ong chie"n lu'<;jc ke't h<;1p voi phan tich dung thlfc tr(;lng cua cac doanh nghi~p ho(;lt dong trong nganh che" bie"n cao su khu vlfc mi€n Bong Nam bo, n~m r6 cac nhan t6 tac dong trong thai gian tOi anh hu'CJng nhu' the" nao trong qua trlnh phat tri€'n d6 la ngu6n du

li~U quan trQng a€' xay dlfng dinh hu'ong chie"n lu'QC phat tri€'n nganh cong

nghi~p che" bie"n cao su khu vlfc Mi€n Bong Nam Bo de"n nam 2010, tren cd sCJ phu h<;1p voi chinh sach vi mo cua Nha nu'oc, chinh sach phat tri€'n cua dia phu'dng; dlfa vao dinh hu'ong chie"n lu'QC cua Nha nu'oc, cua nganh nong nghi~p

va can cu vao tlnh hlnh thtfc tqng, kha nang noi llfc cua T6ng Cong ty cao su trong XU the" C(;lnh tranh Va hoi nh~ p cung khu VlfC Va the" giOi

CHUONG2:

PHAN TICH THl}C TR~NG HO~ T DONG CUA NGANH CONG NGHitP CHE BIEN CAO su KHU Vl}C MIEN DONG NAM BQ THC11 GIAN QUA

1-V~ nang hie san xua't:

l.Cao su nguyen lieu:

De'n nam 2.000 tren d!a ban mi~n Dong Nam bo c6 21 nha may sd che'

mu cao su du'qc phan b6 d~u theo vung nguyen li<%u (Bang 6), voi t6ng cong sua't thie't ke' d<;tt 150.000 ta'n/nam San lu'qng ch€ bie'n nam 2000 chung cho toan khu vvc la 127.200 ta'n, nhu' v~y chi d<;tt 85% so voi cong sua't thie't ke', ne'u danh gia v~ hi<%u qua cong sua't ho<;tt dong cua nha may thl di~u nay la khong d<;tt yeu C~U, tuy nhien ho<;tt dong CUa nha may COn phl,l thUOC Vao ngu6n nguyen li<%u khai thac du'qc cua khu vvc, vl v~y voi cong sua't san xua't hi<%n nay cua khu vvc da dap ling du nhu c~u ch€ bie'n va c6 dlf phong, cfing nhu' che' bie'n gia cong cho cac thanh ph~n kinh t€ khac Trong giai do<;tn toi c~n khai thac t6t cong sua't cua cac nha may ch€ bie'n hi<%n c6 va h<;tn ch€ vi<%c d~u tu' xay dlfng moi cac nha may ch€ bie'n mu cao su nguyen li<%u t<;ti khu vvc mi~n

Dong Nam bo, vi~c xay dlfng moi nay c~n phai can cu vao tlnh hlnh Cl,l thti trong ke' ho<;tch phat tritin Vu'Cfn cay, tranh tlnh tqng nha may du'<JC xay dlfng xong nhu'ng khong c6 nguyen li<%u dti ch€ bie'n

2.Cao susan phffm:

M~c du diy cao su da c6 m~t d Yi<%t Nam tu ra't sam, da phat tritin m<;tnh

me dti nu'oc ta trd thanh qu6c gia xua't khffu cao su IOn tren the' gioi, tuy nhien nganh cong nghi<%p che' bie'n san phffm cao su thl phat tritin ra't ch~m

Trong giai do<;tn thlfc dan Phap khai thac cac d6n di~n cao su, cac chu d6n di~n ngu'CJi Phap (J Dong Nam bo da xay dlfng mot s6 cd sd nho dti che' bie'n san phfrm cao SU nhu' d~p VO xe, lam d<%m, gang, VO ruot xe d<;tp ph1,1c Vl,l cho nhu c~u cua quan doi Phap va mot ph~n thi tru'Cfng noi dia

Tru'oc nam 1975, t<;ti Mi~n Nam da c6 mot s6 nhan hi<%u c6 uy tin nhu' cao su Sao Yang, cao su Michelin, gang tay, ung, giay dep nhu'ng quy mo san xua't con nho

Sau ngay giai ph6ng, Dang va Nha nu'oc ta da quye't tam xay dlfng nganh cao su Yi~t Nam IOn m<;tnh, phvc vv cho yeu c~u phat tritin kinh te' cua da't nu'oc Trong sv quye't tam d6, voi n6 Ivc vu'dn len , m<;tnh d<;tn d6i moi cong

ngh~, nganh cao su Yi~t Nam da c6 sv phat tritin moi trong san xua't che' bie'n san phffm cao su nhu' Casumina, Sao Yang, Rubimex san xua't cac m~t hang cao su c6 uy tin nhu' vo ru<)t xe, d~m goang ky thu~t, giay dep, n~m ,ngoai ra con c6 hang ngan cd sd san xua't vua va nho tham gia ch€ bie'n san phfrm cao

su cua cac thanh ph~n kinh t€ khac t~p trung ph~n IOn d thanh ph6 H6 Chi

19

Minh va khu _vtfc mi~n Dong Nam bo g6p phffn hlnh thanh mot nganh cong nghi<$p che' bie'n cao su cua Vi<$t Nam

v~ nang ltfc san xua't hang nam:

Cong ty Casumina (J TP.HCM vdi day chuy~n san xua't sam 16p xe gan may c6 cong sua't 1.200.000 bo/nam, day chuy~n san xua't sam 16p o to c6 cong sua't 600.000 bo/nam, s6 luqng mu cao su tieu thl:l hang nam cua cong ty la 13.000 ta'n

Cong ty cao su Th6ng Nha't hi<$n dang san xua't hon 200 chung lo(;li m~t hang xua't khfiu g6m ph1:1 tung cao su ky thu~t gioan, phot, cup-pen, bo do huye't ke', vong dia

Cac cong ty (J mi~n Dong Nam bo voi d~c di~m gffn vung nguyen li<$u, nhung chi chu trQng de'n khau che' bie'n mu cao su nguyen li<$u rna khong t~p trung che' bie'n cao su san phfim, vl v~y ho(;lt dong cua nganh cong nghi<$p che' bie'n CaO SU san phfim t(;li khu VlfC nay COn mang tinh nho If~, do cac doanh nghi<%p nho va doanh nghi<$p tu nhan tham gia la chu ye'u

Cong ty Cong nghi<$p Cao su dffu tu day chuy~n san xua't san phfim giffy

- de' giffy th~ thao tu nam 1997 va bat dffu ho(;lt dong vao nam 1999, voi cong sua't 1,2 tri<$u doi giffy th~ thao/nam, 2,4 tri<$u doi de' va khoang 0,2 tri<$u doi dep/nam Day chuy~n sll' d1:1ng cong ngh<$ trung blnh cua Han Qu6c nen cha't luqng san phfim khong cao

Cong ty san xua't va kinh doanh dl:lng Cl:l th~ thao, dffu tu cong ngh<$ cua Bai Loan, c6 cong sua't 1 tri<$u qua b6ng/nam, ho(;lt dong tu nam 1998, nhung san phfim chu ye'u duqc xua't khfiu

Ho(;lt dong cua cac Cong ty san xua't san phfim cao su trong khu vtfc nay

da g6p phffn tieu thl:l duqc 10% san luqng mu cao susan xua't ra cua toan qu6c (khoang 22.000 ta'n/ nam)

Trong khi d6 t(;li Mi~n Bac va Mi~n Trung, cac doanh nghi<$p che' bie'n san phfim cao SU t(;li khu VlfC nay chi tieu thl:l du'QC san luqng illU cao SU hang nam la 8.000 ta'n ( chie'm 27% so voi ca nuoc) nhu:

Cong ty cao su Sao Yang (J Mi~n Bac da dua ra thi truong nhi~u chung lo(;li san phfim voi 19 lo(;li sam I6p o to va nang san luqng len 100.000 bo quy chufin/nam voi san luqng tieu thl:l mu cao su hang nam la 5.000 ta'n

d Mi~n Trung, Cong ty cao su Ba Nang hang nam san xua't dua ra thi truong khoang 200.000 vo xe cac lo(;li va dang l~p ke' ho(;lch nang san luqng hang nam len de'n 500.000 vo xe cac lo(;li vao nam 2005 da g6p phffn tieu thl:l 3.000 ta'n mu cao su/ nam

Nhu v~y, ho(;lt dong san xua't va che' bie'n san phfim tu cao su chu ye'u

xung dang d6i voi m<)t vung chuyen canh diy cao su Qua danh gia v~ m~t san luqng tieu thl;l mu cao su nguyen li~u hang nam cua cac nha may cho tha'y mile

dQ san xua't voi qui mo con tha'p, san luqng san xua't ra chi ciap ling m<)t ph~n nho nhu c~u tieu dling n<)i dia ( cung ca'p cho khoang 22-28% nhu c~u tieu dung tren toan qu6c)

11-V~ cong nghe san xua't va che'bie'n:

1.Cao su nguyen lieu:

Qui trlnh che' bie'n mu cao su:( Sd d6 1)

Mu cao su sau khi c~o lOp vo theo duong ranh xeo chay ra ngoai duqc g<;>i ten ky thu~t la latex EHy la h6n hqp mau td:ng dl;lc c6 chua 40% h~t cao

su kho, nuoc va cac cha't hoa tan khac

Latex vua thu duqc c6 d<) pH = 7,2 nen c6 tinh ki~m ye'u va chi c6 th~ 6n dinh trong thoi gian ngcln Khi d9 pH giam d~n cac h~t cao su belt d~u keo tl;ll~i

do tac dl;lng cua vi khuffn va c6 mui hoi £)~ ngan hi~n tuqng keo tl;l khi chua

kiP l<;>c h~t cao su ra khoi dung dich nguoi ta cho vao latex 0,15% amoniac (NH3) d~ d<) pH dung d muc 11-13 thllatex moi 6n dinh Hiu dai

Mu latex sau khi duqc co d~c l~i va tach nuoc ra b~ng may ly tam muse duqc can thanh cac ta'm mu cao su mong g<;>i la cre'p

Cac ta'm cre'p duqc rtl'a s~ch b~ng cac may rtl'a nuoc Sau d6 dtt<;1c dua qua may sa'y kho b~ng kh6i (J nhi~t d9 6n dinh 40-45°C Do d6 san phffm sd che' (J cong do~n nay g<;>i la cre'p kh6i

Ne'u khi co d~c mu nuoc latex, cho vaa 1% Na2S203 thl trang qua trlnh kea tl;l axit H2S04 tach ra tffy trcing caa su va di~t vi khuffn khi baa quan g<;>i la cre'p td:ng

Do v~y tuy thea cac cong da~n thvc hi~n trang qua trlnh che' bie'n du'QC thvc hi~n nhu the' naa rna cha ra cac san phffm khac nhau thea ten ky thu~t nhu': mu latex, mu dong, cre'p trang, cre'p xong kh6i hay ten thudng m~i rthu: caa su cre'p SVR 10, SVR 20, caa su Cream Skim, mu to ICR, RSS, ADS, mu c6m, cao su kh6i

21

Mil dong d~c 80%

Rii'a s~ch & Pha tron

I SVR Cre'p

SVR 10 SVR20

Cong ngh~ khai thac va che' bie'n cao su tren thl,l'c te' da c6 nhil'ng d6i moi dang k€, cd ban dap ling du<;Jc yeu cffu che' bie'n mu hi~n nay Cac nha may che' bie'n da dffu tu day chuy€n san xua"t tien tie'n nh~m t~o ra san ph~m phu h<;Jp voi yeu cffu cua thi tntang, trong d6 anh hudng IOn nhfft trong vi~c thay d6i cong ngh~ la thi tntang Trung Qu6c cffn cac lo~i cao su che' bie'n nhu

mu c6m, mu kem .Va cac thi truang khac d Chau Au, My cffn cao su-lo~i SVR 10,20 d€ san xua"t trong cong nghi~p 0 to

M9t s6 nha may da slt dvng cong ngh~ che' bie'n mu cao su theo cong ngh~ tien tie'n cua Phap, Due va Han Qu6c nhu cong ngh~ che' bie'n mu kern,

mu c6m Tuy nhien vftn con nhi€u nha may che' bie'n su dvng va cai tie'n tu nhil'ng may m6c thie't bi cfi da co tu truoc 1975 rna s6lu<;Jng may moe thie't bi

nay chie'm toi 30% trong toan bQ may ffiOC thie't bi dang phl,IC Vlf trong nganh che' bie'n cao su hi~n nay

Qua danh gia cong ngh~ va thie't bj sd che' mu cao su cho thffy cong ngh~

sd che' mu cao su hi~n nay d nuoc ta noi chung va khu Vlf'C Mi€n Dong Nam BQ noi rieng dang co nhung buoc tie'n dang k€ so voi nhung nam truoc day, s6 lu<;Jng va cha"t lu<;Jng san ph~m khong ngung gia tang va da tlm du<;Jc ch6 dung tren thj truang the' gioi, tuy v~y cha"t lu<;Jng san phffm cao su sd che' cua ta chua th~t d6ng d€u, 6n dinh Do chfft lu<;Jng cao su sd che' d cac nuoc tren the' giOi cfing khong ngung du<;Jc nang cao, da giam du<;Jc ham lu<;Jng cha't b~n nho hdn 0,02%, d6ng thai thie't bi va cong ngh~ sd che' cfing khong ngung phat tri€n

Vl v~y, vi~c luon nam bat nhil'ng thay d6i cua cong ngh~ tren the' giOi va nhu du v€ chfft lu<;Jng san ph~m tren thj truang, tu do co nhil'ng phudng an dffu

tu va cai tie'n cong ngh~ phu h<;Jp theo kip voi slf' phat tri€n cua thi truang la nhi~m Vlf VO cung quan trQng CUa cac doanh nghi~p che' bie'n ffiU cao SU trong thai gian hi~n nay va trong tudng lai

2.Cao su san phffm:

D~c trung cua cac nganh cong nghi~p che' bie'n noi chung va nganh cong nghi~p che' bie'n san phffm cao su n6i rieng phlf thu<)c kha nhi€u vao sl,l' phat tri€n cua nganh cong nghi~p cd khL Trang di€u ki~n hi~n nay cua Vi~t Nam voi nganh cong nghi~p cd khi chua phat tri€n nen da s6 cac cong ty ho~t d<)ng trong llnh Vlf'C che' bie'n san ph~m cao SU d€u Slt dl,lng thie't bj va cong ngh~ che' bie'n nh~p kh~u tu· nuoc ngoai nhu cong ngh~ che' bie'n vo ru<)t xe gan may, xe

0 to dang phat tri€n theo hlnh thuc dffu tu, lien doanh voi nuoc ngoai d€ tie'p nh~n chuy€n giao cong ngh~ moi vao Vi~t Nam Cac san phffm che' bie'n tu cao

su khac du<;Jc dffu tu voi quy mo vua va nho su dl,lng cong ngh~ con l~c h~u, d6ng thai cac doanh nghi~p chua CO Slf' quan tam dung muc trong Vi~c dffu tu' san xua"t, md r<)ng thi truang, t~p trung nghien cuu va da d~ng hoa san phffm d€

23

dap ung nhu cgu CUa thi tntong, do d6 sef hi<Jng m~t hang du'QC san xua't tu cao

su nguyen li¢u d Vi¢t Nam con rit it chua tu'ong xung voi vai tro cua cay cao

su trong n€n kinh te'

C6 th~ tha'y co ciu cac chung lo~i san phffm du'QC che' bie'n tu cao su qua

Y khoa ( cong C\1 y te', giai ph~U, gang tay, efng truy€n mau) 2

(Ngu6n: T6ng c6ng ty cao su Vi~t Nam)

Ho~t d()ng m~nh nhit trong nganh cong nghi¢p che' bie'n cao su d Vi¢t Nam d6 chinh la san xuit sam lefp o to, xe may, day la m()t nganh rna tren the' giOi da tieu th\1 68% san ht<Jng cao su thien nhien san xuit ra

T~i Mi€n B~c, Cong ty Cao su Sao Yang khong ngung d~u tu' may m6c thie't bi hi¢n d~i, trang bi d6ng b<? cac day chuy€n san xuit sam lefp o to, xe may, xe d~p, dam bao san phffm chit lu'Qng cao, md r()ng quy mo san xuit d cac chi nhanh Xuan Hoa, chi nhanh Thai Blnh, nang cao nang llfc san xuit cac

xi nghi¢p t~i Ha N<?i Cong ty cung da hoan thanh dlf an b6 sung va thay the' thiet bi day chuy€n san xuit sam lefp xe tai voi t6ng vefn d~u tu' tren 10 ty d6ng

T~i Tp.HCM va khu vljc mi€n Bong Nam BQ, Cong ty Casumina da cling voi Cong ty Yokohama va Cong ty thu'ong m~i Mitsubishi cua Nh~t Ban thanh l~p lien doanh san xuit cac lo~i sam lefp 0 to va xe g~n may, trong d6 ph~n vefn g6p cua phia Nh~t Ban trong t6ng vefn phap dinh la 70%

Nha may cao su ky thu~t Song Be xay dljng va l~p d~t day chuy€n d~p v6 xe nh?p cua An B<? nhu'ng do ye'u kern v€ m~t quan ly va day chuy€n l~p d~t khong d6ng b<? nen cong suit thljc te' chi d~t 30% cong suit thie't ke', ho~t d()ng khong c6 hi¢u qua

T';li Mi&n Trung, Cong ty cao su Ba Ning voi v6n dgu tu 150 ty d6ng, b~t dgu di vao san xua't tu nam 1996 Cong ty vua Hip d~t them day chuy€n san xua't moi cua An BQ voi s6 v6n dgu tu 30 ty d6ng nang muc tieu thl;l cao su nguyen lit$u len 2.500 ta'n/nam

M~c du nganh cong nghit$p che' bie'n cao su Vit$t N am da c6 nhii'ng c6

g~ng dang k~ trong vit$c dgu tu va d6i moi cong nght$, san phffm dUQC thi truong n<)i dta cha'p nh~n, thi truong ngay cang tang da va dang huang Wi xua't khffu sang cac nuoc, nhung nhin chung voi tht;rc tr(;lng cong nght$ hit$n nay ciia nganh n6i chung va cua khu vt;rc Mi€n Bong Nam b<) n6i rieng con dang l(;lc

h~u va cfi ky so voi the' giOi (muc d<) hit$n d(;li chi chie'm 5%, trung blnh 40,6%, l(;lc h~u 54,4%) Vit$c dgu tu cong nght$ vao llnh vt;rc san xua't vo 16p 6 to, xe tai, xe nang nghit$p chua dang k~, qui mo nho, thie't bi khong hit$n d(;li, rna llnh vt;rc nay l(;li la chu h,tc trong nganh cong nghit$p che' bie'n cao su, tieu th1,1 68% san lu<;fng cao su tren the' giOi

Ngfmh eong nghi~p ehe' T6ngs6 Trinh dq eong ngh~ eiia may bie'n hfmg tieu dung moe thie't bi ehfnh so v8i thie't

bi eun [! lo~i eiia the' giOi

III-V~ tlnh hinh tieu thu trong mtoc va xua't khffu:

l.Cao su nguyen lieu:

V oi vu'on cao su c6 cha't lu'<;fng t6t, nang sua't blnh quan khong ngung gia tang San phffm sd ch€ c6 cha't lu<;fng t6t va tung buoc dap ling du<;fc nhu du cua thi tru'ong

Tinh hlnh san xua't kinh doanh trong nhung nam vua qua cua cac cong ty khu vvc Mi@n Bong Nam B() du'<;fc th6ng ke qua bang sau:

Bd n v~ · r m : ty on_.g h ? d~

(Ngu6n: T6ng cong ty cao su Vi~t Nam)

Do tac d()ng cua gia ca tieu thl;l tren thi tru'ong the' gioi nen ke't qua kinh doanh trong nam 1998,1999 da giam dang k€' so voi nam 1997 va 1995, ty sua't l<;fi nhu~n tren doanh thu blnh quan nam 1998-1999 chi d~t 6%/doanh thu Tuy nhien c6 m()t die'm cfrn lu'u y Et gia mu cao su trong 2 nam 1998 va 1999 da giam dang k€', dfru nam 1999 mile gia xua't khffu tha'p nha't trong khoang 2 th~p nien qua (8.200.000 d6ng/tffn), trong nam 2000 gia ban trung blnh la 9.240.000 d6ng/ta'n, tang 12% so voi nam 1999

M~t khac, m()t die'm m~nh la hi~n t~i xu huang gia thanh dang giam xu6ng vl nhung ly do: do nang sua't tang va do quan ly ch~t che cac dinh muc, h<;fp ly hoa cac chi phi Ne'u gia thanh blnh quan nam 1997 la 9,2 tri~u d6ng/ta'n thl gia thanh nam 1998 la 8,25 tri~u d6ng/ta'n va nam 1999 la 7,58 tri~u d6ng/ta'n, ty 1~ giam gia thanh 19% trong khi d6 ty 1~ tang nang suat chi la 12% Vi~c giam gia thanh trong di@u ki~n cac chi phi c6 dinh nhu' kha'u hao TSCB, lai vay Ngan hang tang la m()t ti@n d@ quan trQng trong vi~c tang hi~u qua kinh doanh trong nhung nam toi

Tinh hlnh tieu thl;l san phffm tu nam 1995-2000 da tang d@u va de'n nam

2000 d~t 196.000 ta'n va muc xua't khffu tang len 150.000 ta'n

Thi truong x.ua't khffu chu ye'u la Trung Qu6c, NamA va Cac nude Chau

Au Tu nam 1995, cao su Vi~t Nam du'<;fc xua't nhi@u sang Chau Au nhttng ty 1~ v~n (j muc du'oi 2% ne'u so voi t6ng nh~p khffu cua khu vvc Chau Au Thi

tntong Btic A-bao g6m Nh~t Ban, Nam Tri~u Tien, Dai Loan, H6ng Kong la cac thi tntong c6 ti~m nang IOn nhung ta chi" moi cung ca'p dUQC 1,5% t6ng nhu cfiu Rieng dO'i voi thi truong Btic My, voi t6ng nhu cfiu tren 1 tri~u ta'n cao su thien nhien thl ta chi cung ca'p khoang 0,02% Nam A voi sv phat tri€n m(;lnh

me nganh cong nghi~p cao su cua Malaysia da tang muc tieu thv len tren 700.000 ta'n nhung ty 1~ xua't khffu cua Vi~t Nam sang thi truong nay v~n chua de'n 4% Gfin 70% san lu<;5ng xua't khffu cua Vi~t Nam la thi truong Trung Qu6c,

nhung ne'u so voi t6ng nh~p khffu cua Trung Qu6c thl Vi~t Nam chi d(;lt 35,27% trong nam 1995 va giam xuO'ng 30% trong nam 1998

2.Cao su san phffm:

Cong ty san xua't va ldnh doanh dl,lng Cl,l th€ thao, trong nam 2000 d(;lt gia tri t6ng san lu<;5ng '10 ty d6ng tang 107% so voi ke' ho(;lch, t6ng doanh thu thl;l'c hi~n dUQC 9,6 ty d6ng tang 106% SO VOi ke' hO(;lCh, lQi nhu~n trUOC thue' d(;lt 9,5 tri~u d6ng, tang 130% so voi ke' ho(;lch Thi truong chu ye'u la xua't khffu

Cong ty cong nghi~p cao su d(;lt gia tq t6ng san lu<;5ng 63,3 ty d6ng, VUQt 10,2% ke' hOC;lCh, doanh thu VUQt 8,7% ke' hO(;lCh (tang 2,3 lftn SO VOi nam 1998), san phffm chu ye'u la giay dep danh cho xua't khffu, ldm ng<;1ch xua't khffu d(;lt 3,35 tri~u USD

Cong ty Casumina d(;lt doanh thu nam 2000 gfin 500 ty d6ng, tang 8,1lfin

so voi doanh thu nam 1991 voi cac m~t hang chu ye'u la sam lO'p cac lo(;li

Tuy nhien so voi nhu du tieu th1,1 t';li thi truong Vi~t nam thl cac doanh nghi~p chi dap ling du<Jc m(>t phfin nho Chi rieng m~t hang sam lO'p 6 to, hang nam Nha nuoc phai bo ngo(;li t~ d€ nh~p v~ gfin 9 tri~u chie'c lO'p xe cac lo<;1i tu Han QuO'c, Dai Loan, AnD(>, Nh~t Ban va My Day la m(>t nghich ly rna nhi~u nam qua nganh cao su da tran tro nhung chua c6 giai phap thie't thvc d€ giai quye't va'n d~

Sd d6 2 : Thi tru'ong san phfim che' bie'n tu cao su t~i Vi~t Nam

•Nh~p khffu

El N9i dia 22 - 28%

27

IV -V~ vo'n dfiu tu' va kha nang mli rong san xua't:

Tu nam 1991, nganh cao su da tie'p xuc voi Ngan h~mg the' gioi (World Bank) xay dl,l'ng dl,l' an vay ti€n d€ dgu tu' nga:n h~n cho vi~c cham s6c cao su rut nga:n thai gian kie'n thie't cd ban, khai thac t6t cac vu'on cay dang cho mu, xay dl,l'ng moi va nang ca'p cac nha may che' bie'n hi~n c6 t~i cac Cong ty cao sud mi€n Dong Nam B()

Ngoai ra, du tlnh hlnh kinh doanh kh6 khan, ngu6n v6n kinh doanh v~n khong ngung tang len, ne'u so tu nam 1995 thl trong vong 5 nam, v6n kinh doanh da tang 425 ty d6ng tu'dng du'dng 47% t6ng v6n ban dgu (muc tang blnh quan 10%/nam), voi tlnh hlnh san xufft kinh doanh nhi€u bie'n d<)ng trong nhung nam qua,day la muc tang tru'dng cha'p nh~n du'qc

Muc d() dgti tu' cho cac nha may che' bie'n cao su con tha'p, chi chie'm 6% trong cd ca'u v6n dgu tu' Theo ke' ho~ch cua nganh ne'u de'n nam 2005, khu vl,l'c Mi€n Dong Nam b() di;lt di~n tich khai thac 300.000 ha cao su thl ne'u (J khau sd

che' mu cgn khoang 20-30 tri~u USD d€ xay them 10-15 nha may sd che' (m6i nha may c6 cong sua't 6.000 ta'n /nam) thl d khau dgu tu' nha may, thie't bi nang ca'p nganh cong nghi~p cao su ne'u mu6n du6i kiP trlnh d() cac nu'oc dn dgu tu'

tu vai ty USD.Vl v~y va'n d€ v€ v6n la m<)t trong nhung va'n d€ ca'p thie't d€ d6i moi cong ngh~ cao su m()t each tri~t d€ nha't

Hi~n nay, trong san xua't san phftm cao su bao g6m hai ngu6n vO'n chinh

la ngu6n v6n lien doanh va v6n trong nu'oc Ngu6n v6n lien doanh: 570 ty d6ng, bao g6m 12 Xi nghi~p Ngu6n v6n trong nu'oc: 100 ty d6ng, bao g6m 29

Xi nghi~p k€ ca Doanh nghi~p Nha Nttoc va Doanh nghi~p tu' nhan

Nhu' v~y trong ho~t d<)ng san xua't san phftm cao su , dgu tu' trl,l'c tie'p cua nu'oc ngoai vao Vi~t Nam IOn hdn nhi€u se voi dgu tu' trong nu'oc Di€u nay cho tha'y tlnh tr~ng thie'u v6n trong nu'OC, m~t khac COn do chie'n lu'QC dgu tu' phat tri€n nganh cong nghi~p che' bie'n san phftm cao su chu'a du'qc quan tam dung muc, nen khong t~O du'QC d<)ng ll,l'c Cgn thie't d€ thu hut v6n dgu tu' trong nu'OC

Sd d6 3:Ty I(! vO'n di\u tu' trong san xua't san phdm cao su li Vi(!t Nam

V6n trong mtoc 15%

V6n lien doanh 85%

V-V~ T6 chuc va qm'ln ly san xua't, tieu thu:

Do 97% dit%n tich cao su hit%n c6 thu<)c sd huu Nha ml'oc, chi 3% la thu(>c

sd huu tu nhan cho nen hlnh thuc t6 chuc khai thac san xua't so che' mu cao su hit%n nay chu ye'u la cac cong ty , nong truong qu6c doanh Hit%n nay trong cac cong ty t6n t~i lo~i hlnh t6 chuc quan ly: Cong ty- nong truong, xi nghit%p-d9i-t6 Cong ty h~ch toan d<)c l~p, nong truong voi nhit%m Vlf chinh la tr6ng cham s6c va khai thac mu, h~ch toan phl,l thUQC Xi nghit%p so che' mu va dich Vlf thl,l'c

hit%n h~ch toan d<)c l~p

Vit%c t6 chuc quan ly voi hlnh thuc t6 chuc qu6c doanh lam nong cO't trong tr6ng va che' bie'n mu cao su da giup t~p trung duqc ngu6n v6n c6 dO'i tac d€ lien doanh voi nuoc·ngoai, c6 di~u kit%n ung dl,lng nhanh cac cong nght% moi trong nong hQC va cong nghit%p che' bie'n, lam vai tro nong cO't cho hlnh thuc tu nhan ti€u di~n tr6ng cao su phat tri€n nho doanh nghit%p Nha nuoc dich Vlf d§u vao, d§u ra

Nhln chung, qua qua trlnh phat tri€n san xua't, nganh cao su da xac l~p duqc m(>t ht% thO'ng t6 chuc quan ly tuong dO'i hqp ly tu Trung uong de'n dia phuong trong d6 T6ng cong ty cao su Vit%t Nam d6ng vai tro nong cO't

Trong san xua"t san ph~m cao su, hlnh thuc t6 chuc quan ly thong qua cac t6 chuc quO'c doanh, tu doanh, h<;lp tac xa voi quy mo nho Tu nam 1987, do yeu c§u d6i moi trong san xua"t kirth doanh va chuy€n giao cong nght%, nen hlnh thuc lien doanh d§u tu voi nuoc ngoai cling da duqc phat tri€n m~nh

T6m lai: Thai gian qua, cac doanh nghit%p ho~t d<)ng trong linh vvc che' bie'n cao su khu vvc mi~n Bong Nam b9 da d~t mQt sO' ke't qua kinh doanh tO't,

da hlnh thanh co ca"u t6 chuc kha ch~t che trong khau quan ly san xua"t, dinh muc v~t tu, nhung trong khau nghien cuu va phat tri€n san ph~m chua m~nh, chua nh~y ben trong vit%c da d~ng hoa san ph~m d€ dap ung nhu du thi truong

va phat tri€n d6i moi cong nght%, dO'i voi khau tieu thl,l con nhi~u ye'u kern, chi t~p trung vao vit%c tlm kie'm thi truong cho vit%c xua't kh~u mu cao su, chua th~t

sv xuc tie'n phat tri€n thi truong trong nuoc ca v~ cao su nguyen lit%u va cao su san ph~m, hit%u qua ho~t d<)ng san xua't kinh doanh chua tuong xung voi nhung

UU the' vO'n CO CUa khu VlfC, qui ffiO chua tuong XUng VOi ffiQt vung chuyen canh cay cao su Ben c~nh d6, d<)i ngii can bQ quan ly va khoa hQC ky thu~t con thie'u, nang ll,l'c can b9 con h~n che', do d6 chua th€ tie'p thu cong nght% tien tie'n cua the' gioi, ho~t d<)ng d§u tu d6i moi va cai tie'n cong nght% con ye'u, khong theo kiP voi sv bie'n d<)ng cua thi truong

29

CHUONG 3:

DJNH HUONG CHIEN LU(1C PHA T TRIEN NGANH CONG NGHIEP CHE BIEN cAo su KHU vvc MIEN DONG NAM BQ DEN NAM 2010

I- Quan di~m cua Nha nu'8c va nganh cao su VietNam:

C6ng nghic$p che' bie'n la nganh he't sue quan trQng, n6 kich thich tang tnl'dng nhanh n~n kinh te' va mang lC;li hic$u qua cao v~ m~t kinh te'- xa h<)i Hffu he't cac qu6c gia tren the' giOi d~u bat dffu cong nghic$p hoa b~ng phat tri~Ii

cong nghic$p che' bie'n Nhung mtoc trong khu vrfc nhu' Thai Lan va Malaysia vao dffu nhung nam 70 da drfa vao lqi the' v~ nong Him ngu' nghic$p da chQn c6ng nghic$p che' bie'n thrfc phffm va cong nghic$p che' bie'n n6ng Him san (g6, cao su ) la m<)t trong nhung nganh trQng di~m d~ thrfc hic$n chie'n lu'qc c6ng nghic$p hoa

Nhln chung trong giai do(;ln dffu cua qua trlnh c6ng nghic$p hoa, cac qu6c gia d~u phat tri~n m(;lnh cac nganh cong nghic$p che' bie'n sll' dl;lng nhi~u lao d<)ng, v6n dffu tu' it va trlnh d() c6ng nghc$ d muc trung blnh, gan phat tri~n cong nghic$p che' bie'n voi cac nganh nong Him ngu' nghic$p d~ r6i phat tri~n cong

nghic$p che' t(;lo va cong nghic$p c6 ham lu'qng ky thu~t va v6n cao

Nh~n thuc ro vai tro cua nganh c6ng nghic$p che' bie'n d6i voi Srf phat

tri~n cua n~n kinh te', tu 8C;li h<)i Bang lffn VIda xac dinh phat tri~n n~n kinh te'

t~p trung phl;lC Vl;l cac ml;lC tieu cua ba chttong trlnh kinh te' IOn v~ san xua't

· lu'ong thrfc - thl,l'c phffm, hang tieu dung va hang xua't khff u; di~u chinh m(;lnh co ca'u dffu tu' va d6i moi co che' dffu tu' nh~m khai thac va t~p trung mQi ngu6n v6n trong cac nganh, cac vung, cac thanh phffn kinh te', cac co sd san xua't kinh doanh d~ dffy m(;lnh phat tri~n san xua't cac san phffm thie't ye'u va c6 hic$u qua cao theo ba chu'ong trlnh kinh te' IOn

Chie'n lu'qc xuftt khffu cua Vic$t Nam de'n nam 2010 cling da du'a ra cac huang giai phap thie't thrfc nh~m vao vic$c h6 trq cac nganh cong nghic$p che' bie'n trong nu'OC phat tri~n trong qua trlnh hQi nh~p n~n k.inh te' the' gioi VOi ml;lC tieu chie'n luqc xua't khffu tu nam 2001-2010 la chu tru'ong tie'p we md r<)ng thi tru'ong xua't khffu theo huang da phu'ong hoa, da dC;lng hoa cac m6i quan he$ d6i ngo(;li, tie'p t1,1c tranh thu phat tri~n cac thj tru'ong truy~n th6ng nhu' Nh~t Ban, Chau Au, coi thj tru'ong My la thi tru'ong dffy ti~m nang cua khu Vl,l'C Bac My

va la thi tru'ong c6 nhi~u di~u kic$n phat tri~n

B<) thu'ong m(;li da xay dl,l'ng m<)t chie'n htqc xuc tie'n thu'ong m(;li c6 hic$u qua va tang cuong nang lrfc d~ h<)i nh~p trong ke' ho(;lch phat tri~n 2001-2010, tham gia h<)i nh~p vao qua trlnh toan cffu hoa Theo d6, vic$c tang cu'ong nang ll,l'c xuc tie'n thuong m(;li va phat tri~n xua't khffu la m<)t yeu du ca'p bach d~