Biện pháp nâng cao chất lượng tín dụng trong hoạt động nghiệp vụ của các ngân hàng thương mại trên địa bàn TP hồ chí minh

M~t khac, khach hang co tnl duqc nq cho ngan hang hay khong con phl;l thu>c nhi~u ye'u t6; Trong do, co nhfi'ng ye'u t6 khach quan ngoai sl}' ki€m soat ciia ngrroi cho vay va nguoi di

BQ GIAO DlJC VA BAO TAO

TREN alA BAN TP.HO CHi MINH

@Junjbz ftgimh: TAl CHfNH lUU THONG liEN T~ VA TfN Dl)NG

JJlii ut: ~ .02.09

"·;·

/

THANH PHO HO CHi MINH - NAM 2002

NGAN HANG THUONG M~l VA VI~C NANG CAO

1 1 Kh / a1 qua ve gan ang /t ::: N " h' Th'"d u· ng m~I

1 1 1 Kh / " a1 mt(m ve gan ang .::: N " h' Th'"d u ng m~I

1.1.1.1 Slf ra doi cua h~ th6ng Ngan hang Thudng m~i

1 1 1 1.1.1.2 Cac chuc nang chu ye"u cua Ngan hang Thlidng m~i 2

1.1.2 Cac nghi~p Vl;l chu ye'"u cua Ngan hang Thu'dng m~i 3

1.1.2.1 Nghi~p V1:1 huy d(>ng v6n 3

1.1.2.2 Nghi~p Vl;l sii' dl;lng v6n 4

1.1.2.3 Nghi~p Vl;l moi gioi hung gian va cung dip cac dich Vl;l ngan hang 6

1 2 vt(n de nang cao cht(t lu'qng tin dl;lng u·ong ho~t d(>ng cua Ngan hang Thudng m~i 6

1.2.1 Khai quat ve tin dl;lng 6

1.2.2 Rui ro tin dl;lng

1 2 3 Nhi'i' ung nguyen n an an en IUI ro m l;lng ,., h" d:;:: d" , t/ d 1.2.3 1 Nh6m nguyen nhan khach quan

7 7 8 1.2.3.2 Nh6m nguyen nhan ve phia khach hang 8

1.2.3.3 Nh6m nguyen nhan chu quan v~ phia ngan hang 9

1.2.4 Y nghla cua vi~c h<m che" nH ro va nang cao cht(t luqng tin dl;lng 9

1.3 Nhung n(>i dung co ban d~ dam bao an to an va nang cao cha:'t luqng tin dl;lng u·ong ho~t d(>ng cua Ngan hang Thuong mt;ti 9

1.3.1 Cac chi t:ieu phan anh m(tc d(> dam bao an toan va nang cao cht(t luqng tin d~mg 9

1.3.1.1 Cac chi tieu dinh tinh 9

1.3 1.2 Cac chi tieu dinh lttqng 10

1.3.1.3 ve chi tieu nq qua h~n 10

1.3 2 Nhung n(>i dung co ban d~ dam bao an to an va nang cao cht(t luqng tin d~mg 11

1.3.2.1 Clip tin d1;1ng c6 ch9n l9c 11

1.3.2.2 H~n che' tin d1;1ng 12

1.3.2.3 Bambaotind1;1ng 12

1.3.2.4 Dt;J'phongruiro 13

1.3.2.5 Bao hiem tin d1;1ng 13

THlfC TRJ:\NG HO~T DQNG TiN Dl)NG VA CHAT llf<}NG , ? , ,.( 1\ '

TIN Dl)NG CUA HI;: THONG NGAN HANG THlfGNG M~l TREN-DIA BAN TP.HO CHi MINH.-2.1 Khai quat tinh hinh ho~t d9ng ci'1a to~m h~ th6ng Ngan h~mg Vi~t Nam 14

2 1 1 Q , ua tr~~ ·mu uu1 h:)~t th' a nh ' h"t va p a ·1en cua u·~ ? h" th"' ~ ong gan ang N " h' 14 2 1 2 n e qua v"'t ? h t d" o~ 9ng cua ? h" th"' ~ ong ngan ang " h' 16 AI" 2.1.2.1 Huy di)ng v6n 17

2.1.2.2 f)~u tu' tin d1;1ng 17

2.1.2.3 Tlnh hinh n<;J qua lwn 18

2.2 Thl;l'c tr~ng ho~t di)ng tin d1;1ng cua cac ngan hang thliong m~i tren dia ban thanh ph6 H6 Chi Minh 19

2.2.1 Ho~t d()ng huy d()ng v6n 20

2.2.2 Ho~t d()ng cho vay 22

2.3 Thl;J'c tr~ng n<;J qua h~n cua cac Ngan hang Thliong m~i tren dia ban thanh ph6 H6 Chi Minh 25

2.3.1 N<;i qua h~n gia tang 25

2.3.2 N<;i qua h~n kh6 doi va khong the doi du'<;Jc ' h•"'' ? 8 con c 1em ty tr9ng cao 2

2.4 Thl;J'c tr~ng cac bi~n phap dam bao an toan tin d1;1ng da du'<;Jc thl;l'c hi~n 29

4 1 ' h"' h"' 2 Ve t e c ap 30

2.4.2 ve c~m c6 30

2.4.3 Bao lanh 3.1 2.4.4 Cac bi~n phap khac 31

2.4.4.1 Thl;l'c hi~n cac rang bu()c trong cho vay 31

2.4.1.2 ve quy bu dilp rui ro 32

2.4.1.3 Vffn debao hi€m tin d1;mg va bao hiem tien giti 33

2.5 Cac nguyen nhan chu ye'u lam mlit an to an h~n che' chfft hi<;Jng tin d1;mg <5 cac Ngan hang Thuong m~i tren dia ban thanh ph6 H6 Chi Minh 33

\

1qi cho san xu~t - kinh doanh cua doanh nghi~p 34

5.2.1.2 ve ctJ che', chinh sach ch~m phu hqp 34

2.5.1.3 Cong tac thanh tra Ngan hang Nha nude 36

2.5.2 Nguyen nhan chu quan 37

2.5 2.1 Nhieu Ngan hang ThutJng IDi:li chua ch~p hanh dfry du va nghiem t:Uc cac che' d9 th~ 1~ quy dinh 37

2.5 2.2 Md r(>ng tin dl;lng qua kha nang quan 1y, ki~m ~ t ? N A h' Thn'rl • 37 so a cua gan ang uvng ffii:ll

2.5.2.3 ThlJc hi~n m(>t quy trinh tin dl;lng thie'u chi;it che 38

2.5.2.4 M9t b9 ph~n can b9 thie'u nang 11Jc va ph§'m chftt 38

2.5 2.5 Cong tac ki~m tra, ki~m so at n(>i b9 !i:li cac Ngan hang ThutJng IDC;li chua duqc quan tam dung IDUC 39

MQT SO BI~N PHAP GOP PHAN NANG CAO CHAT Llf<}NG TiN Dl)NG TRONG HO~T DQNG NGHI~P VIJ ? " ' CUA NGAN HANG THLJONG M~l TREN D!A BAN THANH PHO HO CHi MINH 3.1 ThlJc hi~n qui trinh cho vay dfry dl'1 va chi;it che 40

3.2 Bfru tu phan tan va ap dl;lng nhieu hinh thuc cho vay thich hqp cho tUng d6i tuqng vay 46

3.3 Th\tc hi~n cho vay c6 dam bao dfry dii 47

3.4 V~n debao hi~m tin dl;lng 48

35 Tang cuong ~ ' khA au tern to an, tern so at n91 9 k'-:1 ~ k'-:1 ~ A'b" 48 3.6 Cac bi~n phap ngan ngua tiY xa khac : 49

3 7 Hi~n dC;li h6a quy trinh nghi~p V\1 tin dl;lng 51

'J 8 M" "'b'" h~ th " ;:; ? 1~ - A 51 -~· Qt so wn p ap UQC ve quan y vt mo

3 8 1 B6i vdi Ngan hang Nha nude Vi~t N am 51

3.8.2 ve phia chinh phil cfrn h6 trq cho ngan hang h "' d;:; 1'" 55 n hng van e ten quan

' ? ~

Ldl MO E>AU

Ngay nay, ho~t d(>ng kinh doanh Ngan hang Thuong m~i duqc coi Ia m(>t

ngh~ kinh doanh nhi~u ha'p dftn nhung cling dfty riii ro ti~m tin, d~c bi~t Ia trong

ho~t d(>ng tin dvng Bdi le ngan hang cho nhi~u t6 chuc kinh te' voi mQi thanh phftn

kinh te' vay m(>t kh6i luqng ti~n IOn va phan tan tren khfip cac vung Hinh thd M~t

khac, khach hang co tnl duqc nq cho ngan hang hay khong con phl;l thu(>c nhi~u

ye'u t6; Trong do, co nhfi'ng ye'u t6 khach quan ngoai sl}' ki€m soat ciia ngrroi cho

vay va nguoi di vay M(>t khi nq qua h~n IOn de'n muc nao do thi co th€ dftn de'n sl}'

pha san m(>t ngan hang, gay h~u qua nghiem trQng cho n~n kinh te' VI v~y, an toan

trong ho~t d(>ng tin dl}ng nang cao cha't luqng tin dl}ng ciia ngan hang khong nhfi'ng

Ia sl}' quan tam to IOn ciia cac nha quan ly Ngan hang rna con ciia toan xa h(>i

Tu khi co phap l~nh ngan hang de'n nay, cac Ngan hang Thuong m~i tren dia

ban thanh ph6 H6 Chi Minh, trong do chii d~o Ia Ngan hang Thuong m~i qu6c

doanh tung buoc thich nghi voi n~n kinh te' thi truong, khong ngung cling c6 va

phat tri€n ca v~ s6luqng lftn cha't luqng, gop phftn to Ion vao vi~c thl}'c hi~n thfing

lqi cac chuang trinh, ml}c tieu kinh te'- xa h(>i ciia thanh ph6 Tuy nhien, do con

nhi~u so hd trong quan ly va moi tntong kinh doanh chua th~t 6n diflh nen nhin

chung ho~t d(>ng tin dl}ng ngan hang con thie'u vfi'ng chfic, d(> an toan trong ho~t

d(>ng tin dl}ng d cac ngan hang thuong m~i tha'p, n'ii ro tin dl}ng cao va da gay thi~t

h~i dang k€ cho nganh va cho n~n kinh te', lam cho xa h(>i ngay cang co nhi~u

ngttoi quan tam de'n linh vl}'c nay

Voi hy vQng duqc hoa nh~p vao dong quan tam do, t6i chQn d~ tai "Mijt sff

bi?n phap gop philn nang CQO chift fli{lng tin dt,mg trong ho~t dijng nglzifp V{l CUQ

Ngan hang Thttdng m~i tren dja ban thanh phff HtJ Chi Minh· " lam d~ tai nghien

cti'u cho lu~n van t6t nghi~p cao hQc kinh te' ciia minh

Tuy nhien, ho~t d(>ng tin dvng Ia linh vl}'c da d~ng va phuc t~p Trong ph~m

vi gioi h~n cho phep, lu~n van khong nghien cuu dfty dii, toan di~n va'n d~ nay rna

chi tie'p c~n m(>t s6 nghi~p vv chii ye'u ciia Ngan hang Thuong m~i d€ gop phftn

nghien cuu, h~n che' nH ro, nang cao cha't luqng tin dt~ng d cac Ngan hang Thttong

m~i tren dia ban thanh ph6 H6 Chi Minh

, , _ _;

Tren cd sd d6 d~ ra m()t sd bi~n phap gop ph~n dam bao an toan ho~t d()ng tin d1;1ng d cac Ngan hang Thudng m~i tren dja ban thanh phd H6 Chi Minh

Lu~n van duqc ke't ca'u voi n()i dung nhu' sau :

Ngoai ph~n md d~u va ke't lu~n, lu~n van duqc trinh bay thanh ba chudng:

Chlidng 1 : Ngan hang Thu'dng m~i va vi~c nang cao cha't luqng tin d~ng trong ho~t d()ng ciia Ngan hang Thu'dng m~i

Chlidng 2 : Thl!c tr~ng ho~t d()ng tin d~ng va cha't lu'qng tin d~ng ciia h~ thdng Ngan hang Thudng m~i tren dja ban thanh phd H6 Chi Minh

Chlidng 3: M()t sd bi~n phap gop ph~n nang cao cha't luqng tin d~ng trong ho~t d()ng nghi~p ~ ciia Ngan hang Thudng m~i tren dja ban thanh phd H6 Chi Minh

Trang 1

1.1 KHAI QUAT vE NGAN HANG TmfONG Ml).I

1.1.1 Khai ni~m ve Ngftn h~mg Thtio'ng m~i

1.1.1.1 Szj ra dm cua h? thffng Ngan hang Thlidng m{li

Ngan hang Thuong m(;li ra doi la mqt nhu c~u mang tinh tit ye'u cua nen kinh te' Xuit phat tU' nhu c~u cit gifi' tien, tai san cua dan chung; tie'p de'n Ia nhu

c~u vay tien cua nhfi'ng nguoi san xuit, tieu dung va n6i hue xuc cua nhfi'ng nguoi th9 vang c6 nhi~m Vt;l gifi' tien cit tru cua dan chung da hinh thanh nghi~p v1;1 tin d1;1ng R6i do yeu c~u cua vi~c thanh tmin trong cac quan h~ mua ban hang h6a sao cho gQn nhy, giam bot chi phi v~n chuy€n va bao quan tien da phat sinh

nghi~p v1;1 thanh toan thong qua nhfi'ng nguoi th9 vang dang lam chuc nang bao quan tien gU'i cua dan chung Khi nhfi'ng nguoi th9 vang thvc hi~n ca ba nghi~p

hang Thuong m(;li

Trang ijch sll' phat tri€n cua xa h9i loai nguoi, ngan hang xu it hi~n rit som Cac hinh thU'c so khai ban d~u da c6 each day hang ngan nam B~n th~ ky IV truoc cong nguyen, cac t6 chU'c ngan hang tho soda du<;1c thi~t l~p <1 nhieu noi tren th~

giOi Chu th€ di vay la giai cip th6ng tri va nhfi'ng nguoi san xuit hang h6a gian don voi lai suit rit cao B~n th~ ky 16 cac ngan hang ho(;lt dqng voi qui mo IOn, dung chU'c nang moi xu~t hi~n Khi cht1 nghia tu ban hinh thanh va phat tri€n thi

vi~c vay v6n voi lai su~t qua cao la khong th€ ch~p nh~n du<;1c, cac nha ttl' ban da lien k~t l<;1i d~u tranh ch6ng l<;1i vi~c cho vay n~ng lai Cuqc d~u t:ranh nay da thanh cong, chinh phil buqc cac ngan hang phai h<;1lai su~t B6ng thai, trong qua trinh

d~u t:ranhcac nha tu ban cong nghi~p va thuong nghi~p da lien k~t l<;1i va l~p thanh cac hqi tin d~mg cho vay llin nhau voi lai su~t vU'a phai D~n d~n, cac h9i tin d1;1ng nay phat tri€n thanh nhfi'ng Ngan hang Thuong ID(;li c6 ph~n

(j Vi~t Nam, tru'oc Cach M<;1ng Thang Tam nam 1945 c6 Ngan hang Bong Duong do Phap thanh l~p B~n ngay 06 thang 5 nam 1951, theo Silc l~nh 15/SL cua Chu tich nude Vi~t Nam quy~t dinh thanh l~p Ngfm hang Qu6c gia Vi~t Nam TU' khi ra doi cho d~n nam 1988, h~ th6ng Ngan hang Vi~t N am chi c6 mqt c~p g6m

Ngan hang Nha mtoc Vi~t Nam va cftc Ngan hang 111!c thu(>c Ngay 23 th{mg 03 nam 1988 H(>i B6ng B(> Tntdng da ban hanh Nghi dinh 53/liDBT voi dinh huang"

Chuy~n h&n h~ th6ng ngan hang sang h~ch toan kinh doanh ", Nghi dinh nay da t~o

sv d6i moi (1 d~ng so khai cua h~ th6ng Ngan hang hai dfp, trong d6 Ngan hang Nha nuoc dam nh~n cong tac phat hanh ti~n ~ con chuc nang kinh doanh duqc thvc

hi~n bdi cac Ngan hang Chuyen nghi~p Ho~t d(>ng trong co ch~ moi ngan hang da

to ra linh ho~t, nang d(>ng trong huy d(>ng ~p trung v6n va sft d1;1ng v6n, nhung vftn con nhuqc di~m la chua dinh huang ro rang chinh sach ti~n t~, tin dl;lng v~n con bao d(p, cho vay v6n lltu d(>ng t:ran Ian, cac chi nhanh ngan hang theo d~a gioi hanh chinh chua phil hqp voi yeu c~u th~ trttang

f)~ dap ii'ng tinh hinh phat tri~n kinh t~ xa h(>i trong thai ky d6i moi cua dfrt nuoc, d~ h~ th6ng Ngan hang Thuong m~i ho~t d(>ng ngay cang hi~u qua hon, ngay 26 thang 12 nam 1997 Lu~t cac t6 chuc tin d1;1ng duqc Qu6c h(>i thong qua da

quy d~ cac lo~i hinh t6 chuc tin d1;1ng: "Ngan hang la lo~i hinh t6 chuc tin d1;1ng bao g6m : Ngan hang Thuong m~i, Ngan hang Phat tri~n, Ngan hang B~u ttt,

Ngan hang Chinh sach, Ngan hang Hqp tac va cac lo~i hmh Ngan hang khac "

1.1.1.2 Cac chuc niing chil ylu cila Nglin himg Thlldng mf!i

- Chac nang trung gian tin d~ng : Bay la chuc nang d~c t.ntng va co ban nhfit cua nganhang va c6 y nghia d~c bi~t quan t:rQng trong vi~c thuc dlly n~n kinh t~

hang h6a phat tri~n Thvc hi~n chile nang nay m(>t m~t Ngan hang Thuong m~i huy d(>ng va t~p tlung cac ngu6n v6n ti~n t~ t~m thai nhan r6i t:rong toan xa h(>i d~ hinh thanh ngu6n v6n cho vay M~t khac, tren co sd ngu6n v6n da huy d(>ng duqc ngan

~~~~~~~~~~~~kinh~~~~~ nang nay, Ngan hang Thuong nwi se di~u hoa v6n tU noi thua sang noi thi~u, kich thich qua tr·inh luan chuy~n v6n cua toan xa h(>i thuc dlly san xufit phat tti~n

- Chac nang lam trung gian thanh to{m va quan ly cac phu(Jrtg ti~n thanh toan: Trong chuc nang nay cac Ngan hang Thuong m~i se thvc hi~n cac d~ch Vl;l thanh toan theo sv uy nhi~m cua khach hang Khi khach hang gii'i ti~n vao ngan hang, h9 se duqc ngan hang dam bao an toan tr·ong vi~c cft't gill va thvc hi~n vi~c

thu chi nhanh chong, ti~n lqi, nhftt la cac kholm thanh toan IOn Vi~c lam nay tie't

ki~m cho khach hang rftt nhi~u chi phi va thai gian Trong qua tr·lnh lam tlung gian thanh toan, ngan hang da t~o ra nhung cong c1;1 htu thong tin d1;1ng va d(>c

quy~n quan ly cac cong c1;1 d6 nhu :Sec, The thanh toan, Gifty chuy~il ngan

- Ch((c nang t(lo ti~n gili theo d[p sff nhttn : Bay la chuc nang ~o nen sue

m~nh d~c thu cua nganh ngan hang voi vi~c t.~o ra nhil'ng khoan " but t~ " thong

- Chile nang djch Vf-t ted chfnh - ngtm h2mg : Trong qua ttlnh thvc hi~n nghi~p

Vl;l tin dvng va ngan quy, ngan hang c6 nhii'ng di~u ki~n thu~n l<;1i v~ kho quy, thong tin, quan h~ r<)ng rai voi cac doanh nghi~p Qua d6, ngan hang c6 th~ lam ttt va:-n tai chinh, dftu ttt, lam d1;1i ly phat hanh c6 phie'u, dich V1;1 ket s~t d~ nh~n ti~n hoa h5ng Con trong qua trlnh tham gia thi ttuong ti~n t~ duoi hlnh thuc mua ban cac chling khoan, phat hanh va ban cac c6 phie'u, mua ban s6 du tren tai khoan t1;1i Ngan hang Nha mtoc thl Ngan hang ·Thudng m1;1i ddn thuftn la doanh nghi~p kinh doanh

d~ thu l<;1i nhu~n Dich Vl;l Tai chinh- Ngan hang la finh vvc da d1;1ng ngay nay, day

Ia chuc nang quan tt·<;mg d~ phat tri~n cua Ngan hang Thu'dng m1;1i

1.1.2 Cac nghi~p V\1 chu ye'u cua Ng~n hang Thtidlig m;;ti

Ngan hang Thudng m~i thvc hi~n cac lo~i nghi~p Vl;l sau :

- Vdn di~u l? va cac quy

+ V6n di~u 1~ : La s6 v6n ban dftu khi thanh l~p ngan hang du'<;Jc ghi vao

di~u 1~ cua ngan hang V6n di~u 1~ it nha:-t phai b~ng muc v6n phap diflh

B6i voi Ngan hang Thu'dng m~i Qu6c doanh : V6n di~u 1~ do ngan sach nha nu'oc cfip 100% B6i voi Ngan hang c6 phftn: V6n di~u 1~ do c6 dong dong gop duoi hlnh thuc v6n c6 phftn Theo quy dinh, cac Ngan hang c6 phftn phai c6 m<)t s6 c6 dong t6i thi€u, tt·ong d6 nha:-t thie't phai c6 c6 dong la doanh nghi~p nha nuoc Cac c6 dong sang l~p bu<)c phai tham gia t6i thi~u 20% v6n c6 phftn

Vo'n dieu 1~ du'<Jc dung d€ xay dl)'ng nha cii'a, van phong lam vi~c, mua s~m

tai san, trang thi~t bi s6 con ll;li d€ d~u tu', lien doanh, cho vay ttung va dai h~n

+ Cac quy cua ngan hang : Day la cac quy du'<Jc trich l~p trong qua trlnh t6n tl;li va hol;lt d()ng cua ngan hang Ngu6n hlnh thanh cac quy la l<;1i nhu~n rong hang nam cua ngan hang Cac quy cua ngan hang bao g6m : Quy d-g ttii', quy d~u

tu' phat tri~n, quy d-g phong tai chinh, quy d-g phong tr<;1 cftp mftt vi~c, quy phuc l<;1i, quy khen thu'dng

Ngoai ra con c6 cac quy du'<;1c xac l~p khong dl)'a vao l<;1i nhu~n rna c6 ngu6n bu d~p rieng nhu' : Quy khftu hao, quy bao toan v6n

- VO'n huy dt)ng : La ngu6n v6n chu y~u cua Ngan hang Thu'dng IDl;li, thl)'c chftt la tien cua cac sd hii'u chu rna ngan hang tl;liD thoi du'<Jc quan ly va sii' dl;lng Khi khach hang c6 yeu c~u ngan hang phai c6 nghia v1;1 hoan tril kip thoi d~y

du V6n huy d()ng bao g6m :

+ Tien gii'i khong ky hl;ln cua don vi, ca nhan

+ Tien gii'i ti~t ki~m khong ky hl;ln

+ Ti~n gii'i ti~t ki~m c6 ky hl;ln

+ Tien phat hanh ky phi~u, tt·ai phi~u

+ Cac khoan tien gii'i khac

- VO'n di vay : Bao g6m v6n vay trong nu'oc cua Ngan hang Ttung u'dng, cua cac Ngan hang Thu'dng IDl;li khac va v6n vay cac Ngan hang nu'oc ngoai

- VO'n titp nh¢n: La ngu6n v6n ti~p nh~n tit cac t6 chuc Tai chinh Ngan hang, ngan sach nha nu'oc d~ tai tr<;1 cho cac chuang tt·lnh, d-g an phat tt·i~n kinh

t~ xa h(}i, cai tl;lO moi sinh

- VO'n khac : La ngu6n v6n phat sinh tt·ong qua tt·lnh hol;lt d()rig cua Ngan hang Thuong ml;li nhu : Chuy~n tien, cac dich v1;1 ngan hang

1.1.2.2 Nghi?p V{L sit d{Lng vfln

La nghi~p Vl;l sii' d1;1ng cac ngu6n da hlnh thanh cua Ngan hang Thu'dng IDl;li Chung thu()c ben c6 bang t6ng k~t tai san nen gQi la nghi~p Vl;l c6 Trang d6, nghi~p v1;1 cho vay va d~u tu' la nghi~p v1;1 cftu thanh b() ph~n chu y~u va quan tt·Qng (j ben tai san c6 cua ngan hang, quy~t dinh d~n kha nang t6n tl;li va phat tt·i~n cua ngan hang Day nghi~p Vl;l sii' d1;1ng v6n quan tt·Qng nhftt, quy~t

dinh d~n kha nang t6n tl;li va phat tt·i~n cua ngan hang

TrangS

phfin ngu6n v6n khong sii' dl;lng d€ siin sang dap ung nhu diu thanh toan cua khach hang, phfin v6n d€ danh nay g<;>i la dlf trii' Ngan hang Tmng uong du<Jc phep iln dinh m()t ty I~ dlf nil' b~t bu()c cho cac Ngan hang Thuong m;;ti u·ong titng thoi ky nhilt dinh

Di! tril cua ngan himg g6m :

+ Dt! W so ca'p : Bao g6m ti~n m~t c()ng voi ti~n gii'i

+ Dl}' W thu ca'p : La nhii'ng lo<;ti chung khoan ng~n h<;tn c6 th€ ban d€ chuy€n thanh ti~n m()t each thu~n l<Ji bao g6m : Tin phie'u kho b<;tc, h6i phie'u da cha'p nh~n, cac gia'y n<J ng~n h;;tn khac

- Nghifp Vft tin dftng

+ Cho vay : La lo<;ti hinh tin dl;lng nghi~p V\1 cua Ngan hang Thuong m;;ti Trong d6, ngan hang se cho m()t t6 chuc kinh te' ho~c ca nhan vay m()t s6 v6n d€ san xua't kinh doanh ho~c tieu dung Khi de'n h<;tn nguoi di vay phai hoan u·a v6n

va ti~n lai

+ Chie't kha'u : La vi~c ngan hang mua thuong phie'u con trong thoi h;;tn

hi~u llfc cua khach hang Khi d6 ngan hang se chi u·a cho khach hang m()t s6 ti~n

bftng m~nh gia cua thu'dng phie'u trU di l<Ji tUc chie't kha'u do ngan hang quy dinh Ngoai Hii sua't chie't kha'u, lqi t6'c chie't kha'u con phv thu()c vao thoi gian ng~n

hay dai tinh tit IUc ngan hang mua thu'ong phie'u cho de'n ky h;;tn cua thuong phie'u Qua d6, ngan hang se thu m()t khoan loi tit nghi~p V\1 chie't kha'u nay d€ bit

d~p cac chi phi va bao dam lqi nhu~n cho Ngan hang Thuong m;;ti

+ Cho thue tai chinh : La lo<;ti hinh tin dl;lng trung va dai h<;tn Trong d6, cac cong ty cho thue tai chinh dung v6n cua minh hay v6n do phat hanh trai phie'u d€ mua tai san thie't bi theo yeu cfiu cua ngu'oi di thue va cho thue u·ong m()t thoi gian nha't dinh Nguoi thue phai u·a cho cong ty cho thue tai chinh ti~n thue m6i thang ho~c m6i quy m()t Ifin, khi ke't thuc hqp d6ng nguoi thue dtl'qc quy~n ll}'a ch<;>n mua tai san ho~c keo dai hqp d6ng thue tie'p

+ Bao Ianh ngan hang: Trong nghi~p V\1 nay khach hang duqc ngan hang ca'p bao Ianh cho, nho d6 khach hang se duqc vay v6n ngan hang khac ho~c thl}'c

hi~n h<Jp d6ng kinh te' da ky ke't

+ Ngoai ra con c6 nhii'ng hinh th(tc khac nhu : Tin dl;lng tieu dung, tin dl;lng

ung hu'oc, tin dvng the' chilp

- Ddu tLt: Ho~t d()ng dfiu tu' m()t m~it mang l~i thu nh~p cho cac Ngan h[mg Thuong m~i nhung cfing c6 khi g;rtp phai rili ro Nho ho~t d()ng dfiu tu' rna cac Ngan hang Thuong m~i phan tan du<;fc nH ro c6 th~ g;rtp phai trong qua trlnh ho~t

d()ng Trong nghi~p VlJ nay ngan hang se dung ngu6n v6n cua m1nh va ngu6n v6n 6n dpm khac d~ dfiu ttt duoi cac hlnh thll'c nhu :

+Hun v6n, lien doanh mua c6 phfin, c6 phie'u cua cac cong ty

+ Mua trai phie'u chinh phu, chinh quy~n d!a phucJng

+ Mua trai phie'u cong ty

- Tid scm c6 khac : La nhii'ng khoan illlJC con l~i cua tai san c6, chu ye'u la tai san htu d()ng, co so v~t ch~t d~ tie'n hanh ho~t d()ng ngan hang nhu :

+ Xay dl!flg ho;rtc mua them nha cii'a d~ lam tn,1 so van phong

+ Mua sAm may m6c, thie't b!, d1Jng ClJ lam vi~c

+ Mua sAm phucJng ti~n v~n chuy~n

+ Xay dlJ'ng h~ th6ng kho quy

1.1.2.3 Nghi?p V{l moi gim trung gian va cung cfip cac djch V{l ngan hang

D!ch VlJ ngan hang ngay cang phat tri~n vua cho phep h6 tr<;f cho nghi~p

VlJ khai thac ngu6n v6n vita t~o ra thu nh~p cho ngan hang bAng cac khoan hoa h6ng, I~ phi cac ho~t d()ng nay bao g6m:

- Cac d!ch VlJ thanh toan, thu chi h() khach hang

- Nh~n bao quan cac tai san quy gia, gi~y to, chll'ng thu quan tr~mg cua dan chung

- Bao quan, mua ban h() chll'ng khoan theo uy nhi~m cua khach hang

- Kinh doanh mua ban ngo~i t~, vilng b~c da quy

- T1i v~n tai chinh

1.2 VAN DE NANG CAO CHAT LU<}NG TIN DVNG TRONG HO~T

DONG CUA NGAN HANG THlJONG Mi}l

1.2.1 Khai quat ve tin dl)ng

Tin dl}Ilg la quan h~ vay mu'<;fn, quan h~ sit dl}Ilg v6n Iftn nhau gifta ngu'oi di vay

va ngu'oi cho vay dlJ'a tren nguyen ~c hoan tra Quan h~ nay lam cho die ngu6n v6n

ti~n t~ t:rong xa h9i du'<;fc v~n d9ng t:U chu th~ nay sang chu th~ khac, du<Jc di~u hoa tu ndi thua sang ncJi thi~u, tU ngu6n ti~n nhan rbi ciia cac t6 chCfc kinh t~ xa h9i, cua nhan dan du'<Jc ~p tlung 1~, chuy~n h6a va phan ph6i sang cac cac doanh nghi~p cac t6

Trang 7

chuc doan th~, nhfm dan dang c6 nhu cftu stt d~ng v6n cho san xu~t, btu thong hang h6a cling nhu' nhu cftu tieu dung trong to~m xa h()i Nhu' v~y, ho~t d()ng tin d~ng kich thich ~p trung v6n, lam cho hi~u qua slt d~ng v6n trong toan xa h()i tang

1.2.2 Rui ro tin dl)ng

Trong doi s6ng kinh t€ hang ngay, rui ro thuong du'<Jc xem la nhU'ng bi~n c6 b~t

trilc, khong c6 l<Ji va ngohl sl! mong d<Ji Rui ro nhi~u khi du'a l~i nhU'ng h~u qua khong Iuong tru'oc Vi v~y, nguoi ta phai tim each phong ngll'a, h~ ch~ rui ro d~n muc thflp nhfft Ho~t d()ng kinh doanh trong bflt eli linh Vl!C nao cling khong th~ tranh khoi n1i ro Ngan hang Thu'dng m~i cling c6 nhi~u lo~i rui ro nhu' : Rui ro thanh khoan, rui ro lai

su~t, rui ro m~t kha nang thanh toan, rui ro tin d~ng Rui ro trong ho~t d()ng tin d~ng

cua Ngan hang Thu'dng m~ chu y~u la do chfft lu'<Jng tin d~g va cac y~u t6 me d()ng

d~n n6 nhu' moi tru'ong kinh doanh, n()i dung ho~t d()ng, t5 chuc quan ly Trong qua tdnh ho~t d()ng tin d~g, cac Ngan hang Thuong m~i phai luon chu d()ng fun each h~

ch~ d~n muc thflp nh~t nhftng n1i ro c6 th~ xa y ra d~ nang cao chfft lu'<Jng tin d~g

Cac lo<;1i rui ro thuong c6 lien quan voi nhau, vi dl,l nhu nH ro tin dl,lng khi chfft luqng tin dvng thftp, nq qua h<;1n cao se d~n de'n mfft kha nang thanh toan; Iai sufft bie'n dt)ng, tinh thanh khoan cua d6ng v6n thftp vi v6n hi dong bang

Trong ph<;1m vi giOi h<;1n lu~n van xin duqc de c~p nt)i dung cua nH ro tin

dl,lng, d~ nang cao chfft luqng tin dl,lng bo qua cac lo<;1i nH ro khac

Rui ro tin d~ng xay ra khi khach hang khong hoan tra v6n dung h~n cho ngan hang Day la d~g rui ro do khong an khop v~ thoi h~n thanh toan, sinh ra do chu

chuy~n ti~n ~ di~n ra khong d6ng thoi Slf sai bi~t nay xu~t phat til' khach hang vay,

khi thanh toan khong dung h~n khoan vay theo thoi h~n da quy diflh M~t khac, rt1i ro

tin d~ng con la n1i ro v~ dinh gia vi quan h~ tin d~ng la ti~n t~ h6a cac loi hua Vi~c

khong tra du'<Jc n<J cho ngan hang c6 nhi~u nguyen nhan khac nhau nhung du nguyen nhan gi rna khach hang khong tra dung h~n ho~c khong tra n<J d~u d~n d~n k~t qua la n<J qua h~ gia tang, Ngan hang Thuong m~ c6 th~ hi m~t v6n ho~c hi ngu'ng d9ng v6n lam m~t co h9i kinh doanh, ni~t kha nang thanh toan, ch~t lu'<Jng tin d~ng thftp

Ngay nay cac ho<;1t dt)ng cua cac Ngan hang Thu'ong m<;1i du'<Jc md rt)ng d

nhieu llnh vl;l'c khac nhau nhu'ng cho vay v~n la ngu6n co ban t<;1o nen thu nh~p

ciia cac ngan hang CJ Vi~t Nam ho<;1t dt)ng cho vay chie'm toi gan 90% nghi~p vv c6 cua ngan hang Vi v~y, nli ro tin dvng cang phai duqc quan tam

1.2.3 Nhii'ng nguyen nhan dftn de'n rui ro tin dl)ng

Trong tht!c te' c6 ra"t nhieu nguyen nhan d~n d~n riii ro tin d~mg, c6 th~

chia thanh nhfi:'ng nh6m nguyen nhan sau :

1.2.3.1 Nhom nguyen nhan khach quan :

- Do moi tntong kinh t€ khong 6n dpm : Bftt mtoc ta dang tr•ii qua mqt thoi

ky chuy€n ti€p ttl' n~n kinh t€ ~p trung, quan lieu, bao cftp chuy€n sang cd ch€ thi tntong nen d€ phil h<;1p voi giai do~n d6i moi va hoan thi~n nay cac chinh sach

doanh nghi~p ciing nhu ho~t dqng tin dvng cua ngan hang

- Do tinh hinh thien tai Iii Ivt xay ra thuong xuyen da anh huc1ng d€n san xufit kinh doanh va doi s6ng nhan dan, lam cho sue mua bi giam slit, vi~c luan chuy€n hang h6a bi anh hu'dng, vi~c thanh toan ti~n hang bi ch~m ciing Ia m9t trong cac nguyen nhan lam cho doanh nghi~p khong tra n<;1 vay dung h~n d~n d€n rui ro tin dvng

- Do thi tntong th€ giOi bi€n dqng va nhi~u rui ro : Khung holmg ti~n t~

khu yV'c trong cac nam qua da lam n~n kinh t€ nu'oc ta tang tntdng ch~m, san xufit kinh doanh bi thu h~p lam anh hu'dng d€n ho~t dqng tin dvng cua ngan hang

Ngoai ra, con mqt s6 nguyen nhan khach quan khac nhu : Moi tntong phap ly chua dfiy du, nhi~u chinh sach ciia nha nuoc da duqc ban hanh nhung tri€n khai ch~m ciing anh hu'dng d€n nli ro tin dvng

1.2.3.2 Nhom nguyen nhan vi phia khach hang:

- Rui ro do khach hang khong c6 kha nang tra n<;1 : Do sv tac dqng bftt l<;1i cua cac y€u t6 moi tru'ong nhu' : Thien tai, hoa hoC;m, dqng dftt hol;ic bi€n dqng

v~ kinh t€, chinh tri, xa hqi, khoa h<;>c ky thu~t Do sv c~nh tranh gay g~h giii'a cac hang trong nganh, sv bi€n dqng tam ly cua ngu'oi tieu dung lam cho doanh

nghi~p bi t6n thftt, thua 16 khong th€ tra duqc n<;1 cho ngan hang Truong h<;1p nay xay ra kha ph6 bi€n c) nhi~u nu'oc tt·en th€ gioi

Ngoai ra, con do nguyen nhan mang tinh chu quan cua doanh nghi~p nhu': quan ly y€u kern ; it v6n ; sii' dvng v6n vay khong dung mvc dich ; trlnh d9 cong

nghi~p va ky thu~t san xufit thftp ; may m6c thi€t bi l(;lc h~u ; van h6a doanh

nghi~p khong lanh IDC;lnh ; uy tin CUa san phffm Va doanh nghi~p d6i VOi cong chung thftp d~n d€n hi~u qua san xufit kinh doanh ihfip, doanh nghi~p khong c6 kha nang tt·a n<;1 ngan hang

- Rui ro do khach hang khong tt·a n<;1: Khach hang nay c6 kha nang nhung khong tt·a n<;1 cho ngan hang Tntong h<;1p nay thu'ong xay c) nhii'ng riuoc kinh t€ kern phat tt·i€n Do trlnh d9 dan tri thftp, h~ th6ng h1~t phap chtta dfiy dii va hoan thi~n, cac chinh sach ch€ dq thi€u va khong d6ng bq, b9 may quan ly nha nu'oc

Trang9

kern hi~U qua COn nhieu Sd hd Va tham nhfing; trong Xa h(>i con nhieu tieu ClJ'C

£)6 la " nhfi'ng manh mft mau IDO " t(;lO dieu ki~n thu~n lqi cho nhfi'ng ph~n tii'

xfru, c6 y lua dao chie"m do<;1t tai san cua Ngan hang

1.2.3.3 Nh6m nguyen nhfin chu quan vi phia ngfin hang

- Do trlnh d(> nghi~p VlJ cua can b(> tin dvng Ngan hang kern : Thie"u hi~u

bie"t ve nghi~p VlJ chuyen mon, chua thlJ'c hi~n d~y du c~c th~ 1~, che" d(> tin dvng qui dinh, thie"u sau sat ve finh hinh ho(;lt d(>ng san xufrt kinh doanh, ve tinh hinh tai chinh cua doanh nghi~p

- Do d<;1o due phftm chfrt kern, c6 y cftu ke"t voi ph~n tii' xfru cung chie"m do(;lt tai san ngan hang

Ngoai ra con c6 m(>t s6 tntong hqp do tam ly khach hang sq ngan hang kh6 de trong vay muqn nen chua td nq cho Ngan hang rna dem sii' dvng tie"p, chfrp ·nh~n hi ph<;1t lai sufrt ch~m tra

1.2.4 y nghia cua vi~c h~n che' rui ro va nang cao cha't ltiQ'ng tin d1,1ng Vi~c h<;1n che" rui ro va nang cao chfrt luqng tin dvng c6 y nghia rfrt quan t:r9ng d6i voi nen kinh te": G6p ph~n thuc dfty san xufit hang h6a phat tri~n, tang tn.l'dng nen kinh te", dap ung nhu C~U VeJn d~ duy tri SlJ' lien tt;tc cua cac ho(;lt d(>ng san xufit kinh doanh trong cong CUQC phat tri~n kinh te" Cung ung duqc cac nhu

c~u ve v6n phvc V\} cho san xufit kinh doanh c6 qui mo Ion La m(>t trong nhung cong C~l giup chinh phu thlJ'C hi~n chinh sach tai trQ cho cac nganh kinh te" mui nh9n ho~c cac nganh, cac llnh VlJ'C kinh te" c~n khuye"n khich phat tri~n G6p ph~n

6n diflh tien t~, 6n dinh gia ca G6p ph~n 6n dinh doi s6ng, t(;lo cong an vi~c lam

va 6n dinh tr~t tl! xa h(>i

1.3 NHUNG N(H DUNG co BAN HE BAM BAO AN TOAN VA NANG

1.3.1 Cac chi ti~u phan anh muc d() dam bao an toan va nang cao cha't ltiQ'ng tin d1,1ng

1.3.1.1 Cac chl tieu djnh tinh

Binh tinh cho an toan (rn d~mg la cac nguyen t~c cho vay Theo Bieu 6 cua Quye"t diflh 1627 ngay 31 thang 12 nam 2001 cua Th6ng d6c Ngan hang Nha nuoc Vi~t Nam ve nguyen t~c cho vay : " Khach hang vay v6n cua t6 ch(tc tin

d~mg phii bao dam hai nguyen t~c :

- Sii' d\}ng v6n vay dung mvc dich da tho a thu~n trong hqp d6ng tin d\}ng

- Hoan tni n<J g6c va Hii vein vay dung thoi h~n da thoa thu~n trong h<Jp d6ng tin dvng "

Hai nguyen t~c nay c6 m6i quan h~ tu'dng tac l~n nhau, thl;l'c hi~n t6t

nguyen t~c nay la dieu ki~n dg thl;l'c hi~n t6t nguyen ilic kia va ngu'<Jc l~i

Ngoai nhfi'ng nguyen ilic chung, khi tie"n hanh xet cho vay d6i voi tUng kh<kh hang, can bQ ngan hang con phai tuan thu cac nguyen t~c cho vay Cl;J thg cua tUng lo~i cho vay

St! tuan thu dfty du va h<Jp ly cac nguyen ilic cho vay cho phep chung ta giam thigu t6i da nhfi'ng nH ro c6 thg xay ra Ngu'<Jc l~i, cho vay bua bai, khong dam bao dftydu cac co sd phap ly, khong tuan thu nguyen t~c cho vay ch~c ch~n se c6 nhieu nH ro, t6n thftt khong thg tranh khoi

1.3.1.2 Cac chl tieu djnh lli(lng

- Vt1 chl tieu du ru;1 vay:

Du n<J vay phan anh qui mo ho~t d()ng tin dvng cua Ngan hang Thuong

m~i, phan anh sl;l' trmg tiudng hay giam sut tin dvng Ne"u du n<J vay tang c6 nghia qui mo tin d1;1ng du'<jC md r{)ng (tin d1;1ng tang tru'dng) Sl;l' lam an CUa ngan hang phat trign Ngu'<Jc 1~i thl du'<jc coila tin d1;1ng bi thu hyp (khong tang tlu'dng) va sl;l' lam an cua ngan hang bi giam sut

Thy nhien, khong phai bftt CU Sl;l' tang tlu'dng tin d1;1ng nao cling la tfit rna COn

phai dam bao an toan cho ho~t d()ng kinh te" Bg dam bio an toan ho~t d()ng ngan hang va h~ th6ng tai chinh thong thuong dg xem xet du n<J tin dvng nguoi ta so sanh :

- Du n<J cao nhftt cua m()t sci khach hang chu ye"u so voi vein dieu 1~ va cac quy Ne"u ti 1~ nay cao thl tiem frn nH ro cang IOn va ngu'<Jc 1~i thl d9 an toan, cha't lu'<jng tin d1;1ng cao CJ Vi~t Nam theo 1u~t cac t6 chuc tin dvng, du' n<J cho vay m9t khach hang khong Vu'<jt qua 15% vein 11! CO CUa t6 chuc tin d1;1ng d6

- T6ng du n<J vay so voi vein huy d()ng Ne"u ty 1~ nay cang cao thl tiem frn

nH ro cang IOn va ngu'<Jc l~i thl d9 an toan, chftt lu'<jng tin d1;1ng cao

LoC;ti 1 : N<;1 qua hC;tn c6 th~ thu h6i du'<Jc

LoC;ti 2 : N <;1 qua hC;tn kh6 doi

LoC;ti 3 : N<J qua hC;tn khong th~ thu h6i du'<Jc

Va ai cling bitt, tinh chit nguy hi~m cua chung tang d~n, t:rong d6 n<;1 qua hC;tn khong th~ thu h6i du'<Jc la loC;ti n<J gay nguy hi~m nhit Chung c6 th~ lam pha san m()t Ngan hang, tac d()ng day chuyen trong toan b() h~ th6ng Tai chinh -Ngan hang trong ca nude, th1;tc sv gay nguy hiim cho nen kinh t6, la m6i quan tam lo lilng khong chi 0 cac nha ngan hang rna con cua toan xa h()i E>ieu d6 n6 n6i len sv c~n thi6t dam bao an toan hoC;tt d()ng tin dl)ng Ngan hang Thudng mC;ti

Tu d6 c6 phudng phap d6i ph6 thich h<Jp

L3.2 Nhii'ng n()i dung cd ban d~ dam bao an toim va nang cao ch~t

lu'c;fng tin dl}.ng

£)~ dam bao an toan t:rong hoC;tt d()ng tin dl)ng, hC;tn ch6 nhfi'ng nH ro c6 th~

phat sinh, nang cao chit luqng tin dl)ng, thong thuong cac Ngan hang Thudng mC;ti sii' dl)ng cac bi~n phap nghi~p v1;1 chu ytu sau :

1.3.2.1 Cdp tin dt,mg co chfJn lfJc

- Cip tin dl)ng c6 chQn lQc, tlu'oc h6t la sang lQc khong cho vay d6i voi cac khach hang rna ngan hang xet thiy lam an khong c6 hi~u qua.£>~ sang lQc du<Jc nhfi'ng khach hang nay, ngan hang l~p h6 sd dva u·en cac dieu ki~n sau:

+ Uy tin cua khach hang (Character)

+Nang lvc (Capacity)

+ V6n (Captial)

+ E>ieu ki~n (Conditions)

+ Tai san th6 chip (Collecteral)

Sau d6 ngan hang lo~i bo, khong cho vay d6i voi nhfi'ng khach hang c6 diu

hi~u lua dao ho~c c6 kha nang va dieu ki~n tranh thu lqi d1;1ng tin nhi~m nh[im chi6m do~t tai san cua ngan hang Ch~ng h~n nhu' khong cho cac thanh vien trong H()i d6ng Quan 11i, Ban Giam d6c, Ban ki~m soat thu()c t6 chll'c tin d~mg vay tien Khong cho vay voi khach hang ho~t d()ng kinh doanh khong c6 hi~u qua

1.3.2.2 H{ln ch( tin d{lng

La nhii'ng quy dpm rang bu(>c dieu ki~n vay, muc cho vay, du n<J vay ciia m(>t khach hang, nh~m h~n che' bot nhii'ng riii ro c6 th€ xay ra Ching h~n Ngan hang Thuong m~i cho vay c6 dieu ki~n rang bu(>c ch~t che ho~c chi cho vay m(>t muc tin d1;1ng h~n che', ki€m soat m9t ty 1~ du' n<J b~t bu(>c ho~c d6ng tai tT<J cho vay Bi~n phap nay c6 th€ h~n che' t6c d9 tang tni<:Jng tin d1;1ng nhu'ng trong dieu

ki~n tinh hinh tin d1;1ng con nhieu phuc t~p thi phai nen ch~t che

1.3.2.3 FJdm biio tin d{lng

Bay la phu'ong phap sii' d1;1ng r~t ph6 bie'n <:J nuoc ta hi~n nay cling nhli u:en the' gioi, vi n6 dam bao tliong d6i an toan hon so voi cac phuong phap khac Gftn day c6 quan di€m moi, h9 de cao hi~u qua kinh te' doanh nghi~p la ngu6n dam bao

t6t nh~t chu khong phai Ia v~t ho~c phap nhan hay th€ nhan dam bao Tuy nhien, h9 v~n chua· dua ra du<Jc giai phap c1;1 th€ kha thi nao d€ dam bao ch~c ch~n r~ng

e6 th€ ki€m soat du'<Jc hi~u qua san xu~t kinh doanh ciia doanh nghi~p Vi v~y,

dam bao d6i v~t va dam bao d6i nhan v~n la hai hinh · thuc chinh trong phuong phap dam bao tin d1;1ng Nhung n6i nhu v~y khong c6 nghla chi c6 hai hinh thuc nay la c6 th€ dam bao an toan ho~t d(>ng tin d1;1ng <:J cac Ngan hang Thuong m~i

hang dong vai tro chii n<J du<Jc thua hu<:Jng m()t s6 quyen h~n nh~t djnh d6i vOi tai san ciia khach hang - con n<J nh~m lam can eli d€ thu h6i n<J trong tniong h<Jp con n<J khong tra ho~c khong c6 kha nang tra n<J "

" V~t " d€ dam bao v6n vay c6 thi la b~t d()ng san ho~c d(>ng san; T~ti san hii'u hinh ho~c vo hinh va chung phcli h9i tt;t dii cac dieu ki~n sau :

+ Tai san d6 phai thu(>c quyen ScJ hii'u h<Jp phap ciia khach hang vay v6n

+ Bu<Jc phap lu~t cho phep chuy€n nhli<Jng

+ Tai san phai c6 thj tn.iong tieu th1;1, tren thj trliong hi~n t~i c6 tai san d6 phai ban dli<Jc d~ dang va chi phi cho vi~c ban tai san d6 khong qua cao so voi gia tri ciia tai san the' ch~p

Cac hinh thuc dam bao d6i v~t g6m :

The' chdp : La nglioi di vay dem tai san la b~t d(>ng san thu()c quyen ScJ hii'u h<Jp phap ciia mlnh the' ch~p cho Ngan hang d€ vay m()t s6 tien nh~t djnh va dung tai san d6 lam v~t dam bao cho s6 n<J vay ngan hang Ne'u khi de'n h~n rna nguoi di vay khong thvc hi~n nghla v1;1 tra n<J ho~c tra khong he't n<J cho ngan hang cho vay thi ngan hang dti<Jc quyen phat mai tai san the' ch~p d€ thu n<J

Trang 13

v6n ngan hang Thy theo lo~i tai san rna ngan hang c6 th~ chi d!nh "cilm "(J noi (kho) nao phu h<Jp nh~t theo nguyen !ftc : D~ quan ly, an toan va chi phi quan ly th~p

C6 hai lo~i bao lanh : Bao lanh c6 tai san dam bao va bao lanh khong c6 tai

san dam bao Bao lanh c6 tai san dam bao la ngu'Oi bao tanh phlti the' ch~p tai san

Con bao lanh khong c6 tai san dam bao la hlnh thuc dam bao rna ngu'Oi bao lanh sii' dvng slJ tin nhi~m cua minh d~ dam bao ch~c r~ng con n<J se t:ra n<J cho ngan hang va

se chiu t:rach nhi~m khi ngu'Oi vay khong t:ra du'<Jc n<J

1.3.2.4 D{t phong rui ro

Nhu chung ta da bie't, c6 nhieu nguyen nhan d~n de'n nli ro tin dvng Trong d6, d~ bu d~p ml;)t phftn ho~c toan b9 thi~t h~i do nhfi'ng nguyen nhan khach quan dem de'n, thong thuong cac t6 chuc tin dvng deu phlti l~p cac quy dlJ phong nli ro

Ngoai ra, hi~n nay con l~p qfiy bao toan tien gii'i h~c quy bao hi~m tien gii'i,

nh~m bao v~ quy~n l<Ji cua nguoi gii'i ti~n vao ngan hang, phong ch6ng nguy co m~t

kha nang thanh toan cua cac Ngan hang Thli'ong m~i

1.3.2.5 Biio hiim tin dt,mg

La bi~n phap rna Ngan hang bul;)c khach hang cua nllnh mua bao hi~m tai

nghi~p khong t:ra du'<Jc n<J Bi~n phap nay c6lill di~m la ngan hang se xii' ly n<J qua

h~n tu'ong d6i d~ dang hon so voi the' ch~p, cilm c6 Tuy nhien, n6 khong to ra h~p h~n, vi chung lam tang them chi phi cua nguoi vay

Tom l{ti: B~ nang cao hi~u qua kinh doanh cua Ngan hang Thuong m~i, d~

~o uy tin voi khach hang, d~ gop philn phat t:ri~n kinh te' - xa hl;>i, d~ 6n d!nh doi s6ng nhan dan d6ng thC1i bao v~ tai san xa h9i thl vi~c hoan thi~n ho~t dl;)ng nghi~p

vv Ngan hang Thuong m~i d~ nang cao ch~t lu'<Jng tin d~mg, dam bao an toan tin

dvng trong cho vay la yeu cilu c~p thie't va khongth~ thie'u du'<Jc

THUC TRANG HOAT DONG TIN DUNG VA 0 • • 0 •

TREN DIA BAN TP.HO CHI MINH

2.1 KHAI QUAT TINH HINH HO~T DONG CUA TOAN H~ THONG

NGAN liANG VJtT NAM

2.1.1 Qua trinh hinh thimh va phat triin CUa h~ tho'ng Ngan hang

TU' khi chuy~n tU co che' ~p trung quan lieu bao dfp sang co che' thi tntong

CO SlJ' qm\n ly CUa nha nu'oc, nen kinh te' nu'oc ta da thoat khoi thoi ky trl tr~ Va CO nhieu chuy~n bie'n theo chieu huang ngay cang phat tri~n Boi s6ng cua dC;li b9

ph~n nhan dan da du'<Jc ciH thi~n Trong slJ' chuy~n bie'n chung nay, h~ th6ng ngan hang cling ngay cang khoi s~c, tuy rftng vfin chu'a tranh khoi nhii'ng vftp vap trong qua trlnh di len d~ tl! khltng diflh vai tro cua mlnh trong vi~c d6ng g6p vao sg phat

tri~n cua kinh te' nu'oc nha

H~ th6ng Ngan hang da phat tri~n m(;lnh me dt chieu r()ng Ifin chieu sau, m(;lng luoi ngan hang va quy tin dvng tnH r()ng ill' uung uong de'n cac dia phuong k~

ca vling sau, vung xa Can b9 ngan hang, d~c bi~t la can b9 tin dvng da bam sat dia ban d~ fun hi~u kh6 khan, thao go nhii'ng vuong m~c t(;lo dieu ki~n cho m<;>i d6i tu'<Jng du'<Jc vay v6n, phvc vv ho(;lt d()ng san xu~t kinh doanh

Tim hi~u qua trlnh phat u·i~n cua h~ th6ng Ngan hang Vi~t Nam qua cac giai do(;ln se cho thfty slJ' t11idng thanh d6

- Tic ngay thanh l(lp thlli kY dtii mffi ( 1985 )

Ngay 06 thang 5 nam 1951 H& Chii tich da ky S~c l~nh s6 15/SL thanh l~p

Ngan hang Qu6c gia Vi~t Nam (nay Ia Ngan hang Nha nuoc Vi~t Nam) Ngan hang Qu6c Gia Vi~t Nam ho(;lt d()ng voi ttl' each Ia co quan ngang B9 trong H9i d&ng Chinh phu, quan ly nha nu'oc ve tien t~, tin dvng ngo(;li h6i va ngan hang TU' khi du'<Jc thanh l~p Ngan hang Qu6c gia Vi~t Nam da phvc v~1 tich c~l'c cho cong CUQC khang chie'n Va xay dlJ'ng kie'n thie't dftt nu'oc

Ho(;lt d()ng tin dvng u·ong thoi ky nay du'<Jc md r()ng nhttng mang n~ng tinh bao cftp, coi nhy vi~c huy d()ng v6n nhan r6i trong dan ctl' d~ cho vay Cac hlnh

th(tc huy d()ng v6n con don di~u chu ye'u la tien gll'i cua cac t6 chuc kinh te' va dan

Trang 15

cu, chu twng tin dvng ngiln h~n xem nhy tin dvng trung va dai h~n Bao ca:-p v6n tin dvng ca:-p phat thay cho ngan sach voi cac ddn vi kinh t~ Ngoai ra, cong tac quan ly ti~n m~it, cong tac thanh toan khong dung ti~n m~t trC1 nen kern hi~u h;l'c, du ngan hang pha:-n da:-u nhi~u nhu'ng ba trung tam ti~n t~, tin dvng, thanh toan vftn dang con trong tinh tr~ng y~u kern

- ThlJi kY dBi mlii dtn khi c6 Philp l?nhNgan hcmg (1986 -1990)

Khdi dllu d6i moi ho~t d<)ng Ngan hang trong thoi ky nay la Quy~t dinh 218

CT ngay 03 thang 7 nam 1987 cua H<)i d&ng B9 trudng (nay Ia Thu tuong Chinh phil) cho phep Ngan hang Nha nuoc ti~n hanh thi di~m vi~c chuy~n ngan hang sang kinh doanh Xa H9i Chu Nghla C1 b6n tinh, thanh ph6: Ha N<)i, HaiPhong, Quang Nam- Da Nang va thanh ph6 H& Chi Minh Tren cd sC1 d6, nit kinh nghi~m

va hoan thi~n cd ch~kinh doanh d~ tri~n khai r<)ng rai chinh thuc vao nam 1988

Sau khi thil' nghi~m, H<)i d&ng B9 trudng ban hanh Nghi dinh 53/I-IDBT ngay 26 thang 3 nam 1988 voi dinh huong cd ban la : " Chuy~n h&n h~ th6ng Ngan hang sang h~ch toan kinh doanh " Nghi dinh 53 md ra ky nguyen moi v~ slJ' d6i moi C1 d~ng sd khai cua h~ th6ng ngan hang hai ca:-p, ngan hang tU' vi th~ bao ca:-p d~t vao vj th~ phiii kinh doanh, ~p du<;Jt kinh doanh trong thil' thach cua thj tntong Day la qua trinh d6i moi trong cd ch~ ho~t d<)ng ti~n t~ tin dvng, g6p phlln khilc phvc tlnh twng r6i lo~n va l~m phat trllm tr9ng keo dai, khilc phvc m<)t buoc th1fc tr·~ng xi nghi~p qu6c doanh y l~i vao v6n bao ca:-p cua ngan sach nha nuoc

Tuy nhien, thoi ky nay do chua hinh dung du<Jc dfty du vi tri, vai tro va y nghia cua thj truong ti~n t~ ciing nhu chua nh~n thuc dlly du v~ chuc nang cua m8i lo~i ngan hang trong h~ th6ng ngan hang, nen chua c6 cai nhln dlly dt1 va toan di~n v~ m<)t h~ th6ng ngan hang hai ca:-p

- Giai dot;~n tit 1990 dtn nay

Vao qui I nam 1990 da c6 nhung ciii t6 quan tr9ng va dung huong la vi~c tach roi chuc nang nghi~p vv ho~t d<)ng cua Kho b~c Nha nuoc ra khoi chuc nang nghi~p VlJ ho~t d<)ng cua h~ th6ng ngan hang d~ giam bot Slf chi ph6i UlfC ti~p cua nha nuoc tr·ong ho~t d<)ng ngan hang

Ngay 24 thang 5 nam.1990 Phap l~nh Ngan hang da du<Jc ban hanh va c6

Thang 1 o nam 1998 lu~t Ngan hang Nha nuoc Vi~t N am va lu~t T6 chuc Tin dvng ra doi Vi~t N am c6 m9t h~ th6ng ngan hang glln gi6ng voi h~ th6ng ngan hang cac nuoc tren th~ giOi theo n~n kinh t~ thj tntong bao g&m :

- Ngan hang Nha mtoc Vi~t Nam dong vai tro Ngan hang Tnmg uong th1;I'c

hi~n chinh stich ti~n t~, giam sat va di~u ti€t ho(;lt d('>ng ngan hang

- Cac ngan hang khac bao g6m Ngan hang Thuong m(;li qu6c doanh, Ngan hang Thuong m(;li c6 phfin, Ngan hang Thuong m(;li lien doanh, Ngan hang Thuong m(;li nu'oc ngoai, H<Jp tac xa tin dt;mg, cac Cong ty tai chinh vv Cac Ngan hang va t6 chll'c tin dl;lng nay d6ng vai tro nhu' Ngan hang trurig gian, th1;I'c hi~n cac hO(;lt d('>ng ngan hang mang tinh chftt thu'ong m(;li

H~ th6ng Ngan hang hai cap khi di vao ho(;lt d('>ng c6 nhung u'u di~m n6i b~t

so voi h~ th6ng ngan hang cii la :

-Tach Ngan hang Nha nu'oc Vi~t Nam ra khoi h~ th6ng Ngan hang Thuong ill(;ll

- Ba d(;lng h6a cac hlnh thll'c t6 chll'c tin d1;1ng

- Ba d(;lng h6a cac lo(;li hlnh sd hi'i'u

- C6 S\1' tham gia cua chu th~ nu'oc ngoai, tang cu'ong S\1' C(;lnh tranh

H~ th6ng ngan hang moi da g6p philn vao S\1' phat tri~n va 6n djnh kinh t€

Ben C(;lnh d6, con c6 nhii'ng y€u kern va h(;ln ch€ doi hoi phai c6 bi~n phap thi€t th1;I'c d~ ngan hang ngay cang ciing c6 vai tro then ch6t cua minh trong n~n kirih t€

2.1.2 Ke't qua ho~t d()ng cua h~ th6ng ngan himg

N~n kinh t€ nu'oc ta trong nhung nam qua da d(;lt du'<;jc mll'c tang tntdng lien t:l}c va d mll'c kha cao Sl! phat tri~n kinh t€ nay co nhi~u dong gop to Ion ciia

h~ th6ng ngan hang qua cac ghli phap di~u hanh chinh sach ti~n t~ cua Ngan hang Trung u'dng va n611;I'c trong cac ho(;lt d()ng cua cacNgan hang Thu'ong m(;li

Co th~ noi tinh t:U ngay thanh l~p, chua bao gio h~ th6ng ngan hang ho(;lt d('>ng trong di~u ki~n co nhi~u thu~n l<;ii va ding dfiy thach thll'c nhu' hi~n nay Ngan hang phil vita ph1;1c V\J t6t cho vi~c phat tri~n n~n kinh te', vita phai h()i nh~p va phat tri~n phu h<;jp voi h~ th6ng ngan hang th€ gioi Ke't qua ho(;lt d()ng cua h~

th6ng Ngan hang co th~ di~m qua cac m~t sau :

B~ dam bao cho n~n kinh te' phat tri~n m()t each 6n djnh, chinh sach ti~n t~ cua Ngan hang Nha nuoc phai du'<;jc di~u chinh kip thoi va linh ho(;lt Phai dam bao cho ID\JC tieu phat tri~n kinh t€ va ki~m ch€ l(;lm phat Trong nhung nam qua Ngan hang da th\I'C hi~n rftt t6t chll'c nang nhi~m V\} cua mlnh, gop philn cling ca nu'oc du'a n~n kinh t€ nu'oc ta phat t:ri~n voi t6c d() cao

Cong tac di~u hanh cung U'ng ti~n trong nhung nam qua dam bao tinh linh ho(;lt, chu d()ng phu h<Jp voi di~n bi€n ti~n t~ va nhung mt;tc tieu k€ ho(;lch da dtl'<Jc Chinh phu phe duy~t, t~p tnmg chu ye'u cho vi~c tang dt;t tlii' ngo(;li t~, tang

Trang 17

kha nang thanh tm1n cho cac Ngan hang Thuong m~i M~c du con m<?t s6 t6n d<;mg nhu: Ty tn;mg tien m~t trong t6ng phuong ti~n thanh toan v~n d mile cao, tinh blnh quan tit 1991 de"n nay chie"m 46,8% lam anh hudng de"n cac bi~n phap ki€m soat va kiem che"l~m phat

2.1.2.1 Huy dl)ng vffn

Ngan hang Nha nude da chi d~o cac Ngan hang Thuong m~i tich clJc md r9ng cac hlnh thuc huy d9ng v6n thich hqp d€ thu hut cac ngu6n v6n nhan r6i trong dan chung, d~c bi~t la v6n trung va dai h~n, dap ling nhu cftu san xua't kinh doanh ciia cac doanh nghi~p va cac thanh phftn kinh te" s6 du tien gii'i cua khach hang ~i h~ th6ng ngan hang tang tru'dng kha Trong d6 tien gii'i tie"t ki~m b~ng Vi~t nam d6ng va ngo~i t~ deu tang cao

Bang 2.1 : T'mh hlnh buy d()ng v6n cua H~ thO'ng Ngftn hang

qua c~ic nam tit 1992-2000

Nam SO' higng vO'n buy d()ng Ty 1~ tang hang nam

T6c dQ tang 1111dng v6n huy d9ng qua cac nam cao, d~c bi~t la nam 1998 Tinh chung ttr 1992 de"n 2000 muc tang tntdng binh quan hang nam tt·en 30%

2.1.2.2 FJilu tlitin dt,mg

V6n dap ling cho nhu cftu cong nghi~p h6a, hi~n d~i h6a da't nude Ja mQt va'n de clJc ky quan tr<;mg va ca'p bach trong giai do~n hi~n nay va nhieu nam tdi

Theo bao c{w dinh hudng phat tri€n kinh te"- xa h9i ciia Vi~t N am trong giai

do~n 1996- 2000, kinh te" nude ta cftn khoang 50 ty USD, trong khi d6 ngu6n v6n trong nude chi dap ling duqc 45 % nhu cftu; phftn con l~i dlfa vao dftu tu' ben ngoai Bay la m<)t tt·ong nhftng kh6 khan ve t~o v6n cho cong nghi~p h6a, hi~n d~i h6a

Cong eu(>e d6i moi to~m di~n eiia dftt mtoe ta md dftu tU E>l;ti h(>i VI eiia E>ang da thu dl.l'<Je nhung thanh tt!U to IOn : Nen kinh te' tang tru'dng 6n djnh, kinh te' qu6e doanh vftn giu vi tri quan tr<;mg, then eh6t trong nen kinh te' qu6e dan, trong nhung thanh tt!U fty da eo nhieu dong gop tich el._(e eiia nganh Ngan hang

E>e pht;1e Vl;l t6t hon eho qua trinh eong nghi~p hoa-hi~n dl;ti hoa, ngan hang efing da ehu trc,mg vi~e md r(>ng ho(;tt d(>ng eiia tin dt;1ng trung va dai h(;tn Ty trQng eho vay ngftn hl;tn tU 85% va trung hl;tn la 15% vao nam 1992 thi de'n nam

1995 da thay 67% va 33%, nam 2000 la 64% va 36%

Bang 2.2 : Cd dtu tin d\lllg ngan hlmg qua cac nam 1992-2000 (ty 1~ %)

Ngu&n : T8ng h<Jp bao cao ngan h~mg

Qua ty 1~ tang tru'dng eiia tin dt;1ng trung va dai hl;tn ehung to vi~e dftu tu'

vao ehieu sau va ehieu r(>ng eho nen kinh te' da ngay eang dU'<Je ehu twng

2.1.2.3 Tinh hinh n(l qua h{ln

Do Ngan hang Nha mtoe tich qte tht;e hi~n eae bi~n phap ehffn ehinh ho(;tt d(>ng va st; e6 gl:lng eiia eae Ngan hang Thll'ong m(;ti nen nhieu Ngan hang Thll'ong m(;ti da hl;tn ehe' dl.l'<Je n<J qua hl;tn phat sinh tU' nhung khoan vay moi Tuy nhien n<J qua hl;tn eiia nhung kholm vay efi, d~e bi~t la n<J tra thay eho L/C tra eh~m tU' tntoe nam 1997 vftn t&n t(;ti va eo nhung ngan hang phat sinh Ion Trong do, phiii tinh toi kh6i Ngan hang ThU'ong ID(;ti Qu6e doanh va Ngan hang Thlidng m(;ti C6 phftn Tinh de'n ngay 31 thang 12 nam 2000 tY 1~ n<J qua hl;tn eiia toan b(> h~ th6ng ngan hang la 7,03% tren t6ng dU' n<J, ne'u tinh ea eae khoan n<J khoanh (7,19%), n<J qua hl;tn kho thu h&i va eho xii' ly th1 ty 1~ nay la 14,1 % tren t6ng dl.l' n<J Trong d6:

Trang 19

- Kh6i t6 chuc tin d\[ng nha mtoc : 6,9%, ne'u tinh ca cac khoan n<;j cho xU'

ly va n9 khoanh thl tY 1~ n9 qua ht;tn la 15,34% C6 hai ngan hang kh6 khan iJ.hftt

la Ngan hang Cong thuong Vi~t Nam va Ngan hang Ngot;ti thuong Vi~t Nam \

- Cac Ngan hang Thuong mt;ti C6 ph~n : 16,56%, ne'u tinh ca cac khoan nq\ cho xU' ly va n9 khoanh thl ty 1~ n9 qua ht;tn la 24,54%

- Cac Ngan hang Lien doanh: 3,4% ne'u tinh ca cac khoan n9 chd xU' ly va n9 khoanh thl ty 1~ n9 qua ht;tn la 24,06%

- Cac chi nhanh Ngan hang Nuoc ngoai: 1,58%

- Cac quy Tin dl;lng Nhan dan co sd: 4%

- Kh6i t6 chuc tin d\mg Hqp tac: 4,04%

- Kh6i Cong ty Tai chinh: 2,05% Ne'u tinh ca cac khoan n9 cho xU' ly va n9 khoanh thl ty 1~ n9 qua ht;tn la 3,36%

Nguyen nhan n9 qua ht;tn vftn (1 ty 1~ cao va c6 xu huang cao hon cac nam t:ru'oc la :

- vg khach quan : Cac khoan n9 cii chua xU' ly duqc nhi~u m~c du Chinh phii da ban hanh Nghi dinh 86/CP v~ quy che' dftu gia tai san nhu'ng tren thvc te' vftn d~ ban dftu gia tai san the' chftp d6' thil h6i n<;j con vu'ong m~c, m<?t s6 V\l con trong qua trlnh th\1 ly, ho~c da giai quye't xong nhung thvc te' chua thu h6i duqc nq Trong khi d6 san xuftt nong nghi~p theo dt! bao con kh6 khan, cong nghi~p chung lt;ti do anh hudng ciia khiing hoang v~ tai chinh

- vg chu quan: Ci nhi~u Ngan hang Thuong mt;ti nang 1\tc thffm dinh dt!

an cho vay ye'u, thie'u th~n trqng, vi pht;tm cac quy dinh v~ quy trlnh thffm dinh

va cho vay, d~c bi~t la bao lanh L/C tra ch~m tru'oc day khong ch~t che, bu<?c cac Ngan hang Thuong mt;ti phai tra nhanh cho khach hang cac khoan nq toi

ky thanh toan

MINH

Thanh ph6 H6 Chi Minh ngay nay da trd thanh tmng tam kinh te' ciia khu vvc va ca nuoc nhu Nghi quye't 01-NQ/TW ciia BQ Chinh tri da nhftn mt;tnh "Thanh ph6 H6 Chi Minh la m<?t tmng tam kirih te' IOn, m<?t tnmg tam giao dich qu6c te' va du lich ci1a mtoc ta, c6 vi tri chinh tri quan trqng sau thii

do Ha N<?i "

Cung voi daphat tri6'n ciia kinh te' thanh ph6, h~ th6ng Ngan hang tren dia ban thanh ph6 cung ngay cang trudng thanh Ion mt;tnh De'n nay da c6 "38

hqi sd va chi nhanh ciia Ngan hang Thuong m~i Qudc doanh; 20 h()i sd va 5

chi nhanh Ngan hang Thuong m~i c6 phfrn; 4 Ngan hang Lien doanh; 16 chi nhanh Ngan hang Nuoc ngoai; 9 quy Tin d"Qng Nhan dan; 8 Van phong d~i

di~n; 6 cong ty Tai chinh C6 phfrn, cong ty Thue tai chinh, 1 quy Bfru tu' phat

tri~n do thi " Voi m~ng luoi IOn m~nh va rqng kha:p nhu v~y ho~t dqng tin d"Qng tren dia ban thanh ph6 H6 Chi Minh ngay cang duqc md r()ng va tang trttdng khong ngung, dap ung du'<JC nhu CfrU ph"QC V"Q san XUllt Va ddi s6ng

2.2.1 Ho:.tt dqng buy dqng v6n

Trong nhii'ng nam qua ngan hang gfrn nhu' la kenh duy nha"t thu hut v6n

nhan r6i ciia nhan dan Sau ngay Kho b~c tach khoi h~ th6ng Ngan hang nha nuoc da phat hanh tin phie'u kho b~c d~ huy dqng v6n nhan r6i trong dan err nhrrng so voi muc huy dqng v6n ciia ngan hang th1 ty trQng con nho

Ne'u nhrr nam 1992 t6ng s6 v6n buy dqng ciia h~ thdng ngan hang tren dia ban thanh phd dC;It 1.765 ty d6ng th1 de'n nam 2000 t6ng v6n buy dqng u'oc tinh 40.836 ty d6ng tang 23,1 lfrn va tang 12,1% so voi nam 1998 Trong dO, 48% Ia tic3n gii'i ciia dan cu M~c du trong nam 2000 Ngan hang Nha nrroc da

4 lfrn giam lai sua"t nhrrng muc buy dqng tic3n gii'i tie't ki~m vfrn tang

Bang 2.3 : Vo'n buy d()ng cua h~ tho'ng Ngan hftng tr~n dja him Thanh pho' H6 Chi Minh qua cac nam1997- 2000

Ngu6n : S61i~u tit bao cao cua cac Ngan hang Thliong m~i tren dia ban

Thanh ph6 H6 Chi Minh Muc huy dqng v6n ciia cac Ngan hang Thuong m~i tren dia ban Thanh ph6 H6 Chi Minh tang ra"t nhanh, nam sau cao hon nam tntoc d~c bi~t la cac Ngan hang Thrrong m~i Qu6c doanh Chung to rhng cac Ngan hang Thrrong m~i

da chie'm du'qc long tin ciia kh:ich hang va dap ung du'qc nhu cftu vc3 v6n ciia nen kinh te' trong giai doC;In tang trUdng B~ tha"y duqc tlnh hlnh tang trUdng v6n huy

T6c d(;) phat tri€n hang nam (%) 100% 118,9% 126,0% 112,1%

Ngu6n : Tang h<Jp tU bao cao ciia cac Ngan h~mg Thu'dng m~i tren dia b~m

Thanh ph6 H6 Chi Minh Qua t6c d(;) tang tru'dng ta c6 th€ nh~n thfry quy mo ho~t d(;)ng ciia h~ th6ng ngan hang ngay cang du<Jc md r(;)ng, c6 the n6i la nho chinh sach d6i moi dung dAn, md duong cho ho~t d(;)ng ngan hang phat trien thu~ l<Ji Ba d~ng h6a cac lo~i

hinh ngan hang trong h~ th6ng Ngan hang Thuong m~i va cac kenh huy d(;)ng v6n

Be thfry C\} the hon t6c d(;) tang ciia tUng lo~i hmh ngan hang anh hU'dng de'n t6c d(;) tang chung ciia mrrc d(;) huy d(;)ng v6n ta c6 the tham khao bang 2.5, lfry nam 1997 lam g6c

Bang 2.5 : T6c d() tang truO'ng v6n huy d()ng cila tll'ng lo~i Ngan himg

Don vi tinh : %

voi nam so v6'i nam so v6'i nam

Ngu6n : Tang h<Jp tU bao cao ciia cac Ngan hang Thudng m~i tren dia b~m

Thanh ph6 H6 Chi Minh

T6c d(;) tang tn.tdng ciia Ngan hang Thuong m~i Qu6c doanh tu'ong d6i cao

va d6ng deu gifi'a cac nam, rieng nam 2000 c6 giam sut chi tang du<Jc 14,9% so vdi nam 1999 Ngan hang c6 phan t6c d(;) tang con thfrp va khong deu, dieu nay cling phu h<Jp vdi tinh hinh ho~t d(;)ng thl.J'c te'

Khi xet de'"n tY tn;mg v6n huy d()ng cua tUng lo;;ti hlnh Ngan h~mg Thuong mc;ti ta moi th~y du'<Jc vai tro chu ll;l'c cua Ngan hang Thuong mc;ti Qu6c doanh Qua cac nam t6ng s6 v6n huy d()ng cua Ngan hang Thuong mc;ti Qu6c doanh luon chie'"m cy tr<;>ng cao nh~t, blnh quan g~n 50% Ke'" de'"n la Ngan hang c6 ph~n va cac Ngan hang Lien doanh

Bang 2.6 : TY tr~mg v6n huy d()ng qua cac nam tit 1997- 2000

Ngu6n : S61i~u tir bao cao cua cac Ngan hang Thuong m~i

tren dia b~m Thanh ph6 H6 Chi Minh

2000 52,1 26,7 17,3 3,9

100

Trong nhfi'ng nam qua cac Ngan hang Thuong mc;ti da tich cl;l'c huy d()ng ngu6n v6n, c6 thoi dMm nhi6u Ngan hang dung bi~n phap nang Iai su~t huy d()ng, ch~p nh~n cho vay hoa v6n d€ gifi' khach hang Tit d6, cac Ngan hang Thuong mc;ti da tang them ngu6n v6n d~u tu' cho n6n kinh te'", g6p ph~n cho sl;l' tang tru'dng kinh te'" cua thanh ph6, luon dfin d~u trong ca nuoc Nhung bi~n phap nang Iai su~t nay lam tang them chi phi cho ngan hang va lam tang them kh6 khan trong hoc;tt d()ng vl phai chin sii'c ep cc;tnh tranh Ion

2.2.2 Ho~t d()ng cho vay

Cac Ngan hang Thuong mc;ti huy d()ng v6n nhan r6i trong dan cu', trong cac t6 chii'c kinh te'"- xa h9i sau d6 cho vay theo nhu c~u vay v6n cua n6n kinh te'" trong nhfi'ng thoi di€m nh~t diflh d€ dap U'ng du'<Jc yeu c~u cua san xu~t va tieu dung H~ th6ng Ngan hang Thuong mc;ti tien dia ban Thanh ph6 H6 Chi Minh da c6 nhfi'ng buoc phat tri€n khong ngU'ng Nam 1992 du'n<J cho vay Ia 1.390 cy, thl de'"n nam 2000 du n<J cho vay Ia 43.445 ty tang 31,3 l~n Trong nhfi'ng nam tntoc day m()t s6 doanh nghi~p phai vay n<J voi lai su~t thuong mc;ti d€ d~u tu' xay dl;l'ng

co ban dfin de'"n nguy co rui ro cao va hi~u qua kinh te'" th~p nhfi'ng n6ll;l'c cua h~

th6ng Ngan hang Thuong mc;ti tren dia ban thanh ph6 trong vi~c tc;to ngu6n v6n cho vay d§:u tu' tmng va dai hc;tn da ph~n nao giup kha:c phvc tlnh hlnh u·en Vi~c

cac Ngan hang Thuong mc;ti giam Ia.i su~t cho vay uung va dai hc;tn tc;to di6u ki~n

cho cac doanh nghi~p c6 di6u ki~n d~u tu' d6i moi thie'"t bj Trong nam 2000 n<J

Trang23

vay trung va dai h~n chie'm 26,7% tang kholm 15,3% so voi nam 1999 C6 the n6i h~ th6ng Ngan hang Thu'dng m~i Ia ndi dap ling v6n quan trqng nh~t va kjp thai nh~t cho cac doanh nghi~p V6n ngan hang cho cac ddn vi vay chie'm kholmg 40% v6n kinh doanh Tuy nhien, ngu6n v6n dilu tu' d6i moi thie't bi, cho vay dai

h~n khong the chi dt!a vao ngan hang M~t khac, ty trqng v6n vay cao chi phi san

xu~t tang va gia thanh san phftm tang theo lam cho sue c~nh tranh cua hang h6a giam Bay ciing la m()t ye'u t6 ciln can nhftc trong chie'n luqc dilu tu'

Hi~n nay, hlnh thrrc cho vay cua cac Ngan hang Thudng m~i tren dia ban thanh ph6 ngay cang da d~ng, phong phu Tit cho vay phvc vv san xu~t kinh doanh de'n cho vay tieu dung, nhieu ngan hang d6ng tai trq m9t dt! an Ben c~nh

d6, cac Ngan hang Thu'dng IDl;li con tham gia dilu tu' vao cac dt! an trung va dai

h~n theo chu tru'dng kich cilu cua thanh ph6 Theo chu'dng trlnh nay, nam 2000 thanh ph6 da dua ra 199 dt! an voi t6ng v6n dilu tu' 4.042 tY trong d6 v6n vay chie'm40%

Be th~y du'qc quy mo phat trien ho1;1t d()ng cho vay cua h~ th6ng Ngan hang Thudng m1;1i tren dia ban thanh ph6 trong thai gian qua ta tham khao bang

2.7~

Blmg 2.7: Du' n()' cho vay cita cac Ngan h~mg Thu'o'ng m~i tren dja b~m

Thanh ph6H6 Chi Minh tit 1997-2000

Ban vj tinh : Ty dBng

~

Thanh ph6 H6 Chi Minh

Du' nq cho vay qua cac nam deu tang chrrng to nhu cilu v6n cho san xu~t

va tieu dung ngay cang Ion va d6i tttqng cho vay ngay cang phong phu Nhu'ng du

nq nam 2000 so vOi nam 1999 khong tang nhieu (44.445 ty- 38.203 ty = 5.242 ty) phu hqp voi t6c d() phat tri~n cua nen kinh te' ch~m, tinh tr~ng giam phat keo dai, sue mua giam slit, hang h6a u dqng ch~m luan chuyen Huong cho vay cua ngan hang bi h1;1n che' trong khi v6n huy d()ng vfrn tang

Bang 2.8 : To'c d() tang trliO'ng dli ng cho vay cila cac Ngftn h~mg Thlidng M~i tr~n dja b~m Thanh pho' H6 Chf Minh tu nam 1997 - 2000

c

Du' n<J cho vay cua cac Ngan 22.667 27.581 38.203 43.445 hang Thuong m~i (tY d6ng)

T6c d(> phat tri~n hang nam (%) 100% 121,7% 138,5% 113,7%

Thanh ph6 H5 Chi Minh

Tmh hlnh cho vay phat tri~n vdi t6c d(> tu'ong d6i cao tuy ding nam 2000

c6 giam slit do kh6 khan chung Vi~c tang tru'dng tin d1;1ng giii'a cac Ngan hang Thu'ong m~i khong d6ng d~u nhfft la cac Ngan hang C6 ph~n t6c d(> tang tru'dng con thie'u 6n d!nh B~ thffy Cl;l th~ hon quy mo tang tnl'dng cua ho~t d(>ng tin d1;1ng cua tUng lo<;li ngan hang anh hu'dng de'n tlnh hlnh chung cua to an h~ th6ng ta tham khao bang 2.9

Bang 2.9 : To'c d() tang trliO'ng dli ng cho vay cila cac Ngftn hang Thlidng M~i tr~n dja ban thanh ph6 H6 Chf Minh phftn theo lo~i hlnh ngftn hang tu nam 1997- 2000

Qua bang s61i~u ta thffy cac Ngan hang nu'oc ngoai trong nhii'ng nam g~n

day c6 t6c d(> cho vay phat tri~n nhanh nhfft, ke' de'n la cac Ngan hang Thuong m~i

Qu6c doanh, sau d6 Ht cac Ngan hang Thu'ong m~i c6 ph~n T6c d(> tang tntdng du n<J cho vay ph~n nao phan anh nhu c~u v6n cho san xufft tieu dung ngay cang cffp bach va h~ th6ng ngan hang da chii'ng to u'u the' cung cffp tin d1;1ng cho n~n kinh te' Ne'u nhln vao tY tn;mg cho vay hang nam ta thffy tY tn,mg cua cac Ngan hang Thuong m~i Qu6c doanh chie'm Ion nhfft th~ hi~n vai tro chu d~o ciia mlnh, sau d6

Trang25

moi de'n ca.c chi nhanh Ngan hang Thudng mc;ti nuoc ngoai va cac Ngan hang Thudng mc;ti c6 phftn C6 th~ do cac Ngan hang Thudng mc;ti Qu6c doanh ra doi tntoc da c6 nhfi'ng khach hang truy~n th6ng, nen luon gifi' du<Jc thi phftn va md r()ng cac loc;ti hlnh tin dvng Con do'i voi cac chi nhanh Ngan hang nuoc ngoai nhd vao

ti~m h!c v5n va kinh nghi~m lau nam, c6 nhfi'ng bc;tn hang nuoc ngoai quen thu()c,

du n<J cho vay b~ng ngoc;ti t~ cao, day la m()t l<Ji the' ra't IOn B6i voi cac Ngan hang Thudng mc;ti c6 phftn do moi ra d6i, v6n lc;ti ye'u, d()i ngfi can b() tin dvng con thie'u, quan ly con nhi~u sai s6t, nen trong qua trlnh cc;tnh tranh chua 111 khiing d~ du<Jc Nhu'ng nhin vao ty tr<;mg hang nam thi day cung Ia m()t co' g~ng Ion cua cac Ngan hang Thudng mc;ti c6 phftn (xem so'Ii~u bang 2.10)

Bang 2.10 : Ty trQng dti n()' cho vay cila cac lo~i Ngan hang Thtidng m~i

tren dja b~m Thanh ph6 H6 Chi Minh tii 1997- 2000

Ngan hang nuoc ngoai 20,6 28,5 26,4

Ngu6n : So'li~m tit bao cao ciia cac Ngan hang Thu'dng m~i tren

dia ban Thanh pho' H6 Chi Minh

2000 45,9 23,4 2,4 28,2

100

Nhung xet tren tlnh hlnh chung cua cac Ngan hang Thudng mc;ti tren dia ban Thanh ph6 H6 Chi Minh trong thdi gian qua thi t6c d() phat trien nay chua n6i len du<Jc cha't lu<Jng cua hoc;tt d()ng tin dvng, vi cha't lu<Jng tin dvng con phv thu()c vao nhi~u ye'u t6khach quan va chu quan Ngoai ra, tinh hlnh cong n<J day dua keo dai, vi~c ma't kha nang thanh toan cua cac doanh nghi~p, tlnh trc;tng n<J

qua hc;tn, n<J kh6 doi gia tang Ia va'n d~ cftn xem xet

2.3 THVC TR~NG N(1 QUA ~N CUA CAC NGAN HANG THU<1NG

~I TREN I> .fA BAN THANH PHO HO CID MINH

2.3.1 NQ' qua h~n gia tang

N<J qua hc;tn thuong du<Jc xem Ia m(>t chi tieu chinh lam can cud~ danh gia d(> an to an tin dvng va cha't lu<Jng tin dvng Theo ly thuye't d~ danh gia d(> an toan

tin d1;1ng nguoi ta thuong tinh ti 1~ n<J qua hl;ln tren du n<J vay du'<Jc trinh bay b[ing cong thuc:

• A , h Nd qmihan

100

Ty lv n<;1 qua ~n = ~ · x

Tongdu' n<;1

Ti 1~ nay nho, chilt 1u<Jng tin d1;1ng cang cao

Tinh hinh n<J qua hl;ln ciia cac Ngan hang Thu'dng m(;li tr·en d~a ban Thanh ph6 H6 Chi Minh hi~n nay dang C1 muc tu'dng d6i cao M~c dit h~ th6ng ngan hang

da c6 nhi~u bi~n phap chiln chnih cilp bach, nhu'ng do h~u qua keo dai tU' cac nam tru'oc d~ 1l;li nen khong th~ m()t sam m()t chi~u c6 th~ khik ph1;1c du'<Jc Sau khi th1fc

hi~n Quye't d~ 445 ngay 05 thang 01 nam 1998 ciia Th6ng d6c ngan hang Nha nuoc Vi~t Nam ty 1~ n<J qua hl;ln ciia cac ngan hang c6 giam nhu'ng v~n cao hdn ty

1~ cho phep rift nh~u Ta c6 th~ thily ro tinh hinh n<J qua hl;ln ciia hai nam 1999 va

2000 du'<Jc phan theo d6i tu'<Jng cho vay qua bang s61i~u bang 2.11

Bang 2.11: Ng qua h~n theo thimh phfin kinh tt so v6'i t6ng dli ng

Do"i tli()'ng cho vay NQH Ty1~ NQH Tyl~ NQH

(tY d6ng) NQH (ty d6ng) NQH (ty d6ng) Ty 1~

Ngu6n : Cac bao cao ho?t d()ng kinh doanh cua Ngan hang Cong thudng Vi~t

Nam va Ngan hang Nha nu'oc Vi~t Nam

Ne'u xem xet tinh hinh n<J qua h(;ln nam 2000 v~ s6 tuy~t d6i th1 tilt ca cac d6i tu'<Jng vay v6n d~u tang Trong do, doanh nghi~p ~p th~ tang nhanh nhilt ke' de'n Ia cac doanh nghi~p nha nu'oc Nhung ne'u nhin vao tY 1~ n<J qua hl;ln th1 cac doanh nghi~p t~p th~ c6 ty 1~ n<J qua h(;ln tang rift nhanh (48,3%) C6 th~ n6i tinh hinh nay rift xilu cho cac Ngan hang Thudng m(;li, v1 kha nang thu h6i n<J d6i voi cac d6i tu'<jng nay ngay cang kh6 E>6i voi cac 1o(;li hinh doanh nghi~p khac, m~c

dit ty 1~ n<J qua hl;ln tr·ong t6ng dlr n<J c6 giam nhu'ng con tu'dng d6i cao nhu' doanh

nghi~p nha nu'oc con de'n 14,9% Bay c6 t:bi xem nhu' m9t di~u cftn bao d()ng