Tài liệu ôn tập cho kỳ thi tuyển viên chức ngành y tế năm 2017 tai lieu ky thuat chup x quang file 5

Ky thu$t chup xU'dng ba vai, lu the aCfng nghieng, tia trung tam th~ng qoc vao go xU'dng ba vai phla C¢t song, tren goe dLiOicua xu'dng ba vai khoang 3 khoat nqon tay.. Phirn 18x24 ern c

XU'O'ng ba val

I CHi DJNH CH{)P XLJaNG sA VAl

- Tim g~y xt1cJngbit vai co di lech tnroc sau

- Di v~t kim loai vung bii vai

II KY THU~T CH{)P XUaNG sA VAl

A Kythuat chup th~ng

Tu th~ chup: B~nh nhan dtrng hoac n~m ngifa tren ban Xvquang. Tay ben dn chup dan ra tiii da, tay kia d~t xuoi theo nglf('1i,vai ben d6i di~n ng ieng so v6'i mat ban khoang 45°(d6 tach xirong biivai)

Phim 18x24 cm (t ~ ld c dt16'ingirc vung bil vai

Tia trung tam: Di tirtren xu6ng dt16'iva vuo g goc voi phirn va di vao tren IH1 nach hai khoat ngon tay

Thong s6chup: oS kV, 40 mAs, 100 ern, co !tf6'ich6 g mo

B Ky thu~t chup nghieng

Ttfth~ chup

- Tu' th~ dting: Benh nhan dtrng nghien , l11 ~ t quay v~ phia phim Canh tay ben din chl,lp ulfa ra trt16'c,ban tay dlta h~t SUa v~phla vai ben d6i dien sao cho dfru ng6n tay t{1igoc dlt6'i cua xltcJngbiivai a-finh 3-12)

- Tn th~ n~1lJ ch~ch sfip: Benh nhan n~111s~p lren ban cht,Ip, tay ben din cht,Ip xu6i thea ngltdi, khUYll tay hcJi g;3p nh9, long ban tay ngiia va ht16'ng

105

· "

106 Ch3.Kythuat chup X-quang phci va khungxuonq khop long ngy'C

ra ngoai va diroc ch n VaG h ng, tay ben d6i dicn d a len phia tren d~u,

Hlnh 3-12 Ky thu$t chup xU'dng ba vai, lu the aCfng nghieng, tia trung tam th~ng qoc vao go

xU'dng ba vai phla C¢t song, tren goe dLiOicua xu'dng ba vai khoang 3 khoat nqon tay.

Phirn 18x24 ern c1~t xuo g b vai vuong g6e VaGgiira phim,

Tia trung tam: thang g6e vao g6 xirong bavai phia e0t song, tren g6e dtroi cua xuong bi!vai khoan 3khoat ng6n tay

Thong s6 chup: 75 kY, 5 -60 mAs, 100 ern, kho g dung 1l1dich n mo

Bunq (khong chuan bi)

I. cHi DINH CHl)P Sl)NG (KHONG CHUAN SD

- T~c ruot

- Khi ur d trong khoang phuc ma

- Dich ur do tro g6 bung(c6 chuong)

_ B~t thiro g kich thiroc h ac dirong bo cac tan dac,

- Kh6i tro g6bung,

- Voi hoa tro g 6 bung.

- Di V~\t can quan trong 6bung

_ Ki~m tra tnroc chup ca n quang on tieu hoa, chup nicu d6 tinh mach, chup

duo g m~t

- Dinh v i cac 6 g dftn luu trong 6bung,

II.KY THUAT CHl)P Sl)NG (KHONG CHUAN SD

A Doi vot tre em khong co h~u mon

_ Dan mot mien ban dinh co g~n mot mieng chi nho eben ngoai hau mo

d~danh d~u vi tri cua h~u mon

_ D6c n u c benh nhi: lay phai cam c6 chan trai benh nhi, tay trai-cam c6

chan phai, M~t b~nh nhi quay v~ phia ng di giU' b~nh nhi Chan trai du6i

th&n ,aui chan phai g~\Pvuong goc v(1ithan

_ Tia trung tam: chi~lI vuong goc vdi phim khu Ir(1vaa di~m ngang maa 114

cf-

-I Bai 21 Bunq (khonqchuanbD 115 chau ben, o6i dien, tia ra giira phim ,

- Thong so chup: 55 kV, 20 mAs, 100em, kho g co !tr{.1ichong mo

B r:hl;lPbunq (kh6ng chu~n bi)tuthe dUng(Hlnh4-2)

1.Chu~n b] benh nhan

Chu~n bi 6 g Iicu hoa chi ap dung tro g IrL('1n hop kh ng dip ciru, d n nhuan trang va nhin an nhe tnroc chup

Khi O?t benh nhan, boc 1Qvung chup va loai hi)c c v~t can quang d vung chup

2 Ky thDU}t ,.', di _ hi 24 30 I l' - J' 3 4 PI

- 01Val trc em ung co p im x ern, nguo: o C Cl p 11m x ern urn

va 1l1C1icho g mo O?t doc tren gia treo phim

Hlnh 4-2 Ky lhuat chup b~ng dUngvai tia X di ngang vai tia trung tam fren mao chau 5 em.

- Benh n an dirn tnroc gia treo phim B~lng ap sat VaGphim, 2 tay vong ra trl1C1com Jrry gia treo phim

- Di~u chInh cQt s6n th~t 1l1ng VaG giL(a phim thea tr~lc dQc D?t qmh dL({1i cassette t L( k Clp mu trd len:

- Tia trung tam: b n X-quan chi~u ngan v ong g6c vCljphim khu Lru

v i w tren uii~mgilJa Ol1Cln n i hai mao chftu :)khoat ng6n tay (khoang 5CIll).

I

- Thong sa chup: gO kV, 30 mAs, 100 em, co luoi ch n mo.

Luu y:

- Chup luc benh nhan nin thd (ranh mo hinh hoc cac duo g bo) va d thi th

ra (co h anh len cao giup quan sat cac tan trong 6 bong t5t hon)

- Tro g mot s6 tnrcn hop d~e biet ta co th~ chup them mot s6 tu th~ nhir: nr

th~ n[1Il1nghierig phai hoac trai bong X-quang chi0u vuo g goc voi phim

3 Tieu chu5n ky thuat

- Thrry duoc loan bo f> bung t11bo tren khop mu dGn vorn hoanh

- Can d6i: cOLso g lh~t lung can d6i d duo g giira Xuo g su n, c nh chau

va khop hang can d6i i' , ngoai vi phim

- Kho g di do g: Bd xl(d g Sll n, cd hoanh va b hClI1gkhi net

- Thrry Ul(QCph~n m~m: lh~y r6 dlldng bd clla cac 1~ll1ggan, th~n va bd ngoai

cd thftt Illng

- Phim co ten, d u ph~ -lrai, ngay thang nam eh\lp

C Ch~p b~ng (khong chu~n b!) tu' the nam ngll'a(Hinh 4-3)

Chvp bvng tll th~ nfun nglia vc1iphim ben trai ho~c phai dll~1echI dinh trong nhiIng trlld g hQP b~nh nMn n(mg khong dvng dllQo ho~c kh611g n m nghieng dllQe Tll

th~ nay giup ch5n doan cae b~nh Iy bl!ng cap nhll khi trong ()phuc m~c ho~c mVc n1l6e mVe hoi trong ruOt

1 Ky thu~t

- D6i v6i tre em dllllg cDphim 2 x30 em, n l1di 16 co phim 30x40 em

- B~nh nhan n~m nglia, can d6i M6c giai phflu la mao cMu, wong dlldng

mVe giila ella ()b~ll1g va ngan mere L4-L5 Tl( Ih~ n m, m6e nay la di~m

eao nhrrt ella dlld g eOl1gmao eh~u

- D?I phim c6 dinh sflt thanh bvng ben v6i trung tum phim d n ang mve tren

mao Ch LUkhoan "i cm

- Thong sa chl!p: 80 kY, 60 mAs, 100 cm, col1l6i ch n md

LtiU y: Ch~lp ILic b~nh nhfln nin thd (tranh md h'inh h(.)cc c dlld g bd) va d thl

thd ra (C d hoanh len cao giClp quan sat dic t~ng tron 6bvng t6t hd )

2 Tieu chunn ky thu~t

- Thlly dllQe toan b0 ()bvng t11bd tren kh6p mu d~ vom hoanh

- Can d6i Cung Wd sau hai ben va bd sau clla canh eh~u hai ben eh6ng len

nhau

116 eh4.Kythuat chup X-quangbunq -tie! nieu - khung ch~u

Bai 21 Bl,mg (khong chuan bl) 117

Hlnh 4-3. Ky t hu$t chup bunq n~m ngLtavoi tia X oi ngang voi tia trung tam tren mao chau 5

em,

- Th y dl(,1 C p an mem: Th§y r6 phftn mern tnroc 6 bung va vung truoc C9t

song vung thap

D Chup bunq tu the nam nghieng (Hinh 4-4)

- , ,,,/

118 Ch4 Kythuat chup X-quangb~ng -tiet ni~u -khung ch~u

1.K y thuat

- D6i voi tre em dun g cd phim 24x30 cm, h iroi lo cG phim 30x40 cm

\

be J 1I A 7.0 , GA G

Hlnh 4-4 Ky thu$t va phim chup b~ng narn nghieng pha i vai tia X oi ngang , tia trung tam

(CR) tren oi~m giCtadU ' ongn6i hai mao eh$u khoang 5 em

- Benh nhan ntm nghieng tr ai it nh a t 10phut tnro c chup, giup khi hoac mire

dich - khi dichuyen l e n c a o t o t da Hai goi ga p nhc, c h n l e n nh a u , h a i ta y

th ~ n hi e n ,

Bal21 Bl;lng (khOng chuan bl) 119

- M6c giai ph~u H i mao chau, nrong diro g mtrc g iir a cua 6 bung va ngan

mir e L4-L5 Dat phim c6 dinh phia sau lung, voi trung tam la mao chau va

bC1diroi cua thanh bung cling la bC1dl((li cua phim MQl s6 tnrongh p trung

Him phim 21cao hon, dam bao cho co hoanh narn 21vung chup

- Tia trung HIm: bo g X-quang chiGu ngang vuo g goc vdi phim khu tru

vao tren lliGm giira diro g n i hai mao chau khoan 5 em

- Thong s6 chup: 80 kV , 30 alAs , 100 em , cohroi cho g mo Luu y: Chup luc benh nhan nin th21 (tranh mo hinh h9C cac dirong bo) V? I 21thl tht:! ra (co hoanh len cao giup quan sat cac tang trong 6bung t6t hen)

2 Tleu chu~n ky thuat

- Th~y dir o c toan bQ 6bung tirbC1tren khe:lp mu d6 vom hoanh

- Can d6i CQt s6n th~t ltrng can d6i 21dLfC1nggiua Xl(d g SLfC1nd,mh Ch?Li

va khejp hang can d6i 21ngo;;ti vi phim

- Kho g oi dQng: BC1hai vorn cel hoanh net

- Th~y dlJ<;1Cph§.n m~m: Th~y dLfC1ngC1ella cae t;;tng kern r5,heln phim ch\lp

th~n Phan, hi~t du'<;1CcQt s6ng, XLfeingsU'0 va ph§.n m~m

- Phim co ten, d~u phai -trai n ay thang nam Ch\lp

I

r

-CQt song co

I cA c CHi Dl N H CHl,JP COT SO N G CO

A Chan thuon q cQt song co

Ch ~ n d oa n g5y cQt sang (v un g c 6 ha y vung lun g) l a n i kinh h o an g d Bi v{ 1ib e nh

nh a n va g i a dinh D i ~ u d o co n hi a l a m o t thir o g ti ch kh a nan g, c o th ~ b c nh nh a n

hi liet tu y s u B ldci N~ u s au m o t ch ~ n thir o g benh nhan keu dau hay cirng co d c 6

thi p ai n hi n g0 co g§ y co t song, Luc ~y ph a i di chup X -qu a n g.

C ~ n chup phim t h ~ n g, nghien va chup m o m nh a k h i ha ro g mieng C o c c hinh thai t6n thircng sa u :

1.G5y dat C 1

T 6 n thir o g d B t C 1 xay f a k hi c o m ot I~( Cr ~t n a n g ty th eo t rue l e n d i nh c.1 ft u Lire

n ay t a d n g sang b e n H im g§.y ca c v o g c un g cua d B t so n la nhfrn g n i m o g

n h~ t va y ~ u nh § tcua Cl Khi g§.yc c c un g xircn co x u hu a n doan fo n g ca n

l a m f ong B n g tllY ch6 g§.y co th ~ th ~y tr e n phim ng hi e n

2 G5y mom nha

G §.y m o m nh a tlt d g d B i h a y g ~ p chi ~ m 10% g§.y co t s B n c 6, do n ga c hu c d~ u

x Bng d ~t , g §y m om nh a d t a i n :;t n t 6, c h i t h ~ ~ h ao C h ~ n d oa n thlt d g mu o

VI k o p h f l l h i ~ n tre n phi m Mu B n p flt hi ~ n g§.y m c ) m nh a ph a i c h\l p C J -C2

t h ~ n nghi c n H i ~ n n ay c o t h ~ c h\lp eft t 1 { 1p vi t nh d ~ xf l c dinh nhun g kh 6 ng th ~

b q ua X - qu a ng th u dng qu y

3 G5y va tr~t khdp ttt C3 -C7

127

128 C h 5. Kythu~t diup x-quanc cQtsong

ciiy xu"dngva tr~t khop d cac u Le6 thap thuo g hay g?p Ph~n nhi~u do tai

nan a to, nga chuc d~u, nhay dm d~u eh mroc nang, tai nan th~ thao Mu n

hien r6 cac d6l s6n e6 thap ch chup nghieng d tu th~ keo hai tay benh n an

x o g eh ha hai vaira tuoc

Trat cac dat sang eil: ng yen nhiin la do luc g~pxoay gay tr~l dien khop va ella

gian d6t, lam xc rach day chang doc phi a sau Ph6i h p v(ji lr~ khop co th~ bi g~y die mat khop V~ lg~y 6cling sau

Tren phim chup nghieng se thfry ro mot than d6t bi trat ra truoc Phim thin se

thay dQ xoay cua d6t s6 g, nh~n ra nhd vi ti l~eh ella mom gai so vai dUdng

giCia

khi tim dU<;levi khuftn lao tron 6 b1;nh Lao xu n khap chi~m ty 1~40-5 % Vi tri

dlc d6t hay bi lao la:

- 30% die d6l s6 g th~t lung

e Tho a i ho a do t s o g co

B~nh da s6ph6 bi6 d tU6ita40 tr0 len Thoai hoa cae d6t sOn e6 ehi~m uu th~d

dle ellaphia dlfai C5-C6 va C6-C7 B~nh thUd g k~t h<;lpv(ji lhoai hoa khap ella

s6 g 1 ivao tro g 6n ti p hC!P.dd co th~ kieh thieh dle r~ th~n kinh e6 (dau th~n kinh e6 canh tay)

Tren phim X-quan :

_ Nhin thing x~p dla va thofli hoa khap mom ban ngLly~lc16ts6 g

- Nhin nghieng, ht;pellathftyrohon

D C ac ch i dl nh k h c

Ngoai ra eh~lp d6t s6 g e6 d~tim dj v~t nhu hoc xuong, tim m~lllhkim khi

A.Chl;Jpc Q t s on g c o th ~ ng (Hinh 5-1)

_ B~nh nhan dung (co th~ng6i), ehftm d~u ap sat vao gia phim, hai tay buan

x ai xu6 g Khi b~nh nhan bi eh~n thHong eQt's6ng c6 nen phai d~t b~nh nhiin n~m ngl'raten ban X-quang M~t d6i di~n vai bo g ehl,lp, dm n l'ra

I

-: f

Bal 23 C<)tsong co 129

B

Ky thu$t chup cot song c6 th~ng , tU'the dUng (A) v a n ~ m 1 ( 8 ), tia trung tam chech

l e n tren kho a ng 15 ° Wi di~m giLfasun giap.

130 Ch5 K ythu~t chup X-quangc¢t s6 g

_ Phim l]x 18 em hoac 18x24 em, dieu chinh co t so g c 6 VaG gii1aphim thea

chieu doc

_ Tia trung Him: b n X-quang chieu chech len phia d~u 15°_20° thea

phuong thin dirng (son song voi duong l6i tvc~m ldi dinh chum), khu tru

vao di0m tnroc e6 n ang sun giap (C4-C5), tia ra trungtam phim _ Th n s5chup: 60-65 kY, 30 mAs, 120-150 em, cC)Iuoi cho g mo

Luu y : Tu th6 nay thftyr6 Ol( lI Ccac d6t son c 6 doan tir C] - C7 , nhung kh6 g thfiy

r6 C1 - C 2do xucn b a m che mf!

, i

,·

-.j

Sai 23 Cc)tsong co 131

_ B e nh nh a n dun g h o?c ngoi , d § u nghi e n tnroc gia chup , hai t ay bu o g xu o i

x o g vii n ~ m chat hai mep g ~ d~ keo va i h ~ t s ir e xuong diroi Ma; h oi

n ir a l en u ~xir ngh a m duoi kh o g ch e Va G cot s6 n g c6 D § u n g hi e n nh e v~phia b n 1, 5- 2 em s o voi phirong th ~ ng dun g d ~ th Uy ra khe kho

_ Ph i m Dx 1 em hoac 18 x2 4 ern, di ~ chinh c o t s6 n g c6 VaGgiiraphim thco chieu doc

_ Tia trung tam: chieu vuong goc VaGg iir a c 6 n ga n C4-C 5 (s un g i a p ) t d i

t run g t a m p him.

_ Thong s6 chup : 65-70 kV , 3 0 rrtA s, 1 0- 1 50 e rn , co lir o i ch o g m o

TLfth ~ n ay th ay r6 duo c ca c c d t song c 6 doan tir CI-C7

Ngoai ra co th ~ chup c6 n hien dnrth ~ h ~ nh nh f m n ~ m n g hi e n c 6 k e d ~ u so n

so n g vdi m ? t b~ tnh o? c n ~ m ngit a vd i ti a X el i n ga n

C K y t hu~ t c h~p c Qt so ng c o O Qng: (U'On, n gua) ( Hlnh 5 -3)

Khao sat CQts6ng ea g~p va nan t6i da

_ Tu th b o <; nh nh 3 n nhu tu th ~ ch\lp co t s6 n n hi e n nhun g kh ac d c h l a :

b ~ nh nh a n ngtta ca t6i da.

_ Tia trung tam va thong s6 ehl].p v ~ n nhu eh\lp co t s6 n c 6 n h ie n d i v~\O

d t s6 n g c6 s6 4 va th ~ ng g 6 c vdi phim

_ M 6 i b e n n e n eh\lp m 0 t phim ngtta t6i da, Mp t6i da.

TH ~ ucl1U ~ ndnnh gia phim ehl].pd~t yell can

_ H l nh bdtre n va dtfdi C4 ph a i th ~ t c tCll1 g tu th ~ n hi c n

_ T ~ t ca ( 1 ts6 n e 6 ph a i r6 d tu th ~ g~ p v a ngita t 6 i da

D Chl;lPcQ t song co c hech (c hec h tm6' c sau 3/4) ( H i nh 5 - 4 )

K y th u ~ t n ay gi {l p th am kh a m c a e 16 ti~p h<;1p D o ca e 1 6 t i~ p h Q p eh ~ eh r a tn fde

n goai v a x u n c!u d i n e n kh o g th§.y tr e n phim n g hi e n

_ B ~ nh nh a n dun g eh ~ eh tru d e, m ~ t p ~ n lun g so v di g i a eh\lp m O l g6e

kh oa n g 55 ° - 6 ° , h a i t ay bu o ng x U C'l x i 1l 6 ng va e~m b <J in g ua

_ Phim 1 3x 1 em h o ?c 18x24 em , cti ~ uehinh c ot s6 n e 6 V aGgiu a phim th ea

eh i~ u dqe

_ Tia trung tam : eh ~ eh l e n tr e n kh oa n 15 ° - 2 ° so vd i phuong th ~ng d ( fng VaGg i[fa e 6 n ang mue s\ln giap ( C4 - C5 ) td i trun g t a m ph i m

_ Thong s6 chl].p: 65-70 kV , 30 mA s, 120- 1 50 e m , e6 lu d i e h n m d

132 Ch5 Kythu~t chup X-quang cQt so g

Tu tht nay th~ r)diroc d.cac d l s/mg c 6 doan tLrCl-~7 V~ t Ie)li&p hop co hinh 1

Hlnh 5 - 3 Chup C1 - C7 nghieng , b ~n h nhan ng il a (A) va 9 P c 6 t6i Cia(8 ).

D Chup dot song co (1·(2 (Hin h )-5)

Ky t h uat nay gi u p lim t6n t h uong ch~n thuong gay mo m nha

J

Bili 23 C(>ts6ng co 133

_ Be nh nhan n ~ m n g ir a, m at than g g6e vo i b a n e 1 W P, d u n g ir a nh e vo i mi c n

h ft to t6i da s a o ch o bo din h m trcn V~ I x o g chum c lin g n ~ m l re n m Qt

mat p a n dirn g Ne n c 6 dinh mi e n h ~ ng m Qt nut h ilc t o

_ Phim 13x 18 em, c1ib chlnh C9t son c6 V ; O gi[taphirn

Hlnh 5-4 Ky thu~t chup cQt s6ng c6 chech 3 / 4, tia trung tam chech len lren thea ph u cnq

th~ng dUng mot qoc 15 °

134 Ch5 Ky thu~t chup X-Quang cQt song

song song voi v rnmicn

Tv th~nay th~y r6 duoc 2d 1s6 g c6C1-C2 rna kh6 g b] xu rig ham che mat

lllA X

Hu'6ngtia X di vao

Hlnh 5-5 Ky thu?t ch~p C¢ts6ng c:h C1-C2 th~ng, tia trung tam th~ng qoc dU'oicung ham nen,

Bai 23 Ct)t song co 135

"L G IAI PHA.UU N G Dl) N G PHIM CHl)P COT SO N G co

A Giai phau phim chup (1 va (2 rieng biet

( Hinh 5-6 )

to'

091 6 Khcp tru 091 7 L6i cau xLidng cham 8 Mom nha 9 Khoi ben C1, 10 Mom

/

!

'

136 Ch5 Ky thuat chup X-quang cQtsong

B Giai phau phim c(>tsong co chup th~ng

(Hinh 5-7)

Hlnh 5-7 Giai phau phim cot song c 6 chup th~ng.

1 Gai song 2 Khe mom khop 3 Mom khop du ' oi 4 Mom khop tren 5 La dot song 6 Mom ngang 7 M?t khe khop 8 Mom ngang C7 9 Gai song.

Bili 23 CQts6ngco 137

C G I ~ I ph~u phim c(>tsong co chup nghieng

(llinh :'1-R)

Hlnh 5-8 Giili phau phim c(>tsong c6 chup nghieng.

1 Cuong song 2 La song 3 Than dot song 4 Mom ngang 5 Mom khop trEm.6 Mom khop du ' oi 7 M~t khop lren , 8 M~t khop dU' o i 9 La dot song 10 Khe khep.

11 Gai song.