Tài liệu ôn tập cho kỳ thi tuyển viên chức ngành y tế năm 2017 tai lieu vat ly tri lieu PHCN file 3

~Cu dong ho hap giam hoac mat: g~p trong tran dich mang ph6i hoactran khi mang ph6i.. Rung thanh giarn: g~p trong tran dich mang ph6i, tran khi mangph6i, day dinh mang ph6i.. _ Ph6i qua

1.3 Tinh chat

- Ho nhieu hay it.

- Ho ban dem hay ban ngay

._ TV nhien ho hay khi nhiem lanh r6i ho

- Ho lien t\1Chay tung con,

- Ho khan hay co dorn

_ Ho khan hay 6ng 6ng (am s~c cua tieng ho)

_ Ho khan: g~p trong viem thanh - khi quan

_ Ho kh6ng thanh tieng: g~p trong bach h~u thanh quan

_ Ho hit vao nhu ga gay: g~p trong ho gao_ Ho kern thea khac mau do: g~p trong lao ph6i, gian phe' quan, ungthu ph6i,.ung thu phe quan, hep van 2 lao

_ Ho kern thea khac mau mall h6ng 1~n bot va kh6 thd du doi: g~ptrong con hen tim, con phu ph6i cap

_ Ho ra mau set danh khac luong mau nhieu tu 1-2 lit g~p trong laoph6i

Binh thudng kh6ng co mlii, vi·

Neu nhi~m khu~n ddm co mlii thai do vi khu~n yem khi

2.3 fJi!c diem b~nh Iy cua ditm

._ _~=====DI:.J-~ffi -G,ai:_:tFon-~n _bQt" khppg mau g!ip trong Q~nh: viem phe quan

cap Hnh giai do~n cuai con hen - - - - -

- Dorn nhay mu: dorn nhay IAn mu mau yang nhat gap trong viern phe'quan, lao ph6i.

- Dorn mu: mau yang xanh g<ftptrong benh: gian phe quan, lao xo hang

- Dorn thanh dich: long IAn bot hoi hong, nhieu albumin gap trong philph6i cap

- Dcm dinh rnau: rnau do tuoi do vd mach mau trong ph6i g<ftptronglao ph6i

- Dorn mau gi sat: g(tp trong viern ph6i thuy,

- Dcm mau man chin: g<ftptrong nhdi mau ph6i

Dorn tanh thoi: g~tPtrong apxe ph6i, hoai thu ph6i

3 Kh6thd

3.1 fJjnh nghia

Kh6 tho la tinh trang thCJ ra, thd VaG kh6 khan rna benh nhan camthay va thay thuoc phat hien ducc qua su thay d6i cua nhip tho

Vi du: binh thuorig - Nguoi IOn thCJ16Ifin- 18 Ifin/ phut

- Tre em thd 20 lfin- 25 lfin/ phut

3.2 MU'cd9 khd tha (3 mUt; d9J

Kh6 thCJnhanh

- Nhip thb ' tu 30- 401:1n/ phut, thudng g*p trong: viem ph6i, 'viemphe quan, 6: mau ph6i, viem ~ang ph6i do lao, viem mang ph6i mu,lao ph6i

Kh6 thCJch~m

- ThCJVaG kh6 va ch~m tfin so < 10 lfin/phut; 2 tay chong xuong, ngudingtta ra sau, canh mui ph~p ph6ng g<ftptrong: b~nh b<;lchhfiu thanh quan, li~t thanh quan, hE;Pkhi quan

ThCJra kh6 va ch~m: nhip thCJ< 10 i:1n/phut, g*p trong: b~nh hen phequan, khi phe thung (6: nUdc trong ph6i)

·Nhip thd Cheyne Stokes g?P trong benh hen me do ure huyet tang,

- Nhip thd gBm 2 thoi ky:

+ 'I'hoi ky 1: ngung thd 10"- 30" do uc che' trung tam h6 hap

+ Thoi ky 2: thd nhanh nong sau d6 thd sau manh rBi thd yeu d~n va

Kh6 thd ki~u nhip thd KUssmaul

R6i loan va ngung thd

- Thi 1: hit van sau rBi ngung thd

- Thi 2: thd ra ngan nhanh sau d6 th(j cham rOi ngfrng tho.

G~p trong hon me do dai ducng (nhiern nxcton)

4 Dau ngl/c

4.1 EJjnh nghfa

La cam giac dau d trong IBng nguc hoac dau mq't ch6 tren nguc hoac

Ian truyen xung quanh nguc

4.2 Vj tri va tinh chat cua dau

- Vi trf dau:

+ Dau mot ben hay dau hai ben nguc

+ Dau d nong hay sau

+ Dau phia trong nguc hay phia ngoai nguc

- Tinh chat dau:

+ Dau tung cdn hay dau thudng xuyen lien tl,lc

.+ Dau tt;l phat hay dau khi an mq_hh

+ Dau c6 Ian truyen khong

+ Dau c6 tinh chat cap tinh: dau dqt ngQt·da dQi g?P trong viem ph6i

thuy, d.c dQng mq_chph6i, tran khi mang ph6i

+ Da u khi thay d6i tu the, khi ho va khi thd mq_nh

5 Tri~u chlrng to~mthan

5.1 EJjnh nghill

=o~==~=-S9JlfL S1i_ta _ 'Q_g _th~D'n}Jj~t fin vai thaIL~hi~t b!nh tb_udng (hoac set la

Mire do sot: 3 rnuc d9

- Sot nhe: 37,5° - 38,50C -Sat vua: 38,5° - 39°C - S6t cao: 39° - 40°C

Tinh chat cua sot

- Sot d9t ng9t - Sot ret run - Sot dao dong - Sot ve chieu

5.2 M~t nhoc

La tr ang thai met rnoi rna benh nhan cam thay, benh nhan khong

muon va khorig lam dU<;1Ccong-viec gi

5.3 An u6ng kern

An kern th~ trarig giiy sut

5.4 R611o~n gi;fc ngu

Mat ngu, ngu it do benh h6 hap

,

II TRI~U CHUNG T~n!C THE BQ MAy HO HAP

1 Nhin long nglfc

1.1 Quan sat toen than

- Quan sat da, niern mac xem benh nhan co bi~u hien thieu mau hay

khong? c6 xuat huyet dudi da hay khong? Vi trf quan sat da d long

ban tay, niern mac mat, moi, mieng

- Benh nhan co phu khong?

- Ngon tay, ngon chan binh thuong hay bat thuong?

1.2 Nbln

1.2.1 Binh fhuang: can doi hai ben.

o Bat thuong: long nguc bien dang

Long nguc phinh to tren dudi - trudc sau do gian ph6i

- Long nguc gian mot ben do: tran dich mang ph6i

- Long nguc lep kep do: lao ph6i

- Long nguc lorn va co keo do: viern day dfnh mang ph6i

- M9t ch6 tren long ng\ic phinh to: g:l\p trong uph6i (ung thli ph6i)

Cli d9ng h6 hap bat thudng bi~u hi~n

- Cli d9ng h6 hap yeu: b~nh gian ph6i

- - = - -"- - === ===='=====~===~-===

72

.: ' ~

Cu dong ho hap giam hoac mat: g~p trong tran dich mang ph6i hoactran khi mang ph6i

Khoang lien suon gian r9ng va So.keo

Cac ki€u tho thuong g~p Ph\1-nil thd ki~u nguc tren

- Nam thd riguc dudi

Tre em tho kieu bung

_ Rung thanh tang: ph6i c6 h9i chung dong d~c g~p trong viern ph6i thuy

Rung thanh giarn: g~p trong tran dich mang ph6i, tran khi mangph6i, day dinh mang ph6i

3 Go ph6i

3.1 Binh thLfd'ng

Go ph6i trong

3 2 B~nh Iy

_ Ph6i hoi due g~p trong viern mang ph6i, day dinh rnang ph6i

_ Ph6i qua trong: g~p trong tran khi mang ph6i, gian phe nang, lao hang

-+ 'I'ieng' th6i ang: viem ph6i thuy,

+ Tieng th6i hang: lao hang, ap xe ph6i

+ 'I'ierig' th6i vo: lao hang 9cmau rnu

+ 1'ieng th6i marig ph6i: tran dich mang ph6i

Chu y: brnh thVdng: khi di qua khf quan thanh quan va phe' quan gac

se phat tieng th6i thanh quan, tieng nay khong truyen qua 16ng nguc khi

co hien tuong ph6i dong dac, tran djch mang ph6i, hang to d ph6i Tieng'

th i thanh quan truyen ra l6ng nguc thanh tieng th6i

- Nghe tieng C9 mung ph6i

Do 1li thauh 18.tang cua mang ph6i C9 sat vao nhau gay nen tieng co

Xet nghiern dorn 'tim vi khuan bang phuong phap soi ddm ho~cnu6i cay

2 Xet nghi~m dich chQc do mimg ph6i

3 ChI;JpXquang ph6i

4 Soi phe quan

5 Chyp phe quan co born thuoc cim quang

6 Sinh thiet nhu rna ph6i, soi te bilO

IV SUY HO HAP

1 Djnh nghia

Suy h6 hap lit tinh tr9-ng b¢nh 1y cua h<)may h6 hap, co th~ kh6ng t\1

cung cap, hap thu si't d\lng dV<;1Coxy theo chu ky sinh 1Y

74

2 Nguyen nhan gay suy he hap

2.1 Do r:ol/oCJn thong khi

- Do d.c hoac hep d miii, d hong hO~9.phe,quan nen khong khf khong

vao ducc phe nang mot each thong su6t Vi du: u d hong, miii, khi

quan, hep khf quan do viern, xuat tie't hoac co that keo dai

_ Do khong khf thd ra khong he't, udong lai d ph6i qua nhieu (gian phe'

nang, hen phe quan)

_ Do khong khi vao phe nang d~ dang, sO'luong khi qua it vi l6ng nguo

khong gian nd duoc hoac m9t phan ph6i khong duoc hoat d9ng hoac

phan phdi khf khong deu trong ph6i

;

Vi du: tran dichmang ph6i, tran khi mang ph~i, xep ph6i, ung thu ph6i

2.2 Do rOI/~CJn trao dOl khi O2 va CO 2, qua mang phlf nang

Do t6n thuong mang phe' nang va mao m?ch d ph6i do gian phe' nang

cho nen oxy kh6ng vao mau dUQC

CO2 kh6ng tu phe nang d~ ra ngoai dUQCgay nen tlnh tr?ng thieu oxy

Vi d\l: gl}.ptrong xd hoa ph6i, phli ph6i ctlp, h~p 2 la'

- Do bi cac b~nh ph6i m?n tlnh lam cho h~p long phe' quan ho?c tiic

long phe' quan dfln de'n vach phe' quan suy ye'u

- Khi thd vao thi kh6ng khi kh6ng vao he't dUQc dfl.n de'n ap hfc phe'

nang tang gay gian phe' nang r6i gay u d9ng khi, gay rBi lo?n qua

- O2 kh6ng vao mau dUQC,CO2 kh6ng til phe nang ra ngoai duqc gay

nen thie'u O2 va tang CO2 trong mau

+H~p do co th:lt phe' nang- phe quan

+Do thieu O2 d mau d9ng m?ch

_ _ _ _ _ u :=::s:

Thieu O 2 d rnau d9ng mach

Tang ap urc d¢ng mach ph6i ~ng He,tang th~ tich rnau

~ Gian that phi'li,. .

Suy tim phai

?

4. Lien h~ b~nh 19 gilta tim va phoi

- Tim va ph6i co h~ thong' ti~u twin hoan,

- Nhd ap luc mau t.hap dan tu dong mach ph6i den nhi trai nen mau

dong trong ph6i

phci se anh huong den chirc nang ph6i va tim phai

Vi du: viern phe quan, hen phe' quan gay suy tim phai,

5 Dieu tr]

- Dieu tri nguyen nhan: tim vi khuan gay benh dung khang sinh

- Dieu tr] tri~u chung: hl;l s6t, giam dau, giam ho, tang kh~c ddm

76

LUONG GIA CHU'c NANG HO HAP

2 Phltdng phap lU'c;mggia ngU'ai b~nh

2.1 Hoi b~nh

Trieu chung dau nguc: vi trf dau, tinh chat dau; dau' nhieu hay it,

_ Trieu chung ho: ho nhieu hay it, ho tung cdn hay ho lien t\lc

_ Kh~c ddm, mu ho~c mau: so'lti<;1ng,tinh ch~t, m~u sllc cua ddm ho~c

? h V /

mu o~c mau

_ Kh6 thd: +Kh6 thd tung cdn hay kho thd lien t\lc

+ Kh6 thd nhieu hay it.

2.2 Quan sat d9ng tac theY cua b~nh nhan

Quan sat d9ng tac thd binh thtidng

_ Thd binh thtidng g6m: chu ky hit vao va thd ra de\! d~n nhip nhangl~p di l~p l~i

- Cd hoanh co l~i, vung tren khoang b\lng nang len

- Xtidng stidn hai.ben gian nd

,..

Pha t hien cac ki~u thd benh ly

- Tho rnanh: la tinh trang h6 hap tang, c6 kern thea hoac kh6ng kern

- Ngirng thd vao: In ngung thd trong thi thCivao

- Ngung thCi xen ke: la ngung thCi thi hit vao xen ke vdi thi thd ra co

- Tho ki~u Cheynes - Stokes g6m 2 thoi ky:

+ Thoi ky 2: thd nhanh nong sau do thd sau manh, r6i thd yeu va coth~ ngirng tho

- Th(j ki~u Kussma ul:

+ Thi 1: hit vao sau r6i ngung tho

+ Thi 2: tho ra ngan nhanh sau do thd ch~m r6i ngung thd

3.1 Ky thu~t dan luu tLfthtf

Dinh nghla

phong cac chat dich, ddm tich t\l trong ph6i, d~ cho ddm tu cac phe quann.h6 chay xuong phe quan ldn r6i ra ngoai do tac d\lng cua tr9ng It;tc

- D§.n luu tu the ph6i d~ ph(?mgb~nh

- D§.n luu tu the: de phong tich' t~ cac chat tiet ddm dai trong ph6i

- Bat d9ng sau m6 ho~c vet thudng m6 ngljc, m6 b\lng

ddm dUQc

78

_ Benh nhan phai g:1ng sue d~tho

_ Ap xe ph6i: duoc d&n luu tac dung luu thong mu, khong u.d9ng mu

_ Trude va sau m6: tac dung kiern soat dude dich u dong trong ph6i

_ Benh nhan co chi dinh ho hap nhan t~lO,khong co kha nang duy tri

thong dUdng ho hffp

Chu~n bi va tie'n hanh d~n luu tu the'

Chu~nbid~nluututh~

+ Tie'p xuc, giai thich d9ng vien b~nh nhan, tq_okhong khi tho~i mai

cho b~nh nhan d~ b~nh nhan tin tUdng vao b~nh vi~n

+ B~nh nhan n~ng ho~c chua 6n dinh ve ho hffp phai do mq_ch, huye't

ap, nhip thd truoc khi d~n luu

+ B~nh nhan mu6n ho ho~c khq_c ddm thi phiH d~ cho b~nh nhan ho

va hut he't ddm dai truoc khi d~n luu

_ Chuftn bi ky thu~t vien: tac phong nhanh nh~n, co ao mu khflu trang

~:

Tie'n hanh dftn hiu tu the'

_ Ky thu~t vien dung ben cq_nhho~c truoc m~t b~nh nhan.·

_ D~ t b~nh nhan dung tu the' d~n luu M6i tu the' d&n luu thdi gian tu

10 phut - 15 phut

_ Neu fU<Jngddm u dQng nhieu thi phai tang thdi gian d~n luu

_ Neu ddm dich d~c, dinh kho ra, ta phai cho b~nh nhan u6ng nhieu

Sau khi d~n luu tu the cho benh nhan ngtii day til til sau do thd sau

- Sau til 30 phut den 1 giC1benh nhan ho va khac dorn ra

Quy trinh d~n luu nr thecJph6i

Thuy dan nru Phan thuy Phe quan TLt the dan luu

Thuytren Phan thuy dlnh Dlnh 'Ngoi ILtng thang hoac narn dau cao( 3 ph a thuy) Phan thuy tnrcc Truce Narn ngLia

Phan thuy sau Sau Nam sap hoi nghieng 45° ve ben d6i di~n

., "" "'

Phan thuy nqoai Nam ngaa hoi nghieng 45° ve ben d6iThuy g l Cta d i ~n , chan giL10ngke cao 25cm

(2 phan thuy) Phan thuy trong Nam ngaa hoi nghi~ng 45° ve ben d6i

di$n chan giL10ngke cao 25cITI

PMn thuy dlnh Dlnh Nam sap

Thuy dL10i Phan lhuy day TrL1ac Nam nglia chan giL10ngk€l cao 50cm

Danh gia ket qua dieu tri bllng d~n hiu tu the

- Sau khi d~n luu: nghe ph6i ri rao phe nang hai ben ph6i tang

- Long ngvc hai ben di d9ng theo nhip thd

- Khi ho kh~c r~ chat nh~y, chat nh~y co th810ang co th8 d?c

- Dem nhip thd (con gQi la thong so h6 hap) nhip thd binh thuC1ngholiictang it

Huang d~n chudng trinh t?P t~i nha

- H uang d~n nguC1ib~nh tv cham soc minh

- N 6i r6 leJiich eua tu the d~n 1uu.

- Huang d~n d?t tu the d~n luu thich ling

- Khong keo dai thC1igian d~n luu cho m9t l~n d~n luu

- D~n luu VaG bu6i sang trudc luc an sang ho~c toi truac khi di ngu

1- 1,5 giC1

- -_- - - - - -.- ~ - _-

-80

_ V6 ph6i tao rien cac s6ng co h9C tac d(mg qua thanh nguc truyenvan ph6i

Vi trf v6

- 'I'uong ling vdi cac phan thuy d ph6i

V6 dphia sau va hai ben thanh l6ng nguc, '

Kg thuat v6_ Ban tay cua KTV luon d tu the' churn lai, cac ngon khep kin

_ Khi v6 len thanh nguc se tao ducc m9t d~m khong khf giua tay vathanh nguc

_ Vai, khuyu, c6 tay cua KTV phai giG d trang thai thoai mai memmq_i,khong len gan

_ Rai ban tay KTV hdi cong d~t sat voi thanh l5ng ngvc phia sau v6nhip nhang va di chuy§n tren thanh ngt;ic voi lvc deu nhau

_ Toc d9 v6 vua phai, khong mq_nh qua, gay dau va kh6 chiu chob~nh nhan

_ Ban tay v6 c6 th§ di chuy§n len tren ho~c xuong duoi ho~c ra xungquanh thea ki§u vong tron

- Khi v6 phai l6t khan mong tren da.~ .

_ Khong v6 v~o vUng Xtidngnho len nhli: c9t song, Xtidng don, xtidng ba vai

3.3 Ky thu?t rung lo'ng ngL/C

M1,lcdich_ Rung co tinh chflt cd h9C, lam long ddm va di chuy§n ddm van phe'quan d§ ddm dti<;1ckh~cnh6 ra ngoai

Vi trf: rung d 16ng ngvc phia sau Tie'n hanh kg thu~t rung:

- ~ -

-_ Rung thQc hi~;; d thi thd racuao~nh-n-han~ - -

KTV d?t hai tay len thanh nguc phia sau cua benh nhan tao m9t sue

de vua duo

- Khi benh nhan hit vao sa u se dfty xuong suon ra va chong lai sue de

- Khi benh nhan thd ra, KTV an tay va rung tay nhe nhanh vao thanhnguc d~ dom dai tu phe' quannho ra phe' quanIon va ra ngoai

- Chong day dinh mang ph6i Chi dinh tap thd

- TrUdC va sau phau thuat 6 bung va ph6i

- Viern xo hoa ph6i

- Benh nhan cang thang, 10 sq

- Sau hon: me do dung thuoc

Co that phe quan,

- T6n thuong tuy song

- T:1c dong mach ph6i, xep ph6i

- Suy giarn thong khi d ph6i

- Suy nhU<;1CthAn kinh

B~nh nhan thd may

- H?n che he hap do beo b~u, do co thai to, do chuang hdi, dAy b\lng

- Suy nhu<;1ccd th~ do nAm li~t tren giudng gay 11d9ng ddm dai

Tien hanh ky thu~t t?P thdThd bAng cd hoanh (thd b\lng):

- Th& cd hOahh la ki~u thd binh thudng trong he hap

- Cd hoanh va cd lien sudn deu tham gia vao cac thi thd cua he hap

82

Hinh 18 Khuyen khich ngLfoibenhtiep tucthd bang co hoanh ! e) bietdllc;1eki~u tho cua

rnlnh, Latu the dau tien trong vi~c huan luy~n thd b~lng co hoanh,

Tien Wi nr the ngoi d~ t~p tho .

Hinh 19 each d~t tay cho benh nhan tho co hoanh (d~c bi~t cho b~nh nhan to, mot ban

tay kh6ng du) Benh nhan co th~ tho m¢t ben (phan thuy)

bang each d~t H1¢ttay len phla ngl)'c.

_ Phuong phap thd nguc (thd phan thuy phci)

+ Veo, gu cQt song

+ Viern phoi+ Giarn th6ng khi

- Ky thuat tap thd ngtJc:1

- , '

hay thd canh su21n._

+ La ki€u thd muc dich huong tap trung vao vung ton thucng tren phoi

thuong d€ tao kich thich ban th€.,

cho benh nhan tu cir dong khi hit vao

+ Vi tri t~p thd: thd vung dinh ph6i

Thd vung giua ng\ic

Thd vung c~lnh 8u21n_

Thd vung day ph6i

LUQNG GIA

Ml)C TlEU

1 Nguyen nhan, tri~u chung, tie'n tri€n, bie'n chung viem mang ph6i

2 M\Ic dich va phuong phap PHCN viem mang ph6i mu t:;ti b~nh vi~n

va t:;ti nha

NQI DUNG

1 Djnh nghia

Viem mang ph6i mu la m9t b~nh cap tinh xuat hi~n dich trong man~

84

2 Nguyen nhan

2.1 Nguyen nhan nguyen phat

Do vi khu~n gay benh d mang ph6i: phe' cau ho~c tu cAu, lien c~u, vi

khuan yern khi Ramosusfotidis

- Do nhiern khuan duong ho hap: ap xe ph6i vd van mang ph6i

- Benh duoi co hoanh: ap xe gan vd len mang ph6i

- Sau phjiu thuat 15ng nguc bi b9i nhiem

'I'rieu chung tcan than: h9i chung nhiern khuan

- Sot cao d9t ngct,

- Nhiet d9 tang tu 39°C - 40°C

- Th~ trang g:1Ysut, an kern, nguoi met moi

Trieu chung co nang

- Dau nguc:

+ Ben mang ph6i viern

+ Vi tri dau: sau xucng uc hoac duoi vu hcac dudi nacho

+ Dau tang khi ho va thd sau

- Kh6 tho:

+ Kh6 thd hai thi: bao g5m ca thi tho ra va hit vao,

+ Kh6 thd phu thuoc van muc d9 tran dich, ne'u tran dich nhieu kh6thd nhieu, tran dich it kh6 thd it

- Ho:

.+ Ho khan kh6ng c6 ddm

+ Ho tang khi thay d6i tu the'

Tri~u chung th\iC th~: (kham ph6i c6 h9i chung 3 giam)

- Nhin:

+ L5ng ng\ic ben tran dich nh6 cao

+ Khoang lien ·sltdn gian r9ng . .-. - .-~~~~ -~-. -.