LdI GIOI THI~UNharn nang cao chat luong dao tao ngucn nhan luc ky thuat vien y te', dong thoi d§ dap ung yeu cau giang day va hoc t~p cho doi tuong ky thuat vien y te' bac trung h9C, tap
Trang 10
r >
= -<
Trang 2Chu bien
BS HoANG HAl YEN
Tham gia bien soan
BS HoANG HAl YEN
Duong; Truong Trung hoc Ky thuat Y te II -Da Nang; Khoa Dieu duong Ky thuat Y hoc, Truong Dai hoc Y DU<;1c Thanh pho Ho Chi Minh).
This publication is not for sale The printing of this publication is funded
by the European Commission The technical content of the publication is the sale responsibility of the 3 National Secondary Technical Medical Schools/Col/ege (Technical Medical College 1 - Hai Duong; National Secondary Technical Medi c al School 2 - Da Nang ; Nursing Faculty - Ho Chi Minh University of Medicine and Pharmacy).
Trang 3LdI GIOI THI~U
Nharn nang cao chat luong dao tao ngucn nhan luc ky thuat
vien y te', dong thoi d§ dap ung yeu cau giang day va hoc t~p cho
doi tuong ky thuat vien y te' bac trung h9C, tap th§ giang vien
truong Cao d~ng Ky thuat Y te 1 - B9 Y te t6 chile bien soan mOt
so giao tririh eho cac chuyen nganh ky thuat y te o Mac du cac tac
gia eta eo rat nhieu co g~ng trong qua trinh bien soan nhung do
thoi gian han hep, kinh nghiern chua co nhieu nen tap giao trinh
ch~c eh~n (~()nn hieu thieu sot Kfnh mong dU9C su IU9ng thir va
tham gia dong gop y kien cua cac th:iy co, cac ban dong nghiep va
hoc sinh d§ sira chua, b6 sung cho lfrn tai ban sau
Xin tran trong cam en cac giao sir, tieri si va cac giang vien,
giflo vien ella Khoa Dieu dliBng - Ky thu~t Y h9C - D?i h9C Y dU9C
thanh pho He) Chi Minh va ella Trudng Trung h9CKg thu~t Y te 2
da c9ng tac bien so?n b(>sach
Xin tran tr9ng cam dn Chudng trinh Phat tri§n H~ thong Y
te' Vi~t Nam - EC da tai tr9 in an va s\i h6 tr9 giup dB clla Nha
xuat ban Y h9C d~ b9 giao trinh som dU9Can hanh
HIEU TRUONG TRUONG CAO DANG KY THUAT Y TE 1 - SQ Y TE
.-
a~A/
3
Trang 41 Cac khai niern ve tan t?t Phan loai tan t?t va each phong ngua 7
V?t ly tri lieu - Ph\lc h6i chuc nang tai bien mach mau nao -I- ~ 36
Ml)C Ll)C
I
I
~
*
,
22 V$,t 1y tri li~u hC)ichung c6 vai
84
8893
96
111116121126131136
5
Trang 5- - - -
-cAe KHAI NIEM . VE TAN TAT . PHAN LOAI TA'N TAT vA CACH PHUNG NGitA'
Ml)C TIEU
1 Trinh ba y cac van , de sue khoe, benh Iy va qua trinh tan tat.
2 Trinh bay tinh hinh tan tat, phan I00i, dich t~ h9Cva bien phap
phong ngua tan tat,
NQI DUNG
,,' ", " ,
1 Ngltdi khoe rnanh
Nguoi khce rnanh la nguci kh6ng co am dau, benh tat, thoai rnai ve
t h § chat , vui ve ve tinh than, hoa nhap xa hoi, duoc sinh ra, ldn IEm,phat
tri§n , dude vui chci, h9Chanh, dao tao, lao dong san xu'at, cong hien, vui
huong tu6i gia
Sue khoe la cua rieng moi ca th~, nhurig dong thci cimg la mot tai san
quy gia cua cong dong xa hQi.
Vi v ~ y bao v¢ sue khoe la quyen lei va nghia vu cao:ca cua nguoi dan
va Nganh Y te cung nhli toan xa hQi.
2 Cae yeu to trong h~ thong eham soe sue khoe
- Bao v~ va nang cao suc khoe cho m9i ng'Lidi
Phong ngua b¢nh t~t va tai n?n.
- Di e u tri sam , dung b~nh.
- Ph1,lchoi ch(tc nang cho nglidi tan t~t.
3 Cae dieu ki~n d~ bao dam sue khoe
- Bao dam dinh dUdng, d~c bi¢t cho ba m~ va tre em.
Cun g c a p n'Ltd c du va tot.
- C 6 m o i trudng song tv nhien to t an toan xa hQi,tinh thliong va nhan h~u
- Phuon g ti¢n song va lao d9ng dU<lCd~ 'i mb a o, cai thi¢n.
7
Trang 6- Cham s6c y te toan dien: giao due sue khce phcng berih, chua benh
va phuc hoi chuc nang
H B"¢NH LyvA QuA TRINH TAN T~T
1 Benh
Khi mot tac nhan (vat ly, hoa hoc, sinh hoc, di truyen) lam thay d6i
sinh ly, sinh h6a cua co th~ goi If! qua trinh berih ly Qua trinli benh ly
th uorig dien bien trd thanh benh
Bcnh la do qua trinh benh ly tile dong vao te baa, co quan, h~ thong,
co th~ cua can nguoi, anh hucng den chuc nang h~ thong co th~ cua nguoi
benh c6 khi anh huong nghiern trcng den kha nang t6n tai cua nguoi benh,
Y hoc dieu tri c6 th~ tac dong VaG benh nguyen d~ cuu song va dieu
tr i riguoi berih M9t trong nhung kha nang xau cua benh la dan den
khiern khuyet
2 Khiem khuyet (impairment)
La su mat, thieu h\lt hay b'at thudng cau true, ehuc nang, giai ph~u,
sinh l y thudng do b~nh, tai n~n t~o nEm
Vi dW
C\lt chi do vet thudng chien tranh ho~e tai n~n lao d9ng
- Tre bi kern phat tJ;'i~ntri tu$ do rn~ e6 thai thieu dinh dUdng, thieu iot
- DlfC nhan ml'it d ngudi eao tu6i dai thao dudng
Tli ngudi khoe d~.khong am dau, tai n~n va khiem khuyet ta gQi la
phong ngua tan t~t buae 1, bao g6rn:
- Tiem chung rnd r9ng d~t ty l~ cao nhat
- Phat hi~n b~nh sam, dieu tri kip thdi
- Dao t?O can b9 y te cd sd phai phil h<;Jpvai y te c9ng d6rig
- Dam biw dinh dUdng eho xii h9i, d~c bi~t la ba m~ va tre em
- Giao dl,le sue khoe trong toan dan
- Bao v~ ba m~ tre em, ke ho~ch h6a gia dinh
- Cung cap nuac s~ch
- Bao v~ rnoi trudng song trong e9ng d6ng
Xii h9i c6 nhieu tinh nhan ai, chong b~o ltjc
- Phat tri~n nganh v~t ly tri li~u/ Ph\lc h6i chuc nang
8
Trang 73 Giarn chtrc nang
La mat hoac giarn mot phan hay nhieu chirc nang nao do cua co th~ Q~khiern khuyet tao nen
Vi du:
- Do mat chi, di lai heat dong trd ngai
- Do cham phat tri~n tam than trc khe khan ve hoc tap,
- Do due nhan ma t kh6 nhin thay,
Cac bien phap ngan ngua tinh trang khiern khuyet dan den giarn chircnang goi la phong ngua tan tat budc II, bao gtim:
- Dieu tri tot benh va Phuc h6i chirc nang cac truong hop khiem khuyet,
- Day nghe, tim cong an viec lam
- Tao moi thuan lei eho cac chau khiem khuyet duoc h9C hanh, ph attri~n giao due dac biet
- Ph at tri~n riganh Phuc h6i chuc nang
D~ phong ngua giam chuc nang khoi trd thanh fan t?t g9i la phong
III TiNH HiNH TAN T~T
1 Phan lo~itim t~t
Chia tan t$.t ra 3 nh6m:
.'
,
1.1 Tan t~t do rai/o?n tam tha'n, ke' ca tre em ch~m phat O trien trf tu~
1.2 Tan t~t the' chat bao gam
Trang 8- Bai liet do t6ri thuong sung truce tuy song.
- Cac roi loan ve co.
- Cac benh ve khcp, xuorig
Cac t6n thucng t~£n kinh ngcai bien,
- T6n t.huong thi giac, - - _ c- _
T6n th uong ve nghe n6i do benh phong
- Mat cam giac ngoai vi,
- Cac benh ve tim mach
Cac benh ve sinh due, tiet nieu,
- Cac benh ve noi tiet
Nguoi c6 2 tan t~t trd len: nguoi die'c nhung lai rnu,
Vi trong Phuc h6i chirc nang, khac phuc hau qua tan t~t chu yeu thuc
loi eho nguoi tan t~t chap nhan tinh trang tall t~t cua minh va tang cuong
kha nang hop tac cua nguoi tan t~t, ngudi ta phan 16~i tan t~t nhu sau:
- N glidi c6 kh6 khan ve v~n d(mg
- N glidi e6 kh6 khan ve h9C hanh,
- N glidi c6 kh6 khan ve nhin
N glidi c6 kh6 khan ve nghe, n6i
N gUdi co hanh vi xa 1:;t
- N glidi bi d9ng kinh
- N glidi bi mat cam giae
2 Dich t~ hoc tan tat .
- Do b$nh, tu6i ca~, tai n:;tn, bflm sinh
- Ban than tan t~t t:;to ra tan t~t
10
Trang 9- Thai dQ sai cua xii hoi doi xi't thieu cong bang gay ra tan t?t hoac lamcho tan t?t tram trong hon Xii hQi cang it chu y den nhu cau, khanang 'cua nguci tan t?t cang tao ra nhieu tan t?t hen.
Nen y h9C phat tti~n cham, cham soc sue khoe ban d~u chua nhieu nguoi benh mang nhieu di chung thuong t?t thu cap do dieut.ri khong d:iy du, kh6ng kip thoi, Y h9C tien tien cling co th~ gay nentan t?t nhieu vi nhieu benh nhan nang duoc cuu song rna truce day
tot;-khong lam ducc
Nganh Phuc h6i chuc nang yeu kern la m9t nguyen nhan gay ra nhieutan tat
2:2 Djch ttf hoc tim t~t
Theo u'~c tinh T6 chuc Y te The gidi 10% nhan loai bi khuyet tat
Rieng cac nude khu vue Tay Thai Binh Du'dng co 100 tri~u ngu'di bi tan t~t,75% trong so h9 ch u'a du'<;Iecham so'c, ph\1c h8i aVi~t N am theo u'oe tinh cokhoang 7 tri~u ngu'di tan t?t d kh&p m9i mien eua dat nu'oc, trong d6 cotren 3 tri~u ngu'di co nhu e:iu ph\lc h6i ehue nang
3.1 Voi x ii h9i
- N gu'di tan t$.t kh6ng tham gia san xu{i"t
- Xii hQi phai d:iu tu' giup da h9
- Ngudi chu'a tan t?t phai danh thi gid cham soc h9
3.2 Vcii gia dinh
- Ngu'di tan t?t khong tham gia cac hoq.t dQng trong gia dinh
- Gia dinh phai d~u tu' giup da
Bi 'xiih9i dem pha
3.3. £)01v6'i ngU'oi tan t~t
- 90% tre em tan t?t chet tru'oe 20 tu6i
- Ty l~ m&e b~nh cao
- ft du'<;1Cvui chdi, h9C hanh, dao tq.o.
- Thflt nghi~p cao, thu nh?p thflp, kho co cd hQi l~p gia dinh
- Thu'dng thlje te nhieu ngudi bi khuyet t?t v§.n co kha nang nguy~n
v9ng, nhu c:iu nhu' nhung thanh vien khac trong cQng d6ng
Trang 104 Phong ngCta tim t~t
Phorig ngua tan tat la nhiern vu quan trong cua m6i thanh vien trong
xa hoi, dac biet la can b9 y teo Phong ngua tan t~t la dung moi bien phap,
dong vien moi thanh vien trong cong dong giarn toi thi~u ty l~ tan tat N6
bao g6m cac buoc phorig ngua tan tt).t I, II va III Nhirng dieu can dac biet
chu y :
- Bao dam dinh dudng cho ba me va tre em.. .-.' - _._._
- Ve sinh tinh khiet m6i truong
- Dam bao cham s6e_yJ~bg_Ild4u,
- Pha t tri~n rong kh~R ml?-ngluoi phuc h6i chile nang tu dia phuorig tdi
- _.: _:;, ~ -'~~ - - - . - -
- Kinh nghiern eho thay vung dan cu nao cang ngheo, v~ sinh kern,cham s6c y te yeu thi tan t~t cang tang va tram trong
Phorig ngua tan t~t la m9t c6ng vi~e doi hoi thay d6i each nhin nh?n
ve kha nang phong ngua tan t~t gia dinh, lang xii den d.c cd quan trung
tidng
Trang nhieu trlidng h<;JpLa eo th~ phong ngua duqc tan t?t, h~n ehe
dtrqc h~u qua trllm tr9ng eha xii h9i, gia dinh va ban than ngudi tan t~t
4 1 Phong tan t~t b~i Ii~t
Cho tre uong v~c xin
- Cho tre bli s\ra m~ cang lau cang tot
- Khi tre sot do bl?-ili~t kh6ng duqe tiem b~p
4.2 Phong tan t~t chan thU'O'ngnao
- V~ sinh thai nghen
,
- Tranh chan thlidng san khaa, khong d~ thai ng~t
- Phong tai nl?-n
\
4.3 Phong tan t~t do sang chan san khoa, ch~m phcit trie'n tinh than
- M~ c6 thai tranh dung thuoc
- Baa dam dinh dUdng eho san ph\l
- Kh6ng d~ thieu iot
12
Trang 114.4 Phong tim t~t do ctuin thU'O'ng C9t song
- Giao due y te cong d6ng
An toan lao d9ng, sinh heat ':' '
duoc phat hien sam, dieu tri kip thoi d~ ho kh6ng lay Ian va khong cui cut
qua co mau.qua co mau vang vi giau vitamin A
- Phong tan t~t do cac sang chan mat nhu dut day dan, day cao su,
- Gill mat sach
4.7 fJe' phong tim t?t do cac cheft d9C trong kh6ng kh], thLic an, an toen
- Khi m~ co thai ne'u sli d1,lng thuoc kh6ng th$.n trQng co th~ gay diec
Phong ngua thudng t~t thu cap cling la m9t ph:1n cd ban cua Phl,lc h6ichuc nang
- Sli dl,lng thuoc sai, l~m d1,lng thuoc ngay nay trd thanh van de bao v~suc khoe va gay ra tan t$.t
Trang 12Thuoc rat c n thiet, di nhien, nell' si't dung dung Ngay nay tren 30
U tC dung chua benh (theo T6 chuc Y te The gioi)
Ba me va thay th uoc nen n d kh6ng bao gio tiern cho tre em khi chau
bi cam lanh, so't (ta goi la cum) vi chau co th@ bi bai liet neu tiern bap cho
chau thi chac chan se bi liet M9t mui tiern khong dung, kh6ng can thiet
tha t ng y hai cho sire khoe con nguoi N gay nay trong y h9C chi tiern khi
crin th iet
Chien tranh l a m ot nguyen nh a n gay tan t$.t n a ng n e Chien tranh
hien dai tan pha nhieu benh vien, truong h9C, co.Sd y te, nha etta, pho'phuorig gay nen chet choc, ngheo nan, d~c biet tao ra nhicu nguoi tan t~t
t a m trong Ngay nay, chien tranh gay chet choc va tan t ~t cho nglidi dannhieu han la binh linh, diftcbi¢t ph\l nu, tre em va nglldi co tu6i Do do, da'utrunh cho hoa binh, 10?i tru c.;hien tranh eung la phong ngua Umt~t.
Suc khoe la von quy cua loai ngudi, tan t~t hi m9t bat hl;mh Hi@u r5
qua trinh tan t$.t va phong ngua tan t~t la nhi¢m V\l quan tr9ng cua c9ng
d6ng Chung ta lam cho toan x ii h9i y thuc dU<;1Cchap nh~n ngudi tan t~t
coi h9 co quyen l<;1ingu, y¢n v9ng nhu cac thanh vien khac Chung ta cung
lam ch ngtidi tan t~t thay r6 h'ach nhi¢m cua minh trong c9ng dong va
x~ih9i
Cling nhli phuong cham phong b¢nh, phong ngua tan t~t 18.nhi¢m V\lhang d~u, 13.dl1dng loi chien 1119C cua nganh ph\lc hoi chuc nang
LUQNG GIA
1 Neu ca yeu to'trong h¢ tho'ng cham soc suc khoe
2 Neu cac dieu ki¢n d~ dam bao suc khoe
3 K~ cac b¢nn ly va qua trinh tan t~t
4 Cach phan lo~i tan t~t, cua T6chuc Y te The gioi
5 Nguyen nhan, h$.u qua va cach phong ngua tan t~t
14
Trang 13cAc THlIlJNG TAT THO' CAP' vA CACH PHUNG NGlrA
Co khong cli d9ng m9t thdi gian lau se b£t dftu nho va yeu di Nhungtrong trudng hQp nay, neu dUQc t?P, thi nhung bAp thitl d6 dftn dftn se
2 51!co rut eua bap thit
Sv co rut cd lam h?n che cli d9ng khop xudng vi b£p thit va gan thit
bao bQc khop xudng d6 rut ngAn l?i va giam bot S'lJdeo dai S'lJco rut nay lam9t b~nh t?t thli cap va xay ra khi m9t khop xudng khong cli d9ng deu d~ntrong ph?m vi hOSltd9ng eua n6 Sv co rut cling can c6 th~ xay ra nhtt rri9tb~nh t$.t d~u tien
xUdng bi thudng hay hti hong Sv h?n che cli d9ng cua khop xudng chandoan dUQc bAng cach chung ta thi't chuy~n d9ng cua n6 Ho?c gia se c6 s'lJ
Trang 14de khang lam cho no kh6ng con co th~ cli dong' rna kh6ng dau don su co rut
hai nhat la su co rut cua khop xuong h6ng, goi va xucng vai Su co rut d
hong va dau goi thucng xay ra khi benh nhan ng6i cung tren mot cai ghe
hoac narn cong tren giuorig lau <) vi tri nay, khop xuong h6ng va dllu goi it
duoc duoi thang ra St;l co rut nay xuat hien khi benh nhan kh6ng th~
ehuyen dong khop xucng duoc (vi bi t~ }i~ ~ > , h R~ S S6)~(lI1,g>,b9t J/'~X1~he'! I G ~ " ;Ie : v t
dorig) hoac kh6ng muon tap so bi dau hay vi hroi bierig Su co rut cling xay
ra khi mot nglidi berih yeu duoc d~ narn d the kh6ng dung qua lau tren
giuorig hay tr en ghe, St,tco rut cling se xay ra doi voi b~nh nhan co chung
b~p thtt bi co gi~t keo dai (cli d9ng kh6ng tt;ly) glln khop xUdng Khi co t6n "
thlidng th cln kinh trung lidng
3 Loang XLtdng
B~nh loang xu'dng nghla la xu'dng mem yeu va co nhieu 16hdn sau khi
mat chAt v6i B~nh loang xlidng xay ra khi m9t ngltdi kh6ng v(ln d(hig
xlidng khop binh thu'dng Vi d\l: khi tay ho~c chan bi bo b(>t lau ngay ngudi
ta kh6ng th~ di b9 duClc Khi m9t ngudi bi loang xudng dung calci nhieu,
chat v6i mat di va d6i khi se c6 sai t~o ra ij trong bang Quang ho~c th?n
Chat v6i lam cho m.~nh va ben vung Tinh tr~ng nay du</c biet ro qua
quang tuyen x 6 trong phim neu c6 b~nh loang xudng S8 tha'y xUdng giam
ci! m quang B~nh loang xudng c6 th§ gay cac bien chung:
+ Dau xu'dng
+ Xlidng d~ g§.y
+ Bai tiet qua nhieu chat v6i va do d6 S8 t~o soi h~ tiet ni~u
4 Loet do de ep
Ch6 da bi lo~t la m9t ch6 da bi ho~i ttt nguyen nhan do ch6 d6 bi de ep
qua lau, mau kh6ng luu th6ng den duClc Da, b&p thit, can rn~c va xUdng
deu bi liEm can vao ch6 lij loet: da loet xay ra t~i nhung ch6 rna xUdng nha,
chi co m9t lOp da mang bao bQc Nhung ch6 biho~i ttt thudng g~p la:
4.1 XUO'ng cimg
Ch6 nay bi hO<;littt khi b~nh nhan n&m ngtta m9t thdi gian lau
Thlidng ch6 da nay se r9ng them ra vi co rn9t vung IOn cua xUdng cung de
len da
Ho?i tli xay ra t~i ch6 vung mau chuy~n IOn khi benh nhan n&m
nghieng rn9t thdi gian lau ch6 da loet thudng tron va nha
16
Trang 154.3 Vimg I! ngo'j
Hoai tli xay ra tai ch6 u ngoi nay khi benh nhan ng6i m9t thoi gianqua lau
4.4 XU'ong got chan
Hoai tli xay ra tai ch5 nay khi benh nhan nam ngua mot thoi gianqua lau,
ra va d~ lai mot 16 sau Neu khong con ap luc de ep len ch6 da Id loet nfia,ch5 da ld nay se 1anh dlln va se dong v~y lam da moi Neu m9t ch5 bi denen va b~nh nhan khong nhuc nhi6h thi da se bi 1d loet ngay chi sau 1
tieng d6ng h6 Chi co m9t phuong phap d~ de phong da Id loet la phai chu
tr9ng den sl;l thay d6i vi tri cho b~nh nhan 1uon, thudng m(>t gid m(>tllln, do
1a phuong phap dieu tri loet
II PHUdNG PHAp DE PHONG THUdNG T~T THU CAP
Chung ta c6 th~ de phong hllU:het thu'ong t~t thu cap bflng ba phu'ongphap Vi nhung phu'ong phap nay qua dan gian ma ngudi ta cho 1a khongquan tr9ng Cfin phai nho r&ng ngu'di binh thudng khong bao gid ngu han
30 phut ma khong nhuc nhich ,m9t Ifin H9 crt d9ng ho?c trd minh rnathudng v~n ngu Trai l?i b~nh nhan thu'dng hay n&m hang gid khong nhuenhich neu bi li~t bi dau hay yeu Chung ta phai nhan m?nh 1a chung loet
da co th~ nay sinh trong m(>t tieng d6ng h6 neu khong co sl;l thay d6i vi tri,
tu the Ba phuong ,phap phong ngua thuong t~t thu cap.D~6 la
Trang 162 Tap thu dQng
Nsu benh nhan khong th~ cli dong khop xuong duoc vi dau, yeu hay vi
te liet thi ho phai t:;"p thu dong bang each nho gia dinh, y ta hay kg thuat
vieri vat 15'tr] li~u t~p Iuyen cho
3 Thay d6i vi trl
Hang ngay benh nhan nen tap dung len.ngdi xuorig, narn xap, nam
ngua hay narn nghieng rat quan trong, khong neri giu nguyen vi tri hen
mot gid Vi tri narn sap la vi tri tot cho benh nhan khi phai nam tren
giuorig Dung len rat quan trorig Neu benh nh an khong th~ dung len motminh, chung ta co th~ dung cai ban nghieng hay phuong ph ap khac d~ t~p
ch benh nhan dung
III RET LU~N
Thong thuong chi chu trong cuu song den nguoi benh rna it chu y denthuong tat thu cap Thuc te thuong t~t thu cap gay ra nhieu bat h?nh chonhieu ngudi b~nh Phong ngua thuong t~t thli cap la phuong phap quantr9ng eua PHCN,e:1n duC/cth\le hi~n sdm mQi-noi, mQi hic d m9i cd Sd dieutrio La phuong cham phong b~nh, phong ngua tan t~t,la nhi~m Vl,l hang
dfiu eua nganh PHCN e:ln duC/cth\le hi~n sdm
LUQNG GIA
1 Neu nguyen nhan chinh gay thuong t<1tt I;hu e[\p
2 K~ 3 phuong phap t~p luy~n de phong thudng t?t thu cap
TRIEU CHIiNG HOC BENH THAN KINH - ,
MVC TIEU
,
1 Giai ph~u' cd ban h~ th:ln kinh
2 Cae thay d6i ve tinh th:ln, v?n d9ng, cam giae va dinh dlidng co khi
co t6n thliong th:ln kinh trung liong va ngo?i bien
3 Cach kham phat hi~n m9t so phan X? binh thudng va b~nh ly khi
co t6n thliong th:ln kinh
4 Cae bi~u hi~n roi lo?~ co tron va cac roi lo:;tn ehuc nang day thlln
18