D~ICUONG H~ th~n kinh bao g6m nao, tuy song , va cac day th~n kinh ngoai bien.. NhCrng cam giac nay c6 th~ la cam giac kien bo tckle, cam giac kim cham prick, h a t ebi numbness mot vung
Trang 1, \ ~ _ ' : e: • _<, _ : '· J/ :· ? :/_i~ ;· ~:···~i r : : ~'_ " - _' ; ~ :~ ) \ :) ~ l ;:_' : ~;t" ~~: ' : ~ ; r\- ~ :;:~ :" ; ':\r':'{, ~ : ' '
Danh cho sinh vten::etio 3 ttiiJiJi r lJL{tI ~ 1r,~:'rr!!' : ,{i?ilfP1z!lc hoi clare nang
, : -., ' j~J,.I" ; ' ~~;' 'r
i
' '
Trang 2I ~ 1 \
TRI ~U C H( f NG H QC B t N H L Y T H AN K I N H-C O
IV n) C TIEU
Sa u khi h o c x on g ba i na y, sinh v i e n co kh a n a ng :
1 tr i nh ba y dung c a t ie u chung trong n;Q t s6 tnr on g hQ1Jb e nh 1) ' than kin h-c o:
2 ' tri~ bay muc dich v a nhirng nguyen Hie ehinh cua VLTL trong dib tri C~'IClcnh \C
NQIDUNG
I D~ICUONG
H~ th~n kinh bao g6m nao, tuy song , va cac day th~n kinh ngoai bien H~ th an ki nh
di~u khien toan bQ cac hoat d<)ng cua co thS, nen khi h~ than kinh bi t6n' thirong, no se
gay ra nhtrng trieu chimg r~t plnrc tap, da dang, nhirng r6i loan chirc nang v~ n i eu
mat
n.TR4NG THAI TAM THAN (MENTAL CONDITIONS)
Tnro c h~t , cAn xas djnh trang thai tam th<1ncua ngiroi benh, vi chi khi nguoi b e nh th ~ t
sir tinh tao moi co thS hop tac voi KTV trong khi di~u trio C6 thS hrong gia ba n g each
n6i chuyen voi ngiroi benh, Hoi ten , tuoi, ngh€ nghiep , noi a,tinh tr?ng gia dinh, thai ' : +- " gian bi b~nh, nhiing tri~u chung lam cho nguai b~nh quan tam , qua d6 hiSu r5 b ~ nh
-sir va muc d<)tinh tao cua nguai b~nh.
III ROI LO~N CAM GIAc (SENSORY DISORDERS)/." 11D 1\( 1
"" ;.l eL\).
'\ "'t ~ Cr ,J ", ,,, ;.11" , It\ I ( , "'" c(, ;', ,, " ked v ; el' \-lci'
1 Bau (pain)
Dau c6 th~ xay ra t\l' phat, ho~c do kich thich N6 c6 th~ xuAt hi~n t<;linO'i t6n thuon g
ho~c t?i noi khac do tac d<)ng quy chit~u cua va nao va cua da ~ inh Khi c6 tri~u
chUng nay, cAn hoi r5
tinh chAt eua con dau: dau bong (burning pain), dau rat (acute pain) , dau nh6i
(sharp pain) , dau lam ram(dull pain) ;
Gl thai gian x ay ra tri~u chUng: dau bu6i sang hay bu6i t6i, dau khi v~l} d<)ng h ay k hi
nghi ngO'i
e vung bi dau: nhu dau (1 vung ngl,l'c hay th~t lung , dau amang, dau (ykh6'p vai ,
o huang Ian (spread) cua can dau: can dau Ian dQc theo xuang suOn, dau Ian xu 6 g
m~t sau dui, Ian theo m?t trong dng tay .
• di~n ti~n cua con dau: can dau c6 gi~m oi hay ngay dmg gia tang.
2 M~t ho~c giam cam g ic (sensory loss / decrease)
Mtit ca m giac la khi nguaj b~nh ho 8 n to8.n kh6ng con nh~n bi~t , ouQ'c cac kic h t hic h.
Sv m ti t c a m giac c6 thS la Sl,l' mAt toan b<)cac 10<;lic a m g i a c b a o gam c a m g ia c xuc g i ac
Trang 3( t ac t le se n s a t ion) , e arn g ia c da u ( p a in sensa t on) , CC 1 m g i c 1c n hi et ( ther m a l sensat io n ) ;
hoac chi m211mot trong nhu g c m giac do rna thoi,
Tro g truo n hQ'Pnh e han, cam giac kh6ng bi mat ma chi bi g i arn Nguc i benh con C( th~ nhan b iet duoc cam gia nhung c n phai kich thich vo i c ir ong dOma n han bin
3 D j cam (pa r est h es i a)
Di cam la n ir n c m giac kha c l a rna ngiro' i b e n c m nhan trong khi kh6ng co kich
tbieh tren thuc t ~ NhCrng cam giac nay c6 th~ la cam giac kien bo (tckle), cam giac
kim cham (prick), h a t ebi (numbness) mot vung da n 10do
4. R6i lo a n ea rn gi3 c ban t h~ ( p ro p ri o cep ti ve s ens at io n d i s o r d ers )
Cam gia ban th~ la mot loai cam giac sau (deep sensation) xu~t phat tir noi tang, c o,
gan, day chan , khop Nguoi benh co cam giac kho chiu nhung kh6n T5 ran v~vi
t ri cung nhu tinh ch~t; ho~c c6 cam giac nhu kh6ng con m<)tphan eo th~ Ng u a i m~t
cam giac ban th~ se khong can nh~n bi~t duQ'c ho~c vi tri va c c m6i tuang quan ella
c c ph§.n ehi th~; ho~c khong th~ nh~n bi~t dUQ'ehinh d?ng va trQng lUQUgella v~l
q en bi~t Nguai bi r5i lo?n cam giac ban th~ kho giu duQ'cthang b&ng khi di dung, va
clrd ng m~t di6u hQ'P
IV ROI LO~N V~N DQNG VA TRU'ONG LTjC c o
1.Li~t ( par a lys i s )
Nguai b~nh bi li~t se m~t cae cu d<)n tv y (voluntary movements) d co kl10ngnh~n
duQ'cxung than kinh kich thich tu vung v~n d9ng cua vo nao taL Tuy theo vi tri euat6n thuang, cae co bi li~t se phan b5 a nua than, tU chi, hai chi du6i, ho~c chi khu tru
trong vung ehi ph5i Clla m9t r~hay day th~n kinh mio do Tuy lo?i naran v~n d9 g bi
t6n th ang rnaco hai lo?i li~t;
e> L i~t cli'ng (spasticity) : do t6n thuong noron v~n d9ng tren (upper motor neurone)hay eon gQi la t6n thuang th~n kinh trung uang (central nervous disQrders).Trang
giai do?n d~u cua lo?i t6n thuang nay, nguai b~nh se bi li~t m~m Sau.d6, no se
d§.n d~n chuy~n sang li~t cung vai tri~u chUng la truong l\l'c ~o tang (increased
tonus), cac phfm X? gan co tang (increa,sed reflexes), va xu~t hi~n ~ac m~u v~n
dong b~t thuemg (abnormal movement· patterns) hay cac phan XI;l b~t thuang(abnormal reflexes)
hay can gQi la t6n thuong th~n kinh ngo?i bien (peripheral nervous disorders)
"I Trong truOng hQ'Pnay, !ruong l1,1'cco va phallX?gan co bi giam hay bi m~t.Nhfrng
, ~: , roi lo?n dinh duang xuat hi~n, va teo cq nhanh
/ ~ (' ~'\ ~'-(F \C *~ !' J\ - ', - ~ ,.< ' J ' " '
"Il C· (\' j~ i \ ~\ , t\(('" ~ : I\, i t «(, b(\,bJ';k\(+ ,)
C ~~~ _ _:'~~~ 1 : (' ,
Trang 4Tr/( i ll C h LI.'I1g h9 C b n l ) i th o n ki nh - c o
th uorig Babinski), h ac l oa n t nron g luc co'
• Run (tremor): lei k~t qua c ua nhi~u co co d6i nghich nhau, khong tu chu, nhip
d ong ( chu do n g) ; hay n u oc l a i , chi xay ra khi nghi ngai v a n g irn g khi va n d o g.
I Tru ong 119'P nay th uo n g?P trong b e nh Parkinson
r r } c C ! ; c ~ : ~!>.\ J • ' ( _' , '
· ~~~~~7t~~t~.~«l~{~{{~~t~g~~~ljt!~i.~~!~ ~ ~ f'J~)J~;~ r;~J~~~i~~~1~~I~I~'
th.) t\/ ( J 'N PI-I\ JC 1101 CI11) : N / i ~t '
cho1;1ngnhu nguai say nrqu
V PHAN X~ (REFLEXES)
-* 1.Philn x~ da (philn x~ nong)
Trang 5T/'I~u chung ho c benh /}!Ih ein kinh-co
:
2 Phan xa gan (phan xa sau)
Cung phan X? x a: p at tir kich thich d~u gan ca, di VaGsung sau tuy s on g, r 6 i 02 n
s un g truce tie p n6i voi naran van don du o i , d i d~n co L1mco ca. Thuong chu ) 1 den cac ph a n xa g a n ca nhi d~u, tam da u , phan X? tram quay (cho chi tre n ); va c ac ph an xa banh c h e , phan xa ga n got (cho chi duoi)
• Mat phiin x{l (areflexia): thuo n co ng hi a la g i a n dea n cung p a n X9-, h oac 6 re
tha n kinh ( nhu tro g v i e rn da re th~n kinh), sung truce tuy so n g ( nhir tr o g so : b a i
l e t ), ho a 6 d , ~~/ t1 frj~rt/~I\ V '~q_~j\i NC~ at4¥ t~~ql~ j ~) r ,
,"
• Tang phiin x{l (h y perreflexia): thuon g co nghi a l a tonthuon g llaro:n.~ tr en
2 Phil (edema) R~\ : !Isx,rv ( V
SI,1'phLInb co th~ do kem dinh duong, ho c do r6i to?n th~n kinh V?l1m~ch
Loet n~m thucmg xu~t hi~n 0- nhCrngnai xU'ong n~m sat da Loet thuang th~y a nhiing
n uai bi li~t,h n me n~m tau ngay
Rbi 1 0~ ll1c a tron bi~u hi~l1 b~n sl:l' bi tieu va bi ti u; cling co th~ la di tieu va di tieukhong ki~m soat duQ'c
Rin thu th?p dli' li u r~t guan trQng vi dl,1'avao nhiing tho g tin thu th?p QUQ'cmfl
n uai k thu?t vien m a i co th~ d~ ra nhiin m\.lc tie{l d~di@utri Chu'O'n trinh v?,t Iy ti
Ii~u/pl1\lc h6i chlJ'c nang dUQ'c thi~t I~p dlla vao cac tho g tin n,-1Ycling nhu dlla VaG
nhu'n l11VCtieu da d@ra Bang thu th?p du'li¢u nay con gQila b~nh an va duQ'Cthi~tk e
chung cho t~tca l11Qilo?i d?n b~nh hay thuan t~t, va t Ythea b~nh nhan thuQc d~n
VLn cac b¢nh thd n ki n h-c o ' - Tn{,(lng Cao dling KJi l hu(i l Y,iII
Trang 6T rie u c h I'n hoc b n l? 1) 1 (h l l? kinh - c«
khi~m khuy~t n a o rna ta chu ) ' nhi~u db phg nay hay p d khac trong bimg thu th?p
1 Anh hurrng cua b~nh nha
• Cac hoat dong xii
3. Di~u tr] trurrc day d~
• DiSu tri co k~t qua khong
4 Nhfi ' ng m\lc tieu clla b~nhnhan va dinh uo'ng thu'c di~utrj
• Nhfrng v~n dQng hay ADL nao khong thl,re hi~n dUQ'cdn phai t~p tJ1y~n?
5. Ke hO:;Jchxuftt vi~n ' j ' t
• Sau khi ra vi~n b~nh nhan s6ng aoau?
• Than nhan hay be b<.lnc6 gillp 00 eho b~nh nhan hay khong?
• Nha elra va nai lam vi~e e6 thich ung vai b~nh nhan khong?
• C6 kM nang v~ kinh t~ o~ mua dl,ll1gql kh6ng?
• Cae ehue nang hay ho?t oQng gi hQ dn pMi ren luy~n o~ lam vi~e
III L U' Q N G CI A TlIl t CHAT (PHYSIC A L EV A LUATION)
1 C a d~ u hi~u sinh tan (vital signs)
• M~eh, huy~t ap khi nghi ngai va khi v?n dQn
2 Tinh tr~ng h6 h~p(pulmonary status)
Trang 7_ T_r. :.ie_u_c_ h Li_·n~g _/:q b en c h /)Ilhdn kinh - co
• Dich chuyen tr e g iuon g (be d mo bili ty) nh ir tr 6i l e , t r ut x u n g, Ian sa n h n
• Di ch u ye n nhu vao / a k h i giuong, l en / x 6ng xe m ay
• K h a n n g t h ay d6 i tu th ~ ( p os it io n ch anges) nhir nr n ~ m n gira sa n n o i, nr n g6 i san g d un g , t ir d un g sa n n goi xorn (sq u t )
•
o C ~ n 1 9~ i ~ ~'e rt' i ' ):N[ { ~l~\J{aa5 t9' 1 ! ~ t h clY:l ' eUi~~ U/ \ T
8 Cam giac
co lien quan dEn.
VLTL cac b¢ nh t ha n k inh- co' - Tr u ong Cao a n K_ fi th u clt Y l d 11 6
Trang 8T r i?u cln l 'l1g h9C benh 1)1 tha n kinh - c
• C a m gi a x uc giac (touch) va nhi e t de>(temperature), C a n ghi c hu vi r 6 i Io an nhfrn g
9. TAm v~n dQng ella kho ' p(ROM)
• Ki~m tra su tr;~'~~\kJl\~gir(1~:P.\lY,)l1 ) I{k ~ <Bi gJ &r h l dn m~~rig Q ri \ g I P ; ~ u nay g i up
ta xac dinh nguyen nhan gay han che ROM la a tai khop hay bao khop, hay 18do
dQd a i cua co
10 Sifc manh err (strength
I.MonAU
V LTL cac b enh th a ki nh-w - Truon g Cao da ng K)! thw ;l l YtdII
7
Trang 9_ _ - _ _ - T ri e u clu in g ho c benh I) ) tha n kinh- co
V2 ky' t h at d a nh g ia, kh o g th ~ b<l n e ch h i ben h n a n m ot e ch den gi a n c i g i 119
c o t h l a m , h a c i g i khon g t h l a m , b i vi n giroi b e nh co khu y nh hucn g t u g i a r n
lh i tu h ac cuong dieu v~ kha nang sinh hoat cua rninh Can phai d~ n u i be nh t h uc
hien e ll [h cac hoat dong cua ho d da nh g i a
so tha o tac , va do i khi can S1,1' ho tr Q' ; nlmng S\f trQ' giu ~
• 1~9'gillp!r.!EJC bi1 : 1J « (r'r ~lfr?! r{ J f ii!fAc f e.J: ;: a ~ l)Q ' 9 b ~J\:t C~~' ~ ife: j giup tron g t oa n
Trang 10Trieu c hung h oc b e nh I ) ;' t he m kinh - c
I Neu dun gdung cu tro giup thi hay liet ke
2 N~u tro giup thi Iii t6i thieu, trung binh, hay t6i da
Thu nghiem thay d i v i
th~
Neu dung d ung Cl,1 tro giup
2 N~u tro giup thi Iii t6i thieu,
Ki~m tra di chuyen
I ~p sat tay giup2 th u ocVao / ra xe I a n
Vao / ra khoi gnrong
Vao /ra nha cau
Vao /ra nha Him
Len / xuong xe cyclo
Neu dung dung C\Itro glllp thi hay h~t ke
2 N~u trQ'giup thi l a t6i thieu, trung binh, hay t6i da
Trang 11Tri¢u c h in g hoc b e n!? I ) th 6n k inh - cu
IrQ'
Chamt
ITIQtthai gian, hoac n~P/,s9:itrue cua norori bi t6n tlurongcon ~o.l ~ hanang tai sinh
Nhirng t6n thuong naY:'~a~~lf&Nd~~iJhU:dgt~6lIa(ih\:tW~J?Nii~h'ph~t (primary) nhuliet, te, co cirng lam giarn kha nang 'sinh heat cua n u i benh N~u khong d c
cham soc, phuc h6i dung each thi cac thuong t?t tien phat nay co tb~ tro thanh ng yennhan gay ra cac thuong t?t thir phat (secondary) nhir co rut, teo co ,voi hau qua tai hai
h6i chuc nang - trong truiJng hQ'p t6n thuO'ngvlnh vi§ ,
II l\1l)C DicH CVA VAT LY TRJ LI(tU
M\lC oich cua V?t 1 ) 1tri Ji~u la S ll' d~ll1gc c bili t?P V?t l y o~ pl wc hAi ch(rc niing ch
n uai b~nh tai m~l' c c a n d t co th i aqt al (9'c , d~ h co th~ s 6 ng m(Jt ca c h o(Jc l op
Trang 12T ri e u c hung h 9C b e n If; than ki nh- co
• t ~ p lu ye n v~ hea t dong tri li~u d ~ nguoi benh c6 th ~ sinh h oa t duoc voi nang luc
III PHUON G PHAP
~, v a c1i~ ~ hi ~ n ~ c6 th§ d oc n an ngira v a ch i nh sua b a n cac p uo n ph a p
d ~ t t o' t~ ed,mg, v~n_QQ_ gthu ,o9ng, v a keo g ian ~ l a di chirn g k ho n ga n n gira
han, nhat l atrong truon g h p t6 t huo n noron v a n d n d ir oi , vi chi co v a n d n c h
; ' " \" \, f \.J ' ,, " " \ , , ~ " 'Ll "- I " ", L " > '." , ' " " : J
t6 thuon g than kinh:
Sl,l' t~p luy~n nh~m gi'
hu'u hi~u Tinh trC;lngc
kh6 khan trongchinh la lam
< \ 1
g phu hQ'p Doi khi
Imhig"(splint), nEfP
3 Ho~t dQng tr! Ii~u
nhu cai t<:10moi truang s6ng va sinh hOC;ltcho phll hqp voi nguai b~nh
V Ln cac b c: nh Ih6n kinh-co ' - Truong C a a6ng Ky Ihu9! Yt d11 11
Trang 13Kham ld m scm]? th ~i~ :· n j 2 ~ ~':!
KHAM LAM SANG THAN KINH-CO
Sa u khi h o c xong b a i nay, sinh vien se co kha nang:
N(H DUNG
I.D~I ClfONG
nay nh~m phat.hien nhfmg rbi lo~n aiih huang d~n cac chuc nang rna nguai b~nh phai
each dQc l?p cang nhi~u cang t6t
chlrc nang
I KHA.M V~N DQNG
DV a vao Clr dQng dbi trQng Ivc (antigravity movement) va sv d~ khang (resistance) 111 21
"LuQ'ng gia chuc nang h~ v~n dQng" T6m luQ'c, ca duQ'c dinh b~c theo nhu'ng tieuchu~n du&i day (bang 2.l trang 13)
2 Kham trU'O'ng h;l'c co' (muscle tone)
oi~u h9'P
V L T~ , c c brfn h !h el n k inh- c(y - Tru o g C ao dill1g K Y th u6! Y ti II J
Trang 142 Y~u (P: poor ) Oi dong phan chi th ~ qua h~t to a n b o ROM
khong trong luc
3 Kha ( F: fa i r) Oi d o ng phan chi th ~ qu a h~t t oa n b o ROM
khang trong hrc
4 T6t ( G: g ood) Di dong phan ch i th ~ qu a h~t toan b O ROM
khang trong lire voi s1,X d~ khang trung binh
5 Binh thuong ( N:normal) Di dong phan chi th2 qua h~t toan bo ROM
khang trong lire voi sir d~ kharrg toi da
Danh gia tnrong 11,Xc co dircc thirc hien bang: hoac la cir dong thu dong (passive
mo v ement) , hoac la ky thuat d?t (pl a cing technique) Ngcai ra, so nan co d ~ xac dinh
dO ran chac cua co cling cho phep ta So' bo daM gia ' duQ'c tnrO'ng h,l'c e lla - no :
2.1 Danh gia tru'o'ng llfc co'thong qua cU'It{3ngthl} d{3llg
• Danh gia truO'ng Ivc cO'dUQ'cthvc hi~n b~ng cach di d9ng m9t cach nh~ nhang va th\l dong toan bO ha y m9t ph~n chi th~ theo nhiSu huang khac nhau , trong lilii cam nh?n s\!' khang can hay s\!' tri n?ng
• D~ danh gia dung truO'ng l\!,cCo', nguai b~nh nen du<)'co~t (; vi th~ tim gian, va nen c6 g~ng thu gian toim bo cO'th~ D~ oanh gia chi tren thi co th~ cho b~nh nhan ng6i ho?c n~m D~ danh gia chi duai thi nen cho nguai b~nh n~m
• Chi th~ dUQ ' cdi dong theo nhi~u huang khac nhau vai nhiSu t6c do liliac nhau.
• Mot chi th~ dUQ'cdanh gia phai dUQ'cso sanh vai cung chi th~ d6 phia d6i ben trong cung mot thai di~m kham xet
• S a u kJ1i danh gia cit hai tay va ha i chan , k~t qua phai duQ'c so sanh v6i tmung ILJc
cO' dUQ'ccho la binh thuang Nhu v~y , nguai kham dn phai co kinh nghi~m d ~ co th~ so sanh k~t qua v6i inQftruO'ng l\l'c - dti q c - cho la binh thuang ~ ~~
• N ~u s\!,khang cim duQ'c phat hi~n , chung ta noi If! truO'ng I\!,c cao (high tone) , co cung (spasticity) hay tang truO'ng l\!,c (hypertonus) N~u s\!'tri niJng dUQ'cphat hi~n ,
ta noi la truang hlC th~p, nheo (flaccidity), hay giam tnrO'ng I\!,c(hypotonus) ,
• Danh gia truO'ng I\!,c cO' duQ'c th1,Xchi~n bing c a ch d?t m o t chi th~ 0 ' nl1i ~ u vi th~ khac nhau. 6m6i vi th ~ , chi th ~ cAn dUQ'cuac JUQ'ngtnr a c khi d?t n 6.
V LTL cac b nh th dn kinh -c(f - Trzrong Cao dang K J! th u(i t Y t i II 1
Trang 15- - - - _ _ _ - _ _ _ _ - - - - -
_._ -• f)~ danh gia dung tnrong luc co , nguoi benh nen duoc d~t a vi th~ thir gian , va n e n c6 gang thu gii'in toan bQ co the , f)~ danh gi a chi tren thi co th~ cho benh nh a n n g 6i hoac n~m D~ d a nh gia chi duoi thi nen cho n g uoi benh nam.
• Cam nh a n va quan sat dap ung tl,l' don g
• N~u cam nhan diroc sir khang can trong qua trinh O?t , chi th€ se di chuyen o~n m ~u
dong v a n (synergistic pattern) khi ducc bu o g r a Ta noi la truang lire c a o , co c trng
hay tang tnrang lire
• N~u s u tri nang diroc cam nhan trong qua trinh dat , chi th~ se rai theo trori g l uc k h i
ducc buong ra Chung ta noi la tnrcng lire thap , nheo hay giarn tnrorig luc
II KHAM CAM GIAC
Clurc nang cam g i a c ch i u a nh huang cua nhieu y~u t6 Chll quan v a tam IY. Vi V?y ,
kh a m cam giac d oUQ'c ti~n h i mh ty mi , th ~ n tr o ng , va do i h i nhi e u kinh nghi c m c ua
nguai kham
Di~u d?c bi~t d.n nha Ia nguo ' i b¢nh khang dU (l t rang th ei y ky I h u4t kh(ll11 Di~u l1ay
eo nghla la nguai b~nh phai nh~m rn~t, hay xoay m~t khi ky thu?t kham duQ'c ti~n hanh Ngmli ra, ngu()'i b~nh phili duQ'c giai thich tMt t y mi v~ v i tr i I1hu dng chan , Qui
ha y m~t trong, m~t ngo a i; vi th~ ehi th€ nhll' g ?P , du6 i c1€ hQ eo th~ mo ta chinh xa c nh(Ing cam nh?n qua nhfrng kieh thieh ma Chlll1g ta tae dQng
C~n so sanh vai cam giae eua vung da tuang Lrng d6i ben.
1. Kham cam ghlC nong (superficial sensations)
• Dt.mg ql k11.:1meo th€ 13 tam D o ng, m i mh gi ~ , eh 6 i long , kim d il u ttl
• Dtmg clk V?t li~u tren o~ ch;;lm nh~ VaG da a eac vj tri d6i xung nhau a hai ben e cr
th~
• Hoi nguai b~nh co nh~n bi~t dUQ'c cac kieh thieh khong, co phan bi~t c1uqc vj tri kich thich khong, eo nh~n bi~t Sl,l' gi~ng nhau aea hai ben cO' th~ khong?
• Dung kim d§.u tll d~ kham.
• Cham kim nh~ nhang ha y v;;leh mui kim len cae vlmg da d6i xU'ng gifra hai b e n c a
th~.
• Hoi nguai b~nh cam gi u e cam nh~n duQ'c a h a i b e n ea th~ Co th~ tang d A n h a y
g iam dAn cuang dQ eham o~ hoi b~nh nhan st.J k a c bi~t 00
1.3. Nhi~t d{J (temperature)
• DLmg hai 6ng nghi~m, mQt 6ng oVng nuac l?nh ( khoang 20 ° C ) va mQt dvn g nu ac
nang (kho c' ll1g 40 ° C) Binh thuang , da eo th € ph a n bi~t oUQ'c nhi~t oQ eu a m o t va t khi nhi~t oQ ella V?t do eh~nh I~eh vai nhi~t oQ ella vung da dn kham IiiS c.
• LAn IUQ't d~t cae 6ng nghi~m o ~ rn g nuac n n v a l ? nJl len c a v lmg da can kh a m
S o s anh nh?n bi § t cam giac n o ng , l?nh gilt'tl h ai be n c a th ~, gi u ' a cac v un g d a kh ac
nhau amQt b e n ca th~
VIT I c a e b ~ nh th6n k inh - e o' - Tru o g C ao ti li ng K ji thunr Y r d !l 14