Vai trò của bố mẹ trong việc giáo dục con cái

Vai trò của bố mẹ trong việc giáo dục con cái Vai trò của bố mẹ trong việc giáo dục con cái Vai trò của bố mẹ trong việc giáo dục con cái Vai trò của bố mẹ trong việc giáo dục con cái Vai trò của bố mẹ trong việc giáo dục con cái Vai trò của bố mẹ trong việc giáo dục con cái Vai trò của bố mẹ trong việc giáo dục con cái Vai trò của bố mẹ trong việc giáo dục con cái Vai trò của bố mẹ trong việc giáo dục con cái Vai trò của bố mẹ trong việc giáo dục con cái Vai trò của bố mẹ trong việc giáo dục con cái Vai trò của bố mẹ trong việc giáo dục con cái Vai trò của bố mẹ trong việc giáo dục con cái Vai trò của bố mẹ trong việc giáo dục con cái Vai trò của bố mẹ trong việc giáo dục con cái Vai trò của bố mẹ trong việc giáo dục con cái Vai trò của bố mẹ trong việc giáo dục con cái Vai trò của bố mẹ trong việc giáo dục con cái Vai trò của bố mẹ trong việc giáo dục con cái Vai trò của bố mẹ trong việc giáo dục con cái Vai trò của bố mẹ trong việc giáo dục con cái Vai trò của bố mẹ trong việc giáo dục con cái Vai trò của bố mẹ trong việc giáo dục con cái Vai trò của bố mẹ trong việc giáo dục con cái Vai trò của bố mẹ trong việc giáo dục con cái Vai trò của bố mẹ trong việc giáo dục con cái

A.LỜI MỞ ĐẦU

Xã hội ngày càng phát triển, nước ta đang trên đường tiến lên công nghiệp hoá, hiện đại hoá Sự phát triển của xã hội đòi hỏi mỗi người phải có kiến thức vững vàng để hoà nhập và bắt kịp, để không bị tụt lại phía sau Mỗi người phải trang bị đủ kiến thức về xã hội, kiến thức chuyên môn, kiến thức phổ thông… Vì thế mà giáo dục là một phần không thể thiếu, giáo dục đóng vai trò chủ đạo trong sự hình thành và phát triển nhân cách Hiện nay, giáo dục đang được nhà nước quan tâm đầu tư một cách tích cực

Giaó dục được hình thành và phát triển chủ yếu qua ba môi trường đó là gia đình, nhà trường và xã hội Mỗi con người sinh ra đều nhận được sự giáo dục đầu tiên là từ gia đình, gia đình là yếu tố cốt lõi cơ bản nhất, là tế bào nhỏ nhất của xã hội Trong gia đình thì trẻ em là những thành viên đặc biệt, là tương lai, người kế tục huyết thống và truyền thống của gia đình nên từ xưa tới nay việc bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em là mối quan tâm hàng đầu Gia đình là nơi đầu tiên dạy trẻ những lễ nghi, phong tục tập quán, dạy cho trẻ cách ứng xử với mọi người xung quanh Môi trường xã hội xung quanh ta hàng ngày, hàng giờ tác động đến trẻ, cả những mặt tốt, tích cực và những mặt chưa tốt, tiêu cực Nếu những tác động đó là tích cực thì khỏi phải nói Nhưng nếu những tác động của trẻ mang tính tiêu cực, dù là rất nhỏ nhưng ảnh hưởng của nó lại vô cùng lớn đến cách nhìn nhận, đánh giá của trẻ, thậm trí có thể phá hoại cả những niềm tin đạo đức, xoay ngược lại các giá trị tốt đẹp đã được hình thành ở trẻ trước đó Sống trong thời đại

mở cửa, giao lưu và hội nhập quốc tế, những biến đổi của một nơi, một nước nhanh chóng được lan truyền khắp toàn cầu, ảnh hưởng rất lớn đến nhận thức của trẻ Lượng thông tin mà trẻ tiếp thu, lĩnh hội hiện nay lớn hơn trước bội phần Điều đó lại càng cắt nghĩa cho tầm quan trọng của việc định hướng giáo dục cho trẻ

Trong việc giáo dục con cái nên người, vai trò của gia đình nói chung, của cha mẹ nói riêng đến con cái là vô cùng lớn Điều này được khẳng định cả trên phương diện lý luận

và thực tiễn Nói rằng tâm lý con người là sản phẩm của điều kiện xã hội- lịch sử cụ thể, với trẻ, cần phải được hiểu xã hội ở đây là chính các gia đình, với những con người cụ thể trong mỗi gia đình, cả người lớn và cả những người tuổi ít hơn trẻ.Và cha mẹ là chính là yếu tố quan trọng và là thành phần không thể thiếu trong việc giáo dục con cái

B.NỘI DUNG:

Việc giáo dục trẻ cần được quan tâm từ lúc nhỏ, mà quan trọng nhất đó chính là gia đình Gia đình là nơi đặt những viên gạch đầu tiên trong việc hình thành nhân cách con

người, giáo dục gia đình có vai trò quan trọng đến quá trình lớn lên và hình thành nhân cách của trẻ, gia đình là trường học đầu tiên của mỗi con người Ai cũng được sinh ra từ cha mẹ, bởi vậy mà đứa trẻ gắn bó và lắng nghe được âm thanh của cuộc sống đầu tiên từ cha mẹ mình, chính vì thế mà cha mẹ là tiền đề cho sự phát triển của con cái, là tác nhân trực tiếp ảnh hưởng đến nhân cách của con mình sau này Giaó dục con cái không chỉ là bổn phận, trách nhiệm quan trọng mà còn là vinh dự của cha mẹ So với người khác vai trò giáo dục của cha mẹ là cơ bản nhất, quan trọng và không thể thay thế được vì cha mẹ

là người sống gần gũi, hiểu con cái và yêu thương con cái hơn ai hết Cha mẹ không chỉ

là bậc sinh thành, nuôi dưỡng mà còn là "Người thầy đầu tiên" đối với trẻ thơ Cha mẹ là người hiểu hơn ai hết những sở thích, tính tình hay những mặt mạnh, mặt yếu của con mình Còn đối với con trẻ, cha mẹ là người gần gũi, yêu thương và là chỗ dựa cả về vật chất và tinh thần Cho nên, với mỗi việc làm, hành vi, thái độ, nhân cách của cha mẹ đều gây ấn tượng tốt hay xấu, tác động trực tiếp hay gián tiếp đến sự hình thành nhân cách và tâm hồn trẻ thơ

Từ khi sinh ra, trẻ nhỏ đã tiếp xúc với văn hoá dân tộc từ lời ru, giọng hát của người

mẹ vì thế mà người mẹ có vai trò hết sức quan trọng và ảnh hưởng trực tiếp đến nhân cách của trẻ sau này Từ bao đời nay, người phụ nữ có vai trò vô cùng quan trọng đối với gia đình “ Đàn ông xây nhà, đàn bà xây tổ ấm” câu tục ngữ này luôn đúng trong mọi thời đại Dù theo thời gian, những quan niệm về chuẩn mực của người phụ nữ có nhiều thay đổi thì phụ nữ vẫn là người thắp lửa trong gia đình, vẫn là người có tác động đặc biệt quan trọng đối với mỗi thành viên trong gia đình, nhất là đối với con cái của họ Việc chăm lo gia đình, nuôi dạy con cái đã là thiên chức của người mẹ Niềm hạnh phúc vô bờ bến của mỗi người phụ nữ đó là được làm mẹ, được chăm sóc cho những người mình yêu thương Điều đó không hề thay đổi theo tiến trình lịch sử, dù quan niệm của mỗi thời đại

có khác nhau đi chăng nữa Một gia đình có nề nếp, gia phong thì cha mẹ là tấm gương cho con cái noi theo Trong đó, vai trò giáo dục con cái vẫn thuộc về người mẹ đúng như câu tục ngữ mà dân gian vẫn lưu truyền: “Phúc đức tại mẫu” Dù trong mọi hoàn cảnh nào, mẹ vẫn luôn là người bao dung, che chở, dõi theo bước con đi Trên bước đường thành công của con mẹ luôn là hậu phương, là chỗ dựa vững chắc nhất của con về mọi mặt Mẹ luôn là bờ vai ấm áp để cho con tựa vào, mỗi lúc con vui mẹ vui cùng con, lúc buồn con sà vào lòng mẹ để được mẹ ôm ấp, vỗ về, động viên Những gì mẹ dành cho con, những gì mẹ dạy cho con sẽ là hành trang con mang theo suốt cuộc đời Mẹ là người thầy đầu tiên và cũng là người thầy suốt đời của con Mẹ là người tiếp xúc nhiều nhất với con, ngay từ lúc sinh ra con đã được sự chăm sóc của mẹ, vì thế mà con học ở mẹ rất nhiều có thể nói, trong thời gian đầu đời từ mới sinh đến 6 tuổi thì mẹ là người giao tiếp với con nhiều nhất Đây là thời gian hình thành cái gốc của nhân cách, cái cốt vật chất của trẻ, vì vậy ảnh hưởng của người mẹ đối với con trong sự trưởng thành về nhân cách

của trẻ là rất lớn, mặc dù người mẹ truyền thống chưa bao giờ được chính thức công nhận

là nhà giáo dục Ngay từ khi trẻ còn nằm nôi, những giá trị truyền thống của dân tộc, những kinh nghiệm sống, kinh nghiệm sản xuất đã được mẹ truyền lại cho con qua các bài hát ru, những câu chuyện cổ tích Cùng với việc hình thành, duy trì những tập quán,

nề nếp gia đình, người phụ nữ quyết định văn hóa ăn, văn hóa mặc và văn hóa ở của gia đình Trong cái nôi văn hóa ấy, sự hình thành tập tính văn hóa, các phẩm hạnh cá nhân tương lai của trẻ diễn ra một cách tự nhiên qua mắt nhìn, tai nghe, qua cảm nhận môi trường sống Mẹ dạy bằng lời, bằng ý, bằng hành động của mẹ Mẹ khắc họa dấu ấn sâu sắc trong nhân cách của con Mẹ dạy cho con cách giao tiếp và ứng xử với mọi người xung quanh, dạy con những lễ nghi và quy tắc trong cuộc sống, hơn hết mẹ là người thường hay tâm sự chia sẻ những vấn đề mà con gặp phải trong cuộc sống, tư vấn cho con về việc học tập, chia sẻ những tâm tư tuổi mới lớn Người mẹ là một phần không thể thiếu trong sự hình thành và phát triển của con, cùng con lớn lên và theo con cho đến khi con trưởng thành

Do ảnh hưởng của quan niệm truyền thống phương Đông “đàn ông ngoại giao kiếm tiền, phụ nữ nội trợ, nuôi dạy con cái”, trong suy nghĩ của nhiều ông bố việc giáo dục con cái là của người mẹ Nhưng trên thực tế vai trò, trách nhiệm của người cha và người mẹ trong gia đình là như nhau, con trẻ không thể thiếu được sự dạy dỗ và tình thương yêu của cha hay của mẹ Đàn ông thường mạo hiểm, trí tuệ mạnh mẽ, kiên cường, dũng cảm, nóng nảy, dễ thô bạo Phụ nữ thường ôn hòa, nhu mì, nhẫn nại, chịu thương chịu khó, dễ phục tùng, hay lo lắng và tự ti…Những người cha dù có bận làm ăn buôn bán hay công việc xã hội cũng nên dành thời gian khoảng hai giờ mỗi ngày ngày để cùng chơi và trò chuyện với con Từ những đặc điểm đó, khí chất của đàn ông và phụ nữ sẽ bổ sung cho nhau trong cuộc sống và trong việc nuôi dạy con cái Con bạn cần có sự kiên định, chín chắn, mạnh mẽ, dũng cảm của cha, có sự dịu dàng nhu thuận của mẹ, cho nên cả cha và

mẹ đều có vai trò quan trọng như nhau Sự tham gia của người cha trong việc chăm sóc con cái ngay từ những năm đầu tiên sẽ khiến cho đứa trẻ có được nhận thức tốt về người cha của mình sớm hơn Người cha chính là người sẽ giúp cho đứa trẻ thoát được thế giới riêng biệt của nó, giúp cho trẻ nhận biết được thế giới xung quanh Đối với trẻ, người cha

là một hình ảnh có tính hai chiều: vừa là người đại diện cho quyền lực trong gia đình lại vừa là đối thủ cạnh tranh tình cảm của người mẹ dành cho trẻ Các quá trình đồng hóa theo hình ảnh của người cha đều diễn ra nơi trẻ trai cũng như trẻ gái Người cha dạy cho con nhiều kĩ năng trong cuộc sống, cho con những kiến thức và kĩ năng cần thiết để áp dụng vào cuộc sống Cha thường dùng lời nói, hành động có ý răn đe khi con phạm lỗi, hướng con theo sự đúng đắn Cha là người dạy con cách đi xe đạp, sửa những vật dụng

hư hỏng trong nhà, và hơn hết cha là người định hướng nhân cách cho con sau này Nhưng trên thực tế, nhiều ông bố không chú trọng và không dành thời gian chơi với con,

họ cho đó là việc không cần thiết Con trẻ rất thích chơi với cha, cha và con có nội dung hoạt động và những phương thức giao tiếp đặc biệt Người cha có những lúc biến thành đứa trẻ lớn, cha và con là những người bạn vui chơi nô đùa cùng nhau, người cha luôn sẵn sàng trả lời những câu hỏi của con Chính qua những hoạt động chung này, con bạn

sẽ rèn luyện được tính hoạt bát nhanh nhẹn, cởi mở, dũng cảm, tự tin và trí tuệ Người cha nghiêm khắc thì con sẽ chững chạc và suy nghĩ chính chắn hơn vì phần lớn tính cách con cái là học tù cha mẹ

Trên thực tế có nhiều nhà khoa học đã chứng minh rằng những cảm xúc nền tảng (hứng thú, hồi hộp, vui sướng, ngạc nhiên, đau khổ, căm giận, ghê tởm, khinh bỉ, khiếp

sợ, xấu hổ, tội lỗi) có cùng cách biểu hiện và đặc điểm kinh nghiệm ở những xã hội rất khác nhau Một số công trình nghiên cứu khác chỉ ra rằng những cảm xúc nền tảng được đảm bảo bởi những chương trình thần kinh bẩm sinh Như vậy, những cảm xúc nền tảng đều có nguồn gốc sinh học Tuy nhiên mỗi người đều có thể học được cách kiềm chế hay biến đổi những biểu hiện cảm xúc có tính bẩm sinh của mình Những người thuộc tầng lớp xã hội khác nhau hay ở các nền văn hóa khác nhau học được cách biểu cảm bằng nét mặt khác nhau, có thể giấu những biểu hiện cảm xúc có tính bẩm sinh Như vậy, những cảm xúc bẩm sinh người ta hoàn toàn có thể học được cách biểu hiện bằng con đường giáo dục Phương thức biểu hiện những cảm xúc nguyên mẫu là bẩm sinh Tuy nhiên phương thức bẩm sinh đó có phát triển không và phát triển như thế nào, lại do tự tạo, do giáo dục của từng nền văn hóa khác nhau Giáo dục cảm xúc giúp con người hiểu được cảm xúc đúng tình huống, hoàn cảnh phù hợp đồng thời cũng giúp con người biết cách kiềm chế cảm xúc khi cần thiết Cảm xúc là kết quả của giáo dục vì vậy, bậc làm cha làm

mẹ chính là những người giáo dục cảm xúc cho con cái Gia đình là nơi đứa trẻ nhận được sự giáo dục cảm xúc đầu tiên Thời thơ ấu trẻ học được những bài học xúc cảm quan trọng nhất và những bài học ấy đôi khi quyết định tiến trình cả cuộc đời của một con người Sự giáo dục xúc cảm của bố mẹ không chỉ qua những gì bố mẹ nói và làm đối với con cái mà còn bằng tấm gương của bố mẹ trong quan hệ xúc cảm đối với nhau Bố

mẹ cần chỉ cho con thấy là có nhiều cách để phản ứng, dạy và giúp con chế ngự cảm xúc

và tìm được cách giải quyết vấn đề theo lối tích cực Bố mẹ có ảnh hưởng đến sự am hiểu xúc cảm bắt đầu từ lúc trẻ nằm trong nôi.Tất cả những gì tạo nên sự gắn bó, quyến luyến đều có mối liên hệ chặt chẽ với cảm xúc Xúc cảm của người mẹ có vai trò rất quan trọng đối với đứa trẻ, nhất là những năm tháng đầu đời Sự biểu hiện cảm xúc của người

mẹ tạo nên sự gắn bó mẹ con, ảnh hưởng lớn tới sự phát triển nhân cách, tâm lý của trẻ sau này Người mẹ gây ra cảm xúc cho đứa trẻ từ lúc lọt lòng, lặp lại liên tục và đa dạng các cảm xúc yêu thương và dần dần hình thành tình cảm mẹ con Các bậc cha mẹ không

để cảm xúc chi phối cách dạy con như: khi tức thì quát tháo, khi vui thì ngọt ngào, từ đó

sẽ tạo cho trẻ sự nghi ngờ Muốn cho cảm xúc của một đứa trẻ hình thành và phát triển

một cách tốt đẹp thì bố mẹ cần làm chủ được chính cảm xúc của mình để điều khiển cảm xúc, dẫn dắt cảm xúc của chính mình và của đứa trẻ Giáo dục cảm xúc có tác dụng và cần thiết đến suốt cuộc đời của một con người Sự gắn bó mẹ con là mối liên hệ cảm xúc nào đó giữa cha mẹ và con cái Nó chứa đựng các yếu tố như tình cảm gần gũi và yêu thương Sự gắn bó tác động theo hai hướng: cha mẹ gắn bó mạnh mẽ hơn với con mình,

và ngược lại con cái với cha mẹ Mối liên hệ qua lại đó giữa cha mẹ và con cái được bắt đầu từ khi sinh đẻ và tiếp tục sâu sắc hơn trong suốt lứa tuổi hài nhi của trẻ Cảm xúc của cha mẹ, khả năng cha mẹ nhận thức được cảm xúc của bản thân, cảm xúc của con là yếu

tố không thể thiếu cho sự hình thành nhân cách của trẻ Năng lực làm chủ cảm xúc của cha mẹ sẽ ảnh hưởng tốt hoặc xấu đến tương lai của trẻ thơ Nếu cha mẹ quá chiều chuộng con cái, không biết kiềm chế cảm xúc yêu con quá mức sẽ dẫn đến con hư hỏng hoặc trong hoàn cảnh đặc biệt nào đó, khi phải xa cha mẹ (do bình thường luôn được yêu thương, chăm sóc, bao bọc) đứa trẻ bị hụt hẫng về tình cảm, cảm thấy trống vắng, không

gì có thể bù đắp nổi Đứa trẻ trở nên lầm lì ít nói, thu mình không muốn giao tiếp với bất

cứ ai, học hành chểnh mảng….Có những ông bố bà mẹ thì ngược lại, cáu giận con liên tục, không làm chủ được cảm xúc tiêu cực, khi giận con thì mắng té tát, hạ giá con với những lời xúc phạm làm mất đi ý thức phẩm giá, lòng tự trọng, tự tin ở con khiến con căm tức, rối trí có thái độ hỗn láo, thù địch rất tai hại cho việc phát huy những tiềm năng của trẻ và ảnh hưởng xấu đến số phận tương lai Còn có những ông bố bà mẹ không quan tâm đến mong muốn, khát vọng của con, tình cảm của con, chỉ quan tâm đến tiền và đáp ứng nhu cầu vật chất của con, khiến con họ đi vào con đường nghiện ngập, chơi bời lêu lổng, không biết quí trọng đồng tiền mà chỉ biết phá phách, không biết yêu lao động Có gia đình thì quá coi trọng nam mà khi sinh con lại sinh con gái thì hắt hủi, không quan tâm gì đến con, không dành thời gian trò chuyện, vuốt ve, âu yếm con, thể hiện niềm vui hạnh phúc khi có con ở trên đời này, khiến đứa trẻ tủi thân, thu mình, coi mình là người thừa, không giá trị gì đối với cha mẹ Để cho con sau này là người có trí tuệ cảm xúc, việc đầu tiên mà cha mẹ cần phải làm đó là cần hình thành cho trẻ thói quen biết quan tâm, chia sẻ cả về công việc lẫn tình cảm với những người thân trong gia đình, hàng xóm, bạn bè…Đây tưởng như là những công việc đơn giản nhưng trong đó chứa đựng cả sự kiên trì, tình yêu thương, trách nhiệm của cha mẹ với tương lai đứa con của mình Hơn nữa cha mẹ cũng không được nuông chiều quá mức Đối với trẻ, sẽ có rất nhiều đòi hỏi

mà cha mẹ cần đáp ứng Nhưng trong những đòi hỏi của trẻ, sẽ có rất nhiều đòi hòi vô lý, trường hợp này cha mẹ không nên chiều Đây chính là công việc giúp trẻ biết hạn chế cũng như điều khiển cảm xúc của chính mình Một số mặt của trí tuệ cảm xúc của trẻ đựơc trau dồi dần dần qua sự tiếp xúc với bạn bè nhưng cha mẹ vẫn đóng vai trò chủ yếu trong việc luyện tập những măt khác nhau của nó và làm chủ các xúc cảm của mình, tỏ ra đồng cảm với người khác, điều khiển tình cảm biểu hiện ra ở những mối quan hệ với

người khác Cảm xúc là yếu tố quan trọng trong việc hình thành nhân cách con người bởi vậy mà cha mẹ cần phải có sự quan tâm đặc biệt đến việc hình thành mặt cảm xúc cho con trẻ

Những bước chập chững đầu đời con cái đã gắn liền với cha mẹ, vì thế mà cha mẹ ảnh hưởng rất lớn đến trẻ, Cha mẹ như thế nào thì nhân cách đứa trẻ sau này sẽ như vậy Cha

mẹ chính là tấm gương để trẻ noi theo, cha mẹ có cách sống tốt, tôn trọng mọi người, hiếu kính với ông bà thì trẻ sẽ nhìn đó mà học hỏi, lâu dần sẽ trở thành thói quen, trẻ sẽ coi đó là việc đương nhiên và cần thiết Trong gia đình, cha mẹ sống hoà thận, mẫu mực thì đó là cách nuôi dưỡng tâm hồn trẻ một cách tốt nhất Trẻ sẽ học và tiếp thu tất cả những gì đang diễn ra xung quanh mình Từ xưa ông bà có câu” Dạy con từ thuở còn thơ, dạy vợ từ thuở bơ vơ mới về” Đúng vậy, trẻ tiếp thu mọi việc từ nhỏ, càng nhỏ thì cái gì đối với trẻ cũng mới mẻ và hấp dẫn, ở độ tuổi này đầu óc trẻ đang dần phát triển, đang tiếp thu mọi việc từ thế giới bên ngoài vì thế mà cách cư xử, hành động đối với trẻ là hết sức quan trọng Cha mẹ làm gì thì trẻ đều ghi lại trong đầu và làm theo Một gia đình hạnh phúc, lối sống tốt, có trách nhiệm, cha mẹ nuôi dưỡng con cái theo đúng quy tắc, chuẩn mực, dùng tất cả tình yêu thương của bậc làm cha làm mẹ mà dạy dỗ điều hay lẽ phải cho con thì nhất định con cái sẽ nên người và có nhân cách tốt Nhưng đôi khi có lúc

vô ý hoặc cố ý cha mẹ lại có những hành động, lời nói thiếu suy nghĩ, không đúng đắn trước mặt con cái Điều đó sẽ ảnh hưởng đến việc giáo dục con, vì vậy cha mẹ phải làm gương sáng cho con cái học tập theo, sống theo những gì mình muốn truyền đạt cho con cái, hạn chế, kiềm hãm những hành vi không đúng Trẻ em muốn phát triển theo hướng tích cực thì trước hết phải được sống trong một gia đình tử tế Ví như cha mẹ cư xử đàng hoàng, nói năng đúng mực thì con cái cũng học được cách hành xử lễ phếp và ngược lại Song thực tế hiện nay do nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến không ít gia đình rạn nứt, cha mẹ mâu thuẫn, bạo hành, sống ly thân, ly hôn, thiếu quan tâm hoặc bỏ mặc con cái Có gia đình cha mẹ gặp chuyện chẳng lành mất sớm để lại con mồ côi bơ vơ Nhiều gia đình cha mẹ chỉ lo kiếm tiền mà sao nhãng việc dưỡng dục con cái hoặc không ít gia đình nhiều tiền nuông chiều cho con tiêu tiền thoải mái dẫn đến việc con hư hỏng Có những bậc cha mẹ tự đánh mất đi vai trò ảnh hưởng của mình đối với trẻ, tự phủi trách nhiệm giáo dục, bỏ nặc trẻ theo kiểu “trời sinh voi, trời sinh cỏ” Có những bậc cha mẹ lại đẩy trách nhiệm nuôi dạy trẻ cho nhà trường Khảo sát điều tra hơn 1000 gia đình có con đang học tiểu học và trung học cơ sở đã có 7,2% cha mẹ quan niệm việc giáo dục con cái là do nhà trường hoàn toàn đảm nhiệm, gia đình chỉ chịu một phần nhỏ Nhưng trên thực tế, đã có tới 25,5% các bậc cha mẹ thừa nhận đã khoán trắng việc giáo dục con cái cho nhà trường Thả nổi việc giáo dục con, đến khi con cái mắc khuyết điểm lại phạm vào tội che dấu khuyết điểm của con Khảo sát trên cũng cho thấy, khi nhà trường yêu

cầu các bậc cha mẹ đánh giá xếp loại 210 học sinh là con cái họ mà nhà trường đánh giá hạnh kiểm chưa đạt yêu cầu, thì đã có tới 63,4% số học sinh thuộc danh sách trên được

bố mẹ các em nâng nên loại hạnh kiểm khá và tốt Các bậc cha mẹ đã không dám nói thật khuyết điểm của các em với nhà trường, sợ ảnh hưởng đến kết quả học tập của con em mình Bỏ mặc, khoán trắng cho nhà trường, đến khi con cái mắc lỗi lầm thì bố mẹ lại rơi vào tâm trạng hẫng hụt, phàn nàn về sự bất lực của mình đã không dạy bảo được con Hậu quả tất yếu là nhiều bậc cha mẹ đã nổi cáu, dẫn đến đánh đập trẻ, vi phạm quyền trẻ

em Nhiều bậc cha mẹ đã bộc lộ quan điểm của mình, cho rằng không dùng roi vọt thì không giáo dục được trẻ Phổ biến, các bậc cha mẹ cũng thừa nhận là không hiểu được, không nắm được các phương pháp giáo dục trẻ Không ít trường hợp cha mẹ hành hạ đánh đạp con cái, sỉ nhục gây hậu quả nghiêm trọng, làm tổn thương sâu sắc đến tâm lí trẻ Giáo dục trẻ thơ là cả một nghệ thuật Trách nhiệm, tình cảm chưa đủ, cha mẹ phải

có kiến thức sâu rộng, nhiều mặt, thực sự coi trọng tư cách, phẩm chất của mình và lấy đó làm gương cho con cái Cha mẹ là người đứng đắn, nghiêm khắc, sống có trách nhiệm, tình cảm, chân thành, trong sáng trong các mối quan hệ thì thường con cái ngoan ngoãn,

lễ phép, biết kính trên nhường dưới, sống có đạo hiếu… và ngược lại Trong thực tế vẫn còn nhiều người ngộ nhận, thậm chí còn cho rằng ai làm người ấy chịu, không liên quan

gì đến nhau; cha mẹ quát mắng, thậm chí còn đánh con chỉ vì chúng đua đòi, thích làm những điều chúng ưa thích mà không hiểu được tâm tư, sở thích của chúng, trong khi mình rượu chè, cờ bạc, quan hệ thiếu lành mạnh Từ việc không được giáo dục tốt sẽ dẫn đến việc trẻ lớn lên hư hỏng, đi theo người xấu, lâm vào các tệ nạn xã hội, bị lợi dụng làm những việc phạm pháp

Hơn hết cha mẹ đừng ép buộc con cái đi theo con đường mà mình đã vạch sẵn cho chúng mà hãy để con cái tự do phát triển, hoà nhập với môi trường bên ngoài thông qua

sự dẫn dắt, hướng dẫn của chính mình Khi cha mẹ quá khuôn mẫu thì con cái sẽ cảm thấy mình bị gò bó, bị kiểm soát Đến lúc nào đó chúng không chịu được sẽ tìm cách thoát khỏi khuôn mẫu ấy và đi theo con đường mà cha mẹ không kiểm soát, không tham gia cùng nữa Lúc ấy cha mẹ sẽ khó dẫn dắt con cái quay trở lại như ban đầu, cha mẹ hãy

để con cái thấy rằng mình là điểm tựa, là nơi chúng có thể tin tưởng, gửi gắm những tâm

tư nguyện vọng của mình Sự yêu thương, ủng hộ đằng sau của cha mẹ chính là động lực tốt nhất để con cái phát triển toàn diện Cha mẹ luôn là bến đỗ cuối cùng của con cái khi chúng muốn quay đầu lại, là người luôn ủng hộ khi con làm đúng và khuyên răn, tha thứ, dạy dỗ khi con làm sai Chúng ta cũng tự hào vì là quốc gia đầu tiên tại Châu á và là nước thứ hai trên thế giới về phê chuẩn Công ước về quyền trẻ em (20-2-1990) Một năm sau, năm 1991, nước ta đã ban hành Luật Bảo vệ – Chăm sóc – Giáo dục trẻ em và Luật Phổ cập giáo dục tiểu học Theo công ước và các luật đã được ký kết, tất cả các tổ chức xã hội, gia đình, những người lớn đều phải có trách nhiệm quan tâm, chăm sóc, bảo vệ, giáo

dục trẻ em Chức năng giáo dục con về mặt pháp lý cũng đã được ghi nhận trong luật Hôn nhân và gia đình (năm 1992) Rõ ràng về mặt pháp lý và tình cảm đều nhấn mạnh đến vai trò không thể thiếu được của bố mẹ trong giáo dục con cái

Vấn đề đặt ra là các bậc cha mẹ cần quan tâm giáo dục cho trẻ những đức tính, phẩm chất gì?

Trước hết, trẻ đang tuổi đi học, bởi vậy cha mẹ phải động viên, giáo dục trẻ ý thức hăng say học tập ý nghĩa của điều này là vô cùng lớn đặc biệt trong nền kinh tế tri thức hiện nay Hơn nửa thời gian trong ngày trẻ có mặt ở trường, bởi vậy bố mẹ cần quan tâm giáo dục trẻ cách ứng xử: lễ độ, biết vâng lời thầy, cô giáo và người lớn tuổi Cùng với điều này là phải biết vâng lời, lễ độ với bố mẹ, anh chị trong nhà Rất tiếc là đã có không

ít trẻ nói trống không, không có “ thưa, gửi” Lỗi này là do bố mẹ Không có một nhà trường nào lại có thể biết hết được những lỗi này của trẻ để rèn cho trẻ Một khi trẻ nói trống không, bố mẹ phải uốn nắn ngay, bắt trẻ tập luyện nhiều lần để thành thói quen Trẻ không được “nói tục, chửi bậy” Để làm được điều này, trong nhà phải nghiêm, có những hình phạt phù hợp để nhắc trẻ nhớ, không tái mắc Đáng tiếc là, đã có không ít ông bố, bà

mẹ còn thích thú và còn có vẻ tự hào khi con mình học “chửi”, biết cách “chửi bậy” và còn khoe về điều đó Thật thà là một đức tính vô cùng quan trọng ở trẻ Chúng ta phải tỏ thái độ không chấp nhận khi trẻ nói dối, bởi nói dối là một đức tính vô cùng xấu, một lỗi nặng không thể tha thứ, một khi phát hiện thấy ở trẻ có lỗi này, phải cương quyết, kiên trì tìm cách cho trẻ vượt qua Phải dậy cho trẻ, khi nhặt được của rơi, phải tìm cách trả lại bằng được cho người bị mất Bố mẹ hãy đừng bỏ qua, đừng thích thú về điều con mình

“nhặt” được các gì đó mà không phải là cái do gia đình sắm cho nó Tính thật thà ở trẻ liên quan đến thái độ dám nhận lỗi Giáo dục trẻ biết nhận lỗi là một nghệ thuật không hề đơn giản, bởi trẻ sẽ đối mặt với lỗi lầm mà mình mắc phải Phải giáo dục trẻ lòng nhân ái ngay từ nhỏ như: không chơi ác với súc vật ( chó, mèo, các vật nuôi trong nhà…), phải biết làm điều thiện, không làm điều ác Có được phẩm chất này, về sau trẻ dễ dàng hơn trong việc biết quan tâm tới người khác, biết sống lương thiện Phải chú ý giáo dục trẻ ý thức tự lập, phải dần tự mình biết làm được mọi chuyện, tự mình phục vụ mình Nhiều bậc bố mẹ đã quá nuông chiều con, “làm hộ” con mọi chuyện, và hậu quả là khi lớn lên, con không biết tự làm một cái gì cả, tai hại hơn là con không biết phải quan tâm đến người khác mà chỉ muốn đòi người khác phải phục vụ mình Giáo dục cho trẻ biết tự trọng, tự hổ thẹn với bản thân khi mắc phải lỗi lầm là điều có ý nghĩa không nhỏ trong quá trình hình thành nhân cách cho trẻ Chúng ta đã từng biết, trên thực tế nhiều đứa trẻ không thấy được điều này Trẻ mắc lỗi có thể công nhận là mình sai, nhưng trẻ cảm thấy bình thường, không chút ăn năn, cá biệt trẻ đổ lỗi này cho một nguyên nhân khách quan nào đó chứ không phải là tại nó Nhiều bậc bố mẹ lại khen thầm con mình giỏi, biết tự

“chống chế ” Cần phải nhìn xa hơn, đây là điều hệ trọng, rất nguy hiểm cho việc hình thành nhân cách trẻ sau này Cuối cùng, cần lưu ý giáo dục trẻ biết tự khép mình vào hoàn cảnh, vào khuôn khổ quy định, từ việc đơn gian nhất là trong giờ học không được nói chuyên riêng, trước giờ học, phải tự hoàn thành các nhiệm vụ học tập mà thầy, cô giao cho Làm tốt điều này, là cơ sở để sau này trẻ có được tính kỷ luật, ý thức cộng đồng, thái độ biết sống vì người khác, trách nhiệm cá nhân đối với xã hội v.v… Bố mẹ phải biết nói chuyện với con, phải phân tích lý giải để con hiểu các sai sót và tìm cách tránh trong các tình huống tương tự Sự khác biệt của các nhóm trẻ con hư và trẻ con trong các gia đình nề nếp là trước các lỗi lầm của trẻ, bố mẹ của trẻ ở nhóm thứ nhất thường tỏ thái độ vũ phu như đánh đập, đuổi khỏi nhà, trói nhốt, bỏ mặc không quan tâm, chỉ có 38,1% các gia đình tiến hành phân tích, khuyên nhủ trẻ, trong khi đó ở nhóm thứ hai (các gia đình có nề nếp) đã có tới 91,5% cha mẹ các em biết phân tích, khuyên bảo trẻ

để trẻ tự nhận ra thiếu sót của mình và tự sửa chữa

Vậy cha mẹ cần làm gì để việc giáo dục con cái được tốt hơn?

Trước hết đó là cha mẹ phải biết tạo bầu không khí gia đình hạnh phúc, lành mạnh Trong gia đình mọi người phải luôn yêu thương đùm bọc lẫn nhau, cư xử đúng mực, làm cho con trẻ tin vào gia đình và coi gia đình là điều quan trọng nhất Phải để cho con trẻ cảm thấy hạnh phúc khi ở trong chính gia đình của mình, nơi mà con có thể tu dưỡng và rèn luyện đạo đức bản thân Hơn hết cha mẹ là tấm gương cho con cái noi theo vì thế mà cha mẹ là người đầu tiên phải chú ý đến hành vi lời nói của bản thân để tránh việc con học theo mình Bất cứ đứa trẻ nào cũng vậy, từ khi được sinh ra, bắt đầu nhận được “cái tôi” của mình thì bố mẹ là cái gương phản chiếu mà nó luôn luôn soi vào Bố mẹ là hình mẫu lý tưởng mà nó luôn ngưỡng mộ, bắt chước Vấn đề là cái gương đó nên như thế nào? gương sáng hay mờ, điều này hoàn toàn do bố mẹ quyết định Bởi vậy, các bậc cha

mẹ hãy đừng làm điều gì để tấm gương bị hoen ố, làm xấu đi hình ảnh lý tưởng mà trẻ định theo đuổi Cha mẹ phải học cách tìm hiểu con cái Giữa cha mẹ và con cái, giữa thế

hệ già và thế hệ trẻ luôn có một khoảng cách Nếu không chịu tìm hiểu con cái, công việc giáo dục của cha mẹ sẽ không đạt được những kết quả mong muốn đã đành, mà còn gây nên những bực bội và oán trách Quả thật, giữa cha mẹ và con cái luôn có một bức tường ngăn cách Bức tường này chính là tuổi tác vì tuổi tác chênh lệch, nên thời gian và không gian của hai thế hệ già và trẻ cũng khác biệt, để rồi từ môi trường sống ấy đã phát sinh những dị biệt, những bất đồng Giáo dục có nghĩa là hướng dẫn, uốn nắn và làm cho tốt đẹp hơn Vì thế, việc đầu tiên cần thực hiện ngay, đó là phải tìm hiểu con cái, phải biết con cái nghĩ gì, muốn gì, nói gì và làm gì thì mới có thể hướng dẫn chúng một cách hữu hiệu Điều gì tốt nơi con cái, cần biết duy trì và cổ vũ để được liên tục phát triển, còn điều

gì xấu, lo nhắc bảo và sửa sai bằng những lời lẽ ôn tồn và tế nhị, thành thực và yêu

thương Có tìm hiểu con cái, cha mẹ mới cảm thông và xích lại gần con cái hơn, nhờ đó lấp đầy được hố sâu ngăn cách giữa già và trẻ, một hố sâu muôn thuở trong gia đình cũng như ngoài xã hội, đã tạo nên những mối bất bình sâu xa giữa cha mẹ và con cái Uốn cây, cần phải kiên nhẫn, bằng không nó sẽ gãy Vì thế, người xưa đã từng khuyên”Dục tốc bất đạt” Vội vã sẽ không thành Trẻ con thường ham chơi và mau quên cho nên nói một lần

mà thôi chưa đủ, chúng ta phải nói lần nữa và lần nữa Chúng ta phải nhắc đi nhắc lại để những lời khuyên nhủ được thấm dần vào đầu óc của chúng Đừng bao giờ thất vọng và nản chí trong việc uốn nắn sửa dạy con cái, bởi vì đó là một đặc ân to lớn của các bậc làm cha làm mẹ Xác định phương thức giáo dục trẻ phải xuất phát từ cách tiếp cận hoạt động – nhân cách, tức là thông qua hoạt động cụ thể mà trang bị nhận thức, gây biến đổi xúc cảm và hình thành hành vi tích cực của trẻ theo như ta mong muốn Phải để cho trẻ tự lập, biết làm các việc tự phục vụ mình và tham gia vào công việc phục vụ chung cho cả gia đình theo độ tuổi Chẳng hạn, biết quét nhà, rửa ấm chén, tự xếp quần áo của mình, lau chùi bàn ghế…Đừng thương trẻ bằng cách làm thay trẻ mọi việc mà đáng ra trẻ phải học cách làm và phải biết làm, phải có trách nhiệm làm Đừng để đến sau này phải kêu lên

“nó lớn rồi mà chẳng biết tự làm một cái gì cả” Phải chống kiểu sinh ra thói “vị kỷ” ở trẻ, chống việc tạo ra các kiểu “cậu ấm” “cô chiêu” trong các gia đình Điều kiện kinh

tế-xã hội phát triển, nhu cầu của con người cũng theo đó phát triển: ngày nghỉ cuối tuần, nhiều gia đình, bạn bè tổ chức đi chơi, du lịch thắng cảnh, xem ca nhạc, đi ăn cơm hiệu, mặc đồ mốt, mua xắm đồ dùng xịn… Mâu thuẫn giữa nhu cầu hưởng thụ với khả năng, điều kiện đáp ứng nảy sinh đòi hỏi các bậc cha mẹ phải biết cách tính đến, có cách sử lý phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của gia đình mình Là bậc cha mẹ, phải biết “để mắt” kịp thời mọi hành vi, sinh hoạt, học tập của trẻ để phát hiện các khiếm khuyết cần chấn chỉnh

C.KẾT LUẬN:

Giaó dục là một quá trình lâu dài tồn tại và phát triển cùng với xã hội, là quá trình cần

sự bền bỉ và sự học hỏi không ngừng nghỉ của mỗi cá nhân Song giáo dục từ gia đình là bước cơ bản và là nguồn gốc quan trọng để hình thành và phát triển nhân cách sau này của mỗi con người Trong gia đình cha mẹ là nhân tố quan trọng và chủ yếu tạo nên nhân cách của con cái vì thế cha mẹ nên là một tấm gương sáng để con cái lấy đó làm mục tiêu hướng tới tương lai, trở thành người công dân tốt và góp phần xây dựng đất nước Nhưng gia đình chỉ là nền tảng đầu tiên, là bước khởi đầu quan trọng cho sự phát triển của mỗi người Học từ nhà trường, xã hội vẫn luôn giữ vị trí quan trọng, tuy nhiên gia đình là nền móng vững chắc để con người hoà nhập vào xã hội một cách dễ dàng và bắt kịp sự đổi mới một cách nhanh chóng của xã hội Một ngôi nhà muốn vững chắc thì ngay từ những viên gạch đầu tiên phải được chăm chút kĩ lưỡng, nền móng vững chắc thì ngôi nhà mới