SKKN Giải pháp tích hợp liên môn có hiệu quả bộ môn Vật lý đối với học sinh dân tộc

SKKN Giải pháp tích hợp liên môn có hiệu quả bộ môn Vật lý đối với học sinh dân tộcSKKN Giải pháp tích hợp liên môn có hiệu quả bộ môn Vật lý đối với học sinh dân tộcSKKN Giải pháp tích hợp liên môn có hiệu quả bộ môn Vật lý đối với học sinh dân tộcSKKN Giải pháp tích hợp liên môn có hiệu quả bộ môn Vật lý đối với học sinh dân tộcSKKN Giải pháp tích hợp liên môn có hiệu quả bộ môn Vật lý đối với học sinh dân tộcSKKN Giải pháp tích hợp liên môn có hiệu quả bộ môn Vật lý đối với học sinh dân tộcSKKN Giải pháp tích hợp liên môn có hiệu quả bộ môn Vật lý đối với học sinh dân tộcSKKN Giải pháp tích hợp liên môn có hiệu quả bộ môn Vật lý đối với học sinh dân tộcSKKN Giải pháp tích hợp liên môn có hiệu quả bộ môn Vật lý đối với học sinh dân tộcSKKN Giải pháp tích hợp liên môn có hiệu quả bộ môn Vật lý đối với học sinh dân tộcSKKN Giải pháp tích hợp liên môn có hiệu quả bộ môn Vật lý đối với học sinh dân tộc

GIẢI PHÁP TÍCH HỢP LIÊN MÔN CÓ HIỆU QUẢ BỘ MÔN VẬT

LÝ ĐỐI VỚI HỌC SINH DÂN TỘC I.PHẦN MỞ ĐẦU

Thực hiện Nghị quyết số 29 Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trungương Đảng (khóa XI) về “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứngyêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng

xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”; Thực hiện có hiệu quả cuộc vận động ”Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương tự học và sáng tạo”; ” Học tập và làm theotấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” Đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và họcnhằm phát huy tính tích cực, chủ động, tự lực, sáng tạo của học sinh; tăng cường

kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức, kỹ năng vào giải quyết các vấn đề thựctiễn góp phần hình thành và phát triển năng lực học sinh; đa dạng hóa các hìnhthức học tập, chú trọng các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, nghiên cứu khoa họccủa học sinh; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy

và học

Công tác đổi mới PPDH, cách thức dạy học theo hướng tích hợp là mộttrong những quan điểm giáo dục đã trở thành xu thế trong giai đoạn mới Dạyhọc tích hợp giúp xác định nội dung dạy học ở nhà trường phổ thông, đóng gópvào công tác xây dựng chương trình sách giáo khoa các môn học một cách hiệuquả Dạy học tích hợp được xây dựng trên cơ sở những quan điểm tích cực củaquá trình giáo dục Vận dụng hợp lý quan điểm tích hợp trong dạy học, sẽ giúpphát triển các năng lực giải quyết những vấn đề thực tiễn, làm cho việc học tậpcủa học sinh trở nên ý nghĩa hơn Từ nhiều kết quả cho thấy PPDH tích hợpkhông chỉ mang lại kết quả học tập tốt không chỉ đối với học sinh vùng thuận lợi

mà còn giúp ích rất nhiều trong việc nâng cao chất lượng giáo dục học sinh dântộc thiểu số Qua thực tế dạy học với đối tượng học sinh dân tộc giáo viên gặp rấtnhiều khó khăn, điều này thể hiên rất rõ ở mỗi học sinh năng lực học tập và khảnăng vận dụng thực tiễn của các em còn rất nhiều hạn chế Là một giáo viên côngtác khá lâu năm trên địa bàn tôi thiết nghĩ nếu biết cách sử dụng PPDH tích hợpmột cách hợp lý thì sẽ mang lại hiệu quả cao đối với từng phân môn, góp phầnnâng cao chất lượng giáo dục một cách toàn diện đối với học sinh vùng khó khăn.Bên cạnh đó ta thấy dạy học tích hợp là cách thức dạy học giúp học sinh dân tộcbiết cách tổng hợp kiến thức, kĩ năng ở nhiều môn học để giải quyết các nhiệm

vụ học tập, hình thành năng lực giải quyết các tình huống thực tiễn.Trong số cácmôn học ở trường THCS thì môn Vật lý là một trong những môn học thựcnghiệm, nó cung cấp cho học sinh rất nhiều kiến thức cơ bản về thế giới xungquanh Khi học tập bộ môn theo hướng tích hợp, học sinh vùng thuận lợi vẫn còngặp một số khó khăn thì điều này đối với học sinh dân tộc lại càng khó khăn hơn

Là một giáo viên dạy bộ môn Vật lý, bản thân tôi luôn trăn trở về vấn đề làm thếnào để dạy cho học sinh dân tộc vừa nắm bắt kiến thức cơ bản của bộ môn, vừa

lồng nghép được những đơn vị kiến thức về các môn học khác Trên cơ sở tựnghiên cứu tài liệu, tìm tòi thu thập thông tin trên báo chí, internet, đặc biệt nắmbắt phương pháp dạy học tích hợp là một trong những phương pháp dạy học theohướng đổi mới đang được sử dụng rộng rãi trong giai đoạn hiện nay Trên cơ sở

đó tôi chọn đề tài “ Giải pháp tích hợp liên môn có hiệu quả bộ môn Vật lý

đối với học sinh dân tộc” nhằm nâng cao chất lượng giáo dục học sinh dân tộc

thiểu số đáp ứng yêu cầu mới dựa trên tinh thần nghị quyết 29 của Đảng về “ Đổimới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo”

Đề tài này thực hiện từ năm học 2014-2015 đến hết kì I năm 2015-2016với đối tượng là học sinh dân tộc – Vân Kiều Phạm vi áp dụng các lớp khối6,7,8,9 bộ môn Vật lý tại đơn vị tôi đang công tác

Phương pháp dạy học tích hợp được sử dụng trong hai năm trở lại đây Dù làcách thức dạy học mới nhưng đã được giáo viên hưởng ứng sử dụng rộng rãi ởcác trường học Nhờ đó chất lượng, hiệu quả của công tác dạy học của giáo viên

và học sinh vùng thuận lợi cũng như khó khăn được nâng lên rõ rệt Trên cơ sởnghiên cứu thì đề tài của tôi có những điểm mới sau:

Sử dụng phương pháp dạy học theo hướng tích hợp cho học sinh dân tộc sẽlàm thay đổi cách thức, thói quen học tập của học sinh theo một hướng mới Điềunày có ý nghĩa đặc biệt cho học sinh nơi đây, bấy lâu nay vẫn theo lối thụ độngthầy dạy gì thì trò học đó Phương pháp dạy học theo hướng tích hợp tạo cho họcsinh sự mới lạ từ đó kích thích sự tò mò, tạo cho các em sự thích thú, tăng khảnăng tập trung vào việc học tập trên lớp để thu được kết quả cao

Sử dụng phương pháp dạy theo hướng tích hợp đối với học sinh VânKiều.Giáo viên lồng nghép nhiều hình ảnh trực quan, sinh động, mang thực tếcao trong bài dạy Điều này sẽ lôi cuốn, thu hút sự chú ý của học sinh, làm choviệc học của các em gần gũi với cuộc sống xung quanh từ đó chất lượng học tập

bộ môn được nâng lên rõ rệt

Đối với học sinh dân tộc Vân Kiều thì thời gian học tập chủ yếu được thựchiện ở trên lớp Về nhà các em rất ít khi học bài do đó sử dụng cách thức dạy họctích hợp để các em có thể ôn bài và nắm được bài ngay trên lớp từ đó có thể cảithiện được chất lượng học tập bộ môn

Thông qua dạy học tích hợp liên môn học sinh dân tộc biết được sự liên quan,quan hệ giữa các môn học với nhau Những kiến thức, kỹ năng học được ở mônnày có thể sử dụng như những công cụ để nghiên cứu, học tập các môn học khác.Chẳng hạn có thể sử dụng Toán học làm công cụ để giải các bài tập Vật lý, hayTin học được sử dụng để mô phỏng các thí nghiệm ảo Từ đó tăng cường cho học

sinh học tập và vận dụng giải quyết các vấn đề thực tiễn trong cuộc sống Điềunày làm cho việc học tập của các em có ý nghĩa hơn.

II PHẦN NỘI DUNG

1 Thực trạng của nội dung cần nghiên cứu:

Để có thể dạy tốt và có hiệu quả ngoài sự tâm huyết của giáo viên đối vớinghề, đặc biệt là đối với bộ môn mình đang đảm nhận thì cần phải có sự giúp đỡ,

sự cần cù, chăm chỉ ham học của các em học sinh Bên cạnh đó sự quan tâm, đầu

tư của nhà trường, phụ huynh học sinh và các cấp lãnh đạo địa phương cho côngtác giáo dục xã hội hóa giáo dục tại địa phương là một yếu tố quan trọng hàngđầu Trong những năm qua với những kết quả đã đạt được thì giáo dục đối tượnghọc sinh Vân Kiều có những thuận lợi và khó khăn sau

 Thuận lợi

Vật lý là môn khoa học ứng dụng, thực nghiệm; là môn khoa học của cáchiện tượng tự nhiên, kiến thức môn Vật lý gắn với các yếu tố tự nhiên, xã hội.Trong dạy học môn Vật lý có thể tích hợp được được nhiều vấn đề giáo dục nhưgiáo dục ý thức bảo vệ môi trường, tiết kiệm nguồn năng lượng đang dần bị cạnkiệt, giáo dục kĩ năng sống, kĩ năng thực hành vận dụng thực tiễn Đặc biệt cóthể tích hợp những vấn đề mang tính thời sự như: sự biến đổi khí hậu toàn cầu,

sự ô nhiễm môi trường, sự cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên như tài nguyên rừng

và hậu quả của nó với việc giải quyết các vấn đề về an sinh xã hội

Trong quá trình dạy học tích hợp liên môn bộ môn Vật lý, giáo viênthường xuyên phải dạy những kiến thức, kĩ năng có liên quan đến các môn họckhác vì vậy giáo viên phải tìm hiểu và am hiểu về những kiến thức liên môn đó.Điều này giúp giáo viên nâng cao khả năng hiểu biết của mình không chỉ với bộmôn đang giảng dạy mà còn ở nhiều môn học khác nhau.Với việc đổi mớiphương pháp dạy học hiện nay, vai trò của giáo viên không còn là người truyềnthụ kiến thức mà là người tổ chức, kiểm tra, định hướng hoạt động học của họcsinh cả ở trong và ngoài lớp học; vì vậy, giáo viên bộ môn Vật lý có điều kiệnchủ động hơn trong sự phối hợp với các môn học khác, hỗ trợ nhau trong dạyhọc Sự phát triển của CNTT, giáo viên bộ môn Vật lý là người sử dụng thànhthạo CNTT đó một điểm mạnh để giáo viên triển khai tốt dạy học tích hợp Mặtkhác Môi trường " Trường học kết nối” rất thuận lợi để giáo viên đổi mới trongdạy tích hợp

Dạy học tích hợp liên môn đối với học sinh dân tộc thiểu số, các em có thểtăng cường tính chủ động, tính tự giác khi tham gia học tập.Mặt khác biết đượckiến thức của nhiều môn học khác nhau thông qua học tập bộ môn Vật lý các em

sẽ cảm thấy thích thú, ngày càng có ý thức cao hơn trong việc tham gia các hoạtđộng học tập Dạy học tích hợp giúp học sinh nắm bắt được các vấn đề mang tínhthời sự, từ đó giáo dục học sinh dân tộc biết chung tay xây dựng, giữ gìn và bảo

vệ môi trường hạn chế phá rừng, bảo nguồn nước, chấp hành pháp luật tạo điều

kiện để các em có điều kiện vận dụng sáng tạo, cải tạo thực tiễn cuộc sống tại địaphương.

b Khó khăn

*Đối với học sinh

Qua thực tế giảng dạy bản thân tôi nhận thấy rằng có thể do nhiều yếu tốkhác nhau mà phần lớn các em học sinh nơi đây vẫn theo xu hướng học thụ động,các em không tích cực, không chủ động cho việc chuẩn bị bài mới, tìm hiểu vàkhai thác kiến thức liên quan đến các môn học trong giờ học Học sinh không tíchcực hợp tác với giáo viên khi tham gia các hoạt động học tập, vẫn có xu hướngthầy dạy gì thì biết cái đó, do đó việc tích hợp liên môn các kiến thức của mônhọc khác liên quan đến bộ môn Vật lý là điều cần thiết và cần phải thực hiệnngay

Bên cạnh đó đối tượng học sinh dân tộc kĩ năng sống còn nhiều hạn chế.Hầu hết các em chưa biết cách vận dụng kiến thức bộ môn Vật lý vào thực tiễncuộc sống, dù giáo viên đã đầu tư rất nhiều thời gian công sức cho việc giảng dạy

mà hiệu quả vẫn chưa cao Mặt khác về mặt nhận thức và sự tư duy của các emrất chậm, yếu và thiếu nhiều yếu tố, do đó giáo viên khi giảng dạy ngoài kiếnthức cơ bản cho các em vẫn còn khó khăn

Đại đa số học sinh ý thức học tập không chỉ bộ môn Vật lý mà còn cácmôn học khác chưa cao, việc làm bài tập và chuẩn bị bài còn yếu, ít đọc sách vở

và tài liệu Học sinh còn ham chơi và nghỉ học làm ảnh hưởng đến công tác dạyhọc, do đó giáo viên bắt buộc phải thay đổi cách thức dạy học mới đó là phươngpháp tích hợp liên môn nhắm nâng cao hiệu quả học tập của học sinh

Học sinh đồng bằng thuận lợi hơn học sinh Vân Kiều ở chỗ khi học xongtrên lớp, về nhà các em có thể tìm kiếm thông tin, tài liệu liên quan đến bài họctrên sách báo, internet điều đó làm cho các em biết nhiều điều hơn Đối với họcsinh Vân Kiều do điều kiện khó khăn nên việc học của các em chủ yếu là trênlớp, giáo viên đã chọn phương pháp dạy học theo hướng tích hợp để giảng dạygiúp các em biết nhiều hơn về kiến thức mình đang học

*Đối với giáo viên

Giáo viên hiện nay chủ yếu được đào tạo theo chương trình sư phạm đơnmôn, chưa được trang bị về cơ sở lý luận dạy học tích hợp liên môn một cáchchính thống, khoa học nên khi thực hiện thì phần lớn là do giáo viên tự tìm hiểu,mày mò nên nhiều khi không tránh khỏi việc hiểu chưa đầy đủ về mục đích ýnghĩa cũng như cách thức tổ chức dạy học tích hợp

2 Giải pháp điểm mới của sáng kiến.

2.1 Học sinh dân tộc thiểu số khả năng học tập của các em còn hạn chế do

đó giáo viên cần lựa chọn nội dung tích hợp phù hợp để nâng cao hiệu quả giảngdạy Lưu ý không phải bài nào, nội dung cũng phải dạy tích hợp

2.2 Xây dựng chương trình và cách thức tổ chức các hoạt động dạy họctích hợp cho phù hợp với đối tượng học sinh là người dân tộc thiểu số Nội dung

và mức độ dạy học tích hợp liên môn phải đảm bảo thực hiện rõ mục tiêu dạy

học, thể hiện cụ thể các hoạt động của học sinh, hoạt động của giáo viên và thờigian cho từng hoạt động phải cụ thể chi tiết Tránh hiện tượng tràn lan khôngđúng trọng tâm bài dạy.

2.3 Rà soát lại chương trình nội dung của từng môn học, nắm kĩ chuẩnkiến thức kĩ năng để có thể tích hợp liên môn các nội dung phù hợp mang tínhthời sự, thực tiễn, gẫn gũi và liên quan nhiều đến cuộc sống xung quanh các em

2.4 Tìm kiếm thông tin trên báo chí, tài liệu các nội dung dự định tích hợptrong bài dạy, để đưa đến cho các em những thông tin, kênh hình chính xácnhất.Tăng cường sử dụng những hình ảnh trực quan sinh động, lồng ghép vớinhững đơn vị kiến thức dự định tích hợp Với cách làm này giúp học sinh dân tộcthấy và hiểu rõ các vấn đề nóng cần quan tâm của xã hội: như bảo vệ môitrường, biển đảo, pháp luật, lũ lụt thiên tai, cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên, nguồnnước Từ đó có thể giúp học sinh khắc sâu kiến thức bài học nắm bắt các vấn đềthực tiễn và cùng nhau chung tay bảo vệ

2.5 Sử dụng triệt để những nội dung kiến thức tích hợp liên quan trực tiếpđến cuộc sống của học sinh dân tộc thiểu số để tăng cường khả năng vận dụng vàgiải quyết các vấn đề thực tiễn rèn luyện kỹ năng sống cho các em Ví dụ: Dựngnhà sàn có thể sử dụng rồng rọc, đòn bẩy, mặt phẳng nghiêng, chặt phá rừng gâynên thiên tai lũ lụt, cạn kiệt tài nguyên môi trường, săn bắt thú rừng làm mất cânbằng sinh thái của môi trường Các nội dung tích hợp trong bài học cần đơn giảnhóa, chi nhỏ, chi tiết để học sinh dân tộc dễ tiếp thu khi tham gia học tập

2.6 Để nâng cao hiệu quả của việc tích hợp liên môn bộ môn Vật lý chohọc sinh dân tộc thì giáo viên khi giảng dạy phải nắm chắc chắn, biết cách vậndụng linh hoạt các phương pháp dạy học mới như PPDH bàn tay nặn bột, dạy học

dự án, dạy học nêu vấn đề, dạy học khăn trải bàn để hỗ trợ một cách tích cực vàhiệu quả cho các em

2.7 Cùng với chuyên môn, tổ chuyên môn, các bộ môn có liên quan để cóthể đưa ra những nội dung tích hợp, sử dụng phương tiện dạy học phù hợp, cách

tổ chức các hoạt động dạy học hợp lý và hiệu quả Tham khảo ý kiến học sinhthông qua một bài dạy tích hợp đã được giảng dạy trên lớp để điều tra về mức độhứng thú khi tham gia hoạt động học tập theo kiểu mới

Trong chương trình Vật lý THCS có rất nhiều bài giáo viên có thể tích hợpliên môn Do điều kiện dưới đây là một số bài dạy minh họa cụ thể, mà bản thântôi đã thực hiện để giảng dạy cho đối tượng là học sinh dân tộc và đã thu đượckết quả cao

- Biết được khí H2 nhẹ hơn khí O2 nên quả bóng bay bay được trên bầutrời; Khí CO2 nặng hơn khí O2 nên khi ta thổi thì quả bóng không bay được.

- Biết được vị tí địa lí của “Biển Chết” trên thế giới

- Biết được cá sống được là nhờ có O2; Biết cách thở khi rơi xuống nước

- Hiểu được nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường và nêu được các biệnpháp hạn chế ô nhiễm môi trường trong trường hợp ô nhiễm không khí, ô nhiễmnguồn nước và có ý thức bảo vệ môi trường

2 Ý nghĩa của bài học

Qua dạy học thực tế nhiều năm chúng tôi thấy rằng việc tích hợp kiến thứcgiữa các môn học vào giải quyết một vấn đề nào đó trong một môn học là việclàm hết sức cần thiết Điều đó không chỉ đòi hỏi người giáo viên giảng dạy bộmôn không chỉ nắm bắt nhuần nhuyễn kiến thức bộ môn mình giảng dạy mà cònphải không ngừng học hỏi, trau dồi kiến thức của những bộ môn học khác đểgiúp các em giải quyết các tình huống, các vấn đề đặt ra trong môn học nhanhchóng và hiệu quả nhất

Đối với việc tích hợp kiến thức các môn toán, hóa học, sinh học, địa lí,giáo dục công dân vào bài dạy “Sự nổi” sẽ giúp các em nắm đươc, hiểu rõnguyên nhân dầu nổi trên biển; ô nhiễm môi trường; Sự tồn tại của “ Biển chết”trên thế giới; Sự sinh tồn của các loài động vật dưới nước khi môi trường nướckhông bị ô nhiễm; Biết cách thở khi rơi xuống nước Từ đó, các em có ý thức bảo

vệ môi trường bằng một số biện pháp thiết thực của bản thân

Trong thực tế chúng tôi thấy khi bài soạn có tích hợp với kiến thức của cácmôn học khác sẽ giúp giáo viên tiếp cận tốt hơn, hiểu rõ hơn, sâu hơn những vấn

đề đặt ra trong SGK Từ đó bài học trở nên sinh động hơn, học sinh có hứng thúbài học, được tìm tòi, khám phá nhiều kiến thức và được suy nghĩ sáng tạo hơnđồng thời vận dụng vào thực tế tốt hơn

3 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học

Đối với bài “Sự nổi” giáo viên thực hiện theo các bước sau:

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Giải thích được khi nào vật nổi, chìm

- Nêu được điều kiện nổi của vật

- Biết được khi vật nổi trên mặt thoáng chất lỏng thì FA = P

- Biết vận dụng kiến thức của các môn học toán, sinh, hóa, địa, giáo dụccông dân để giải thích các hiện tượng liên quan đến sự nổi của vật

2 Kỹ năng

- Làm thí nghiệm về sự nổi của vật trong chất lỏng

- Giúp các em rèn tốt khả năng tư duy, thảo luận nhóm, thu thập thông tin,phân tích các kênh hình, kênh chữ, liên hệ thực tế

- Biết vận dụng kiến thức liên môn trong giải quyết vấn đề

Nghiên cứu kĩ nội dung bài học

1 cốc thủy tinh to đựng nước, 1 miếng gỗ nhỏ

III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC.

Hoạt động 1: Giới thiệu

+ yêu cầu học sinh quan

sát hiện tượng và đưa ra

+ Cá nhân HS trả lờicâu hỏi nêu ra

+ HS cả lớp theo dõihình ảnh minh họa.nhậnthức vấn đề cần nghiêncứu

Nội dung giới thiệu bài:

Tại sao khi thả hòn bi

gỗ vào nước thì hòn bi

gỗ nổi, còn hòn bi sắt lại chìm?

- Khi nào vật nổi? vật chìm?

- Phân tích được kết quả

P >FA

Vật nổi ( chuyển độnglên trên) khi P< FA

Vật lơ lững (đứng yên)khi P = FA

II Độ lớn của lực đẩy

Ác si mét khi vật nổitrên mặt thoáng của châtlỏng

- Đại diện nhóm nhậndụng cụ TN

- Quan sát TN ảo

- Tiến hành TN theonhóm Thảo luận nhómhoàn thành C3

- Đại diện nhóm treo kếtquả C3 lên bảng

- Các nhóm khác nhậnxét, bổ sung

- Cá nhân trả lời C4: P =

FA vì trọng lực và lựcđẩy Ác si mét là hai lựccân bằng

* FA = d.VV: Thể tích phần chấtlỏng bị vật chiếm chỗ( m3)

d:Trọng lượng riêngcủa chất lỏng (

N/m3)

FA: Lực đẩy Ác si mét( N)

học giải thích hiện tượng

tràn dầu trên biển; quả

bóng bay, khí cầu.

- Vận dụng kiến thức sinh

học giải thích sự sinh tồn

của các loại động vật

dưới nước Kỹ năng hít

thở ở người khi lăn dưới

III Vận dụng

giáo dục công dân trong

việc giáo dục bảo vệ môi

- Chốt lại câu trả lời

Cộng điểm cho HS trả lời

minh họa hiện tượng tràn

dầu trên biển làm cá chết

- HS khác nhận xét bổsung

- Cá nhân HS trả lời C8

- HS khác nhận xét, bổsung

- Quan sát hình ảnh, vậndụng kiến thức hóa họckết hợp điều kiện vậtnổi giải thích hiện tượngtràn dầu

- Cá nhân HS trả lời

- HS khác nhận xét

- HS vận dụng kiến thứchóa học và điều kiện nổi

để giải thích

- Nhớ lại tính chất vật lýcủa khí O2, CO2, H2 và điều kiện vật nổi trả lời

C6: - Vì V bằng nhau.Khi dv > dl: Vật chìm CM:

C8: Bi sẽ nổi vì TLRcủa thủy ngân lớn hơnTLR của thép

Đối với chất lỏng không hòa tan trong nước Các hoạt động khai thác và vận chuyển dầu có thể làm rò rỉ dầu lửa Vì dầu nhẹ hơn nước nên dầu nổi trên mặt nước Lớp dầu này ngăn cản việc hòa tan oxy trong nước vì vậy sinh vật không lấy được oxy sẽ chết

Tại sao có hiệu ứng nhà

kính?

- Trình chiếu hình ảnh

minh họa

- Trình chiếu câu trả lời

- Tại sao quả bóng su nếu

ta thổi thì quả bóng không

bay, khi bơm khí hê li

hoặc H2 vào thì quả bóng

minh họa một số biện

pháp bảo vệ môi trường

- Trình chiếu hình ảnh

biển chết

-“ Biển chết” có ở nước

nào?

- Tại sao mọi người có

thể nổi trên mặt biển dù

không biết bơi?

- Tại sao khi rơi xuống

nước, mặc dù không biết

bơi nhưng có người chìm,

- Thông qua hiện tượng

vật lý này giáo dục cho

nên quả bóng bay được

- Cá nhân HS nêu mộtvài biện pháp

- Cá nhân HS đọc thôngtin SGK trả lời : Biểnchết nằm giữa I xra- ren

và Giooc- đa-ni

Người nổi được trênbiển chết vì dng < dnb

HS thảo luận và trả lời:

Khi rơi xuống nước, nếu

ta biết cách thở và nínthở thì dng < dn nênngười nổi Nếu ta thởtùy tiện, nước tràn vào

- Người nổi được trênbiển chết vì dng < dnb

4 Củng cố (3 phút)

Câu1: Nêu điều kiện vật nổi, vật chìm, vật lơ lững?

Câu 2: Viết công thức tính lực đẩy Acsimet khi vật nổi trên mặt thoáng củachất lỏng?

Câu 3: Lấy ví dụ về một hiện tượng trong thực tế liên quan đến sự nổi? Từ

đó nêu một vài biện pháp góp phấn bảo vệ môi trường?

5 Dặn dò (1 phút)

-Học thuộc nội dung phần ghi nhớ

-Trả lời và làm lại các câu hỏi và bài tập trong SGK, SBT

-Đọc thêm phần “có thể em chưa biết”

Các hình ảnh sử dụng tích hợp trong bài dạy

Hiện tượng tràn dầu trên biển

Hiệu ứng nhà kính

Khinh khí cầu

Biện pháp khác phục ô nhiễm môi trường

Sử dụng nguồn năng lượng sạch

Vật lý lớp 9: BÀI 19: SỬ DỤNG AN TOÀN VÀ TIẾT KIỆM ĐIỆN

(Giáo án đã sử dụng giảng dạy cho học sinh dân tộc tham gia dự hội thi tích hợp liên môn cấp tỉnh đạt giải khuyến khích năm 2014-2015)

1 Mục tiêu của dạy học tích hợp

*Kiến thức

- Giải thích và thực hiện được các biện pháp thông thường để sử dụng antoàn điện

- Nêu được tác hại của đoản mạch và tác dụng của cầu chì

- Học sinh nêu được vai trò của việc sử dụng an toàn điện và tiết kiệmtrong cuộc sống qua các môn học Sinh học, Địa lý, Ngữ văn, Lịch sử, Giáo dụcpháp luật, Công nghệ, Toán học

- Học sinh quan sát tranh ảnh, hình vẽ để thấy được tác hại và hậu quả củaviệc lãng phí điện năng

- Giải thích ý nghĩa của việc sử dụng và tiết kiệm điện năng

- Nghiêm túc và chăm chỉ rong học tập Có ý thức cao về sử dụng an toàn

và tiết kiệm điện ở gia đình và nơi công cộng

2 Ý nghĩa của bài học

- Học sinh biết cách sử dụng an toàn và tiết kiệm điện năng

- Nêu cao ý thức tiết kiệm điện và nắm được vào trò của việc tiết kiệm điện trongcuộc sống hằng ngày Qua việc tiết kiệm điện giáo dục cho học sinh, tiết kiệm làđức tính quý báu của mỗi con người

- Học sinh thấy được những tác hại, hiểm họa của việc không thực hành tiết kiệmqua việc sử dụng các nguồn tài nguyên không khoa học, khai thác tài nguyên bừabãi gây ra những vấn đề mà xã hội và thế giới đang quan tâm.Tuyên truyền vậnđộng mọi người xung quanh cùng thực hiện hành động tiết kiệm Giáo dục phápluật về việc thực hiện các quy định về an toàn điện

- Hưởng ứng được phong trào giờ trái đất qua các năm

- Biết được ngoài năng lượng điện được tạo ra từ năng lượng nước, còn một sốnguồn năng lượng sạch khác như năng lượng gió, mặt trời, năng lượng hạt nhân

3 Các hoạt động dạy học bài: Sử dụng an toàn và tiết kiệm điện

I.Mục tiêu:

- Giải thích và thực hiện được các biện pháp thông thường để sử dụng an toànđiện

- Nêu được tác hại của đoản mạch và tác dụng của cầu chì

- Giải thích và thực hiện được việc sử dụng và tiết kiệm điện năng

3 B i m i: ài mới: ới:

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng

Hoạt động 1: Tìm hiểu và

thực hiện các quy tắc an toàn

khi sử dụng điện.(20')

Mục tiêu:

Giải thích và thực hiện được

các biện pháp, quy tắc thông

+Y/c học sinh hoạt động cá

nhân trình bày các câu

C1,C2, C3,C4 trước lớp

C1: Chỉ làm thí nghiệm với

các nguồn điện có hiệu điện

thế dưới bao nhiêu vôn? Vì

sao?

C2: Phải sử dụng dây dẫn có

vỏ bọc như thế nào? Vì Sao

HS hoạt động các nhânChú ý,thực hiện

C1: Chỉ làm thí nghiệmvới các nguồn điện cóhiệu điện thế dưới 40V

Vì với HĐT 40V tạo radòng điện có I = 70mAlàm tim ngừng đập

I=25mA đi qua cơ thểngười gây tổn thươngtim I= 10mA đi qua cơthể người gây co giậtmạnh

C2: Sử dụng dây dẫn có

vỏ bọc cách điện đạt tiêuchuẩn quy định nghĩa là

vỏ bọc cách điện phảichịu được dòng điệnđịnh mức quy định chomỗi dụng cụ điện

2 Một số quy tắc antoàn khác khi sử dụngđiện

- Cần phải thực hiệncác biện pháp đảm bảo

an toàn khi sử dụngđiện, nhất là với mạngđiện trong gia đình vìmạng điện này cóU=220V dễ gây nguyhiểm đến tính mạng

C3: Cần phải mắc thiết bị gì

cho mỗi dụng cụ điện để ngắt

mạch tự động khi đoản

mạch? Vì sao?

C4: Khi tiếp xúc với mạng

điện trong gia đình thì cần

khác Hãy cho biết vì sao

những việc làm sau đây đảm

bảo an toàn điện: SGK

điện chạy qua dây dẫn nào

khi dụng cụ này hoạt động

bình thường?

Vì: Mắc cầu chì cócường độ định mức phùhợp với dụng cụ haythiết bị điện, đảm bảokhi có sự cố xảy ra,chẳng hạn như khi bịđoản mạch, cầu chì kịpnóng chảy và tự độngngắt mạch trước khidụng cụ điện bị hư hỏngC4: Mạng điện gia đình

có U=220V rất nguyhiểm khi tiếp xúc cầnthận trọng và chú ýkhông để lõi dây dẫnđiện tiếp xúc với cơ thể

HĐ nhóm và trả lời

Đại diện trình bày

Nhóm HS đọc thông tin

và trả lời

- Không cho dòng điện

đi qua cơ thê

- Khi đảm bảo cách điệngiữa người và nền nhà,

do điện trở của vật cáchđiện (ghế nhựa, bàn gỗkhô, ) là rất lớn nêndòng điện nếu chạy qua

cơ thể người và vật cáchđiện sẽ có cường độ rấtnhỏ nên không nguyhiểm

HS thực hiện theo yêucầu

+ Khi dây dẫn điện bị

hở vỏ kim loại của dụng

cụ điện có điện, dòng điện truyền xuống đất theo hai nhánh, nhánh thứ nhất là dây nối đất

có điện trở rất nhỏ, nhánh thứ hai là người

GDBVMT và kĩ năng sống

Sống gần các đường dây cao

thế rất nguy hiểm, người

sống gần đường dây cao thế

thường bị suy giảm trí nhớ,

bị nhiễm điện do hưởng ứng.

Mặc dù ngày càng được

nâng cấp nhưng đôi lúc sự cố

lưới điện vẫn xảy ra Các sự

cố có thể là: chập điện, rò

điện, nổ sứ, đứt đường dây,

cháy nổ trạm biến áp… để lại

những hậu quả rất nghiêm

trọng.

Những hộ sống gần đường

dây cao áp phải di dời Tuân

thủ các qui tắc an toàn khi sử

dụng điện.

Lưu ý: Dây nối đất có R rất

nhỏ.

- Dây điện bị rò điện tiếp xúc

với vỏ kim loại của chúng

cũng không bị nguy hiểm vì

để thu sét và truyền năng

lượng điện về dưới đất

không gây nguy hiểm tài sản

và con người, khi làm cột

+ Các dụng cụ điện

cuộc sống chúng ta nhưng

làm sao để sử dụng hiệu quả

và tiết kiệm ta nghiên cứu

Biết được các biện pháp tiết

kiệm điện năng và ý nghĩa

của việc tiết kiệm điện năng

và các nguồn năng lượng

khác cho cuộc sống

+ Y/C HS đọc phần thông tin

trong sgk và nêu lợi ích của

việc sử dụng tiết kiệm điện

khác của việc sử dụng và tiết

kiệm điện năng

+ Giảm chi phí cho giađình

+ Các dụng cụ điện được

sử dụng lâu hơn

+ Giảm bớt các sự cốgây tổn hại cho hệ thốngđiện như quá tải, cậpcháy điện

+ Dành phần điện năngtiết kiệm cho sản xuấtC7:

Giảm bớt chi phí XD nguồn điện.

Giảm bớt khí thải và chất thải gây ô nhiễm môi trường.

Giảm bớt điện năng nhập khẩu.

- Chỉ sử dụng đồ dùng điện trong thời gian cần thiết

- HS lắng nghe

được sử dụng lâu hơn.+ Giảm bớt các sự cốgây tổn hại cho hệthống điện như quá tải,cập cháy điện

+ Dành phần điện năngtiết kiệm cho sản xuất

2 Các biện pháp sửdụng tiết kiệm điệnnăng:

- Sử dụng các dụng cụ điện có công suất phù hợp

- Thời gian sử dụng phải hợp lý.

- Không sử dụng các thiết bị, dụng cụ lúc không cần thiết.vì sử dụng như thế là lãng phí điện năng.

năng cần như thế nào?

- Lựa chọn các dụng cụ hay

thiết bị điện có công suất thế

nào

- Có nên sử dụng các dụng cụ

điện trong những lúc không

cần thiết không? Vì sao?

Ví dụ: Từ năm 2010 EU

quyết định sử dụng đèn

huỳnh quang

Bóng đèn huỳnh quang sẽ

giúp giảm 60% lượng tiêu

thụ điện năng ở các hộ gia

đình EU, tương đương giảm

30 triệu tấn khí

thảiCO2/năm

Tích hợp liên môn:

Môn Văn học: Như chúng ta

đã biết: Tiết kiệm đó là một

đức tính quý báu mà mỗi con

đề xuất và gương mẫu thực

hiện phong trào gì để phần

nào đẩy lùi nạn giặc đói.

- HS trả lời

-HS lắng nghe

-HS suy nghĩ trả lời

Bác Hồ đã phát động trong

cả nước phong trào: ''Tuần

lễ vàng'‘ hũ gạo cứu đói, với

nghĩa cử cao đẹp mỗi bữa

tiết kiệm một nắm và 1 tuần

tiết kiệm bằng cách nhịn ăn

một bữa, để phần nào giải

quyết nạn giặc đói 1945.

Môn Địa lý:

Khi học Địa lý chúng ta đã

biết: Rừng là tài nguyên quý

hiếm của mỗi quốc gia Nếu

chặt phá rừng bừa bãi sẽ gây

gây tác động xấu của con

người khi vi phạm quy định

về an toàn điện trong lĩnh

góp phần tiết kiệm điện

năng nơi em sinh sống và

+Lắp chuông điện khiđóng cửa ra vào thìchuông kêu

+Lắp 1 công tắc tự động

C11: Ý: DC12: Giải

a Điện năng của mỗibóng đèn

P=75Wt= 1000hĐèn compac giá60.000đ

P=15W t= 8000h

a Tính điện năng sửdụng của mỗi loại bóngđèn trong 8000h

b Tính toàn bộ chi phí(tiền mua bóng và tiềnđiện phải trả) cho việc

sử dụng bóng này trong8000h

1KW.h = 700 đồng

c Sử dụng hai bóngnày bóng nào có lợihơn Vì sao?

Giải

a Điện năng của mỗibóng đèn

Đèn dây tóc A1 =P1*t1

= 75 8000*60*60=

2160 106(J)Đèn huỳnh quang

A2=P2.t2=

- Nhắc lại các kiến thức đã

học về quy tắc an toàn điện,

các biện pháp và lợi ích tiết

kiệm điện năng

b Tính toàn bộ chi phí (tiền

mua bóng và tiền điện phải

6 (J)

a Số đếm công tơ điện

- Đèn dây tóc0.075 *8000 =600(kW.h)

Tổng chi phí :

600 *700 + 3500=

4235000 đ

- Đèn compac0.015 *8000 =120(kW.h)

Tổng chi phí :120*700+60000=

144000 đ

Sử dụng đèn compac lợihơn

15*8000*60*60=432.1

06 (J)

a Số đếm công tơ điện

- Đèn dây tóc0.075 *8000 =600(kW.h)

Tổng chi phí :

600 *700 + 3500=

4235000 đ

- Đèn compac0.015 *8000 =120(kW.h)

Tổng chi phí :120*700+60000=1440

00 đ

Sử dụng đèn compaclợi hơn

b.Củng cố:

- Các biện pháp sử dụng điện an toàn?

- Cách phòng ngừa trường hợp bị điện giật như thế nào?

- Sử dụng các dụng cụ điện trong nhà cần như thế nào?

c.Dặn dò

+ Học bài theo SGK kết hợp vở ghi

+ Ôn tập toàn bộ chương

+Làm bài tập trong phần tự kiểm tra của bài 20

Các hình ảnh sử dụng tích hợp trong bài dạy

Các hình ảnh về cách tiết kiệm điện

Các hình ảnh thiên tai do hiện tượng sử dụng bừa bãi nguồn tài nguyên thiên nhiên

III KẾT LUẬN

1.Ý nghĩa của đề tài

Dạy học nhằm góp phần quan trọng để hình thành nhân cách con người laođộng mới, sáng tạo, thích nghi với xã hội ngày càng phát triển Do vậyphương pháp dạy học tích hợp phải thực hiện được các chức năng nhận thức,phát triển và giáo dục, tức là chọn lựa phương pháp tích hợp sao cho học sinhnắm vững tri thức, kĩ năng kĩ xảo và vận dụng tri thức vào thực tiễn, gần gũivới cuộc sống thường ngày Môn Vật lý là một môn khoa học thực nghiệm,đòi hỏi phát huy cao độ tính tích cực, chủ động, độc lập, sáng tạo của họcsinh, trong quá trình lĩnh hội tri thức Chính vì vậy lựa chọn phương pháp dạyhọc tích hợp trong tiết học một cách phù hợp, người giáo viên cần hiểu rộngcác kiến thức ở nhiều môn để nâng cao hiệu quả giảng dạy bộ môn của mình.Sau khi nghiên cứu được sự quan tâm giúp đỡ của chuyên môn, tổ chuyênmôn tôi đã thực hiện và áp dụng sáng kiến của mình vào thực tiễn nơi mìnhcông tác, với mong muốn phát triển năng lực tư duy, tự học, rèn luyện các kĩnăng cho học sinh dân tộc Vân Kiều trong việc học tập bộ môn Vật lý Đồngthời giúp phát triển năng lực giải quyết các tình huống thực tiễn, kỹ năngsống, góp phần nâng cao chất lượng bộ môn nói riêng và chất lượng giáo dụcvùng núi nói chung.Với đề tài này nếu thuận lợi thì bản thân tôi muốn gửi đếntất cả các đồng chí, đồng nghiệp cùng môn tham khảo và có thể áp dụng vàoviệc dạy học tại đơn vị mình Tuy nhiên do điều kiện thời gian, năng lực củabản thân còn nhiều hạn chế, nên việc thực hiện đề tài này chắc chắn sẽ khôngtránh khỏi thiếu sót Kính mong các đồng chí và bạn bè đồng nghiệp trao đổi

và góp ý để giúp đề tài được hoàn thiện hơn

Tôi xin chân thành cảm ơn

2 Kiến nghị đề xuất

Để đáp ứng được mục tiêu nâng cao chất lượng dạy học, thực hiện tốtcách thức dạy học mới phương pháp tích hợp với môn vật lý tôi có một số kiếnnghị sau:

Tổ chức tập huấn đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích hợp đểgiáo viên trong toàn ngành nắm và hiểu rõ cách thức dạy học này Công việc tậphuấn này không chỉ với bộ môn Vật lý mà tất cả các môn học khác

Các cấp lãnh đạo địa phương và lãnh đạo cấp trên tiếp tục quan tâm và đầu

tư nhiều hơn nữa về cơ sở vật chất để giáo dục vùng núi của huyện nhà ngày càngthay đổi, để khoảng cách giữa học sinh dân tộc Vân Kiều và học sinh vùng thuậnlợi ngày càng gần lại

Các đơn vị trường học và ngành nên tổ chức cuộc thi dạy học theo hướngtích hợp hoặc chủ đề tích hợp để giáo viên nghiên cứu tham gia dự thi Góp phầnxây dựng, đóng góp cho việc chuẩn bị thay đổi sách giáo khoa phổ thông hiệnnay