Giải pháp phát triển nguồn nguyên liệu cho sản xuất thức ăn gia súc ở việt nam

Giai phap 4: Giai phap lien quan de'n vi~c bao quan, v~n chuy~n biip va khoai ml nguyen li~u trong san xua't thuc an gia sue ..... bung nd vi nhu cdu thac an gia sue va vifc khong ngitn

BO GlAD DIJC VA DAD TI}D TRUONG 01}1 HOC KINH TE THANH PHD HO CHf MINH

TRUONG MY VAN KHANH

GIAI PHAP PHAT THIEN NGUON NGUYEN LIEU • CHD SAN XUAT THUC AN GIA SOC 0 VIET NAM •

7 Chuyen nganh: QUAN TRI KINH DDANH

1 L h Je su ngan san xua va e e 1en .?.! ' h ? ""t ' h"" b'"" th·~ ue an g1a sue v • , 1

11 • XU' ? I, y cung cap cac nguyen IvU au vao N , A I'" d~ ' 1

1 2 Th ""t k"" Ie e cong A thu' hu' v c t c an va p a r<;>n ' h t " 2

1.3 Ki~m tra cha't Iu<;1ng san phffm, cong tc1c tie'p thi, h6 tr9 phan phoL 3

2 Qua trinh phat tri~n san xua't thue an gia sue (I Vi~t Nam 3

3 y nghia eua vi~e dam bao nguyen li~u d~u vao trong qua tr'inh san xua't 5

3.1 M9t s6 d~c di~m cua b~p khoai ml nguyen Ii~u trong san xua't

thuc an gia sue 5

3 1 1 , ~ v~c v d',:? I em c mng va 1 ' dv d',:? ~c I em ve ty v su t,mg }< ? I A ? d 5

3 1 2 ~ v~c v d',:? I em ve ton trcr va c e 1en ;; }< - ' h"" b' d 9

3.1.3 D~c di~m trong v~n chuy~n 12

3.2 y nghia cua vi~c dam bao cac nguyen Ii~u dffu vao trong

qua trlnh san xua't 13

Chlidng 2: NHU CAU VA TINH HINH PHAT TRIEN euA NGUON

1 Nhu c~u ngu6n nguyen li~u cho san xua't thuc an gia sue lJ nli6'c ta 15

1.1 Anh hu<Jng cua sl! phat tri€n chan nuoi nuoc ta ct6i voi sl! phat tri€n

cua ngan Si:tn xu a uc an gta sue

1.2 Nhu du vS ngu5n nguyen 1i~u cho san xua't thuc an gia sue 6 nuoc ta trong nhfi'ng nam toi 17

121 , 1:\-"' uOt Vvt ap nguyen HfU A'bJ A 1'" 17

122 • 1:\-"' vot Vvt A'kh ' oat m1 nguyen Hfu " 1'" 19

2 Tinh hinh phat tri~n cua ngu6n nguyen Ii~u san xua't

thUc an gia sUe lJ nlicJ'c ta 20

2 11 C ' • ac vung trong ap ' ;:, bJ a ? nu'oc ta ' h'" t~n nay 22 2.1.2 San 1u<;Jng bap thu ho~ch va tlnh hlnh cung ca'p bap

h ? "'t th·"' ~ ' ' ~ 22

c o san xua uc an gta sue qua cac nam

2 • 11 C ' ac vung trong ' ):, kh • ' oat m1 nguyen A 1' t~u A 28

2.1.2 Tinh hlnh slt dt,mg khoai ml trong san xua't thuc an gia sue

d nu'oc ta 30

1 Giai phap 1: Giai phap quy ho;;tch vimg tr6ng biip va khoai mi

nguyen li~ u 35

1.1 Sl,l' dn thie't cua gic:H phap 35 1.2 Can eli d€ quy ho~ch b6 trf cac vung tr6ng bap, khoai ml nguyen li~;u 36

1.3 Phu'dng phap dS quy ho1;1ch b6 tri cac vung tr6ng b~p, khoai ml nguyen

li~u 36

2 Ghii phap 2: Ghii phap phat tri~n gio'ng, nang cao nang sua't va cha't

I·~rt uvng cua ap va ? b& ' kh ' ' oa1 m1 nguyen " I'" 1~u 41

22 M vc teu xay ng gtat p ap t '" " du' • ? • h' 41

3 Ghli phap 3: Ghii phap hoan thi~n h~ tho'ng chinh sach, khuye'n khich

ngliOi tr6ng boa m3.u 43

4 Giai phap 4: Giai phap lien quan de'n vi~c bao quan, v~n chuy~n biip va

khoai ml nguyen li~u trong san xua't thuc an gia sue 47

4.1.1 DO'i voi ddn vi doanh nghi~p ~ 47

4.1.2 DO'i voi n~n kinh te' ; ) 48

4.4.1 Trong bao quan 50

4.4.2 Trong v~n chuySn 51

5 Giai phap 5: Giai phap xay dtfng h~ tho'ng che' bie'n nguyen li~u tinh cho

san XUa uC an gia SUC ••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

6 G m1 p ap : .?' h' 6 C ' ac gm1 p ap 1en quan rong ngan ' ? ' h' I'" t & h ~n 53

Phl,ll{lc I Tiii li?u tham khdo

DANH MUC HINH VA BIEU BANG

1 , ,

BANG SO:

(1) Nang h,tc san xua't thll'c an gia sue cua cac nha may t?i Vi~t Nam 4

(2) Ty 1~ sit d1,1ng t6i da cua m()t s6 nguyen li~u trong thll'c an h6n hqp cho gia cffm, gia sue • 8

(3) I:"\ ' • , • ,k ? ? , , 16

van gta sue, gta cam cua ca nu'oc qua cac nam

(4) T6ng nhu cffu bftp cho thuc an gia sue de'n 2010 19

(5) T6ng nhu du khoai ml cho thll'c an gia sue de'n 2010 19

(6) Lttqng nh~p kh~u nguyen li~u cung ca'p nang lttqng cho thuc an gia sue 21

(7) Tlnh hlnh san xua't bftp va khoai ml nguyen li~u trong th((c an chan nuoi (J Vi~t Nam 25

(8) San lttqng san ph~m thll'c an chan nuoi va san lttqng bftp dn cung ca'p cua Vi~t Nam 26

(9) Xua't kh~u- nh~p kh~u thll'c an chan nuoi va nguyen li~u thll'c an chan nuoi : 28

(10) Vung tr6ng khoai ml chinh hi~n nay 30

(11) Hi~n tr<_lng phan b6 vung bftp nguyen li~u va cac nha may che' bie'n thuc an gia sue 36

(12) Ke't hqp diy tr6ng dai h?n va ngftn h?n tren vung da't cao 40

(13) Quy ho<_lch vung khoai ml nguyen li~u 41

' , ,

HINH 80:

(1) H~ th6ng v~n chuy~n n()i b() nguyen li~u dffu vao cua nha may thll'c an gia sue 12

(2) T • y rQng t Su ·Yd 1,mg bJ t v·"tN ap ~~ Hf am Ivn nay h." 22 (3) Di~n tich cac vung tr6ng bftp (J Vi~t Nam nam 2001 24

(4) Tinh hlnh sll' d1,mg khoai ml phan theo vung dta ly nam 2001 30 (5) C , ac vung sun xua va c e 1en ·"' 2 "'t ' h"'b""' kh 'llV'"tN oa1 m1 v lv am 34 (6) Sd d5 nong dan tham gia nghien cuu va phat trien cay thuc an gia sue trong

vung diJ an 38

MD BAU

1 Ly do chon d~ tai

Trong vong 10 nam qua, tiep theo sf! tang tntilng kinh te', nhu cdu vi slm phtlm wJ-t nuoi cua thi tntiJng mt(}c ta tien triin cilng klui mr;znh me Di dap ling cho nhu cdu ngay cang tang cua thj tntiJng trong nu(}c, cac nha san xuttt da khong ngitng thf!c hifn qua trlnh tham canh hf thong chan nuoi Ddu nay cang thi hifn ro h(Jn qua Sf! bung

nd vi nhu cdu thac an gia sue va vifc khong ngitng tlm kiern ngu6n nguyen lifu cung U:ng thuiJng xuyen v(}i gia ca va chat lu(Jng tot nhlim dam bao tfnh cg.nh tranh trong chan nuoi Chfnh vl the: phat triin nganh hang ngu cdc iY Vift Nam du(Jc xem nhula mQt thach thllc ddi v(}i Sf! phat triin cua mqt nganh hang quae gia trong vifc san xua't

va che' bien thac an gia sue

Trang bang xep hr;zng tdm quan trr;mg cua cac diy mau luang thf!c, ·f?dp va khoai ml dll(JC xep iY vj tr{ tha hai va tha ba, chl sau cay lua Va trong ddu kifn chuyin djch C(J ca'u cay nang nghifp gifla chan nuoi va tr6ng trQt, bdp ngay cang chiem uu the cao trong C(J ca'u cay tr6ng iY Vift Nam va du(Jc xem la m9t trong nhflng cay tr6ng chfnh dung di che bien thac an gia sue

Chfnh vi the: bai lul7n van nay nhlim tl7p trung xem xet vifc san xuat thac an gia sue tg.i Vift Nam theo hu(}ng tdi da h6a vifc si:t dl:tng cac nguyen lifu ddu vao siin c6 trong nu(}c, dijc bift [a cay bdp Ben cg.nh d6, cay khoai mi cung du(Jc S(J lu(Jc di cll-p den nhula lor;zi cay khong nhflng c6 vai tro ca ban trong vifc h6 tr(J nguiJi dan (! nhflng nai

dq phi dat kem va khf hll-u that thuiJng, ma con [a log.i cay nguyen lifu v(}i nhiiu san pha'm che' bifn, cung cap phdn tan cac nguyen lifu ddu vao c6 gia tri nang lu(Jng cao cho san xu{{t thac an gia sue ;y nu(}c ta hifn nay

2 Mllc tiell nghien CUll cua d~ Uti

EJdnh gid thTJc trr;mg nh6m dly nguyen li~u cho san xudt thuc an gia sue (/ nwJc ta,

I

dij~ bi~t chu trQng dfn diy bdp va cay khoai mi - hai nguyen li~u ddu vao dU(JC

xem la san phdm c6 l(fi tht cc;mh tranh trong san xua't thuc an gia sue (/ nwJc ta Kitn nghj mqt so' giai phdp phdt triin cho cay thuc an gia sue - bdp va khoai mi - dijc bi~t la giai phdp trong vi~c cung ling nguyen li~u d&u vao va cdc san phclm tinh chf tit bdp va khoai mi cho san xwJ.'t thUc an gia sue (/nUde ta

3 Gi6'i han nghien CUll cua d~ tai

Phc;tm vi d~ tai chl gidi hc;tn 0' g6c dq qudn ly kinh te: khong di sau vao cdc van d~

mang tinh kY thurJ_t

EJt tai trJ_p trung vao nghien cuu cay bdp va khoai mi - hai nguyen li~u chfnh chitm

ry l~ cao nh{{t trong san xudt thuc an gia sue(/ nUde ta Ben cc;tnh d6, dt tai cung trJ_p trung vao vi~c nghien cuu cdc vung bdp va khoai mi nguyen li~u, cung nhu cdc tlnh, cdc vung c6 cdc nha may san xua't thuc an gia sue su df:tng bdp va khoai mi lam nguyen li¢u san xua't d&u vao

4 Phtidng phap nghien cull

Ca siJ ly lurJ_n dU(fc vrJ_n df:lng trong lurJ_n van la h¢ thong C(/ siJ ly lutJ-n cua hQc thuyft Mac - Lenin, cdc ly thuytt v~ khoa h9c quan trj nhu: quan trj marketing, qudn trj san xufit va cdc man khoa !we khdc , vtJ-n df:lng cdc quan diim, chu trUang

va chfnh sdch cua Dang, Nha nUde do'i vdi vi¢c quy hoc;tch va bo' trf cac vung nguyen li¢u - dijc bi¢t la cay nguyen li~u d&u vao trong san xudt va cht bien thuc

an gia sue

- Phuang phdp nghien cuu su df:lng trong lurJ-n van la phuang phdp duy vrJ_t bi¢n

ch~ng ktt h(fp vdi cdc phuang phdp nghien cuu trong quan trj nhu: phuang phdp tu

duy h~ thdng, phucrng phap nghien cuu ljch sit, phucrng phap nghien cuu mo ta, phucrng phap nghi~n cuu tucrng quan, ktt h<Jp v6i cdc phucrng phap phan tfch, thdng

ke, df! bao nhCim xit ly, xem xet cdc sf! vcJ_t, hi~n tU<Jng trong mo'i quan h~ tac d9ng qua l(li !lin nhau m9t each bi~n chung va c6 h~ thong r6i tit d6 phat hi~n ra cdc va'n

d~ dang t6n t(li trong vi~c bo' trf va sit df:tng cdc nguyen li~u ddu vao trong san xua't cht bien thuc an gia sue

Kt thU:a phucrng phdp ddnh gid cdc vung da't d' nu6c ta thea tel chuc nang nghi~p tht gi6i (FAO) trong vi~c xdc djnh dat tr6ng thfch h<Jp cho tang vung, tang lo(li cay, ciing nhU cdc kft qua nghien CUU ung df:tng WJi giai phap CO Sf! tham gia cua ngUiJi dan trong vi~c chudn doan, lcJ_p kt ho(lch, thiet ke', thit nghi~m, va danh gia nang sua't, cha't [U<Jng cua biip va khoai ml tren cdc vung tr6ng, vung thit nghi~m khdc nhau iJ nu6c ta

rJng d1:tng va kt thaa vi~c nghien cuu v~ giong va nang sua't cua bdp~ khoai ml dl phf:tC Vf:l san xua't thuc an gia SUC, xem tr9ng ky thucJ_t fa san phdm CUa nghien CUU, khuyen nang [a h~ thong phd bien, va nang dan !a nglliJi sit df:tng

5 Ke't ca'u cua luan van

N9i df:tng chfnh cua lucJ_n van dli<Jc chia thanh 3 chucrng v6i ket ca'u nhu sau:

Chztdng I: T6ng quan v~ san xua't thuc an gia sue va tdm quan tr9ng cua vi~c 6n djnh cdc nguyen li~u ddu vao

Chztdng 2: Thf!c tr(lng phdt triln va nhu cdu ngu6n nguyen li~u cho san xua't thuc an gia sue ij nu6c ta

Chztdng 3: Giai phap phat triln ngu6n nguyen li~u cho san xua't thuc an gia sue iJ Vi~t

Nam

CHUUNG 1: TONG QUAN VE SAN XUAT THUC AN GIA SUC &

TAM QUAN THONG CUA VIEC ON BINH CAC NGUYEN LIEU DAU VAO

Nglmh chan nuoi gia sue Ut mot nganh c6 lich su hlu doi Loai nguoi da bie't thu~n

h6a va chan nuoi gia sue tu ra't sam, khoang 10.000 nam tru'oc day Tuy nhien, cho toi giua the' ky XX, con nguoi vfin su dt,mg nhung san ph§'m ciia tl} nhien, nhung ph\1 ph§'m nang nghi<$p a€ lam thuc an cho chan nuoi (nhu' co, rdm fl;l cho trau, bo, ngl}a

; rau bilp, cui bilp cho heo ; th6c lua cho ga, vit ) Nganh chan nuoi thuc an gia sue trong thoi gian dai d6 vfin mang tinh tlf ph<H, rieng le, m6i nong tr1;1i chan nuoi tl} san xua't thuc an gia sue cho rieng mlnh va vi<$c san xua't thuc an gia sue nay cling chi bao g5m mot so cong OOI;ln ddn gian nhu' dt nho, pha tron cac lol;li rau co ll;li voi nhau

Sau the' chie'n thu hai, thi hie'u ciia nguoi chan nuoi doi voi vi<$c su dl,lng ngli c6c c6

thay a6i Ly lu~n nuoi du'ong dong v~t nuoi cling c6 nhi~u quan di€m moi Nguoi ta

Oa nghT ae'n Vi~C dung cac san ph§'m h6a hQC, sinh h6a hQC, va Vi sinh V~ t hQC nh&m thtfc hi~n y mu6n v~ mot lol;li thuc an c6 d~y dii du'ong cha't dn thie't, va c6 th~ su dt,mg nhu' la mot che' ph§'m c6 tac dl,lng b6 sung, cling nhu' hoan thi<$n gia tri dinh du'ong ciia cac san ph§'m tr5ng trQt

Vi<$c nuoi duong gia sue, gia dm giO day doi hoi mot lo1;1i thuc an holt11 chinh, tuc la mot h6n h<Jp cac thuc an c6 ngu5n g6c dong v~t, thtfc v~t, vi sinh v~t, khoang v~t va cac san ph§'m t6ng h<Jp khac, nh~m dap ung dii nhu du dinh du'ong ciia v~t nuoi, ca

v~ s6 lu'<Jng Ifin cha't lu'<;Jng Vi<$c che' bie'n mot lo1;1i thuc an nhu' v~y voi quy mo cong nghi<$p da hlnh thanh nen nganh san xua't che' bie'n thuc an h6n h<;Jp - mot nganh san xua't doc l~p va chuyen mon h6a cao Nghien CUll tlm ra du'<Jc thuc an h6n h<Jp la mot trong nhung thanh tl}u IOn ciia nganh chan nuoi trong nhung nam sau chie'n tranh

Cac lOI;li thuc an h6n h<Jp Ou'QC san xua't ra la la nhung san phffm phuc tl;lp, thu'ong trai qua ba giai do1;1n chinh:

1.1 Xu ly cung ca'p cac nguyen lieu d~u vao:

Nguyen li~u dffu vao cho san xua't thuc an gia sue thu'ong du'QC chia thanh 3 nh6m chinh:

• Nh6m cac nguyen li<$u cung ca'p ngu5n nang lu'<;Jng cho gia sue: bao g5m cac lo1;1i nguyen li~u chinh tu nong nghi<$p nhu': b~p, khoai, ta'm Cac lo1;1i

Trang:

1 nguyen li~u nay c6 thg la chinh phffrn tU thu ho~ch nang nghi~p ho~c cac ph\} phffrn tu nganh nang nghi~p che' bie'n nhu': vo d~u nanh, khoai rnl, cam

• Nh6rn cac nguyen li~u cung ca"p cha"t d~rn cho gia sue tu nganh che' bie'n cac

lo~i thuy h<H san nhu': bot ca, bot Xu'dng, bot rnau, bot sua

• Nh6rn nguyen li~u cung ca"p cac ye'u t6 vi lu<;1ng trong san xua"t thuc an gia sue: bao g5rn cac lo~i vitamin, cac cha"t khoang va Cd ( oxyt kern, sulfate d5ng, s~t), ph\1 gia tieu h6a (sodium bicarbonate) ho~c cac cha"t huu cd b6 sung cac amino acid (lysine, triptophane, threonine )

1.2 Thie't ke' cong thti'c thti'c an va pha tron:

Trong san xua"t thuc an gia sue, c6 rfft nhi~u cang thuc pha tr()n san xufft khac nhau tuy thuoc vao tung lo~i gia sue va tung giai do~n phat trign cua gia sue d6 M6i nha may khac nhau ciing c6 cang thuc pha tr()n khac nhau va day ciing la mot trong nhfi'ng bi quye't cang ngh~ ella tung nha san may

Tuy khac nhau nhung ta"t c:i nhfi'ng cang thuc pha tron d~u phai darn bao cac thanh phffn co ban nhu g5m c6 cac cha"t bot, chfft xo, chfft d~rn, chfft beo, chfft khoang va cac cha"t ph\} gia sinh h6a

Ta c6 th€ tham khao ty ~~ chung v~ % cac nguyen li~u du'QC sll' dl,lng trong san xufft thuc an gia sue nhu' sau:

• Nh6m cung ca"p nang lu'ong: day la nh6rn thuc an co ban, chie'rn ty 1~ kha cao, de'n khoang 71% trong t6ng s6 cac nguyen li~u dung d€ san xua"t va che' bie'n thuc an gia sue Trong d6, b~p va khoai rnl du'QC xern la 2 trong sfi

cac nguyen li~u chie'rn ty 1~ su dl,lng cao nhfft

• Nh6m cung ca"p chfft dam:

Bot ca, bot thit, bot Xu'dng 15-22%

• Nh6m cung ca"p cac ye'u t6 vi Iuong:

Di-Calcium Phosphate (b6 sung phospho) 2-3%

Trang: 2 -·

Cac lo1;1.i vitamin, khoang vi ht<;1ng 4%

1.3.1 Ki~m tra cha't lti!lng san ph~m cong hie tie'p thi, hfi tro' phan pho'i:

Thuc an gia sue se du'QC tie'p thi vao cac trl;li chan nuai, va ngu'oi dan du'oi dl;lng thuc an b('>t, thuc an vien, thuc an tinh hay hay du'Oi d1;1.ng thuc an h6n h<;1p Do d6 cac dich vv h6 tr<;j cho ngu'oi dan nhu' hu'ong d~n each sll' dvng, che' bie'n, cac phu'dng thuc trong chan nuai, ty 1~ Va li~u lu'Qng cho an rfft du'QC cac ddn Vi san xua't va che' bie'n thuc an gia sue chu tn;mg

2 ouA TRINH PHA T TRIEN sAN xu AT THuc A.N GIA sue a VIET NAM

bao doi nay Vi~c sll' dvng phv, phe' ph~m nang nghi~p lam thuc an gia sue tu lau da giup nha nang hfiu nhu' chi t6n cang lao d('>ng cho chan nuai Tuy nhien, vi~c t~n

dvng phl;l, phe' phffm nang nghi~p nay cling la mot trong nhfi'ng ye'u to' can trd chan nuai gia sue Vi~t Nam trd thanh mot nganh kinh te' dich thvc

Nganh chan nuai quy ma nho cua Vi~t Nam tntoc day chu ye'u dva vao thuc an t~i

ch6 tv pho'i che' cua gia dinh Tu nhfi'ng nam 1960, thuc an cang nghi~p bfit dffu phat

tri~n d mile tha'p, toi nhfi'ng nam 90, do c6 chinh sach md cll'a cua nha nu'oc, nganh nay moi bfit dffu khdi sfic Theo tho'ng ke cua Cvc Khuye'n Narig- Khuye'n Lam cua B('> Nang nghi~p, cho de'n nam 1998, kho'i lu'Qng thuc an d~m d~c va thuc an tinh hoan chinh cua cac ddn vi san xua't thuc an gia sue u'oc tlnh la 1,45 tri~u ta'n Trong d6, cac nha may c6 ngu6n v6n nu'oc ngoai dffu tu' san xua't 561 ngan ta'n, chie'm 38,7%, cac nha may trong nu'oc san xua't khoang 889 ngan ta'n, chie'm 61,3% sa

thuc an tren quy ra thuc an h6n h<;1p hoan chinh du'<;jc 2 tri~u ta'n, chie'm 26% trong t6ng s6 khoang 7,6 tri~u ta'n thuc an chan nuai sa thie'u hvt con l~i la do tv tr('>n, ngu6n thuc an tv nhien, ho~c tu ngu6n san ph~m phv nang nghi~p De'n nam 2002, so' thuc an quy ra thuc an h6n h<;1p hoan chinh da len de'n con so' khoang 3.2 tri~u

ta'n, va nhu cffu v~ nguyen li~u d~ san xua't che' bie'n thuc an chan nuai ta't ye'u cling gia tang theo sl,l' gia tang va phat tri~n cua chan nuai ca nu'oc

San xua't thuc an gia sue la m('>t nganh khang th~ thie'u d6i voi chan nuai Phat tri~n

nganh san xua't thuc an gia sue da dem l~i cho ngu'oi chan nuai nhfi'ng each thuc chan nuai moi VOi nhfi'ng thuc an thich h<;jp cho tung giai d01;1.n phat tri~n cua gia SUC

va tu d6 gia tang nhanh san lu'<;jng ctia v~t nuoi

Nam ngay cang xua't hi~n them nhi~u t~p doan, nha may che' bie'n thuc an gia sue

do cac don vi trong va ngoai nu'oc dffu tu' Chinh VI the', san lu'Qng thuc an gia sue san xua't cong nghi~p cua Vi~t Nam khong ngung gia tang qua cac nam Theo th6ng

ke, trong t6ng s6 thuc an cong nghi~p, thU'c an cho heo (1<;1n) chie'm khoang 60%,

Trang: 3

thuc an cho gia cffm chie'm khoang 35%, 2% Ht thuc an cho tdiu bo va 3% con l~i la cho cac lo~i khac

Bang 1: Nang life san xuift thuc iin gia sue Clla cac nha may t[Ji Vi~t Nam:

American FeedMill Ha N9i 60.000 25.000 20.000 18.000 Dabaco Bifc Ninh 60.000 30.000 30.000 30.000 Guyomarch HaNoi 30.000 30.000 20.000 40.000 Proconco HaiPhong 180.000 90.000 100.000 120.000 Jafta comfeed-Vinapoult VInh Phtl 36.000 20.000 27.000 60.000 Nhi.i'ng NSX n9i dja khac 40.000 86.000 241.200

HCM CP Livestock U6ng Nai 300.000 270.000 240.000 270.000

CP (Aqua Feed) U6ngNai 48.000 10.000 15.000 30.000

CP Ti~n Giang Ti~n Giang 300.000 0 30.000 60.000 Cargill U6ng Nai 200.000 180.000 160.000 280.000 Chinfon U6ng Nai 200.000 76.000 70.000 144.000 Cty Nong nghic$p Dai Loan B Du'dng 120.000 70.000 45.000 54.000 Cong ty du'ong Dai Loan BDu'dng 100.000 20.000 34.000 36.000 Uni President B Du'dng 60.000 0 36.000 60.000 Cheil Jedan Long An 120.000 30.000 45.000 60.000 New Hope HCM 200.000 30.000 40.000 45.000 Gia dm Vic$t Thai HCM 80.000 30.000 30.000 30.000 Vifoco HCM 35.000 30.000 30.000 30.000

An Phu HCM 50.000 50.000 18.000 21.600

Quang Vinh HCM 264.000 80.000 130.000 156.000 Lai Thieu B Du'dng 120.000 60.000 120.000 144.000 Thanh Cong B Dttdng 40.000 40.000 40.000 Long Chau Song Be 80.000 30.000 100.000 120.000

Thanh Hung Be'n Tre 36.000 36.000 36.000

t Ta'n L<;ii Be'n Tre 0 12.000 36.000 Nha san xua't n9i dja khac 200.000 391.200 495.200

Trang: 4

Tilng 1.326.000 1.704.200 2.202.800

PhuMy Pro co nco B6ng Nai 300.000 290.000 150.000 180.000

C~n Meko Feed Mill C~n Thd 10.000 10.000 10.000 10.000 The!

NM TAGS C~n Thd C~n The! 18.000 15.000 15.000 15.000 Afiex An Giang An Giang 20.0000 25.000 48.000 50.000

(Ngu8n: Trfng hr;p tit so' li~u digu tra thj tnt&ng cua Cong ty Cargill niim 2002)

sv gia tang san h.tqng thuc an gia sue qua cac nam (J bang tren phffn nao th€ hi~n r6 slf phat tri€n ciia nganh chan nuoi mtoc ta, d6ng thoi ciing cho chung ta tha'y muc d() gia tang C(;lnh tranh giua cac ddn Vi trong ci'ing nganh san XUfft thuc an gia SUC

3.1 Mot s6 dac diim ciia b~p va khoai m'i nguyen lieu trong slm xua't thti'c

an gia sue:

3.1.1 Dac diim chung va dac diim v~ ty le sti' dung:

Lo~i nguyen li~u thuong duqc dung nhi~u nha't trong san xua't thuc an gia sue d6

la cac lo~i h~t ngii c6c nhu' Ilia, b~p (ngo), cac lo~i cay c6 cii giau tinh b()t nhu khoai ml (s~n) khoai lang va cac ph\1 phffm che' bie'n ciia chung Trong d6,

b~p va khoai ml la duqc xem la la hai nguyen li~u chinh, d~ tr6ng, c6 ty 1~ sll' dl.)ng kha cao so voi cac lo~i nguyen li~u khac trong san xua't thuc an cho gia sue

B~p va khoai mlla hai nguyen li~u thu()c nh6m thuc an cung ca'p nang luqng cho gia dm, gia sue Bay duqc xem la nh6m thuc an cd ban, chie'm til 60% i 80% luqng nguyen li~u duqc sii' dvng d€ san xua't thuc an gia sue Thong thu'ong ty 1~

protein tho cua nh6m nay (j du'oi 20% va Xd tho du'oi 18% Cac lo(;li thuc an cho gia dm, gia sue du'qc san xua't tu nguyen li~u b~p va khoai ml c6 th€ ho~c (j

d~ng roi (d~ng b9t, nghi~n manh ) (j dC;lng tho, dC;lng d6ng vien, hay (j d~ng h6n hqp tinh, h6n hqp hoan chinh va d~u nh~m cung ca'p va dam bao dii dinh du'ong cho cac lo~i v~t nuoi

a D6i v6'i diy b~p:

Trang: 5

B~p la lo~i thuc an tinh giau cacbonhydrate, la ngu6n cung ca'p thuc an h~t chu ye'u cho v~t nuoi va cling la nguyen li~u chinh dung lam thuc an u chua

Hi~n nay c6 nhi€u giO'ng b~p dang dti<JC tr6ng (J nu'oc ta, cac giO'ng nay cho h~t

voi nhi€u mau s~c khac nhau nhu' vang, tr~ng, do B~p chua khoang 720- 800 gram tinh b9tlkg cha't kho, ham lu'<Jng cac cha't xd trong b~p l~i c6 ty 1~ ra't tha'p Ham lu<Jng protein tho trong b~p bie'n dong IOn, thong thuong tu 80 - 120 gram/kg tuy thUQC va tung lo~i giO'ng Ty 1~ cha't beo trong h~t b~p tu'dng dO'i cao, chie'm tu 4- 6% va chu ye'u la t~p trung trong mffm b~p Chinh vl the', b~p

du'<Jc xem la diy thuc an c6 gh1 tri cung ca'p nang lu'<Jng cao cho gia dm, gia sue cac lo~i 'd~t muc gia tri nang lu'<Jng trao d6i ra't cao, tu 3.100- 3.200 kcallkg Tuy nhien lti<Jng protein trong b~p vftn tha'p hdn so voi nhu du cua gia sue, d~c

nguyen tO' khoang, khi canxi chi chie'm khoang 0.03%, kali 0.45%, mangan chi chie'm 7.3mg/kg, d6ng 5.4 mg/kg Chinh vl the', ham lti<Jng b~p dung trong thuc

an tinh, thuc an h6n h<Jp du'oi d~ng b9t hay vien cho khffu phffn an cua cac

Cha't lti<Jng cua h~t b~p dung lam thuc an gia sue cling thay d6i tuy theo trQng lu'tjng rieng (g/1) cua h~t H~t to va trung blnh ta't ye'u c6 gia tri dinh dtiohg cao

cffm cho thit va trung Tr9ng 1u<Jng rieng cua b~p chie'm tu 680- 820 g/1 va du'<Jc xe'p la h~t to khi 1 lit n~ng hdn 700 gram, h~t trung blnhtu 650 -700 gram va h~t

nho khi duoi 650 gram

Gia sue, gia dm tieu h6a ra't tO't cac cha't dinh dtiong trong h~t b~p thong thtiong

ty 1~ tieu h6a d~t xa'p xi 90% Ne'u su d1,1ng thuc an tho, b~p thu'ong du'<Jc cho an dttoi d~ng nghiSn: nghiSn tho cho tdiu, bo, CUll ; min cho heo va manh cho gia cffm Ne'u si't d1,1ng b~p duoi dc:.mg h6n h<;Jp thuc an vien trong chan nuoi ga, nha't

la trong chan nuoi ga thit, ngttdl ta l~i thttong nghiSn thuc an vien duoi d~ng

manh ra't nho CJ gia dm, manh c6 kich thttoc tit 3-5 mm la tO'i da, con vH~n thl

to hdn, khoang tu 3-10 rnm

B~p dti<Jc su d1,1ng voi m9t ty 1~ xac dinh trong che' bie'n thuc an du'oi d~ng h6n h<Jp tinh hay h6n h<Jp hoan chinh Cac lo~i gia sue - d~c bi~t 1a heo - va gia cffm su dl,lng b~p va cac phl,l pha'm xay xat lam ngu6n cung ca'p nang 1u'<Jng chinh, va c6 khi ty 1~ b~p trong khffu phffn che" bie"n thll'c an len de'n 90%

d nu'oc ta b~p du'<Jc bie't de'n trong che' bie'n thuc an gia sue khong nhung la nguyen li~u c6 kha nang cung ca'p nang lti<Jng cao, rna b9t b~p con dti<Jc xem nhu' la m9t phffm mau tl! nhien, c6 kha nang cung ca'p cac s~c tO'- d~c bi~t la s~c

t6 vang tl! nhien phu h<Jp voi thi hie'u cua ngu'oi dan

Trang: 6 ··

B~p vang chua nhi~u caroten va cac s~c t6 khac, do d6, trong chan nuoi gia dm, san phffm tu b~p thu'ong giup cho long do trung c6 mau vang hdn va chan cac , lol;l.i gia dm cling c6 mau vang dvP· Day la mot trong nhung d~c di~m giup b~p

va cac san phffm che' bie'n tu b~p du'<;Jc cac nha may su dvng trong khffu phffn che' bie'n thuc an gia sue nhu' la mot phffm rna u tl,i nhien, mang gia tri dinh du'ong cao Ngoai ra, trong chan nuoi cac lol;li gia sue khac nhu' heo, bo bot b~p con giup cho mo va sua cua cac lol;li nay c6 mau d~c tru'ng, du'<;Jc ngttoi tieu dung ra't u'a chuong

b Do'i v6'i khoai mi:

E>~c di~m chung cua nh6m thuc an eli - d~c bi~t d6i voi eli khoai ml - la chua

nguyen t6 khoang da ltt<;Jng, vi ltt<;Jng nhttng ll;li giau tinh bot (76.21% 77.24%), dttong va ham ltt<;Jng xd tha'p

-E>i~m quan tnmg rna chung ta khong th~ khong nh~c de'n d6 la eli khoai ml tu'di

bao cua eli khoai ml bi pha buy do dt hay thai x~n lat, doc t6 nay bi cac enzym hol;lt h6a va san sinh ra acid cyanhydric (HCN) tl,i do Acid nay ra't doc cho gia sue, ne'u n6ng do cua acid nay trong khoai ml tha'p, thl se lam cho gia sue ch~m

IOn va kha nang sinh san kern Ne'u ham ltt<;Jng acid nay trong khoai ml cao, gia sue khi an phai ra't c6 th~ se che't dot ngot Thong thttong ham ltt<;Jng acid HCN trong khoai ml d~ng cao hdn nhi~u so voi ham ltt<;Jng HCN trong khoai ml ng9t Tuy nhien, ham ltt<;Jng acid HCN trong eli khoai ml ll;li giam di dang k~ ne'u eli khoai ml dtt<;Jc phdi dttoi n~ng m~t troi hay dtt<;Jc na'u chin va sa'y kho Chfnh vl the', d~ dl;lt hi~u qua dinh dttong trong khffu phffn thuc an cho gia sue, phffn IOn cac nha may che' bie'n thuc an cho gia sue su dl,lllg khoai ml va cac san phffm che' bie'n cua khoai ml CJ dl;lng da du'QC hffp, xay nghi~n thanh bot r6i dem di ep, hay

x~n lat phdi kho Trung blnh trong khoang 1 kg cha't kho chua 22 - 28 gram protein, 3 - 4 gram cha't beo va 650 gram tinh bot trong eli khoai ml ngQt va 850 gram tinh bot trong eli khoai ml d~ng

Khoai ml c6 hi~u qua r5 r~t d6i voi gia sue nhai ll;li dang cho sua va (J thoi ky v6 beo, nhu'ng ne'u su dvng trong chan nuoi heo va gia dm thl khffu phffn thuc an nha't thie't c~n b6 sung them cac lol;li thuc an giau protein va cac cha't khoang Khoai ml du'QC dung (J mot d 1~ thich h<;Jp trong khffu ph~n che' bie'n thuc an gia sue, thong thu'ong khong qua 10% d~ nuoi gia dm, khong qua 30% d~ nuoi heo

va 40% -70% tinh theo gia tri nang lu'qng cua khffu phffn d~ nuoi v6 trau bo

Cd khoai ml thttong dttqe su dt,mg cho bo, heo, va gia dm an dttOi dl;lng tho ho~e tttdi D~e bi~t eli thttong dtt<;Je dung nhi~u nha't la dttoi dl;lng x~n lat ho~e khue

Trang: 7

phdi kho, va khi dung thl dtt<;1c nghi~n thanh b<)t B<)t khoai ml c6 d<) ffm tu 12.5

- 13.5 %, protein tu 1.8- 3%, beo 0.3- 0.4%, cha't xd tu 1.5- 4.2%, chie't cha't khong d~m tu 76- 81.5%, trong d6 tinh b<)t chie'm de'n 68% B<)t khoai ml chua ra't H cha't khm1ng, chi tu 1.3 - 3.3%, trong d6 Ca khmlng 0.07 - 0.09% va P khming 0.05 - 0.09% Tuy nhien cac dttong cha't cua eli khoai mll~i kha de tieu h6a, d~t gia tri trao dch nang ltt<;1ng khmlng 1.350- 1.805 kcalo/kg Cu con dttqc

su dt,mg d~ san xua't tinh b<)t cha't ltt<;1ng cao - la m<)t trong nhii'ng thlfc li~u kha ph5 bie'n hi~n nay ra't dttqc cac nha may u'a dung trong qua trlnh che' bie'n cac

Bang 2: Ty 1? si't d11-ng toz da cua mqt sf/ nguyen li?u trong thuc iin hBn hf/p cho gia

~ ,

cam, gza sue

Ten th(pc an Ty 1~ toi cia Ten th(pc an Ty 1~ toi cia

Th(rc an giiw nang lll'C)'ng

- Cao IU'D'ng (hC;lt sam) 10-20 -Cam lua ml 10-15

- Cao IU'D'ng {hC;lt tr~ng) 25-40 - BC)t khoai mi 10-20

- Kho d~u bong (khll' gossipol) 5 - B¢t nh¢ng t~m 6

(Ngubn: Vi?n chan nuoi mi~n Nam 2002)

Trang: 8

3.1.2 Dac di~m v~ t6n trii' va che' bie'n:

Cling voi vi~c san xua't thuc an gia sue tren d6ng ruong, nh~m tang ngu6n thuc

an cho gia sue thl vi~c t6n trii' va che' bie'n thuc an la nhii'ng khau he't sue quan trQng, khong thS tach roi trong toan bo va'n d~ giai quye't thuc an gia sue

Thien nhien Vi~t Nam kha thu~n l<;Ji cho vi~c san xua't thuc an gia sue Nhu'ng hlnh nhu' bao gio cling v~y, cling voi thu~n l<;Ji cit phai g~p nhii'ng kho khan, nha't

la (J cong do<;1n sau thu ho<;1ch, sau khi che' bie'n, va kho khan hdn ca phai kS de'n cong do(;ln t5n trii', bao quan

Phfin IOn cac nguyen li~u cung ca'p nang lu'<,:Jng cho thuc an gia sue la cac san phffm tu nong nghi~p nhu' biip, khoai ml, d~u nanh , do do thoi gian t5n tril' cac lo(;li nguyen li~u nay phl;l thUQC ra't nhi~u vao qua trinh sd che' Cac san phffm sd che' tu biip, khoai ml mu6n co thoi gian t5n tru lau thl ta't ye'u phai du'<;Jc bao quan ra't d~c bi~t

Chfnh vl the', dl,l' trii' t6t thuc an la nh~m bao dam de'n muc cao nha't cac du'ong cha't trong thuc an va giam de'n muc tha'p nha't sl,l' t6n tha't thuc an trong qua trinh

si't dvng lau dai M~t khac, dl,l' tru t6t con gop phfin lam thay d6i phffm cha't thuc

Che' bie'n thuc an theo nghia hyp la nh~m thay dtSi thuc an v~ hlnh thuc, v~ phffm cha't du'oi tac dong cua cac ye'u t6 v~t ly, hoa hQC va sinh v~t hQC Theo khai

an mOi b~ng phu'dng phap hoa hQC, sinh hQC trong cong nghi~p £>~c bi~t trong qua trlnh xay dl,l'ng nganh chan nuoi hi~n d<;li thl va'n d~ che' bie'n thuc an gia sue l<;li cang quan trQng, nha't la vi~c che' bie'n thuc an h6n h<;Jp cac lo(;li

Ben C(;lnh do thl che' bie'n cling lam thuc an ngon hdn, khffu phfin nuoi d§y du duong cha't hdn, gilip cd thS gia sue de tieu hoa va ha'p thu t6t cac cha't dinh duong Che' bie'n thuc an t6t se gop ph§n lam tie't ki~m thuc an, t~n dvng du<;Jc

tri~t dS cac ngu5n thuc an phong phu cua dia phudng, gop ph§n phat triSn cung nhu' tang nang sua't va l<,:Ji nhu~n trong chan nuoi

Ph§n Ion (J cac nha may che' bie'n thuc an gia sue hi~n nay, kho silo Ia lo<;1i kho hoan chinh nha't vOi cac h~ th6ng thong hdi, thong gio du'<;Jc dung dS t6n trii' cac nguyen li~u dffu vao f>6 la lo<;1i kho co ca'u t<;1o d<;1ng 6ng hlnh trv, cao khoang 30

- 35 m, lam b~ng kim lo<;1i hay betong c6t thep, day co hlnh chop Vi~c n<;1p va Iffy thlfc Ii~u, cling nhu' vi~c ki0m tra nhi~t do va oi~u chinh ifm do o~u ou'<,:Jc tlf

d()ng hoa mot ph§n ho~c cd giOi hoa toan b() Di~u nay giup cho b~p khoai ml nguyen li~u noi rieng va cac san phffm, phl;l phffm nong nghi~p noi chung c6 kha nang du'<;Jc bao quan Iau dai va khong bi ma't dinh duong

Trang: 9

a Do'i v6i bilp:

C6 nhi€u ye"u t6 anh hu'dng de"n st! bie"n d6i cua h~t b~p nguyen li~u, nhung ffm d<), nhi~t d<), con trung va vi sinh v~t la nhung ye"u t6 co ban nha't phiii thuong xuyen theo d6i, di€u chinh va giu gln trong qua trlnh bao quan

H~t b~p thu ho~ch dung thoi diSm, d~t d9 ffm khoang 30 -32% la t6i ttu, tie"t

D9 ffm cua bcip h~t cho phep nh~p kho dS t6n tru Hiu la til' 12- 15% Nhi€u thlfc

quan an toan dai ngay tru'oc khi dtt<;1c dem nghi€n xU' ly, hay che" bie"n thanh cac

nguyen, do d6 chi nen nghi€n tru'oc trong thoi gian ngcin, thuong khong qua 2 than g

Bie"n d6i nguyen li~u bfip trong san xua't thuc an gia sue c6 thS du<;1c biSu di~n

1

E>~u vao b~p kh6 -7 Lam kh6 Wi du di6u ki~n -7 Lam ngu()i

CJ nu'oc ta vv mila thu ho~ch bfip thuong la vao mila mu'a, do d6 h~t bfip thuong c6 d9 fim cao Do d6, dS bcip c6 thS t6n tru Iau, kh6ng bi hu va ma't duong cha't, giam d9 fim trong h~t bcip c6 thS du'<;1c thlfc hi~n theo cac phu'ong phap sau:

- Phoi n~ng: day la phu'dng phap kha ph6 bie"n d6i voi nong dan, phu h<;1p voi san ltt<;1ng bcip thu ho~ch C1 s6 ltt<;1ng nho Thoi gian phdi tuy thu<)c vao thoi tie"t va d9 ffm cua h~ t

chi thfch h<;1p khi h~t c6 d9 ffm tha'p

b Do'i v6i khoai mi:

Vi~c bao qm1n khoai ml tuoi c6 nhi€u kh6 khan, t6n kern, va cling chi c6 thS bao · qm'in trong thoi gian ngi\n Do d6, ngoai bi~n phap ii chua la khoai ml, chung ta vfin c6 thS bfit g~p m<)t bi~n phap hay dtt<;1c thlfc hi~n d6i voi cu khoai ml d6 la

so che" khoai ml thanh lat r6i phoi ho~c sa'y kho

Trang: 10

• Sd che' va phdi: khoai mlhH ne'u phdi keo dai 3 - 4 ngay thl hit d€ bi chua, m6c, lam giam cha't htqng, tuy nhH~n ta l~i kho phdi kha du'Qc trong mot ngay

du n~ng th~t t6t di nua Vl v~y, khoang 2 ngay la thoi gian t6i u'u d~ thl;l'c hi~n

• Bao quan trong kho: khoai ml x~n hit kha co do hong trong d6ng ra't IOn, ty 1~

khoang 60- 70%, l~i hut a'm nhanh, la mai tru'ong t6t cho vi sinh v~t va sau

h~i phat tri~n Do do, d~ dam bao cha't lu'Qng cua lat khoai inl, khi bao quan

ta dn tuan theo tri~t d~ 3 nguyen t~c:

- Kho rao dffy du: do ffm dn duoi 11% Ne'u trong qua trlnh bao quan, do ffm tang, thl nha't thie't nen dem phdi, sa'y l~i cho de'n khi a'm do du'Oi 11% Lat khoai ml kha khi g~p a'm d& bi m6c Trong truong h<;Jp nay, taco th~ dung lu'u huynh d6t cha y d~ hun

- Ep ch~t tung lOp: trong qua trlnh t6n tru, nha't thie't phai ep ch~t tung lOp d~

giam do h6ng, nh~m khO'ng che' sv trao d6i khang khi voi mai tru'ong

- Bit kin hoan toan: kho phai kin, ch6ng duqc do a'm xam nh~p ch6ng du'qc dong v~t va vi sinh v~t pha ho~i d6ng thoi co th~ dap ung duqc yeu du xong hdi khi dn thie't Kho cffn xU' ly cac hoa cha't ch6ng m6c, m9t tru'oc khi

nh~p khoai mllat, hay can san pha'm khac d~ bao quan

c D6i vai thuc an h6n ho'p:

Phat tri~n thuc an h6n hqp t<;1i cac nha may che' bie'n thuc an gia sue (J nu'oc ta

hi~n nay khang nhG'ng co th~ t6i da hoa vi~c sii' d1,mg cac ngu6n nguy~n li~u

thuc an gia sue, k~ ca cac phl,l pha'm cua cang nghi~p che' bie'n, nang san thl;l'c pha'm, rna con cho phep phat tri~n san xua't cac san pha'ni chan nuai theo cac dinh hu'ong cffn thie't, tie't ki~m du'QC nhi~u lao dong Va rut ng~n du'QC thoi gian chua'n bi thuc an

Thuc an h6n hqp khang nhG'ng co cha't lu'qng cao, rna con co vi trf ra't quan tr9ng trong dinh du'ong dong v~t, nha't la d6i voi heo va gia dm Nang dan thu'ong san xua't cac lo~i ngfi c6c, khoai ml x~n lat da sd che' cung ca'p cho cac nha may va mua l~i thuc an h6n hqp Ngay nay, thuc an h6n hqp chie'm mot phfin quan trQng trong toan bo chi phi cua nganh chan nuai

£>~ nang cao hi~u qua sii' dl,lng du'ong cha't cua thuc an h6n h<;Jp cac lo~i du'oi d<;1ng roi, d<;1ng min hay thuc an tinh hoan chinh nguoi ta cfing co th~ dong vien chung Vu the' cua thuc an h6n h<;Jp dong vien la no sco thoi gian dl;l' tru dai ngay hdn so voi d~.mg roi

San phffm thuc an h6n hqp cua cac nha may che' bie'n thuc an gia sue du'qc dong g6i theo quy each chua'n, bao bl thich hqp trong v~n chuyen, thuc an che' bie'n c6

sl,I' ph6i h<;Jp cua cac cha't bao quan, ch6ng m6c voi thoi gian t6n trfi' xac dinh giup san phffm luon du'<;JC tieu thlJ dung trong khoang thoi gian du'<;Jc SU dvng

nay

3.1.3 Dac diim trong van chuyin:

tfch kho ra't IOn Do d6, trong nganh che' bie'n thuc an gia sue, cac nha may nhln

dia di~m khac nhau nhiim d€ dang hdn cho vi~c v~n chuy~n, thu mua ciing nhu'

t6n trfi' cua chfnh nha may mlnh

H~ th6ng v~n chuy~n n¢i b¢ nhii'ng nguyen li~u d~u vao c6 th~ dtt<;Jc bi~u di€n

thong qua sd d6 sau:

Hinh 1 :Hi thrfng vljn chuyin UQi bQ nguyen liiu dtlu viw cua nha may thuc iin gia sue

ban

V(ln chuyin nr)i br)

Nha may san xua't

V(ln chuyln trt!c tie'p

Trang: 12 -·

trung gian

Do nguyen li~u cho thll'c an gia sue phffn IOn la nhfi'ng san phffm va ph\! phffm nong nghi~p nen ke' ho~ch thu mua nguyen li~U bi anh huang nhi~U de'n mua V\} ding nhu cac vung nguyen li~u khac nhau (vung nguyen li~u xa se lam tang chi phi v~n chuy6n)

Phffn IOn cac nha may che' bie'n nguyen li~u thll'c an cho gia sue hi~n nay d~u

xay dtfng cho rieng mlnh cac h~ th6ng kho nhu sau:

• He th6ng kho 12huc vu thu mua, ban hang: day la h~ th6ng nhfi'ng kho n~m

gffn vung nguyen li~u tudi nhu d6ng b~ng song Ctl'u Long (thu mua g~o b~p

khoai ml ) ho~c gffn Cang nh~m phvc vv cho nhfi'ng nguyen li~u nh~p khffu Ben c~nh do con co mot s6 kho n~m gffn thi truong tieu thv d6 t6n trfi' cac

• He th6ng kho tai nha may: nhfi'ng nha kho nay co th6 coila nhfi'ng kho trung gian Day la nhfi'ng kho co chll'c nang trung chuy6n va di~u hoa nhfi'ng nguyen li~u dffu vao, cfing nhu cac san phffm dffu ra CUa nha may d6 tie'p t\}C de'n cac qua trlnh san xua't va luan chuy6n khac

Voi d~c di6m cua Vi~t Nam ta hi~n nay, phan vung quy ho~ch va b6 trf cay tr6ng chua du<;jc chu trc;mg thich dang, cac vung chuyen tr6ng con n~m rai rae, san lu<;jng khong nhi~u va h~ th6ng phan ph6i chua du<;jc du<;jc quan tam dung mll'c nen vi~c xay dtfng h~ th6ng kho nhu v~y phffn nao da giup cac nha may tie't ki~m du<;jc ra't nhi~u chi phi trong v~n chuy6n

3.2 Y nghia cua viec dam bao cac nguyen lieu dftu V~lO trong qua trlnh san xua't:

San xua't thll'c an chan nuoi, ciing nhu cac nganh khac, phai d6i di~n voi vo s6

va'n d~ San xua't tie'p thi, chi phi lao dong, v~n chuy6n, cha't lu<;1ng cua nguyen

moi nhu quan ly hang t6n kho dung h~n san xua't kiP thoi va quan ly qua may tfnh dang tra thanh thong d1,1ng khong chi a cac nha may san xua't thll'c an IOn rna con a ca cac trang tn;1i gia dlnh Ta't ca cac khai ni~m moi tren d~u cling th6

trong pha tron cac nguyen li~u dffu vao theo tung cong thll'c xac dinh du<;jc cac nha may, cong ty ra't chu trQng Tuy nhien, vi~c ki6m soat chinh xac dffu vao cua tung lo~i nguyen li~u theo dung ty 1~ cho nhi~u lo~i thll'c an gia sue khac nhau la mot vi~c lam kha phll'c t~p

Dam bao cac nguyen li~u dffu vao trong qua trlnh san xua't khong phai la mot

vi~c lam don gian, d~c bi~t la d6i voi cac nha may thuc an gia sue Do co qua

nbi~u lo~i nguyen v~t li~u khac nhau nhu b~p tudi, b~p h~t bot b~p khoai ml

x~n lat, di calcium phosphate b6 sung khoang du<;1c thu mua voi s6 lu<;1ng ra't

Trang: 13 -·

IOn, hay thuong du'<Jc mua duoi d<;1ng hang roi (bulk cargo - do s5 hrqng IOn khong xe'p va container khi mua hang) nen vi~c dam bao s5luqng nguyen li~u

thich h<Jp, h~ th5ng kho chua dl;lt hi~u qua ra't du<Jc cac nha may che' bie'n thuc

• £>6i voi nguyen li~u da lu'<Jng, hay du'<Jc mua duoi d<;1ng hang roi, hang khong c6 bao bi: hffu he't cac nha may d€u xay dvng rieng cho minh h~ th5ng cac silo hinh trl,l c6 dung tfch xac dinh,, du'<Jc chia thanh cac muc khac nhau, va dung d€ chua cac nguyen li~u nhu' ta'm, b~p khoai mi cac lol;li E>i€u nay se giup cho cac nha may che' bie'n thuc an gia sue d~ dang hon trong vi~c quan ly s5 lu'<Jng cac nguyen li~u dffu vao cho qua trinh san xua't ciia chinh nha may minh

Tom lr;ti, !lnh hinh cr;mh tranh gay gdt giila cdc nha may che' bien thuc an gia

I

sue trang thai gian hi~n nay cang lam gia tang tfnh h~ thffng trang quan ly - dr;ic

bi~t la vi~c kiim sadt nguOn nguyen li~u ddu vaa cha qud trinh san xuO:t Vi~c h(lp

ly h6a day chuygn san xua't, to'i thiiu h6a chi phf trang san xua't, phan phffi, c6 nhilng chien lu(lc tOn kha, vfjn chuyin nguyen li~u va san phdm thfch h(lp ngay cang trc3' nen vo cung quan tn;mg tf[i cdc cong ty, nha may C6 thi n6i, vi~c gia tang SUe Cf[nh tranh trang san phdm Va thu hut ngay cang nhigu khdch hang figm nang dii trd thanh vO:n dg song con cua m6i nha may hi~n nay

Trang !lnh hinh d6, vi~c nghien cuu quan ly nguOn nguyen li~u ddu vaa m9t each thfch h(lp se giup cdc nha may giam thiiu dU(Ic nhilng chi phf nhu tOn kha, w]-n chuyin, giup m6i nha mdy c6 thi san xua't dung va du cdc lafl,i thuc an che' bie'n, thuc an gia sue h6n h(lp cua minh thea thai gian va ljch trinh dii djnh

Trang: 14

CHUUNG 2: NHU CAD VA TINH HINH PHAT THIEN CUA NGUON

NGUYEN LI~U SAN XUAT THUC AN GIA SOC 0 NliOC TA

SUC (J NUOC TA TRONG NHUNG NAM TOI:

Trong vong 5 nam trd l~i day, nong nghi<$p mtoc ta da c6 nhung bu'oc phat tri€n kha

to~tn di<$n, d~c bi<$t trong ca tr6ng tr9t lfrn chan nuoi Mt.tc tieu phat tri€n cd ca'u kinh te' nong nghi<$p cua nu'oc ta trong nam nay voi tr6ng trQt chie'm 72%, trong d6 cay nong nghi<$p- d~c bi<$t la cac lo~i cay hoa mau va cay c6 eli-da cung ca'p phffn nao cho thuc an gia sue chie'm khoang 25% ; chan nuoi chie'm 24% va cac nganh khac chie'm 4% T6c do tang tru'dng trong ca chan nuoi va tr6ng tr9t Ia kha 6n dinh, tu 4,0 de'n 4,5%/nam Voi mt.tc tieu nh~m d~t du'QC mot nen nong nghi<$p hang h6a phat tri€n ben vfi'ng, hi<$u qua theo huang hi<$n d~i h6a va cong nghi<$p h6a, chung ta khong th€ khong u'u tien phat tri€n chan nuoi Hdn nua, trong nong nghi~p, san xua't tr6ng trQt va chan nuoi l~i c6 m6i lien h~ ra't ch~t che voi nhau va h6 tr9 cling nhau phat tir€n

1.1 Anh huO'ng ciia su phat triin chan nuoi nu6'c ta do'i v6'i su phat triin ciia nganh san xua't thuc an gia sue:

Nhung nam vua qua, slf tang tru'dng cua nganh chan nuoi Vi<$t Nam la ke't qua chu ye'u cua slf gia tang s6Iu9ng dffu con gia sue, gia dm Nang sua't chan nuoi gia sue (j nu'oc ta tuy c6 tang, song vfin con (j muc do ra't tha'p

Theo s6li<$u th6ng ke cua Bo nong nghi<$p va phat tri€n nong thon, blnh quan 10 nam 1990 - 2000 so voi blnh quan 5 nam tru'oc d6, nganh chan nuoi nu'oc ta phat tir€n voi t6c do kha cao, trong d6 dan heo tang 20%, dan gia dm tang 25%, dan trau bo tang khoang 8%, voi san lu'Qng thit bon xua't chu6ng cling tang kha cao,

d~t 25% va san lu'Qng trung cling tang khoang 33%

Ta c6 th€ di€m sd lu'QC Slf gia tang ve s6 lu'Qng dan gia sue, gia dm cua nu'oc ta qua cac nam thong qua bang sau:

Bang 3: Dim gia sue, gia cain cua cd mtfJc qua cac niim

(Ngu6n: Ttfng hr;p so' lifu cua Vifn chan nuoi- nam 2002)

Qua bang tren ta c6 th~ tha"y r6 s6ltt<;Jng heo, gia cffm va trau bo nuac ta tang kha nhanh f)6 la nho n<)i h,tc cua ban than ngfmh chan nuoi va tac d<)ng tfch ct,tc cua san xua't ludng tht,tc ciing nhu cay tr&ng du<;Jc dffy m<;tnh Trong phat tri~n chan nuoi, thuc

an chfnh la ye'u t6 hang dffu Ta hay phan tfch di~n bie'n v~ tlnh hlnh chan nuoi nuac

ta trong nhfi'ng nam gffn day d~ c6 th~ them hi~u r6 nhfi'ng anh hu<Jng cuast,t phat

• D6i vOi chan nuoi heo (ldn): nhu cffu thit trong nuac <J nhfi'ng nam vita qua, nha"t

la thit heo tie'p tl,IC tang kha do muc tang tru<Jng kinh te' d<;tt muc cao va dtj bao vfin con tie'p tl,IC tang cao trong nhfi'ng nam tie'p theo Chfnh vl the', chan nuoi heo

da phat tri~n kha m<;tnh va phat tri~n <J hftu he't cac vung, ling vai s6 lu<;Jng la 21.765.900 con vao nam 2001, tang khoang 7.7% so vai nam 2002, va t6c d<) tang d<;tt 6.4% vao nam 2002 so vai nam 2001 (j cac d!a phudng con hlnh thanh cac dt,t an h6 tr<;J cac h<) chan nuoi IOn, si'r dl,lng cac con gi6ng c6 cha"t lu<;Jng cao, quy trlnh chan nuoi theo huang cong nghi~p, dam bao an toan dich b~nh va nang cao hi~U qua chan nuoi, lam ra san phffm tfJt phl,IC Vl,l nhu cffu trong nuac Va XUfft khffu

• D6i vOi chan nuoi gia cftm: <J kh~p m9i mi~n da"t nuac trong cac nam vita qua da phat tri~n cac hlnh thuc chan nuoi gia cffm theo huang cong nghi~p, ga tha vuon ban chan tha, chu ye'u tren hlnh thuc trang tr<;ti tren cd sC1 si'r dl,lng gi6ng mai nang sua"t cao, cha"t lu<;Jng thit va trung cao, si'r dl,lng phftn IOn cac lo<;ti thuc an cong nghi~p, bao dam an toan v~ sinh thu y Dt,t kie'n de'n nam 2005, s6lu<;Jng gia

c~m trong nuac ta se vao khoang 320.000.000 con, va con s6 nay de'n nam 2010

se Ia khoang 400.000.000 con, We tang gftn 72% so vai nam qua

• D6i vai chan nuoi trau bo: nhfi'ng nam vita qua da dffy nhanh tie'n d<) tht,tc hi~n

sinh h6a dan bo, tang nhanh dan bo n€n d~ phat tri~n dan bb thit cha"t lu<;Jng cao,

bo huang sua, va ke't h<;Jp ch9n l9c phat tri~n cac giO'ng bo dia phudng t6t Ben qph d6, vi~c nang cao tffm v6c, th~ trQng dan trau cay keo ciing da ra"t du<jc chu

Trang: 16

tn~ng, ciing nhu' vi~c chQn t(;lo va phat tri@n dan trau huang thit cha't ltt<;Jng cao ciing la m<)t trong nhung vi~c dtt<;Jc quan tam hang ditu

Theo s6 li~u cua B<) Nong nghi~p va phat tri@n nong thon, nam 2002 la nam chan nuoi c6 bu'oc tang tru'dng cao, d<;1t tai 9.9%, cao nha't k@ tu tru'oc de'n nay

Dt! bao nam 2003 va cac nam tie'p theo, chan nuoi tie'p ti,IC phat tri@n ra't m(;lnh

me VI StiC mua tie'p ti,IC tang cao, nhu cffu V~ thit CUa ngu'oi dan, k@ eel nong thon

va thanh thi se ra't IOn f)~c bi~t, trong linh VlfC xua't kha'u, theo BQ thu'dng m(;li, nam 2003 Nh~t Banda d6ng y du'a nu'oc ta vao danh sach du'<jc xua't khfiu thit gia citm vao thi tru'ong nu'oc hQ Day la m<)t tin hi~u ra't l<;1c quan cho Vi~t Nam vl

gia ban ciing se d~c bi~t cao

Btl'ng tru'oc tlnh hlnh phat tri@n cua nganh chan nuoi nhu' v~y, nhu du v~ nguyen

nhung nam tOi, ta't ye'u ciing gia tang ra't m(;lnh me Va theo Chu tich Hi~p h<)i thtl'c an chan nuoi Vi~t Nam thl dlf bao nam nay, nganh thtl'c an chan nuoi se dn m<)t lu'<;Jng thtl'c an chan nuoi n6i chung va thtl'c an chan nuoi cong nghi~p n6i rieng khGng 16 Hi~n nha nu'oc ta da c6 khoang 260 co sCi che' bie'n th(tc an chan nuoi, voi hon 130 nha may san xua't thtl'c an gia sue Ion va tren 100 co sCi che' bie'n nho, nhu'ng nu'oc ta v~n dang khuye'n khich m(;lnh me hon nii'a caq doanh

cac don vi trong nu'oc ditu tu', san xua't va che' bie'n thtl'c an chan nuoi t(;li Vi~t

Nam

Chinh vl the', hon luc nao he't, nhu du v~ cay nguyen li~u cho thtl'c an chan nuoi,

qua, va d~c bi~t la tang nhanh trong ca nhii'ng nam ke' tie'p

1.2 Nhu cffu ngu6n nguyen lieu cho san xua't thuc an gia sue lJ mi6'c ta trong nhfi'ng nam t6'i:

1.2.1 Do1 v6'i diy bi\p

Dt! bao thi tntong trong nu'oc v~ bap nguyen li~u nhii'ng nam ke' tie'p se ngay cang tang, ta't nhien t6c d<) tang thich tl'ng voi t6c d<) phat tri@n cua nganh chan nuoi, va tang theo Slf bie'n d<)ng cua nhu cffu V~ thtl'c an gia SUC

Theo s61i~u th6ng ke va mvc tieu d~ ra ct.ia B9 Nang nghi~p va phat tri~n nang

thon, thl dlf do an nhu d u v~ lu'<;Jng ba p si'r d1,1ng lam thtl'c an cho t6ng dan heo, trau bo va gia cffm nu'oc ta u'OC tfnh de'n nam 2005 va 2010 du'QC th@ hi~n qua cac bang sau: (Bang 4)

'fa co th@ tha'y ro, nhu du v~ bap trong san xua't che' bie'n thtl'c an gia sue v~n

dang tang va tie'p ti,IC tang trong nhii'ng nam bap lam

Trang: 17

nguyen li~u che" bie"n thuc an gia sue (J mi'oc ta trong nhung nam qua va cac nam tie"p dap ung du'<jc bao nhieu % so voi t6c do gia tang nay? san lu'<jng, di~n tfch ciing nhu nang sua't nhung nam qua c6 bie"n d6i tich qtc gl khong ? Bieu nay,

se du'<Jc lam r6 hdn qua nhung phffn ke" tie"p

Bang 4: TUng nhu cltu biip cho thftc lin gia sue d(n niim 2010

•'

Khoiln lnlf-C Ddn vi tinh Niim 2000 Niim 2005 Niim 2010

Lu'<;1ng bii p u'oc tinh sll' dt,mg Ngan ta'n 2 396.7 5 940 7 603.2

T6'ng nhu du biip tioc tinh Ngan ta'n 2 830.5 6 528.4 14 921.1

(Ngu6n: T6ng h(lp sd li~u ph7~- !7~-c 1,2,3- Bq Nang nghi~p va phdt triin nang th6n

- ndm 2000)

Theo s6 li~u t6ng h<jp va dt! bao cua Bo nong nghi~p va phat tri6n nong thon nam 2000 va theo dt! bao cua Cvc khuye"n nong va khuye"n Him nam 2000, de"n nam 2005, nhu du thuc an tinh cho chan nuoi xa'p xi 10 tri~u ta'n, trong d6, nu'oc

ta tt! san xua't du'<Jc khoang 7.6 tri~u ta'n, va nh~p ngo~ti khoang 2.4 tri~u ta'n Va theo u'oc tinh cua cac chuyen gia thuc an ve dinh du'ong, nhu du thuc an gia sue

chi dap ung du'<jc khoang 70% nhu du, tUc ta chi c6 th€ tt! san xua't du'<jc khoang tren duoi 14 tri~u ta'n Chfnh vl the", ba:p trong san xua't thuc an gia sue la mot trong nhung nguyen li~u dffu vao c6 nhu du ra't IOn, luon tang nhanh qua cac nam Trong s6 d6, nhu du ve ba:p trong cung ca'p va che" bie"n thuc an cho heo c6

ty 1~ kha cao, chie"m hdn 50% t6ng nhu du, theo s61i~u u'oc tfnh de"n nam 2010 Voi t6c do tang nhanh nhu' v~y, san lu'<)ng, di~n tfch va nang sua't ba:p (J nu'oc ta

se ra't kh6 c6 th6 dap ung du nhu du ve ba:p nguyen li~u cho che" bie"n thuc an gia sue Xua't phat tu ly do nay rna trong nhieu nam qua (J nu'oc ta, vi~c nghien cuu, cai tie"n gi6ng ba:p lai c6 nang sua't va cha't lu'<jng cao, ciing nhu' vi~c nghien

CuU each tr~ng SaO cho d<;tt nang SUfft CaO nhfft tren CclC VUng dfft VOi cclC d~c

di€m ve lo<;ti da't va khf h~u khac nhau, da du'<jc tie"n hanh va du'a vao ung dvng (J

nhieu vung, nhieu tinh trong ca nu'oc Ke"t qua kha quan cua vi~c ung dvng gi6ng ba:p lai mOi da mCJ ra mot thi tntong ra't IOn cho vi~c tieu thu va nghien cuu che' bie'n ba:p nguyen li~u, nh~m dap ung cho nhu du phat tri€n cua nganh san xua't thac an gia sue n6i rieng, va nhu du ve nguyen li~u cho cac nganh che" bie'n n6i chung C6 nhu' the', ta moi c6 the h~n che' du'<;Jc phfin n~to lu'<;Jng b~p nh?p kh§u tll'

Trang: 18

cac mtoc khac, d~c hi~t la tll' Trung Qu6c va tll' My, t1;1o cd h()i giup hap nguyen lit%u c6 thS chie'm l1;1i th! phffn trong mtoc va t(;lo da dS hu'ong tOi th! tru'ong xua"t khifu r()ng IOn

Qua s61i~u thu th?p duqc cua B9 Nong nghi~p va phat triSn nong thon, ta c6 thS tha'y r5, cling voi Slf phat triSn cua nganh chan nuoi (J nu'oc ta, nguyen li~u bap lam thuc an gia sue c6 nhu du ra't IOn, khong chi d6i voi vi~c cung ca'p duoi d1;1ng tho, tu'di cho gia SUC, rna d~c hi~t con dQ'i VOi ca Vi~c t(;lO nen ngu6n bap cha't lu'<;Jng cao, dung dS cung ca'p va che' bie'n cac lo1;1i thuc an h6n h<;1p, thuc an tinh cho cac nha may che' hie'n thuc an gia sue, u'oc tfnh lu'<;Jng hap cung cffp se vao khm1ng gffn 7 tri~u tffn vao nam 2005 va gffp doi vao nam 2010

Chfnh vl the', vi~c quy ho1;1ch vung· tr6ng, md r()ng di~n tfch, chQn gi6ng t6t nh~m

nang cao nang SUfft tr6ng hap, phffn dffu gia tang san lu'<;Jng hap thu hOl;lCh la v!n d~ rfft quan trQng d6i voi nganh nong nghi~p nu'oc ta n6i chung, cilng nhu' nganh tr6ng trQt va chan nuoi n6i rieng

1.2.2 DO'i v6'i diy khoai mi:

Voi d~c di~m de tr6ng va c6 thS thich h<;1p tren nhi~u vung da't khac nhau, cay khoai ml trd thanh m()t trong nhil'ng ngu6n cung cffp quan trQng cho thuc an cho gia sue (J nu'oc ta trong nhil'ng nam qua

Trong linh vlfc cung cffp va che' hie'n thuc an gia sue, cay khoai ml chie'm m()t ty

I~ cao trong nhil'ng nam tru'oc day khi thuc an gia sue che' bie'n cong nghi~p con chua ph6 hie'n Cac nong tr1;1i chan nuoi thuong sll' dvng khoai ml, che' hie'n ddn gian ngay t1;1i nong tru'ong va dung trl}'c tie'p vao vi~c chan nuoi cua mlnh Tuy nhien, ty 1~ khoai ml dung cho che' bie'n t1;1i ch6 ngay cang giam khi nha chan nuoi dffn sll' dljng thuc an gia sue che' bie'n cong nghi~p Thay vao d6 lu'<;Jng khoai

ml cung ca'p cho cac nha may che' bie'n thuc an gia sue du'oi dl;lng xan lat, hay d1;1ng khoai ml cu tu'dingay cang tang cao

S6 lu'<;Jng khoai ml dl,l' kie'n cho san xufft thuc an gia sue cong nghi~p cho tll'ng Io1;1i v?t nuoi duqc thS hi~n qua cac bang sau:

Bang 5 · Tf/ng nhu cd.u khoai mi cho thuc ii.n gia sue

Kholmm'(lc Ddn vi tinh Niim 2000 Niim 2005 Niim 2010

Lu'<;lng khoai ml uoc tinh sii' Ngan ta'n 799 1 980 2 534.4

T6'ng nhu cfiu khoai ml uoc Ngan ta'n 936 2209 2 868 tfnh

(Ngu8n: Sf/ li~u tdng hr;p cua phfttlftlc 4, 5, 6- Bq nang nghi~p va phdt triln nang

Qua d6, ta tha'y t6ng nhu du khoai ml dv kie'n cho san xua't thuc an gia sue tOi nam 2010 la 2.868 tri~u ta'n Trong khi d6 theo s6 li~u t6ng h<;ip cua B() Nang

Voi mile tang tntong nay cua san lu'<;ing khoai ml, chung ta c6 th~ tha'y lu'<;jng khoai ml san xua't trong nu'oc hoan toan c6 th~ dap ung cho nhu du ngay cang tang cao cua ngu5n nguyen li~u d~u vao trong san xua't thuc an gia sue

THUC AN GIA SUC d NUOC TA

Chi s6 hlnh thanh cac nha may thuc an gia sue a nu'oc ta cling nhu' nang sua't che' bie'n thuc an gia sue cua cac cang ty, nha may nay khang ngung tang len qua cac nam Do d6, thi tru'ong cho ngu5n nguyen li~u che' bie'n thuc an gia sue cua b~p va

Tuy nhien, ben q.nh ltt<;jng thuc an san xua't va cung ca'p trong nu'oc, nhung nam vua qua, do gia mua cac lo~i nguyen li~u trong nu'oc d~ san xua't thuc an gia sue 0 nu'oc

ta tang cao, chung ta da phai nh~p mot ltt<;ing IOn cac lo~i thuc an trong chan nuai tu cac nu'oc rna chu ye'u la tu Trung Qu6c va My Lo~i thuc an cho gia sue nh~p kha"u vao nu'oc ta bao g5m ca cac lo~i thuc an cung ca'p nang·lu'<;jng nhu' bclp, phv phe' phffm che' bie'n ngfi c6c ; cac lo~i cung ca'p d~m nhu' d~u n~nh h~t banh d~u d~u

nftnh, b()t ca ; va k€ ca cac lo~i b6 sung cha't khoang, cha't phv gia nhu' cac lo~i

amino acid, oxit kern, sulphat d5ng

Bang 6: Lll(lng nhljp khfiu nguyen li~u cung cap niing lll(lng cho thuc iin gia sue

Dvt: 1.000 tan

Tong s6

Trong a6 Nam nh~p khau Lo~i ghiu nang lli'Q'ng Lo~i giau a~m Amino axit, Premix khoang,

sinh t6 va cac chat pht,J gia

2000 890,153 264,37 548,33 77,44

(Ngu6n: Vi?n chan nuai nam 2001)

Theo bang 6 ta tha'y r6, trong t6ng s6 cac lo1;1i thuc an chan nuoi phai nh~p khffu th1 lo1;1i thuc an gH'tu nang ll.t<;lng- chu ye'u Ut b~p cac lo1;1i nh~p khffu - chie'm khoang 30%, thuc an gi~tu dl;lm chie'm 60% va cac lol;li nguyen li~u nhu' acid amin, vitamin, khoang, premix ph\1 gia (cha't ch6ng v6n, ch6ng m6c, men tieu h6a) chie'm khoang 10%

Chfnh VI the', nhu du v~ b~p khoai m1 va cac san phffm tu b~p khoai m1 d6ng vai tro nhu' la cac nguyen li~u dffu vao cung ca'p phffn IOn ngu6n nang luqng cho gia SUC, gia cffm cac l01;1i d nu'OC ta vfin dang tren da pha t tri€n m1;1nh me

2.1 Do'i voi bilp nguyen lieu

Theo cac s61i~u cua dl,l' an phat tri€n va nghien CUll b~p du'oi sv tai tr<;l cua FAO

- t6 chuc nOng nghi~p va ludng thl,l'c the' giOi -th1 (J nu'oc ta khoang 80% san lu'<;lng b~p thu ho(;lch du'<;lc la du'<;lc dung d€ san xua't va che' bie'n thuc an cho gia cffm, gia sue va tom ca cac lo1;1i B~p ngoai vi~c dt1<;1c che' bie'n thanh nhi~u

lo1;1i thl,l'c phffm da d1;1ng d€ b6 sung nang lu'<;lng duoi d1;1ng cha't bot thl,l'c v~t, b~p

va cac san phffm til b~p con cung ca'p va b6 sung them nhi~u cha't dl;lm cho thit gia cffm, gia sue thong qua cac ke't qua nghien CUll tu vi~c chan nuoi gia dm, gia sue (J nu'oc ta

lu'<;lng cho cac lo(;li gia sue, gia dm Ia cac lo(;li b~p do, b~p vang

Hlnh 2: Ty tr(Jng biip si[ dtJng tr.d Vi~t Nam hiin nay

6%

(Ngu6n: Bq Nang nghi?p va phdt triin nang than 2001)

II Lu®g thljc thljc phlim

Cay bi{p c6 th~ tr~ng tren nhi~u lo~i dfft khac nhau, tuy nhien cay bi{p thich h<;Jp nha't la tr~ng tren cac vung c6 lo~i dfft nhy, d() mau mo cao, de thoat mtoc, da't

dn ffm nhung tranh lo~i da't de bi ling

Bi{p khong chi 1a cay htdng thtfc rna con la cay thilc an gia sue quan tn;mg c6 th~

phat tri~n khi{p ndi o nuoc ta Thoi gian qua o m.toc ta ciing da hlnh thanh dffn m()t s6 vung, tinh chuyen san xua't bap hang h6a t~p trung nhu' mi~n Dong Nam B(), vung Tay Nguyen, tinh An Giang Chung ta c6 th~ di~m qua m()t s6 vung

2.1.1 Ca«; vung tr6ng biip lJ nu'6'c ta bien nay:

Tuy theo nhung d?c di~m rieng v~ khi h~u, nhung d?c di~m rieng v~ da't tr~ng tl.}' nhien ctia tung vung rna dil$n tich bap tr~ng, san lu'(/ng bi{p thu ho~ch, cung nhu' cac gi6ng bap Ou'QC sll' dl;lng ta't ye'u se c6 sv khac nhau 0 tung vung, tUng mi~n

ctia ca nu'oc

(Tham khao phl;l ll;lc 7 va ban db bd tri di~n tich va cdc vung trbng bdp iJ mMc ta hifn nay)

2.1.2 San hfo'ng biip thu hoach va tinh hinh cung d(p biip cho san xua't thuc

an gia sue gua cac nam

C6 th€ n6i, cling voi Ilia, mau lttdng thtfc vfin phat tri~n kha 6n dinh trong cac nam vua qua, g6p phffn b6 sung ngu~n lu'dng thtfc cho ngu'oi va thilc an cho gia sue San 1119ng mau quy th6c blnh quan m6i nam d~t 3 tril$u ta'n, trong d6 tang tru'ong nhanh nha't vfin la cay bi{p va cay khoai mi

Nam 1995, dil$n tich bap ca nlioc moi d~t 550 ngan ha, san lu'Qng 1.200.000 ta'n,

thl nam 1997 da len tOi gffn 663 ngan ha,va san lu<;Jng la 1.690.000 ta'n Nam

1998 do h~n n?ng nen nang sua't va san lu'(/ng bi{p khong b~ng nam 1997, nhu'ng ' vfin d~t mile cao hdn cac nam trttoc De'n nam 2001, dil$n tich tr~ng bap ca nttoc phat tri~n khong ngung, d~t hdn 736 ngan ha,ilng voi mile san lu'<;jng gffn 2.122.700 ta'n bi{p, va sang nam 2002, con s6 nay da 1a 798 ngan ha, voi mile san ltt<;1ng thu ho~ch tang hdn 9% so voi nam 2001, tile d~t khoang 2.314.QOO ta'n

nay va trong tu'dng lai, d?c bil$t la d6i vOi nganh che' bie'n thilc an gia sue

(Tham khao bang 7 - 11nh hznh san xuflt bdp va khoai mz nguyen lifU trong thuc

an chan nuoi iJ Vift Nam)

Trang: 22

Vung duJt/nhdt NamlnmSIIx!

(Ngu6n: B9 nong nghiep va phdt triin nong thon)

Trang:

23 Bang 7: Tinh hinh san xudt bdp va khoai mi nguyen li?u trong thuc iin chiin

nuoi i'J Vi?t Nam

(Ngu6n: BQ Nang nghifp phdt triin nang than- nam 2002)

San h.1'<;Jng b~p trong nhung nam qua da c6 nhung buoc phat tri~n m~nh me khong chi nho vao vi~c tang di~n tfch gieo tr6ng, rna con nho vao vi~c ap d~;mg

tie'n bo cong ngh~ sinh h<;>c, d~c bi~t Ut dua cac giO'ng b~p lai nang sufft cao, chfft

dang k~ b~p da trd thanh mot m~t hang nong san xufft khffu, voi guy mo tren

100 ngan tffn/nam va con c6 kha nang tang hdn nua trong nhung nam ke' tie'p Thlfc hi~n chudng trlnh ung dt,mg va gieo tr6ng b~p lai- giO'ng mOi c6 nang sufft cao - t~i mot sO' vung d nu'oc ta trong nhung nam vii'a qua, d~c bi~t la vao nam

2002, cac nha khoa h<;>c nong nghi~p Vi~t Nam da mang l~i nhi~u thanh cong moi, dang k~ nhfft la nang sufft b~p lai tang rfft cao, chfft ltt<;~ng t6t, gia b~p lai trong nuoc t~o ra chl biing 113- 2/3 gia b~p nh~p khffu Chinh vl the', trong nam qua, cay b~p da danh l~i dtt<;~c 60% thi phffn trong nuoc- v6n truoc day luon bi

bAp nh~p ngo~i va cac cong ty nttoc ngoai chi phO'i Ke't qua nay giup nuoc ta tie't

ki~m du<;~c mot s6Iu<;~ng ngo~i t~ IOn hang nam cho qu6c gia do da h~n che' dtt<;~c

lu'<;!ng nh~p khffu, va da lam l<;!i cho nong dan tii' 300- 400 ty d6ng/nam khi tham gia chudng trlnh san xufft giO'ng bAp lai nay E>~c bi~t, theo danh gia cua Vi~n lua

ml va b~p the' giOi, Vi~t Nam cling chinh la nttoc dffu tien tren the' giOi thlfc hi~n

thanh cong chu'dng trlnh phat tri~n giO'ng b~p lai cho nang sufft va chfft lu'<;!ng cao Hi~n giO'ng b~p nuoc ta dtt<;!c xe'p vao lo~i t6t nhfft Bong NamA, v<.'H nhii'ng

Trang: 24

gi6ng d~t nang sua"t kha cao, tit 6- 7tffn/ha, ho~c tit 8- 10 tffn/ha, tuy nhien hi~n t~i nang sua"t trung blnh (J mroc ta hi~n nay viln chi vao khoang 3tffn/ha Chinh vl the', xay dlfng m9t cd che' du m~nh dS t~p trung san xua"t m~t hang b3:p nguyen

li~u quan tn;mg mang t~m chie'n ht<;1c nay c6 thS xem la m()t vi~c lam ca"p bach

Chung ta co thS xet sd qua tlnh hlnh cung ca"p b3:p cho cac nha may che' bie'n thuc an chan nuoi ·(J mtoc ta trong nhfi'ng nam vita qua nhu sau:

Bang 8: San lll(lng san phfim thuc iin chan nuoi va san lll(lng biip clin cung

cap cua Vift Nam

FJvt: 1.000 t5n San lzt(lng blip nguyen lifu clln cung cap Niim Thac an cong nghi~p hoim chlnh

(Ngu6n: So' li~u thOng ke ddu tra cua Cong ty Cargill- nam 2002)

Theo ong Le Ba Lich - chu tich hi~p h9i thuc an chan nuoi - ne'u nam 2002 ca

nti'OC ta san XUfft dliQC khoang 3.2 tri~U tffn thuc an chan nuoi d~m d~c Va h6n h<;1p hoan chlnh, thl it nha"t, nguyen li~u b3:p dung dS che' bie'n thuc an trong chan nuoi dn khoang 2 tri~u ta"n san lli<;1ng b3:p, tUc b3:p chie'm khoang 60% trong khffu ph~n che' bie'n thuc an chan nuoi

Theo th6ng ke cua Cvc khuye'n nong, khuye'n lam, m6i nam chung ta san xua"t dliQC khoang tren dlioi 2 tri~U tffn b3:p nguyen li~u, ung VOi di~n tich trGng khoang 750.000 ha Tuy nhien, ph~n IOn b3:p dliQC dung trong chan nuoi gia sue, gia c~m (J nlioc ta la duoi d~ng tlf ph6i che' cua cac h9 gia dlnh, con lli<;1ng b3:p hang h6a con l~i dS cung ung cho cac cd s(J che' bie'n thl viln con chie'm ty tn;mg kha nho

Trang:

25 Di~m qua di~n tich va san ht<;1ng mot s6 vilng tr6ng b~p hi~n nay (} mtoc ta, ta

• Vilng b~p Anh Sdn (Ngh~ An) voi di~n tich tr6ng til' 3.000 - 4.000 ha, nang sua't va san lu'<;lng tu'dng du'dng voi vung b~p Cffm Van (Thanh H6a)

• Vilng ba:p Tay Nguyen, gieo tr6ng vao mila mu'a, di~ntich gieo tr6ng d<:tt 4.000- 5.000 ta'n, nang sua't d<,lt 4 ta'n/ha, voi san lu'<;lng thu ho(,lch khac cao, d<:tt khoang 16.000- 20.000 ta'n

• Vilng b~p huy~n D_inh Quan va huy~n Th6ng Nha't (D6ng Nai) c6 di~n tich khoang 50.000 ha, nang sua't trung blnh tU 4 - 5 ta'nlha, d<,lt san lu'<;lng thu ho<:tch khoang 200.000- 250.000 ta'n

• Ngoai ra c6 khoang 100.000 ha b~p v1,1 dong (} d6ng b~ng song H6ng va khoang 10.000 ha b~p (} An Giang ciing dap ling du'<;lc phffn nao b~p nguyen

Chinh vl the', ta c6 th~ tha'y r6, nhi~u l~m m6i nam san lu'<;lng b~p hang hang h6a thu ho(,lch du'QC chi vao khoang 300.000- 400.000 ta'n Di~u nay c6 nghia la ne'u dem can d6i voi tren 1 tri~u ta'n b~p dn cho che' bie'n thl hang nam chung ta phai nh~p mot lu'<;lng b~p qtc ky IOn Ta't nhien, chung ta ciing g~p kha nhi~u ba't l<;1i khi phai nh~p b~p til' nu'oc ngoai v~ che' bie'n (chu ye'u lu'<;lng b~p nh~p khffu

da phffn la til' My va Trung Qu6c) Th!Jc cha't b~p san xua't trong nu'oc c6 ra't

nhi~u ttu di~m nhu' cha't lu<;1ng b~p t6t hdn b~p nh~p khffu, h<:tt b~p l<:ti nho va

d~u, mau sa:c l<:ti b~t m~t va dyp B~p nu'oc ta chi c6 mot nhu'QC di~m dang phai quan tam la san lu'<;lng thu ho(,lch b~p l(,li vao mila mu'a do ffm cao, trong khi di~u

Thea cac ddn vi, nha may che' bie'n thuc an chan nuoi hi~n nay thl gia thanh b~p

nh~p ngoe;li v~ de'n Vi~t Nam hi~n nay la vao khoang 1.900- 2.000 d6ng/kg, vl the' b~p trong nu'oc voi muc gh1 khoang 2.000- 2.500 d6ng/kg nhu' hi~n nay la kha ly tu'dng cho cac ddn vi thu mua nguyen li~u The' nhu'ng voi muc gia ly tu'dng nhu' v~y, di~n tich va san lu'<;lng tr6ng b~p (j nu'oc ta tang ciing ch~ng dang

Ia bao

Trang: 26

Trong nhung nam qua (J mtoc ta, chfnh vl nguyen li~u che' bie'n thuc an chan nuoi ph\1 thuoc kha nhi€u vao lttc;Jng bi{p nh~p khffu (chie'm H nha't khoang 60% gia tri san phffm) nen gia thanh san phffm chan nuoi cua chung ta du'QC xem la di{t nhfft Bong NamA, th~m chf c6 th~ dttc;Jc xem la di{t nha't the' gioi Gia thanh thuc an chan nuoi di{t la mot trong nhung nguyen nhan lam cho san phffm chan nuoi ci'ta chung ta kha cao, nha't la d6i voi cac san phffm thit, lam cho qnh tranh xua't khffu kh6, va ngttoi cha·n nuoi chu ye'u vfin Iffy cong lam Hii

Vi~t Nam ra't c6 lc;Ji the" v€ xua't khffu, d~c bi~t Ia san phffm tu khoai ml San h.t<;Jng khoai ml xua't khffu cua nu'oc ta gia tang ra't nhanh chi trong 2 nam, tU

135.057 ta'n hang xua't vao nam 2000, da tang len g~n ga'p 3 l~n vao nam 2001, d<,tt 402.674 ta'n Tuy nhien d6i voi nguyen li~u bi{p l<,ti c6 s\1' khac bi~t Cac nha may thuc an gia sue trong nu'oc vfin nh~p cac lo<,ti nguyen li~u nay cho san xua't cua h<;> E>i€u nay la do mot s6 nguyen nhan sau:

• Vung nguyen li~u san xua't bi{p (j nu'oc ta vfin con n~m rai rae, do d6 chi phf v~n chuy~n noi dia cho lo<,tt san phffm nay vfin con cao d mot s6 viing tr6ng tr<;>t thuoc mi€n nui va trung du phfa Bi{c, vi~c xua't khffu cac san phffm, d~c

nhi€u thu~n lc;1i hdn so voi vi~c thu mua d~ che" bie"n va v~n chuy~n vao cung ca'p cho cac nha may san xua't thuc an gia sue (j xa viing nguyen li~u d~c bi~t

Et cac nha may san xua't thuc an gia sue (j trong mi€n Nam

Bang 9: Xuat khtlu- nh(jp khflu thftc iin chiin nuoi, nguyen li?u thftc iin chiin nuoi

Dvt: ta'n

Nguyen li~u thuc an chan nuoi Nhqp kha?u XuO:t khdu Nhqp khdu Xua't khdu

Ta'm, cam, ph\1 phe' ph§'m 58 055 12 385 713

B<)t min, b<)t thO, vien 28 714 50 768

(Ngu6n: So' li~u thong ke ditu tra cua Cong ty Cargill- nam 2002)

Trang: 27 -·