Giá vàng thành phố hồ chí minh những biến động và các nhân tố hình thành, ảnh hưởng

Lu~n an chu trqng vi~c danh gia cd che' hmh thanh gia vang d thi tntong Vi~t Nam, vai tro cua lo~i vang mie'ng SJC trong vi~c 6n dinh thi truong vang Vi~t Nam, va nhii'ng nhan t6 anh hud

~ , ' '

BO GIAO DUC VA DAO TAO

VO THl THUY VAN

r BQ GIAO DVC VA DAO T,~.O TRUONG DH KINH TE TP.HCM

THUVI~N

TP HO CHi MINH- 2003 f/9rb6

_ _ ;; ;;

MUCLUC

PHAN 1: C(j SO L Y LU4.N

1/ B~c di~m va tinh cha't cua vang:

II/ Qua trinh phat tri~n cua vang

1/Gia tri sii' dtJng

2/ Gh\ trj cua vang voi tinh cha't ti~n tt$

a/ Thoi ky trao d6i hit$n v~t

bffhoi ky vang Ia m()t lo~i ti~n tc$

cffhoi ky vang dong vai tro dam bao gia trj

III/ Thj tntong vang the' gioi

11 Ljch sii' hinh th~mh th! tntong v~mg the' gioi

2/ Cac nhan t6 hinh thanh gia vang the' giOi

a/Muc cung

b/ Muc cftu

c/ Cac ye'u t6 khac

Trang 1 Trang 2 Trang 2 Trang 3 Trang 3 Trang 4 Trang 5 Trang 6 Trang 7 Trang 12 Trang 12 Trang 14 Trang 16

PHAN II: GIA v ANG THANH PHO u6 cui MINH- NHUNG BIEN

1/ Gia vang thanh ph6 H6 Chi Minh qua cac thoi ky Trang 18

II/ Bie'n d()ng gia vang t~i thanh ph6 H6 Chi Minh trong giai do~n hic$n nay

11 Phan bic$t cac lo~i gia Trang 26

b/ Gia ban tren thj tntong Trang 27

2/ Gia vang trong nu'oc dlfa vao gia vang SJC Trang 29

a/ CcJ che' hinh thanh gia vang SJC Trang 29

b/ T~i sao gia vang trong mtoc dlfa vao gia SJC Trang 31

_J,; - 31 Gia vang trong mtoc khong tl{ d()ng nhay vqt so voi gia the' giOi

Trang 33

I

l I

I

Ill/ Cac nhan tO' anh hu'dng de'n gia v~mg t~i th~mh phd' Hd Chi Minh trong giai

do~n hit$n nay

2/ Chinh sach nh~p kh:fu vang Trang 52 3/ Chinh sach thue' dO'i voi vang Trang 56 4/ Tang cu'ong bit$n phap d~ buy d<)ng v6n trong dan Trang 58

51 Nha Nu'oc c~n c6 chfnh sach d~ thuc d:fy nganh kim hoan Trang 60 6/Khuye'n khich tham gia vao thj tru'ong the' gioi Trang 62 7/ Thanh l~p Hit$p h<)i vang Vit$t Nam Trang 63

N6i de'n vang, mQi nguoi dan tren dfft nude Vi~t Nam d~u bie't de'n, nhung kinh doanh vang C1 nude ta trong thoi ky ehuy~n sang n~n kinh te' thi

tru'ong da d~t ra nhi~u va'n d~ e~n giai quye't Trong d6, va'n d~ ghi vang da tung la m()t "mo'i quan tam ldn" trong thoi kY dinh Iii l~m phat (1975-1988), de'n nay ghi vang eiia thi truong Vi~t Nam dang d~t ra eho ehung ta nhung eau hoi ldn, nha't la trong thoi kY Vi~t Nam gia nh~p AFfA, 1() trmh e~t giam thue' quan dang tung bude du<,1e tie'n hanh hi~n nay:

+Gia vang du<,1e hmh thanh nhu the' nao? Quy lu~t v~n d()ng eiia n6 ra sao? Nguyen nhan d~n de'n nhung edn bie'n d()ng eiia gia vang?

+Ghi vang C1 thi tru'ong Vi~t Nam hi~n nay phat tri~n theo xu hudng nao? Chju anh hudng eua eae ye'u to' nao? Va gia vang C1 thj tru'ong Vi~t Nam anh hudng nhu the' nao de'n n~n kinh te' hi~n nay?

+Thai de) va hanh d()ng eiia Nha Nude do'i vdi vang phai nhu the' nao trong tinh hmh hi~n nay? Lam sao 6n djnh du<,1e gia vang theo hudng tieh qte, e6 hi~u qua eho toan n~n kinh te' Vi~t Nam hi~n nay

+BO'i vdi eae doanh nghi~p kinh doanh vang, nhung va'n d~ thaeh thue

d~t ra trong thoi di~m hi~n nay va hudng d~u tu' mdi trong thoi gian tdi

+Nhung h6 tr<,1 eiia Nha Nude do'i vdi eae doanh nghi~p kinh doanh vang trong thoi di~m hi~n nay d~ vrfe d~y n~n kim hoan eiia Vi~t Nam

Vdi nhfi'ng v~n d~ d~t ra nhu tren, ehung toi da ehQn d~ tai "Gia vang

TP Hd Chi Minh, nhitng bie'n d()ng va cac nhiin t6hinh thanh, anh huitng"

d~ lam lu~n van th~e si kinh t€

Lu~n an danh ph~n I "Cd sd ly lu4n ", d~ h~ tho'ng nhung quan di~m, ly

lu~n v~ vang vdi eae n()i dung ehinh: B~e di~m, tinh eha't eiia vang, Qua trinh phat tri~n gia tri eiia vang, Srf hinh thanh thi truong vang the' gidi, Gia vang va eae nhan t6 hmh thanh gia vang the' gidi tu d6 rut ra nhung vffn d~ mang tinh

ly lu~n Va thrfe ti~n e~n thie't rna ehung ta quan tam, nghien eU'u Va V~n dt;mg vao thlfe ti~n kinh doanh C1 Vi~t Nam

Trong ph~n II "Gia vang TP.Hd Chi Minh - nhitng bie'n dqng, cac nhan t6 hinh thanh va anh htidng ", ehung toi t~p trung nghien eU'u, khao sat qua trlnh hmh thanh va phat tri~n eiia thi tru'C1ng vang TP.H6 Chi Minh tU' sau nam 1975 de'n nay, qua eae giai do~n phat tri~n Trong d6 d~e bi~t phan tieh

sau nhii'ng bie'n d()ng cua gia v~mg trong nude ttl' giai do~n 1997 de'n nay, khi n8n kinh te' thi truong d Vi~t Nam da phat tri~n tlidng d6i ho~tn chinh Lu~n an chu trqng vi~c danh gia cd che' hmh thanh gia vang d thi tntong Vi~t Nam, vai tro cua lo~i vang mie'ng SJC trong vi~c 6n dinh thi truong vang Vi~t Nam, va nhii'ng nhan t6 anh hudng de'n slf bie'n d()ng cua gia vang Vi~t Nam, nha't la ye'u

t6 gia vang the' gidi Ben c~nh do, chung toi cfing neu len thlfc tr~ng kinh doanh nii' trang hi~n nay cua thi truong vang Vi~t Nam, nhii'ng thach thuc va cd

h()i d~t ra khi Vi~t Nam tie'n hanh thl!c hi~n 1<? trmh c~t giam thue' quan Nhii'ng phan tlch do la cd sd d~ chung toi d€ xua't nhii'ng giai phap cd ban d6i vdi va'n

de kinh doanh vang trong thoi gian tdi

TU' thlfc tr~ng cua vi~c kinh doanh vang, phan tich danh gia nhii'ng m~t

tich clfc va nhii'ng t6n t~i cua thi trliong vang, chung toi danh phffn III "Kie'n

nghi ", vdi n()i dung chu ye'u la ~o ra m()t cai khung d~ d€ ra nhii'ng phudng hudng va giai phap cho ho~t d()ng kinh doanh vang nhftm thuc dffy thi truong vang Vi~t Nam phat tri~n va c~nh tranh du<Jc vdi cac nude Ian c~n trong tinh hmh mdi hi~n nay

Nhu chung ta da bie't, nhii'ng va'n d€ v€ vang va vi~c quan ly kinh doanh vang d€u xoay quanh m()t va'n d€ chu ye'u la gia vang, day cfing la ye'u t6 du<Jc

du lu~n quan tam, theo doi Vl v~y' chung toi mong rftng lu~n an nay gop m()t phffn nho vao vi~c cung ca'p tU li~u nghien cU'u cho nhii'ng chu trueing, chinh sach lien quan de'n ho~t d()ng kinh doanh vang va cac nganh kinh te' khac co lien quan Chung toi cling mong du<Jc cung d(p them tai li~u tham khao cho cac doanh nghi~p kinh doanh vang va cong chung co quan tam de'n "va'n d€ vang"

Trong qua trlnh hoan thanh lu~n an, chung toi da co nhi€u n6 llfc tim toi, hQC hoi va nghien CUu nhu'ng do n(}i dung, tinh chfit CUa d€ tai, va nhfit la do trlnh d(), nen ch~c ch~n lu~n an v~n con nhi€u thie'u sot Vl v~y mong nh~n

du<Jc nhi€u slf dong gop y kie'n tU' cac quy Thffy Co, cac nha khoa hqc va cong chung quan tam d~ chung toi hoan chinh lu~n an nay va nang cao kha nang nghien cd'u trong thoi gian tdi Xin chan thanh ciim dn

TP.H6 Chi Minh, 5/2003

vo THJ THUY vAN

PHAN I: co sa LY LUAN: •

I Dac di@m va tinh cha't ctia vang:

Trong ljch sit phat tri~n cua loai nguoi, kim lo<;~.i d6ng g6p m(>t phdn khong

nho vao stf tie'n h6a Tu thai d<;~.i d6 da, chuy~n sang thai d<;~.i d6 d6ng, kim lo<;~.i da dua xa h9i loai nguoi ti~n len m(>t tfim cao mdi The' gidi kim lo<;~.i th~t da d'.lng va phong phd, trong d6 vang du<jc con nguoi ton vinh la "vua cua cac kim lo<;~.i "

-Vang c6 ten Latinh Hi Aurum, ky hi~u h6a hQc la Au Nguyen t6 h6a hQc nh6m I thu(>c h~ th6ng tufin hoan Mendeleep, sO' th11 tt! nguyen til' Ia 74, nguyen

tlc lu<;1ng la 196,967 Trong cac h<;1p cha't h6a hQC, s6 oxy h6a cua vang la + 1 va +3 KhO'i lu<jng rieng cua vang la d=19,32g/cm3 (J 20°C Nhi~t d9 n6ng chay la 1060°C Nhi~t d9 soi 2950°C Vang tinh khie't ra't deo, nguoi ta c6 th~ dat mong du<jc nhung la vang day 3J tm Vang dftn nhi~t, dftn di~n t6t Vang tinh khie't mem, chju mai mon t6t, c6 th~ dung m6ng tay V<;~.Ch thanh ve't

Trong tt! nhien vang kim lo<;~.i t6n t<;~.i dudi d<;~.ng vay nho lftn trong da't, cat hay phan tan trong cac mo th<;~.ch anh Ham lu<jng cua vang trong VO Trai Da't khoang 4,3.10"7 % Trong nude bi~n, vang chie'm m(>t ham lu<Jng trung blnh khoang 5.10-7

Vang kim lo<;~.i khong bi don axit va don h6a cha't hoa tan, vang chi hoa tan trong cac trl.fong h<Jp sau:

+ Vang kim lo'.li tan d~ dang trong nude cuong thuy (h6n h<Jp axit HCI va axit HN03 ty 1~ 3:1)

Tr~nv 1

+Vang kim lo~i hoa tan ch~m trong dung djch xyanua (NaCN hay KCN) khi c6 m~t oxy (02)

+Vang kim lo~i hoa tan trong thuy ngan long (Hg) ~o h6n h6ng vang Ham ltt<Jng d~t 15% thl h6n h6ng trC1 nen rifn

+Vang con de dang tac dvng voi khi clo (Ch) C1 nhi~t d() 150°C, ~o ra nht1ng cha't oxy h6a ra't m~nh nen de dang dung cac cha't khli d~ giai ph6ng vang

ra khoi h<Jp cha't

+Ngu6n vang chu ye'u hi~n nay dtt<Jc khai thac tu qu~ng, trong d6 m6i ta'n

qu~ng chi c6 khoang vai gam vang D8 khai thac vang, qu~ng vang dtt<Jc dem

nghi~n nho, dai d~ lam giau qu~ng, xyanua h6a, vang se hoa tan bie'n thanh phuc cha't NaAu(CNh r6i dung Zn d~ giai ph6ng vang kim lo~i

-Kim lo~i vang c6 ve dyp sang b6ng, sifc vang rtfc ro choang ng<Jp nen dtt<;fc con ngttoi str dvng d8 lam d6 trang sue tU nht1ng nam tntoc cong nguyen Hang ngan nam qua, phv nfi' tren the' giOi luon bi anh sang cua vang lam me mffn

Vl v~y nganh nu trang kim hoan da phat tri8n tu thoi ra't xa xtta Ben c~nh d6, vang nguyen cha't c6 d() deo cao, d~ dat mong nen ra't thu~n l<Ji cho vi~c che' tac d6 kim hoan, cac linh ki~n di~n tit k8 ca cac vi m~ch

II Qua trlnh phat triSn cua vang

den chua, cung di¢n, trang sue cua vua chua, hoang t(>c Khi vang du(jc khai thac

nhi~u han, no du<Jc dung d~ lam v~t trang sue, trang tri, due nhung tlt<Jng lttu

ni~m nhu : Cup bong da the' giOi

Ngay nay, vang con du<Jc dung trong nganh nha khoa vdi cac cong dl}ng tram rang, bjt rang, lam nlng gia Trong nganh cong nghi~p, vang UU'\iC dung d~

che' b;I.O cac linh ki~n, thie't bj chinh XaC trong cong nghi~p di~n t\i', che' t'.lO dl}ng cl} quang h9c, hang khong vu trl}

Va vai tro cti.a vang th~t sl! quan tr9ng trong doi s6ng con nguoi khi no mang hlnh thai ti~n t~ Luc d6, vang c6 th~ dlt<Jc chuy~n h6a trt!c tie'p thanh ba't

ca hang hoa nao Day moi Ia d(>ng ll!c d~ con nguoi khong ngll'ng tim kie'm, khai thac, che' tac Va tich tru vang tren khfa C'.lnh gia trj nhi~U han khfa C'.lnh gia tq Slt dl}ng

2.Gia tri cua vang v6'i tinb cba"t ti~n t~:

affhoi ky trao d6i hien vat

Thoi c6 xua, loai nguoi s6ng t~p trung trong tll'ng b(> l'.lc, chu ye'u la san bift, hai lu<Jm r&i djnh eli, nuoi tr&ng, san xua't, tl! cung ttf ca'p Khi xua't hi~n nhu cfiu trao d6i cai dang co cua mlnh d~ la'y cai cfin co cua ngttoi khac, vang tham gia vao cac CUQC trao d6i hi~n v~t chi thu~n tuy voi tlt each la rn(>t hang hoa No c6 gia trj slt dl}ng nha't djnh, thoa man nhung nhu cfiu cl} th~ trong doi s6ng sinh ho'.lt con ngltoi nhu nhung lo'.li v~t phfim khac

Dfin ditn, nhu cfiu cua con ngttoi ngay cang da d'.lng va phong phu, qua trlnh trao d6i da xua't hi~n m(>t s6 v~t dong vai tro trung gian trao d6i Day Ia nhung hang hoa thoa man cac yeu cilu : ph6 bie'n, gian <:li d dau cung c6, ai cung

TmnP" 1

bie't, du<jc mQi nguC1i ua chu()ng, tic$n dt,mg, thong dvng va c6 th~ giil du<jc Hiu ngay Va cac lo~i quy kim -d~c bic$t-la vang - da thoa man du<jc nhilng yeu cffu tren nen chung c6 gia tri trao d6i ngay cang cao

b!fhoi ky vang la mot loai ti~n te:

V di nhilng ttu di~m vu<jt tr()i hon nhilng hang h6a khac du<jc sii' dvng lam

v~t trung gian trao d5i nhu:

+ B6ng nha't v~ cha't lu<jng

+D~ chia nho

+D~ biio quiin, ca't tril, duy tri gia tri

+Khong qua hie'm nhung cling khong d6i dao

nen nhi~u dan t()c da chQn vang (1~ lam ti~n - bi8u hic$n gia tq cua hang h6a trong qua tdnh trao d6i cua xa h()i loai nguoi

*Phat hanh ti~n vang

Ti~n vang du<jc tieu chuffn h6a va du<jc phep lttu hanh chinh thuc Vic$c due ti~n vang th~ hic$n quy~n h!c cua cac vua chua va Nha Nude, n6 bi~u thj uy

quy~n ciia tlt'ng thai d~i va Ia bi8u tuqng ciia m6i qu6c gia Dan chong khong du<jc t1! y due vang thanh ti~n vl d~ c6 s\1' khac bic$t v~ hlnh thuc, cha't luqng, s6

lu<jng vang cht1a trong m6i don vj ti~n rna Nha Nude khong th~ ki8m soat du<jc Nha Nude luon ki8m soat vic$c phat hanh va lttu thong ti~n vang, hudng n6 tac d()ng vao cac mvc tieu chung cua xa h()i thC1i ba'y gio

TranP" 4

* Cht1c nang ctia ti~n vang

+Phttong ti~n thanh tm1n :

Thanh tmin trong mtoc va thanh tmin qu6c te', giup cho cac ho~t

d('>ng san xua't kinh doanh, trao d6i hang hoa trong xa h('>i dtt<)c thu~n l<)i,

d~ dang, thuc d~y trlnh d(> chuyen mon hoa cao va phan cong lao d(>ng h<)p

Iy giii'a cac khu vlfc

+ Thttoc do gia tri:

v oi vi~c sa dl;lng m(>t don vi thanh toan chung khi quy djnh gia ca, mQi slf giao djch dtt<)c don gian hoa ra't nhi~u, d6ng thai con cho phep thanh toan voi nhfi'ng ky h~n nha't djnh

+Phuong ti~n tich trii' hftu hi~u :

Ti~n vang dong vai tro Ia m('>t Io~i ctia cai, tai san an toan khong nhii'ng cho cac ca nhan rna cho ca Nha Nttoc dttoi d~ng tai san qu6c gia Ngan Hang Nha Nttoc dlf trfi' b~ng ti~n vang nh~m giai quye't cac kho khan

v~ can can thanh toan va dam bao gia tri cho nhilng lo~i ti~n t~ ·khac nhau dang htu hanh trong nttoc

cffhoi ky vang dong vai tro bao dam gia tri cho cac loai ti~n te khac ngoai ti~n

kim Ioai Cti~n vang, ti~n bac)

Khi n~n kinh te' phat tri8n cao hon, cac ngan hang ca'p cho than chd co ky gC1i vang nhfi'ng tim bien Iai co d~c di8m chia thanh nhi~u ta'm nho c6 th8 d6i ra vang t4i ngan hang ky phat hay chuy8n nhtt<)ng cho ngttoi khac Bay la ti~n d~

Tran{T 'i

cho Sl/ ra doi cua ti~n gia'y Thoi gian dftu, khi phat hanh ti~n gia'y, phiii cha'p

nh~n m()t s6 di~u ki~n ki~m soat cua nha mtdc nhu' sau:

-Di~u ki~n kha hoan: S6 ti~n gifiy phat hanh bfit ca Ide nao cling c6 th~ ddi Ja'y ti~n thtfc (ti~n vang) t(J.i ngan hang phat hanh

- Di~u ki~n dt! tru phap djnh: d~ dam bao cho di~u ki~n kha hoan, ngan hang phiii luon t6n tru rnQt s6 vang tttong l1ng s6 ti~n gifiy da phat hanh (khoang 40-60%)

-Nhung ngu'oi lanh d(J.O ngan hang du'QC b6 nhi~rn Vdi Sl/ phe chuifn cua nha nude

-Ngan hang phai tra m<)t s6 thue' tren gia trj s6 ti~n gia'y phat hanh th~ng

du' so vdi s6 vang bao dam

-M6i khi nha nu'dc cfin ti~n ngan hang phat hanh phai cho vay khong Ifiy

Uii

Bay la giai doeJ.n vang dong vai tro dam bao gia tr! cho ti~n gi[{y Be'n khi

ti~n gifiy khong con du'QC chinh quy~n cha'p thu~n ddi ra vang thl vai tro CUa Yang

co suy giarn dang kc3 nhu'ng vein chua bi loCJ.i h~n ra khoi cac giao djch thanh toan Sau nhi8u bie'n d()ng thang trfim trong lich slt, chdng ta d~u nh~n ra vang luon c6 ghi trj tht!c sl! trong vi~c bao toan v6n, nhfit la trong nhung Ide kh6 khan v~ chinh

tri, thien tai, chie'n tranh

ill Thi trti~ng vang the' gioi:

Trong n~n kinh te' thj tru'ong, vang la hang h6a d~c bi~t va thi tru'ong vang cling mang nhung sAc thai rieng bi~t Vang chiu anh hu<Jng cua nhi~u nhan t6 tac

d('>ng t6ng h<;Jp va nhii'ng vlin d8 phuc 14P chung quanh vang luon la m('>t ffn s6 d6i

voi nhii'ng ai quan tam de'n n6 Sau nhii'ng bie'n d('>ng v8 kinh te'- chinh tJ.i phuc t()p tU' ngay 11/9/2001 tro di, n8n kinh te' the' gioi roi vao suy thmii khie'n cho thi tntong tai chinh - ti8n t~ the' gioi bie'n d('>ng kha phuc 14P· Tu day, ngu'oi ta l()i quan tam de'n vang nhi8u hon va gia vang l()i bie'n d('>ng tUng giO, tUng phut theo tUng nhjp d~p cua tlnh hlnh kinh te'- chinh tq- xa h('>i cua the' gioi Vl v~y m('>t

nh~n thttc dung da'n v8 vang d~ sll' dt;Ing n6 khi thl,l'c hi~n ml)t hanh vi kinh te' nao d6 la ra't clin thie't va hii'u ich

})~ hi~U r5 Slf hlnh thanh va CO che' V~n hanh cua thi tru'ong vang the' giOi, chung ta clln nghien CUu de'n ljch SU hlnh thanh cua n6

1 Ljch su hinh thanh thi trti<tng vang th~ gim

Bliu the' ky XIX, cac nu'oc Au- My da ba't dliu dung vang lam co sCi bao dam cho don vi ti8n t~ cua nu'oc mlnh Tu 1890-1914, che' d~ ban vj vang thinh

hanh kha'p the' gioi voi cac di8u ki~n nhu' sau:

-Tuyen b6 don vi ti8n t~ cua nu'oc mlnh tu'ong du'ong voi mQt tn;mg lu'<;Jng vang du'<;Jc quy djnh nao d6

-San sang nh~n mua va ban vang tlf do, khong h()n che' voi ba't ell' ai theo gia da cong b6-khong c6 chenh l~ch giii'a ghi mua va gia ban

-Khong hi;ln che' vi~c nh~p khffu va xua't khffu vang

-Khi c6 hai qu6c gia cling theo che' d('> ban vi vang thlluc d6 ch€ d('> nay se djnh ra m('>t "d6ng gia vang" hay m('>t ho'i sua't c6 djnh giua hai nu'oc d6 Nguoi ta g9i d6 la h6i sua't c6 dinh du'oi che' d('> ban vi vang.Nhu v~y khi m6i lo()i ti8n t~

Tmn{Y 7

du<;:lc rang bu<)c vdi vang thl chung cling du<;:lc rang bu<)c vdi nhau theo m<)t h6i sua't 5n djnh

£>e'n nam 1914, khi the' chie'n thu nha't bung n5, d~ trang tnli chie'n phi, nhung nude tham chitn DJ.i Chau Au da ma't gftn htt s6 vang dlf trrt bao dam cho kh6i lu<;:lng ti8n da phat hanh Trude tlnh hlnh d6, cac nude nay phai ban hanh

l~nh cuong bach lttu hanh ti8n gia'y- tlic khong cho d6i ti8n gia'y d~ Ia'y ti8n vang nua, lam cho gia vang tang v9t ra't cao Nam 1926, m,m khung hoang ti8n t~ vdi nhffng con s6t gia vang v~n con t6n t~i C; Phap, Due, Y Rieng nude Anh, nhCi c6 nhi~u thu<)c dja nen da thu hut du<;:lc m<)t s6 vang kha quan trQng va cho phep Anh tai l~p ch~ d<) ban vi vang vao nam 1925 Tuy nhien, nhffng nude trung l~p

nhl! Thvy Sy, Thvy £>i~n, My v~n con nhi~u vang nen gia vang tuong d6i h~

hon

Luc nay cac chuyen gia tai chinh qu6c te' nh6m h9p ~i Genes (Y) dtta ra giai phap : cac ngan hang trung uong se dam bao cho kh6i ltt<;5ng ti~n gia'y trong luu thong b~ng m<)t quy d\f trff khong chi d\fa vao vang rna con d\fa cac lo~i ti~n

v§n con theo ch€ d<) ban vj vang (luc nay ti~n t~ m~nh la Anh kim va My kim)

Che' d() ban vi ho'i dmli vang ra dCii Vdi giai phap neu tren, cung vdi Slf tr<;:l giup cua Anh va My b~ng cac khoan tin dvng, cac nude chau Au da bai bo du<;5c l~nh

cttong bach lttu hanh ti8n gia'y va cho phep d6i tlf do, vo gidi h~n Ia'y vang ho~c

My kim, Anh kim Tlt d6 hlnh thanh m<)t h6i sua't mang tinh c6 dinh vl hai lo~i

ti~n t~ du<;:lc trao d6i la My kim va Anh kim cling dlfa tren co sd la vang

Trong ch~ d<) ban vi h6i doai vang, h6i sua't dlfa tren che' d<) nay da md n)ng n~n tang cho tin dvng, cho kinh doanh va dftu co Tuy nhien, do h6i sua't cua Anh kim qua cao so vdi cac d6ng ti8n khac, lam cho gia hang xua't kh~u cua Anh

khong c~nh tranh du<jc, d~n de'n tlnh tr(;lng dlnh d6n san xua't, thfft nghi~p gia tang Va ngay 15/911931, d6ng bang Anh bi tha n6i va pha gia 40% Sau d6, ngay 20/4/1933, dollar My cung tha n6i va tuyen b6 pha gia 40% Sau d6 la hang loC;tt cac mtoc khac a chau Au cung tuyen b6 pha gia d6ng ti~n cua mlnh Mora che' d() h6i suit tha n6i t1! do Tuy nhien, tren thlfc te', nha nu'oc v~n theo doi slf bie'n d()ng va san sang can thi~p d~ du'a h6i suit v~ bien d() ma hQ cho la thich h<jp d~

phat tri~n kinh te' D6 la h6i sua't tha n6i c6 quan ly

Tu ngay 117/1944 de"n 2217/1944, b6n mu'oi b6n nu'oc thu()c phe d6ng minh

da hQp t~i Bretton Woods va cilng nhau thie't l~p m<)t th~ che' quan ly h6i su!t d6ng ti~n giua cac nu'oc, du'<jc gQi la hf; tho'ng ho'i sua't Bretton Woods • Theo thoa thu~n chung cua IMF, m6i nu'oc thanh vien d~u cam ke"t cac djnh h6i su!t

ti~n t~ cua mlnh voi nu'oc khac tinh theo dollar My, con My se cam ke't USD theo ban vi vang 35USD/ounce vang (31,103 gr) va san sang mua ban theo gia d6 voi b!t ky s6lu'<jng bao nhieu Nhu' v~y, vang dung c5 vj tri trung tam trong h~

thO'ng thanh tmin qu6c te', la m~u s6 chung cho vi~c dinh gia ti~n t~ m6i nu'oc, lam cong cv dlf tru, lam phu'ong ti~n thanh toan giua cac thanh vi en, lam don vj tinh toan va cu6i ciing la Tai san C6

Nam 1960, xu!t hi~n cu()c khung hoiing ni~m tin vao dollar My, slf thie'u

ht,~t keo dai trong can can thanh toan ciing vOi m()t chu6i bie'n c6 chlnh trj (tC;ti Trung Dong, Congo, Vi~t Nam ) da t~o ra tlnh hlnh dftu co vang, dffy gia vang len cao 41 USD/ounce Luc nay, bu<)c My phiii ban ra m<)t kh6i lu'<jng vang IOn tren thi tru'ong, xufit hi~n mfim m6ng gia tang gia vang - nguy eel de d9a h~

th6ng ti~n t~ qu6c te' va bung n6 cu<)c dftu co v~ vang- va thi tru'ong vang ch<j dense ho~t d<)ng m~nh hon Do d6, thang 11/1961, Hif;p H()i vang the' giOi ra doi nh~m vao vi~c chia cac phi t6n can thi~p vao thi tru'ong vang, b~ng each t~o

Tr~mr 9

mt)t quy v~mg cung ung cho thi tnfong London d€ duy trl gia vang luon dn djnh, khong tach roi qua xa muc ngang gia vang cua cac don vj ti€n t~, nha"t la cua dollar My : 35USD/ ounce

Ngay 1811111967, nude Anh tuyen b6 pha gia a6ng Livre Sterling tu 1 GBP = 2,8 USD xu6ng con 2, 4 USD, th1 hai ngay sau xua"t hi~n m(>t Ian s6ng mua vang 6 <,tt Hi~p ht)i vang phai lien tl;lc ban vang ra, va con s6 ky h,IC la 355 tin vao ngay 14/311968 H~u qua la ngay hom sau, 15/3/1968, Hi~p H(>i vang the' gidi tan ra Nguoi ta lo~i trit vi~c b~t but)c dn dinh gia vang chinh thuc, tuy vfin danh cho vang mt)t vi tri trung tam trong h~ th6ng thanh toan qu6c te'

Ngay 16/311968, Ht)i nghi o Washington ban v€ vi~c tach cac giao djch chinh thuc giua cac ngan hang trung uong va cac giao djch giua ngan hang vdi tu nhan thanh hai khu vtfc d(>c l~p Thi trliong doi ra doi vdi nguyen ufc:

-Cac mtdc m<,tnh se khong can thi~p vao vi~c dn djnh gia vang nua rna hinh thanh m(>t thi truong tu- noi day cac ngan hang thuong m<,ti, cac tu thuong

se mua va ban vang, giao djch theo gia ca hlnh thanh tl;l' do

-Thj trttong thu hai danh cho cac cut)c giao djch giua cac ngan hang trung uong a€ giai quye't cac s6 du trong can can thanh toan giUa cac nude theo gia chinh thl1c viin duy tr'ila 35 USD/ounce

Vdi s\f ra doi cua thj truong doi, Iiln dilu tien trong ljch sit, vang du<jc t\f do mua ban tn3n thj truong tu nhu nhling hang h6a blnh thuong khac Gia vang thay d6i pht,I thu(>c muc cung va cilu, khong m(>t the' l\fc nao c6 th6 dua gia vang v€ muc da djnh trudc

Tr~nP" I()

Tinh hlnh thi tntong ti8n t~ qu6c te' nhung nam 1970-1973 c6 nhieu bie'n d(>ng IOn Voi vi~c h~ thffp hang rao thtfc1ng m~i cac d6ng ti€n dt!<Jc tlf do chuy€n d5i lam cho kinh te' Nh~t Ban va cac nt!oc Chau Au tang trt!dng Vt!Qt b~c Trong khi d6, My bi sa lily trong chie'n tranh Vi~t Nam, can can thanh toan ngay cang tham hvt- hang ty dollar chay ra mtoc ngoai, quy dlf tru cua My giam xu6ng

m(tc bao d(>ng Do d6, ngay 15/811971, t5ng th6ng My- Nixon- da bai bo vi~c chuy~n d5i dollar My ra vang hay nhung d6ng ti~n dlf trii' qu6c t€ khac theo muc ngang gia h6i sufft quy dinh Dollar My dt!<Jc tha n5i, cha'm dut ky nguyen Bretton Woods

Theo Thoa tioc Smithsonian, ngay 18/1211971, dollar My pha gia so voi vfmg la 7 ,9%, gia vang chinh tht1c la 38 USD/ounce, trong khi d6 gia vang tren thj trt!Cing ttl Ia 44 USD/ounce Nam 1973, cac ngan hang trung ttong thoa thu~n

tham gia vao thi tnrong ttl do nhu nhung thanh ph~n tu nhan khac, ke't thuc h~

th6ng thi trttong doi v€ vang

Hi~p dinh Jamaique thang 1111976 (c6 hi~u lt,tc vao 1/411978) da c6 nhii'ng b5 sung vao bang quy che' cua IMF, xac djnh vai tro C\1 th~ cua vang trong

h~ thO'ng ti€n t~ qu6c te' nhtt sau:

-H<Jp tht1c h6a che' d(> tha n5i h6i sufft

-Lo~i trll' vang ra khoi h~ thO'ng thanh toan qu6c te', vang khong con la mfiu s6 chung d~ dinh cac muc ngang ghi chinh tht1c giua cac d6ng ti8n TU' nay, gia tq cua m6i d6ng ti€n se khong con dtt<jc ffn djnh bc~i m(>t s6 lu'<jng quy kim nao nii'a

-Gia vang chinh thuc cung bi lo~i bo, cac ngan hang trung uong dt!<Jc ttl do mua ban vang theo thai gia a thi trt!ong HQ cfing (1UQC tt! do djnh gia quy dt! tru

TmnP" 11

cua hQ theo phuong phap rieng va IMF se khong con dl1QC phep dua ra m()t gia vang chinh thl1c hay can thic$p tlm each 6n dinh gia vang tren thi truong tl! do

-Huy bo vi¢c si:c dvng vang nhu m()t phuong ti¢n thanh toan cua IMF va cac nuoc thanh vien, s6 ph~n ciia vang t6n trfi' thu()c IMF se du9c thanh toan chi

., ;

tlet

Va nguyen tile tren day ciia vang da t6n ~i cho de'n ngay nay

2/Cac nhftn t6 hinh thanh gia vang the' gi(li:

Gia vang the' giOi la s\f th~ hi¢n tlnh hlnh tai chinh - ti~n tc$ ciia the' gioi, thong qua nhfi'ng bie'n d()ng v~ kinh te'- chinh tri - xa h()i u,ti m6i thoi di~m Vl

v~y c6 ra't nhi~u y~u t6 anh h11dng d~n gia vang nhung chung ta c6 th~ chia thanh cac nh6m nhu sau : cung- c§u - va nhfi'ng nhan t6 khac

a/Mftc cung:

Lu9ng cung vang tren the' gioi g6m nhfi'ng ngu6n chinh nhu sau : san 1119ng vang khai thac trong h§m mo ciia cac n11oc, giao dich v~ vang cua cac nuoc c6 d\f

trfi' ffi(.lnh Va S\1' tu~n hoan trong cac nganh cong nghic$p CO sit d\}ng Vang

*Khai thac trong h~m mo:

Chi phi khai thac vang trong cac h§m mo la nhan to quan tn,mg quye't djnh gia vang Hi¢n nay, mac chi phi khai thac vang ~i cac mo vao khoang 250-280 USD/ounce, vl v~y ne'u gia giao djch tren thi truong khming 280-300 USD/ounce thl cac cong ty khai thac mo vang da c6 lai Tuy nhien gia giao djch tren thj tr11ong len xu6ng tily thu()c ra't nhi~u ye'u t6 khac ch\1 khong rieng gl chi phi khai thac, nen ra't kh6 d\t doan d119c gia giao djch tren thi trUong Hi¢n nay, Nam Phi

la qu6c gia khai thac vang nhi~u nha't the' gidi, cung ca'p khoang 40%-50% san h!<Jng vang khai thac hang nam cua the' gidi Nam Phi c6 mo vang Witwatersrand

Wn nha't the' gidi vdi t:rU ht<Jng hang tram ngan ta'n, du<Jc phat hi~n ttl' nam 1884,

va khai thac lien t\IC tlt d6 de"n nay vdi san lU<jng trung blnh m6i nam khoang 350

·ta'n Sau Nam Phi Hin lu<Jt cac nude Canada, My, De, Brazil Ia nhung qu6c gia c6 n8n cong nghi~p khai thac vang dfin d~u the' gidi San lu<Jng khai thac hang nam

ca the' gidi vao khming 2000-2400 ta'nlnam

*Giao dich cua cac nude c6 du tru manh va cac co quan ti~n te qu6c te': Ngan hang Trung Dong cac nude thuC1ng c6 dl,l' t:rU vang (J mac h<Jp ly d~ d~ dang can thi~p vao thi truC1ng khi c~n thie't Nha't Ia cac qu6c gia khai thac vang vdi san lu<jng ldn, ngan hang trung uong va cac co quan ti~n t~ thuong mua vang ttl' ngu6n khai thac va san xua't trong nude nhAm giai quye"t nhung m6n n<J nude ngoai BC5i vl vang san xua't trong nude c6 gia re hon gia vang the' gidi rna con du<Jc tra bAng ban t~ Con nhung qu6c gia khong san xua't hay khai thac du<Jc thl phai nh~p vang ttl' nude ngoai vdi m()t ty 1~ nha't djnh nao d6 trong t6ng quy dt!

trcr, nhAm h~n che' nhung riii ro kinh te' phat sinh Vf dl} nhu: thl,l'c hi~n chfnh sach kinh te' d6i ngo~i vdi nude ngoai, giam sl,l' 1~ thu()c vao m9t d6ng ti~n m~nh nao d6 Cling c6 truC1ng h<Jp nhung qu6c gia ban vang dl,l' trcr d~ t:~J.o ngu6n ngot;ti t~

trong trl!C1ng h<Jp c~n thie"t khlln ca'p Khi m()t qu6c gia ldn nao d6 tuyen b6 ban vang dl,l' trcr ra thj truC1ng, l~p tac gia vang the' gidi giam xu6ng Tieu bi~u la la d<Jt ban vang ra cua chinh phu Anh va Thl)y Sy nam 1999, khie'n gia vang the' gidi giam ttl' 280 USD/ounce xu6ng con 253,15 USD/ounce, tlfong duong 10% gia vang ban d~u SC5 di cac nude Anh - Thl)y Sy ban vang ra nhi~u trong thoi gian nay la do quan di~m v~ vang cua hQ ngay nay da thay d6i E>6i vdi ngan kh6 qu6c gia, vang khong con d6ng vai tro chu d~o nua rna cac lo~i ti~n khac nhtt:

Tr~n~ 11

USD, Bang Anh cfing du<Jc sll' dt,mg ra't hi~u qua trong nhiSu chinh sach qu6c gia Ben c~nh d6, vi~c dg tnJ vtmg g~p m9t s6ba't l<Ji nhu sau:

-Dl! tnJ vang phai t6n chi phi h.tu kho, bao quan nhung l~i ra't kh6 cho vay

· v1 khong sinh Hii

-USD, Bang Anh, cac ngo~i t<$ m~nh d~ dang trong vi<$c luan chuy€n, cho vay, thanh toan, goi ngan hang Iffy Hii hay d~u co

b/Mfic cilu:

*Khu vile kim hoan:

Day la ngu6n tieu thl:l chu ye'u cua thi trl1Cing vang, chie'n tu Y2 de'n % san lt1<;1ng khai thac hftm mo hang nam Tuy vao phong tvc, ~p quan cua tUng dan t9c, tl!ng qu6c gia rna vi<$c mua sifm nfi' trang d m6i nuoc c6 y nghia khac nhau 0

Chau Au, va,t trang sue n6i len vj tri xa h9i Nhfi'ng bU.c vua chua, hoang than qu6c thich tht1C1ng deo nhung va.t nu trang cftu ky va dift tiSn nhu : cong nuong Diana c6 m9t chie'c vllong mi~n 19ng l~y c6 g~n kim cllong ra't dvP cung nhi~u

va.t trang sue c6 ghi tri khac, da n6i tie'ng kh~p the' gioi Nfi' trang o nhfi'ng nlloc Chau Au nay c6 ham lu<Jng vang tha'p, chu ye'u la m~u rna moi, dyp, d9c dao, tinh vi, dll<Jc sll' dvng chu ye'u vao vi<$c trang sue Ngll<Jc l~i, o nht1ng nlloc chau

A, vang lam nu trang con bao g6m ca ye'u t6 : vua mang tinh th~m my, vua la tai san tich lfiy dll<JC bao t6n gia tri Trong phong we clloi hoi d nhfi'ng nuoc A Dong, ncr trang vang d6ng thC1i cfing du<Jc xem nhll "vO'n lie'ng" d~ trang bi cho doi v<J ch6ng tre Ngt1Cii ta cung xem ncr trang nhll m9t tai san, vO'n lie'ng dll<Jc st.i' d\}ng trong kinh doanh hay khi htru sg V1 va,y, ncr trang o khu vgc nay thuC1ng c6 ham lt1<;5ng vang cao

Tr~n!Y 14

*Nganh cong nghiep c6 sit dung vang:

Vdi nhtrng tinh cha't v~t Iy va h6a h<;>c d~c bi~t, ngay nay, kim lo~i vang dli'<;1c sit d\}ng r()ng rai trong cac nganh cong ngh~ cao, d~c bi~t la cac vi m~ch,

vang dli'QC dung d~ che' ~0 cac linh ki~n, thie't bj chfnh xac trong cong nghi~p

.di~n tit, che' ~o dl.;lng C\1 quang h<;>c, hang khong vfi tf\1 T6ng mll'c tieu th\1 vang cho nganh cong nghi~p hi~n nay vao khmlng 200-300 ta'n/ nam Rieng hai nli'oc

My va Nh~t tieu thl.;l 70% nguyen li~u vang dung cho nganh di~n tit, khming

70-90 ta'n!nam Nganh nha khoa ciing tieu th\1 m()t lli'cjng khong it, ph\1 thu()c vao tinh hlnh thu nh~p thlfc te', thim my, sa thfch cua tttng ngli'CJi va cac tie'n b(> ky

thu~t moi trong nganh Nhtrng nam gitn day, cung voi vi~c ra doi nhtrng hcjp kim thay the', nen lli'cjng citu v8 vang dung trong nganh da giam

*Mll'c dli' trtr cua cac ngan hang:

Tuy vao tlnh hlnh chinh trj, xa h()i, cac chinh sach tai chfnh cua m6i qu6c gia rna Vi~c ca't tru Yang dli'QC xem nhli' Ja mQt ngu6n dlf tru chinh cua qu6c gia d6 Ngli'oi ta c6 th6 sl} dl.;lng vang nhli' m()t trong nhtrng bi~n phap cua chinh sach

ti~n t~ qu6c gia

*Nhu c~u v8 ditu tli' va d~u co:

f)~ dap ll'ng nhu c~u tich trtr cua nhi8u d6i tli'<;1ng, vang giao djch tren thi trli'C1ng dli'QC due thanh thoi, nen Vi~c mua ban, tich trtr lo~i vang nay trong nhii'ng di~u ki~n nha't djnh da gay nen nhtrng d<;1t bie'n d(>ng khie'n gia vang c6 th~

tach xa gia tri thlfc cua n6 Vi d\1: Do tlnh hlnh My mu6n tAn cong Iraq vao dffu nam 2003 nen nhung nha dffu tli' da ao ~t mua vang dlf tru, khie'n cho gia vang tang ra't cao, c6 luc 385 USD/ounce, nhli'ng de'n khi My chie'm dli'<;1c thanh ph6 Baghdad thl gia vang l~i giam xu6ng, do nhtrng nha dffu tli' nay ban vang ra

Trani! 1 :C)

Ngay nay cac nha d~u ttt phuong Tay it quan tam de'n vang nhu tntoc, hQ chi girt khmlng 5-15% t:ai san duoi d~ng vang, ph~n con l~i h9 chuy8n sang d~u ttt

chung khoan Trung tam tich t:n1 vang Ion nha't hi~n nay thu()c khu vvc Trung va Vi8n Dong - noi vang du<jc xem la phuong ti~n d~u ttt va d~u co ra't thu~n l<Ji Boi le, tinh hlnh chinh trio khu vl;l'c nay luon soi d()ng nen khong phat tri8n du<jc cac hlnh thuc chung khoan, tin dvng, dan chung c6 truy8n th6ng ua thich vang

Va mll'c c§u ciia vang tJ,i day ph\1 thu()c rftt ldn vao ngu6n thu nh~p quan tr9ng Ia

diluhoa

c!Cac ytu ttfkhac:

*Gia dolla My :

Vang Ia noi trU ~nan toan nh(t khi c6 nhung bie'n d()ng v8 chinh tri-kinh te'

- xa h9i tren the' gioi Va vl mQi giao djch mua ban vang tren thi tntC1ng the' gidi

d~u dung don vj USD/ounce nen m6i quan h~ qua l~i giua gia vang va ty gia USD dtt<Jc nhrtng ngt!C1i d§u ttt sa d1;1ng ra't linh ho~t StJ len gia cua USD so voi d6ng ti8n m~nh khac se di doi voi hi~n ttt<jng giam gia vang va ngtt<Jc l~i Di~u

nay dtt<jc ki8m chung trong thC1i gian dai Tuy nhien do ca vang va USD d8u chiu Sl! tac d()ng CUa rftt nhi8u ye'u t6 nen th()i di8m Va ty 1~ bie'n d()ng cua hai thj tntC1ng nay khong gi6ng nhau

*Gia d~u hoa :

Khu vvc Trung Dong c6 ngu6n t:ai nguyen rftt quy gia Ia : d~u hoa Day ciing la nguyen nhan khie'n cho khu vvc nay luon chlm trong chie'n tranh, xung d()t Va vang da c6 m()t vj tri quan trQng a khu Vl!C nay Vl gia d§u hoa dtt<jc tinh bdng USD nen m()t Sl! tang hay giam gia ctia d~u tho se anh huang de'n ty suftt USD va keo theo sl! tang giam gia vang Nghia la vang khong bj anh huang

TranP 1 ()

tn!C tie'p tlt gia dffu hoa rna cling vdi gia dffu chiu anh hudng cua cac bie'n c6

chinh tti- xa h9i khac

*T6c do lam phat:

Chi s6I~m phat cfing gay anh hudng de'n gia vang trong m{>t vai trttC1ng h<Jp Ne'u t6c d9 l~m phat tang cao, nguC1i dan se dffu ttt vao vang nhu m9t phttclng thU'c dt! trii' tai san, bao toan v6n hi~u qua nha't Luc nay, cdu v~ vang se phat sinh d ca c{>ng d6ng, d~y s6 cffu vang tang cao, khie'n gia vang tang theo

*Chinh sach cua nha nude:

Nhung chu trueing, chinh sach cua nha mtdc v~ kinh te' - chinh tri c6 th~

anh hltdng gian tie'p de'n gia vang Va nhii'ng quy dinh v~ quy~n ca't tru vang, kinh doanh vang, thue' kh6a d6i vdi vang cilng la nhung nguyen nhan anh httdng tfl/C tie'p de'n gia Yang

*TI.nh hlnh chinh tri, chie'n tranh, thien tai,khiing b6 :

Nhifng d<Jt bie'n d()ng gia vang ldn tren the' gidi phffn ldn d~u bi anh hu'dng bdi nhifng nhan t6 nhu': chinh tri, chie'n tranh, thien tai, khung b6 E>ay Ia nhung nguyen nhan gay anh httC1ng gian tie'p de'n gia vang nhttng cilng khie'n gia vang the' gidi thay d6i tltc thl £>6 la ly do ~i sao nguC1i ta gQi gia vang la m<)t "Phong vii bi~u cua n~n kinh te' the' gidi"

BQ GIAO Dl)C VA oAo TAO TRUONG DH KINH TE TP.HCM

TI-IU VI.EN

- : ~

TranP' 17

~ , ' ' "' ~ ,

PHAN II : GIA V ANG THANH PHO HO CHI

MINH- NHU'NG BIEN DONG v A CAC NHAN

TO HINH THANH, ANH Hu'fJNG

Thanh ph6 H6 Chl Minh n~m C5 vj tri dja 1:9 d~c bi~t, tntoc 1975, ndi day du\1c mc$nh danh la "hon ng9c vi~n dong" Nay, voi dan s6 xa"p xi 7,5 tri~u ngttC1i, thanh ph6H6 Chi Minh dang dan d§u ca mtoc v~ nhi~u m~t

Bay cilng la thj tntC1ng lon nha"t trong ca nttoc , thanh ph6 H6 Chi Minh cung voi FJ6ng Nai - Vung Tau - Blnh Dlfdng t:;to thanh vung t11 giac kinh te' phat

tri~n m:;tnh, la d~u m6i giao thong qu6c te' quan tr9ng C5 phia nam va la m<)t C\lm

do thj Ion nha't cua ca nttoc Voi h~ th6ng cd sd v~t chat h:;t fflng tltdng d6i hi~n

d~i nhtt: cang Sai Gon, san bay Tan Sdn Nha"t, vi tri n~m tren tf\lc qu6c 19 Xuyen

A, kho tang, be'n bai, vi8n thong bttu chinh thanh ph6 H6 Chi Minh la trung tam thu hut ti~m n~ng v~ v6n, nhan llfc

I Gia vang thanh pho' H6 Chl Minh qua cac thm ky

1 Giai do~n 1975-1988:

Bay la thoi gian ca nlfoc Vi~t Nam n6i chung va thanh ph6 H6 Chi Minh n6i rieng dang dll'ng tntdc hang lo~t nhung kh6 kh~n nhlf: kh~c ph\lc h~u qua chie'n tranh, xay dtfng l:;ti da't nlfoc tren m9i m~t ThC1i ky nay, chung ta thtfc hi~n

n~n kinh te' ~p trung, bao ca'p theo mo hlnh truy~n th6ng cua cac nlfoc XHCN

.E>~c di~m ciia n~n kinh te' nay khong ~o dltqc d<)ng llfc phat tri~n, lam suy thoai nang llfc san xua"t xa h<)i, l~m phat gia tang voi t6c d9 ch6ng m~t, c6 khi len de'n 700% khie'n cho ngttC1i dan cang m!t tin tltdng vao gia tq d6ng ti~n Them vao d6

la cac chu tn.tong, chinh sach nhu : d6i tien, ki~m ke tai san, ki~m tra hanh chinh, dieu chinh gia ban buon - ban le? khie'n cho nguoi dan luon hoang mang lo S\1

E>6ng tien c§m trong tay ngay cang teo top d§n gia tri nen bu()c h9 phiii thuong xuyen tich tru vang Trong b6i canh do vang n6i len vc1i vai tro hang hoa tien t~,

Ia v~t dam bao gia trj tien d6ng

Khong chi rieng nguoi dan rna ngay ca cac don vi san xua't kinh doanh cua Nha Nude cung xem vang va dollar la noi tni ~n t~m thoi t6t nha't cho v6n hru

d()ng khi h<) chua mua dUQC nguyen li~u Gia cua tit ca cac lo~i hang hoa deu du9c nguoi dan nh~m tinh va quy ra vang Vl v~y, nhu cfiu cua vang va dollar trong giai do~n nay tang nhanh Yang dong vai tro dlf tru, tich lfiy d6i voi nhan dan va cac t6 chuc tin dvng

Ben c~nh do, du Nha Nuoc khong cong khai thua nh~n vang lam chuc nang llfu thong, thanh tmin tien t~ nhung trong thlfc te' ngu0i dan da trao d6i mua ban

b~ng nhung ddn vj "ti~n vang" Vi dv: mua ban nha ella, xe c(), hang kim khi di~n

may Nha't la d6i voi ho~t d()ng phi m~u djch va buon l~u (rna trong thai gian nay xua't hi~n ra't nhieu do hang hoa trong nuoc con ra't it va hie'm) thl vang vtin co gia

tti thanh toan ra"t m~nh D~c bi~t la nhung djp Te't, cu6i nam nhu c§u ve vang tang cao gay sue ep d~y gia vang len Nhu v~y, trong giai do~n nay o mOt khia c~nh

nao do vang da thay ti~n d6ng dong vai tro thanh toan - la don vi thanh toan

Trude tlnh hlnh dO, du nha nuoc khong he co chu truong cho mua vang b~c

tu trang nhung nhu c§u cua xa h()i luon c§n thie't, do do m~ng ludi kinh doang vang cua tlf nhan da phat tri~n ba't h9p phap Tuy nhien, voi kinh nghi~m ho~t

d()ng kinh doanh, h9 da lam chu thj truong vang t~i thanh ph6 H6 Chi Minh M~c

du vfw thoi di~m nay, o thanh ph6 H6 Chi Minh da co cac ella hang kinh doanh

Tn:tn!! 19

vang b~c nhu'ng do thie'u S\1' Hinh d~o ch~t che, cac etta hang nay luon ho~t dOng nlim ngoai thj tntong Vl v~y, trong giai do~n nay, thj tntong vang thanh ph6 H6 Chi Minh chu ye'u Ia do tu' nhan thao tung va dffu co, lam gia Di~u nay ddn de'n

h~u qua la Nha Nu'oc thfft thu thue', khong th~ ki~m soat du'9c tu6i vang tren thi

tntbng, khie'n cho nhan dan bi thi~t h~i nhi~u

2 Giai do~n 1989-1997

Day la giai do~n quan ly vang theo co che' kinh te' thj tru'ong du'{5i Slf quan

ly cua Nha Nude Tntoc nhung con s6t ghi vang qua m~nh, ba:t dffu tit nam 1988 tro di, Nha Nu'oc da ban hanh nhi~u quy djnh moi nhu':

-T~o di~u ki~n d~ dang cho cac don vi, dia phu'ong du'9c phep nh~p vang -Thua nh~n va cho phep tu' nhan - cac nganh kinh te' qu6c doanh cung du'\JC kinh doanh Vang

-Nha nu'oc thua nh~n quy~n sd huu h9p phap v~ vang cua m<)i t6 chuc va

ca nhan du'oi d~ng vang kh6i, thoi, Cl,lC, c6m, hi, vang ttt trang

-C<:ic doanh nghi~p, tc> chuc, ca nhan, xi nghi~p c6 v6n dffu tu' nu'oc ngoai du'9c quy~n ca't giu, v~n chuy€n hay gtti vang a ngan hang

Chinh tU' mOt lo~t cac chinh sach kinh te' "rna" theo co che' thi trttong nay rna thi trttong vang- dollar - ti8n t~ da nh()n nhjp va ril't soi d()ng, xuil't hi~n stf

c~nh tranh nio rie't giua tu' nhan va qu6c doanh, giua qu6c doanh va qu6c doanh Cac etta hang khong ngung pha'n da'u gill vung va nang cao cha't Itt9ng vang ban

ra

Tn:tnP" 20

Trong giai do~n nay, mQt s6 don vi qu6c doanh da phat tri€n va da d~ng

h6a hO<:tt d()ng, cai tie"n pht!ong thuc kinh doanh t?O dt!~C niem tin d6i vdi khach hang nhu : Cong ty vang b~c da quy thanh ph6 H6 Chi Minh (SJC), Cong ty vang

b~c da quy Phd Nhu~n (PNJ) Chinh cac don vi qu6c doanh c6 uy tin nay da g6p

ph~n tich cl,l'c vao vi~c Io~i tru t~ n~n thao rung gia vang va h~n che" du~c vi~c

hl'>n lo~n trong tu5i vang cua thi trttong tt! nhan D~c bi~t la slf ra doi cua lo~i

vang mie"ng nhan hi~u "R6ng Yang" ciia cong ty SJC da kjp thai dap ling du~c

nhu c~u cua xa h()i ve dlf tru va thanh toan, g6p ph~n vao vi~c 5n dinh gia ca thi

trttong, h~n che" nhung con s6t gia d()t bie"n khie"n thi truong hl'>n lo~n Trong thoi di€m w nhan thao rung thj trttong vang, nguoi dan hoang mang, chi tin tuong tlm mua vang mie"ng hi~u Kim Thanh san xufft tU trudc 1975 con lu'u hanh tren thi

trttong, nhung s6lu<;fng ra't it, th1 sl,l' xufft hi~n vang mie'ng hi~u "R6ng Vang" do Nha Nude chiu trach nhi~m ve chfft lu<;fng, phan ph6i, lu'u thong la m()t ch6 dl,l'a ra't dang tin c~y cho nhan dan Them vao d6, mfru rna vang mie"ng "R6ng Yang" rfft dyp, thu~n ti~n trong giao dich, cfft trft da chie'm uu the' Va d~c bi~t la h~

th6ng eii'a hang phan ph6i day d~c o mien Nam va ca nude da khie'n cho thi ph~n

vang mie'ng SJC ngay cang du~1c rrHJ r()ng va de'n du<;fc vdi m9i t~ng Wp nhan dan Va cho de'n ngay nay, Cong ty Vang B<;tc da quy thanh ph6 H6 Chi Minh (SJC) thtfc sl,l' da xac l~p du<;fc thj ph~n va uy tin tren thi truong thanh ph6 H6 Chi Minh va ca nude - thay the" cho nhan hi~u Kim Thanh - m()t thoi lam chii thi tntong vang mien Nam va Dong Duong trudc nam 1975

Tuy nhien thoi gian nay e6 nhieu thay d5i trong chinh sach nh~p khifu vang, chii ye"u la sl,l' thay d5i lien tvc don vi ca'p phep nh~p khffu vang Luc thl do ngan hang trung ttcJng thong qua vv quan ly ngo~i h6i chju trach nhi~rn, Ide th1 do

uy ban nhan dan thanh ph6 cffp phep, luc l~i do t5ng cong ty vang b~c da quy

TrnnP 21

Vi~t Nam khie'n cho vi~c nh~p khffu v~mg khong kip thoi, ma"t thai eeL Khi gia vang qu6c te' tha"p thl khong du<Jc phep nh~p, khi gia cao thl khong nh~p, lam phat sinh cung cfiu gia ~o

Them vao do, trong giai do~n nay, lu<Jng dollar (USD) cua nude ta ra"t khan hie'm Hang nam, s6Iuc;:1ng hang xua"t khffu d~ dem ngo~i t~ v~ ra't 'it nen Nha Nude ta lo ng~i vi~c nh~p vang se lam chay mau ngo~i t~ Do do, tU' nam

1997, Nha Nude ta da khong ca"p quota nh~p khftu vang nua

Ben c~nh do, day la thoi gian chung ta chuy~n tie'p tll' co che' kinh te' ~P

trung, bao ca'p sang cd che' kinh te' kinh te' thi truong c6 slf quan ly cua Nha Nude, hanh lang phap ly va nhung chinh sach khuye'n khich dfiu tu cua Nha Nude vin chua duc;:1c nhan dan tin tu'dng l~m, nen nguoi dan vin con ng~i ngfin trong vi~c

tie'n hanh ho~t d()ng kinh doanh tren ca nude Tam ly cua nguoi dan trong giai d9an nay vin ra"t ua chu()ng vi~c tich tru vang H~u qua chinh sach ti~n t~ sai Ifim cua giai do~n trudc vin con du am, khie'n nguoi dan luon nup dudi bong cua vang Va vang v~n dong m()t vai tro quan trQng trong n~n kinh te' cua Vi~t Nam

tuy mtl'c d() da giam nh~ hon nhi~u so vdi giai do~n tru'de

3 Giai do~n 1997-nay

TU' nam 1997 cho de'n nay, t'inh h'inh kinh t€ cua Vi~t Nam co nhi~u budc

ehuy~n d6i m~nh N~n kinh t€ thi tru'ong eo Slf di~u tie't eua Nha Nude dfin di vao quy d~o ehung, GDP h~ng nam gia tang dang k~, ki~m che' du'<Je l~m phat

Toan b() b() m~t cua n~n kinh te' Vi~t Nam da d6i khae, nhi~u thanh phfin kinh te' trong xa h()i duc;:1e khuye'n khich md r()ng ho~ t d()ng kinh doanh Nhi~u

ehinh sach thong thoang duc;:1e ban hanh eung vdi Slf keu gQi dfiu tu' d kh~p cac tinh thanh trong ea nude Hanh lang ph a p ly dfin duc;:1e md r()ng va

Trl'!n!Y 22

Bltng 1: C:ic chi s6 cua Vi9t Nam tu nam 1997 de"n 2002

Nam Tang tntO'ng GDP (%) L~m phat (%) Ty 1~ tha't nghi~p (%)

(Ngu6n: Chi eve th6ng ke www.gso.gov.vn)

dam bao cho l<;Ji ich cua ngu'oi d~u tu' Do d6, ngu'oi dan Vi~t Nam da m~nh d~n

hon trong vi~c d~u tu' kinh doanh, md r<)ng ho~t d<)ng san xua't Tam ly ngu'oi dan khong con bi am anh bdi t6c d9 l~m phat ch6ng ml}t nhu' tru'dc, khong con tam ly mua vang ca't tru d8 phong l~m phat Ma da bi€t sll' d1.1ng ti8n dau tu' vao nhi8u linh VlfC nhu': mua ban ba't d<)ng san, dau tu' VaO nhfi'ng gia'y to C6 gia trj, bo v6n san xua't kinh doanh V di Slf ki8m gifi' t6c dQ l~m ph at nhu' tren, trong 3 nam tlt 1999-2001, gan nhu' d6ng ti8n Vi~t Nam khong bi milt gia la bao Dan chung da

su dvng ti8n d6ng trong m<;i giao djch mua, ban hang h6a Ni8m tin cua dan chung vao ti8n d6ng da gia tang dang k€ Ben c~nh d6 vi~c k8m gifi' I~m phat d mdc tha'p da c6 nhfi'ng hi~u qua tich clfc, ml}c du gia vang trong nude c6 bi€n d(>ng do anh hu'dng cua gia vang th€ gidi thl ciing khong anh hu'dng d€n mdc l~m

pha t trong nude

Tr~nP" 21

nam so vCJi thang 12 cua nam tnt& t(,li Vic;':t Nam

Qua bang phan tich tren ta thity, mt1'c bie'n d()ng cua gia vang va cac hang h6a khac tren thi tn!ong Vi~t Nam la khong tU'ong t1'ng voi nhau Vang khong con

TntnP" 24

NAM

99.4 98.3 103.4

NAM

anh ht!ong ldn de"n n~n kinh te" cua Vi~t Nam nhu' tru'dc day nua Nam 2000, gia Yang giam 1,7% nhu'ng gia CaC hang hoa va djch Vlf khac chi giam CO 0,6%, COn nam 2001, du gia vang tang 5% do anh hu'ong CUQC khung b6 ngay 11-9 nhu'ng gia cac hang hoa va dich Vlf khac chi tang 0,8% Trong khi d6, nam 2002, gia vang tang 19,4% do anh huCing bCii t1nh h1nh My mu6n ta'n cong Iraq th1 gia cac hang hoa va djch Vlf khac cling chi tang 4% Nhln vao chi tie"t cac thang trong nam ta cling khong thay du'<;Jc stf anh hu'Cing cua gia vang de"n nen kinh te" Vi~t

Nam, th€ hi~n r5 trong nam 2002, tU thang 4 trCi di, gia vang tang m£;mh nhu'ng ghi cac hang hoa va dich Vlf khac cling chi tang Ci muc ra't tha p, khong h~ c6 slf d9t bie'n nhu' gia vang, m~c du vao cu6i nam, gia cling chi nhich nht; len do bi anh huong bCii gia xang dffu the' gidi tang

D~c bi~t, tir nam 1997 cho dC'n nam 2001, Nha Nude da ngu'ng vi~c cap quota nh~p khffu vang vao Vi~t Nam, do ttf tu'Cing s<;J chay mau ngo~i t~ Di~u nay

da khie'n cho ho~t d()ng chuy~n vang l~u tiT Campuchia v~ Vi~t Nam di~n ra soi d()ng m6i khi c6 slf chenh l~ch gia IOn giua gia the" giOi va gia trong nu'oc, rna Nha Nude th1 khong th€ ki€m soat n6i Tuy nhien, thi tru'ong trong nude se t1.f can d6i cung cffu, gia trong nu'oc se dffn giam xu6ng bang ho~c tha'p hon gia the" giOi thl vang l~u se khong tu6n v~ nua Chinh tir vi~c khong th~ quan ly au'<;Jc lu'<jng vang tu6n v~ m6i d<;Jt chenh I~ch gia, c()ng them vi~c that thu thue' do vang nh~p i~u nen de"n nam 2002, Nha Nu'oc ta da cho phep ca'p quota nh~p vang cho m()t

s6 don vi c6 dang ky kinh doanh vang

Tuy nhien qua khao sat gia vang the" gidi va gia vang SJC C5 thi tru'ong thanh ph6 H6 Chi Minh , chung ta nh~n thfty dng:

TransY 2:')

-Chenh l~ch gifia gia the' gioi va gia trong mtoc chi xay ra trong thai gian ngfin

-T6c d() bie"n d()ng cua gia trong nude tha'p hon so voi t6c d() bie"n d()ng cua gia the' gioi

-Tu nam 2002, da bfit d~u c6 quota nh~p vang nhung do chenh l~ch gia the' gi6'i va gia trong nu6'c khong nhi8u nen mti'c nh~p vang van ra't tha'p

£)~ lam ro nhung nh~n dinh tren, chung ta se di sau phan tich gia vang cua

thi truong thanh ph6 H6 Chi Minh trong giai do~n g~n day

II Bie'n d()ng ghi vang tai thanh ph6 H6 Chi Minh trong giai doan bien nay

1/ Phan bi~t cac lo~i gia vang:

Yang la mot lo~i hang h6a dl}c bi~t rna ngubi ta kh6 c6 th~ xac dinh du<;1c gia ban cua n6 tren thi truCfng Gia vang c6 nhfing dl}c di~m khong gi6ng voi nhfing lo~i hang hoa khac Gia ca cua vang tren thi trttong thuong khong gfin 1i8n v6'i gia ttanh cua vang nhu nhfing lo~i hang h6a khac

a/Giti thanh:

Gia thanh vang la gia bi~u hi~n toan b9 nhung chi phi d~ c6 m()t don vi vang, tren co sd d6, nguCfi ta c6 th~ tinh du<;jc Wi 16 D6i voi vang d Vi~t Nam, san lu<;jng khai thac khong dang k~, chu ye'u la vang nh~p khffu Vl v~y, gia thanh cua vang d thi truCfng .Yi~t Nam n6i chung va thi truCfng vang thanh ph6 H6 Chi Minh n6i rieng dlfa chu ye'u vao gia the' gioi, du<;1c t1nh theo cong thti'c nhu sau:

Tr~nP" 2()

Gia thanh ciia vang = (Gia the' gim·*Ty gia USD) + T6'ng chi phi

*Gia the' gioi: Ghi vang the' gioi illy thu(>c vao tlnh hlnh kinh te',chinh tri,

xa h()i cua thi tntong vang the' gioi quy dinh, n6 phl;l thu()c cung- cftu va gia tri cua vang ~i tUng thoi di~m nhlt chung ta da phan tich d tren

*Ty gia USD : du<;ic nha nuoc ta quy dinh tuy tirng thai di~m khac nhau

*T6ng chi phi : bao g6m:

-Thue' nh~p khtfu : 1% d6i voi vang c6m, va 3% d6i voi vang nen

thai Chi phi thanh toan qua ngan hang -Phi hai quan ctl'a khtfu

-Chi phi giao dich khac -Phi gia cong

- v v

Hi~n nay, t6ng muc phi nay vao khoang 5USD/ounce

b/Giti ban tren thi tnJ{Jng:

Bay la gia ca niem ye't tren thi tntong hang ngay, Ia di~m g~p nhau cua muc cung va muc ciiu, the hi~n gia giao djch di~n ra trong ngay a thi tntong thanh ph6 H6 Chi Minh d nhftng lo~i hang h6a khac, gia ban tren thi truong phai Iuon Juon cao hdn ho;lic b~ng v6'i gia thanh lam ra san phdm Tuy nhien,

d thi tntong vang Vi~t Nam, khong phai lUc nao gia vang tren thi trltong cling th8

hi~n dung nhu tren Ma theo thl,l'c te' ghi nh~n dit<;ic thl gia vang bie'n d()ng c6 luc

Tr:.~nP' 27

theo khung ghi tren nhung cilng khong it l_dn tha'p han khung ghi tren Ghi niem ye't tren thi truong chi phl.,l thu()c m()t phdn vao gia thanh la gia ca the' gidi, phdn con l';ti la do mai llfc trong nude, la nhu cdu ciia nguoi sii' d1.,1ng Vl v?y, vi~c dlf dmin gia vang la m()t di~u ra't kh6 thlfc hi~n a thi trttong Vi~t Nam Tuy nhien, trong di~u ki~n gia qu6c te' va nhu cdu trong nude khong thay d6i trong thoi gian khmlng 1-2 thang thl gia vang trong nude se ddn ti~m c?n vdi gia vang the' gidi

Hai lo(;li gia ca tren ciia vang thuong khong g~n li~n nhau nhu d6i vdi cac lo(;li hang h6a khac B6 chinh Ia di~m d~c bi~t ciia vang, khie'n cho vi~c mua ban, giao djch hay ca't tru m~t hang nay g~p nhi~u riii ro han cac lo(;li hang h6a khac

Vi d1.,1 nhu khi khao sat gia vang ciia thi trttong thanh ph6 H6 Chi Minh mlm 2002, ta tha'y rang gia vang SJC trong nude chii ye'u la tha'p han gia the' gidi Chi c6 3 thoi di~m rna ghi SJC trong mioc cao hdn ghi the' gioi la khoang thoi gian tU:

*2417/2002-9/8/2002: keo dai khoang 15 ngay, muc bie'n d()ng khong cao, chenh l~ch cao nha't khoang 146.000 d6ng/lu<;ng, chenh l~ch tha'p nha't khoang

Tr~nP" 2R

Bi@u d6 so s3nh 3 lo~i v8ng nam 2000

Bi@u d6 so s3nh 3 lo~i v3ng nam 2001