tài liệu uy tín được biên soạn bởi giảng viên đại học Bách Khoa TPHCM, thuận lợi cho qua trình tự học, nghiên cứu bổ sung kiến thức môn toán cao cấp 1, toán cao cấp hai, tích phân vi phân ôn thi học sinh giỏi, luyện thi đại học, ôn thi vào lớp 10, ôn thi trường chuyên môn toán, sắc xuất thống kê, các môn học tài chính, kế toán, ngân hàng, toán cao cấp, Tài liệu được kiểm duyệt bởi giảng viên, phòng đào tạo trường đại học bách khoa, lưu hành nội bộ
Trang 1LÝ THUYẾT TRƯỜNG
TS Lê Xuân Đại
Trường Đại học Bách Khoa TP HCM Khoa Khoa học ứng dụng, bộ môn Toán ứng dụng
Email: ytkadai@hcmut.edu.vn
TP HCM — 2016
Trang 2N ỘI DUNG
1 T HÔNG LƯỢNG , ĐỘ PHÂN KỲ CỦA TRƯỜNG VÉC TƠ
2 H OÀN LƯU VÀ VÉC TƠ XOÁY CỦA TRƯỜNG VÉC TƠ
3 M ỘT VÀI LOẠI TRƯỜNG ĐẶC BIỆT
4 T RƯỜNG ĐIỀU HÒA , PHƯƠNG TRÌNH L APLACE , HÀM ĐIỀU HÒA
Trang 3N ỘI DUNG
1 T HÔNG LƯỢNG , ĐỘ PHÂN KỲ CỦA TRƯỜNG VÉC TƠ
2 H OÀN LƯU VÀ VÉC TƠ XOÁY CỦA TRƯỜNG VÉC TƠ
3 M ỘT VÀI LOẠI TRƯỜNG ĐẶC BIỆT
4 T RƯỜNG ĐIỀU HÒA , PHƯƠNG TRÌNH L APLACE , HÀM ĐIỀU HÒA
Trang 4N ỘI DUNG
1 T HÔNG LƯỢNG , ĐỘ PHÂN KỲ CỦA TRƯỜNG VÉC TƠ
2 H OÀN LƯU VÀ VÉC TƠ XOÁY CỦA TRƯỜNG VÉC TƠ
3 M ỘT VÀI LOẠI TRƯỜNG ĐẶC BIỆT
4 T RƯỜNG ĐIỀU HÒA , PHƯƠNG TRÌNH L APLACE , HÀM ĐIỀU HÒA
Trang 5N ỘI DUNG
1 T HÔNG LƯỢNG , ĐỘ PHÂN KỲ CỦA TRƯỜNG VÉC TƠ
2 H OÀN LƯU VÀ VÉC TƠ XOÁY CỦA TRƯỜNG VÉC TƠ
3 M ỘT VÀI LOẠI TRƯỜNG ĐẶC BIỆT
4 T RƯỜNG ĐIỀU HÒA , PHƯƠNG TRÌNH L APLACE , HÀM ĐIỀU HÒA
Trang 6ĐỊNH NGHĨA 1.1
Trường véc tơ trong 1 miền Ω là 1 hàm véc tơ
−
→
F (x, y, z) xác định trongΩ. Trường véc tơ→−F
được viết dưới dạng
−
→
F (x, y, z) = P(x,y,z)→−i + Q(x,y,z)−→j + R(x,y,z)−→k
Trang 8Xét bài toán sau: Cho→−F là trường tốc độ của
1 dòng chất lỏng Tính lượng chất lỏng chảy
Thông lượng của trường tốc độ của dòng
Trang 10Với mặt cong kín S và pháp véc tơ→−n hướng
chất lỏng từ trong ra với lượng chất lỏng từngoài vào
chất lỏng từ trong ra nhiều hơn từ ngoài
Trang 112 Ngược lại, khi W < 0 thì lượng chất lỏng
từ ngoài vào nhiều hơn từ trong ra, khi ấy
Trang 13Cho −→F là trường vận tốc của 1 dòng chảy.
gắn các cánh mỏng dọc theo vòng tròn đó.Dòng chảy tác động lên các cánh mỏng làmcho vòng tròn xoay quanh trục của nó Hiệu
dẫn đến hoàn lưu
Trang 15Công thức Stokes có dạng véc tơ như sau:
F −→n ds
Ý nghĩa vật lý của véc tơ xoáy: Hoàn lưu
đặc trưng cho tính xoáy của trường dọc
theo toàn bộ chu tuyến kín và véc tơ xoáy
curl − →
F (M) sẽ đặc trưng cho tính xoáy tại
Trang 16Toán tử Hamilton đối với hàm f (x, y, z) đượcxác định như sau:
Trang 17Tích có hướng của ∇ với véc tơ
Trang 19ĐỊNH NGHĨA 3.1
Trường véc tơ→−F (M) được gọi là trường thế
trong miền Ω nếu tồn tại 1 trường vô hướng
f (M) sao cho trong Ω ta có
Trang 20P(M), Q(M), R(M) liên tục trong miền đơn liên
Ω. Khi ấy trường véc tơ→−F là trường thế khi
và chỉ khi hoàn lưu của trường −→F theo mọi chu tuyến kín γ trơn từng khúc trong Ω bằng
0.
Trang 22ĐỊNH NGHĨA 3.2
Trường véc tơ→−F (M) được gọi là trường ống
trong miền Ω nếu div F(M) = 0,∀M ∈ Ω.
Vậy trường ống không có điểm nguồn vàkhông có điểm rò
Trang 231 Trong miền đơn liênΩ, thông lượng của
Trang 24ĐỊNH NGHĨA 3.3
Đường dòng của trường véc tơ→−F là 1 đường
γ mà véc tơ→−F tại 1 điểm bất kỳ của γ là véc
tơ tiếp tuyến đối với γ tại điểm đó.
Trang 25ĐỊNH NGHĨA 4.1
Trường −→F được gọi là trường điều hòa nếu
nó vừa là trường thế vừa là trường ống.
Trang 27Cho f , ϕ là các hàm vô hướng Xét trường
Trang 29CÁM ƠN CÁC EM ĐÃ CHÚ Ý THEO DÕI