Nghiên cứu dạy học Hoá học 10 trường trung học phổ thông nội dung nhóm Halogen theo định hướng tích cực, phân hoá và bám sát chuẩn kiến thức kĩ năng

oa ho¸häc---***--- NĂNG KHÓALUẬNTỐTNGHIỆPĐẠIHỌC Chuyênngành:Phươngphápdạyhọchóahọc HµNéi-2012... Mặcdùđãrấtcốgắngnhưngdothời giancóhạnnênkhóaluậncủaemkhôngtránhkhỏicònnhiềuthiếusót.Rấtmo

oa ho¸häc -*** -

NĂNG

KHÓALUẬNTỐTNGHIỆPĐẠIHỌC

Chuyênngành:Phươngphápdạyhọchóahọc

HµNéi-2012

EmxinchânthànhcảmơnT.SC ao ThịThặngđ ã hướngdẫnemrấtnhiệttình,dànhnhiềuthờigianđọcbảnthảovàđónggópnhiềuýkiếnquýbáuchokhóaluận

Emxincảmơncácthầy,côgiáotrongkhoaHóahọc-TrườngĐạihọcSưphạmHàNội2đãtậntìnhdạydỗchúngemtrongsuốtnhữngnămhọctạitrường

Emxingửilờicảmơnsâusắcđêncácthầygiáo,côgiáotrongtổHóa–

SinhvàcácemhọcsinhtrườngTHPTTiênDu1đãgiúpđỡ,tạođiềukiệnthuậnlợichoemtrongsuốtquátrìnhthựchiệnđềtài

Emxincảmơngiađình,bạnbèvàngườithânđãtạođiềukiệnđểemhoànthànhkhóaluậnnày

Mặcdùđãrấtcốgắngnhưngdothời

giancóhạnnênkhóaluậncủaemkhôngtránhkhỏicònnhiềuthiếusót.Rấtmongnhậnđượcsựđónggópýkiếncủac á c thầy,côvà

cácbạnđểkhóaluậncủaemngàycànghoànthiệnhơn

Emxinchânthànhcảmơn

HàNội,

tháng5năm2012Tácgiả

NguyễnThịTiên

MỤCLỤC 4

MỞĐẦU 1

1 Lídochọnđềtài 1

2 Mụcđíchnghiêncứu 2

3 Nhiệmvụnghiêncứu 2

4 Đốitượngnghiêncứu 3

5 Phươngphápnghiêncứu 3

6 Giảthuyếtkhoahọc 3

7 Cáimớicủađềtài 4

NỘIDUNG 5

CHƯƠNGI:CƠSỞLÝLUẬNVÀTHỰCTIỄNCỦAĐỀTÀI 5

1.1:Cơsởlíluận 5

1.1.1:ChươngtrìnhHóa họcphổthông 5

1.1.2 SáchgiáokhoaHóahọc 16

1.1.3 Địnhhướngđổi mớiphươngphápdạyhọchóahọcTHPT 21

1.1.4 ĐịnhhướngphânhóatrongchươngtrìnhHóahọctrườngTHPT 25

1.1.5 Địnhhướngđổimớikiểmtrađánhgiátheođịnhhướngtíchcực,phânhóavàbá msátchuẩn kiếnthứckĩnăng 28

1.2 Cơsởthựctiễn 32

1.2.1.Thựctiễnchỉđạodạyhọcvàkiểmtrađánhgiátheochuẩnkiếnthức,kĩnăngcủaB ộGiáodụcvàđàotạo 32

1.2.2.Thựctrạngdạyhọcvàkiểmtrađánhgiátheo địnhhướngtích cực,phânhóavàbámsátchuẩnkiếnthức,kĩnăngởtrườngTHPT 35

Tiểukếtchương1 39

CHƯƠNG2 : NGHIÊNCỨUDẠYHỌCTHEOĐỊNHHƯỚNGTÍCHC Ự C , PH ÂNHÓAVÀBÁMSÁTCHUẨNKIẾNTHỨCKĨNĂNGNỘIDUNGNHÓMHA

LOGEN 41

2.1 Mộtsốbiệnpháp chung 41

2.2 Vậndụngcácbiệnpháptrongdạyhọcnộidung“Nhómhalogen”theođịnhhướ ngtíchcực,phânhóavàbámsátchuẩnKT–KN 41

2.2.1 Biệnpháp1 : S o sánhnộidungchươngtrìnhchuẩnv à chươngtrìnhnângcao Hóahọc10phầnNhómhalogen 41

2.2.2 Biệnpháp2:SosánhnộidungphầnNhómhalogengiữaSGKHóahọc1 0 vàHó ahọc10nângcao 43

2.2.3 Biệnpháp3 : S o sánhchuẩnkiếnthức,kĩnăngphầnNhómHalogengiữachươ ngtrìnhchuẩnvàchươngtrìnhnângcaoHóahọc10 46

2.2.4 Biệnpháp4: So sánhnộidungcủaSGK,SGV,S B T v ớ i chuẩnkiếnthức,kĩnă ng 53 2.2.5 Biệnpháp5 : S o sánhv ề phươngphápdạyh ọ c phầnNhómhalogengiữachư ơngtrìnhchuẩnvàchươngtrìnhnângcaoHóahọc10 61

2.3 Thiếtkếmộtsốgiáoánminhhọanộidung“Nhómhalogen” 66

2.3.1 Quitrìnhthiếtkếgiáoántheohướngtíchcực,phânhóavàbámsátchuẩnKT-KN 66 2.3.2 Cácgiáoáncụthể 68

2.3.2.1 .1 Cácgiáoánbàilíthuyết 68

2.3.2.2 Giáobàiluyệntập 100

2.3.2.3 Giáoánbàithựchành 107

Tiểukếtchương2 118

CHƯƠNG3:THỰCNGHIỆMSƯPHẠM 120

3.1 Mụcđíchcủathựcnghiệmsưphạm 120

3.2 Nộidungthựcnghiệmsưphạm 120

3.3 Tiếnhànhthựcnghiệmsưphạm 120

3.3.1.Đốitượngvàđịabànthựcnghiệm 120

3.3.2.Cáchtiếnhànhthựcnghiệmsưphạm 121

3.4.Kếtquả thựcnghiệmsưphạm 122

3.5 Đánhgiákếtquảthựcnghiệmsưphạm 125

Tiểukếtchương3 126

KẾTLUẬNVÀKIẾNNGHỊ 128

TÀILIỆUTHAMKHẢO 131

PHỤLỤC1 133

PHIẾU ĐIỀUTRAVỀ VIỆCDẠYHỌCBÁMSÁT CHUẨN 133

KIẾN THỨC,KỸNĂNG 133

PHỤLỤC2 135

PHIẾU QUAN SÁTHỌCSINHỞLỚPTHỰCNGHIỆMVÀ 135

LỚPĐỐICHỨNG 135

PHỤLỤC3 135

ĐỀ KIỂMTRA15PHÚT 135

TrườngĐHSPHàNội2 Khóaluậntốtnghiệp

1 Lídochọnđềtài

MỞĐẦU

Từnăm2006,BộchươngtrìnhGiáodụcphổthôngmớiđãđượcchínhthứcbanhànhcùngvớiviệcthựchiệnđổimớic h ư ơ ngtrìnhv à sáchgiáokhoađồngbộtừTiểuhọcđếnTrunghọcphổthông,trongđócóbộmônHóahọc.Đổimớinộidung,phươngphápdạyhọccùngđánhgiákếtquảdạyhọcđ ãgópphầnđàotạoranhữngconngườimớicócáchtưduy,phươngpháphọctậpvàlàmviệcnăngđộng,sángtạo,thíchứngvớicuộcsốngpháttriểntừngngày

Dạyhọctíchcựclàmộttrongnhữngđịnhhướngđổimớiphươngphápd ạ y họcởnướctanóichungvàđốivớibộmônHóahọcnóiriêng.Dạyhọctíchcựctrongđókiếnthứcmàhọcsinhlĩnhhộiđượcphảidochínhhọcsinht ì m tòi,khámphá,tưduy,sángtạotrong

quátrìnhhọctậpchứkhôngphảithụđộngtiếpthutừngườithầytruyềnđạt.Đểlàmđượcđiềuđóngườithầyphảit ì m hiểu,phảitiếpthucácphươngpháptiêntiến,hiệnđạikếthợpvớiviệcsửdụngnhữngyếutốtíchcựccủaphươngphápdạyhọctruyềnthốngchophùhợpvớitừngđốitượnghọcsinhcũngnhưnộidungdạyhọc

Sựphânhóachươngtrìnhgiáodụcphổthôngthểhiệnởchươngtrìnhchuẩnvàchươngtrìnhnângcao.Vớicùngnộtnộidungnhưngởhaic

TrườngĐHSPHàNội2 Khóaluậntốtnghiệp

kĩnănglànộidungmớirấtquantrọngtrongchươngtrìnhgiáodụcphổthông,l à cơsởđểdạyhọcvàkiểmtrađánhgiákếtquảhọctậpcủahọcsinhtrongdạyhọcnóichungvàtrongHóahọcnóiriêng.VìvậyđểgópphầnnângcaochấtlượngdạyvàhọcnóichungvàdạyhọcHóahọcnóiriêngtheochươngtrình,sáchgiáokhoathìchuẩnkiếnthứckĩnăngđóngvaitròhếtsứcquantrọng.Vấnđềnàyđangđượctriểnkhaitrêncảnướctuynhiênviệcthựchiệnc h ỉ làbướcđầuvàhiệuquảchưacao.

Nộidung“Nhómhalogen”cũnglàmộttrongsốnhữngnộidungquantrọngcủachươngtrìnhHóahọc10cũngnhưtrongcácđềthitốtnghiệp,thiđ ạ i học, caođẳng

Vìnhữnglídotrênmàtôiđãchọnđềtài“NghiêncứudạyhọcHóahọc1 0 trường

trunghọcphổthôngnộidung“Nhómhalogen”theođịnhhướngtíchcực,phânhóavà bámsátchuẩnkiếnthứckĩnăng”.ĐâylàđềtàithiếtthựcvàđápứngyêucầucủaBộGi

áodụcvàĐàotạohiệnnay

2 Mụcđíchnghiêncứu

NghiêncứudạyhọcHóahọc10trườngtrunghọcphổthôngnộidung“Nhómhalogen”theođịnhhướngtíchcực,phânhóavàbámsátchuẩnkiếnthứckĩnănggópphầnnângcaochấtlượngdạyhọcHóahọcởlớp10

3 Nhiệmvụnghiêncứu

3.1 Nghiêncứucơsởlíluậnvàthựctiễncủađềtài

Cơsởlíluận:Nghiêncứuchươngtrình,sáchgiáokhoa(SGK)Hóahọc,chuẩnkiếnthức– kĩ năng(KT–

KN),đổimớiphươngphápdạ yhọctheođịnhhướngdạyhọctíchcực,đổimớikiểmtra

KN.Cơ sởthựctiễn:Tìmhiểuthựctrạngdạyhọctheohướngtíchcực,phânhóav à bámsátchuẩnKT–KNởtrườngtrunghọcphổthông(THPT)đặcbiệtlàlớp10

3.2 Đềxuấtmộtsốbiệnphápđểthựchiệndạyhọctheođịnhhướngtíchcực,phânhóavàbámsátchuẩnKT–KNvàápdụngđểdạyhọcnộidung“Nhómhalogen”Hóahọc10.3.2.1 Mộtsốbiệnphápchung

3.2.2 Vậndụngdạyhọcnộidung“Nhómhalogen”theođịnhhướngtíchcực,phânhóavàbámsátchuẩnKT–KN

3.3 Mộtsốgiáoánminhhọa

3.4 Thựcnghiệmsưphạm

4 Đốitượngnghiêncứu

Nộidung“Nhómhalogen”thuộcchươngtrìnhHóahọc10vàchươngtrìnhHóahọc10nângcao

5 Phươngphápnghiêncứu

- Nghiêncứulíluận:Nghiêncứuchươngtrình,SGKHóahọc,tàiliệuc ó liênquan

- Nghiêncứuthựctiễn:Quansát,theodõidạyhọctheođịnhhướngtíchcực,phânhóavàbámsátchuẩnKT–KNởtrườngTHPT

- Phươngphápthựcnghiệmsưphạm:dạythựcnghiệmmộtsốgiáoánđã soạntheohướngdạyhọctíchcực,phânhóavàbámsátchuẩnKT-

KN.Tiếnhànhkiểmtrasaumỗigiờhọcbằngcácbàikiểmtra15phútđểxácđịnhhiệuquảvàkhảthicủađềtài

-Phươngphápthốngkêtoánhọc:Thốngkê,xửlícácsốliệuthuthậpđược.Từđóphântíchkếtquả,rútranhữngkếtluậnchođềtài

6 Giảthuyếtkhoahọc

NếuđềxuấtđượcmộtsốbiệnphápphùhợpthìsẽdạyhọcHóahọcởtrườngphổthôngtheođúngđịnhhướngtíchcực,phânhóavàbámsátchuẩnKT–

KNgópphầnnângcaochấtlượngdạyhọcởtrườngTHPTnóichungvànộidung“Nhómhalogen”nóiriêng

7 Cáimớicủađềtài

Nghiêncứuhệthốnghóamộtsốvấnđềlíluậnvàthựctiễncóliênquanđếnviệcdạyhọctíchcực, phânhóavàbám sátchuẩnKT–KN

Đềxuấtđược5biệnphápchungvàápdụngcácbiệnphápnàyđểdạyhọcHóah

ọc 10trườngTHPTnộidung“Nhómhalogen”theođịnhhướngtíchcực,phânhóavàbámsátchuẩnKT–KN

Đãthiếtkếđược8giáoántheođịnhhướngtíchcực,phânhóavàbámsátchuẩnKT–KN

Đãthựcnghiệmmộtsốgiáoánởtrườngphổthôngvàbướcđầukhẳngđịnhtínhhiệuquảvàkhảthicủavấnđềnghiêncứu

NỘIDUNG CHƯƠNGI:CƠSỞLÝLUẬNVÀTHỰCTIỄNCỦAĐỀTÀI

trithứcnàyrấtquantrọngnógiúphọcsinhcónhậnthứckhoahọcvềthếgiớivậtchất,gópphầnpháttriểnnănglựcnhậnthứcvànănglựchànhđộng,hìnhthànhnhâncáchngườilaođộngmớinăngđộng,sángtạo

1.1.1.2 Mụctiêu:

MônhóahọcnhằmgiúpHSđạtđược:

a Vềkiếnthức:

HScóđượchọcthứckiếnthứchóahọcphổthôngcơbản,hiệnđạivàthiếtthựctừđơngiảnđếnphứctạp,gồm:

- Kĩnănghọctậphóahọc

- Kĩnăngthựchànhhóahọc

- Kĩnăngvậndụngkiếnthứchóahọc

c Vềtháiđộ

Nhưvậy,quaphântíchsosánhgiữamụctiêucủachươngtrìnhchuẩnvớimụctiêucủachươngtrìnhnângcaonhậnthấycónhữngđiểmgiốngnhauv ề kiếnthức,kĩnăng,tháiđộđồngthờicósựkhácnhaulàchươngtrìnhnângc a o còngiúpHSđạtđượcvềkiến

thức:tươngđốimởrộngvàhoànthiệnhơn.Vídụtrongchươngtrìnhnângcaocóhọcvềsựlaihóacácobitannguyêntử,kháiquátnhómoxi…nhưng

bancơbảnkhônghọc.Vềkĩnăng:khôngchỉlànhữngkĩnăngphổthôngcơbảnmàcầnđạttớikĩnăngphổthôngtươngđốithànhthạo.Nhưviệc,yêcc ầ u HSgiảimộts ố dạngbàitậptổnghợp.Vậndụnglinhhoạtmộtsốkiếnthứcđểgiảiquyếtmộtsốvấnđềtronghọctậpvàthựctiễnđờisống.TrêncơsởđógiúpHSpháttriểncơsởtưduyhóahọcvànănglựcsángtạođểtiếptụcnghiêncứuchuyênsâuvềhóahọcvàkhoahọct ự nhiên

1.1.1.3 Quanđiểmxâydựngvàpháttriểnchươngtrình

ChươngtrìnhmônHóahọcởtrườngphổthôngđượcxâydựngvàpháttriểntrêncơsởcácquanđiểmsauđây:

a ĐảmbảothựchiệnmụctiêucủabộmônHóahọcởtrườngphổthông

MụctiêucủabộmônHóahọcphảiđượcquántriệtvàcụthểhóatrongchươngtrìnhcủacáclớpởcấpTrunghọccơsở(THCS)vàTHPT

b Đảmbảotínhphổthôngcơbản,hiệnđạivàthựctiễntrêncơsởhệthốngtrithứccủak hoahọcHóahọc

- Kiếnthức,kĩnăngHóahọcphổthôngcơbản

- TínhchínhxáccủakhoahọcHóahọc

- SựcậpnhậtmộtcáchcơbảnnhữngthôngtincủakhoahọcHóahọchiệnđ ạ i vềnộidungvàphươngpháp

- NộidungHóahọcgắnvớithựctiễnđờisống, sảnxuất

- NộidungHóahọcđượccấutrúccóhệthốngtừđơngiảnđếnphứctạp

c ĐảmbảotínhđặcthùcủabộmônHóahọc

- NộidungthựchànhvàthínghiệmHóahọcđượccoitrọng,làcơsởđểx â y dựngkiếnthứcvàrènkĩnăngHóahọc

- Tínhchấth óa họ cc ủa c á c chấtđượcchúý xâ ydựngtrênc ơ sở c á c líthuyếtchủđạocủaHóahọcvàđượckiểmnghiệmdựatrêncơsởthựcnghiệmHóahọc

d ĐảmbảođịnhhướngđổimớiPPDHHóahọctheohướngdạyvàhọctíchc ự c

- HệthốngnộidungHóahọccơbảnđượctổchứcsắpxếp,saocho:GVthiếtkế,tổchứcđểHStíchcựchoạtđộngxâydựngkiếnthứcvàhìnhthànhnhữngk ĩ năngmới,v ậ n dụngđ ể giảiquyếtmộts ố vấnđ ề thựctiễnđượcmôphỏngtrongcácbàitậpHóahọc

- ChúýkhuyếnkhíchGVsử dụngthiếtbịd ạy học,trongđóc óứngdụngcôngnghệthôngtinvàtruyềnthôngtrongdạyhọcHoáhọc

e ĐảmbảođịnhhướngvềđổimớiđánhgiákếtquảhọctậpHóahọccủaHS

Hệthốngcâuhỏivàbàitậphóahọcđápứngyêucầuđadạng,kếthợptrắc nghiệmkháchquanv à t ự luận,l í thuyếtv à thựcnghiệmhóahọc.HệthốngbàitậpHóahọcnàynhằmđánhgiákiếnthức,kĩnăngHóahọccủaHSởbamứcđộbiết,hiểuvàvậndụng,phùhợpvớinộidungvàphươngphápcủachươngtrình

f ĐảmbảokếthừanhữngthànhtựucủachươngtrìnhHóahọctrongnướcvàt h ế giới

ChươngtrìnhmônHóahọcphổthôngđảmbảotiếpcậnnhấtđịnhvớichươngtrìnhHóahọccơbảnởmộtsốnướctiêntiếnvàkhuvựcvềmặtnộidung,phươngpháp,mứcđộKT-

KNhóahọcphổthông.Chươngtrìnhbảođảmkếthừavàpháthuynhữngưuđiểm,khắcphụcmộtsốhạnchếcủacácchươngtrìnhHóahọctrướcđâycủaViệtNam

g Đảm bảotínhphânhóatrongchươngtrìnhHóahọcphổthông

Chươngtrìnhmôn Hóahọcnhằmđápứngnguyện vọngvàphùhợpvớinănglựccủamọiHS

NgoàinộidungHóahọcphổthôngcơbảntừlớp8đếnlớp12còncónộidungtựchọnvềHóahọcdànhchoHScónhucầuluyệntậpthêmhoặct ìm hiểumộtlĩnhvựcnhấtđịnhhoặcnângcaokiếnthứcHóahọc.Nộidungn à y gópphầngiúpHScóthểtiếptụchọclên cao đẳng,đại họchoặcbướcvàocuộcsốnglaođộng

1.1.1.4 Nộidung

a Mạchnộidung:

ChươngtrìnhchuẩnvàchươngtrìnhNCđềucónộidungdạyhọctừnglớpphùhợpvớiquanđiểmxâydựngvàpháttriểncủatừngloạichươngtrình.VídụchươngtrìnhHóahọcNC,chươngnguyêntửcókháiniệmobitannguyêntử,dođócókháiniệmsauđónhưlớp,phânlớp,nănglượngcủaelectron,cấuhìnhelectrondạngôlượng

tử.Trongkhiđó

trongchươngtrìnhlớp10cơbảnthìkháiniệmobitannguyêntửchỉtrìnhbàyởnộidungđọcthêm,khôngcónộidungcácnguyênlí,quitắcvàkhôngcócấuhìnhelectrondạngôlượngtử…

b Kếhoạchdạyhọc:

1.1.1.5 Chuẩnkiếnthức,kĩnăng

ChuẩnKT-KNlànộidungmớirất

quantrọngtrongchươngtrìnhgiáodụcphổthông,làcơsởđểdạyhọcvàkiểmtra,đánhgiákếtquảhọctậpcủahọcsinh.ChuẩnKT-

KNgópphầnđổimớiPPDHvàđổimớiđánhgiákếtquảhọctậphóahọccũngnhưviệcchỉđạothựchiệnchươngtrìnhvàsáchgiáokhoamới

1.1.1.5.1.huẩnkiếnthứckĩnănglàmộttrongnhữngnộidungcủachươngtrìnhgiáodụ cphổthôngmônhóahọc.

Cấutrúcchươngtrìnhphổthônggồmcó:Vịtrí,mụctiêu.Quanđiểmx â y dựngvàhoànthiệnchươngtrình.Nộidung,chuẩnKT-KN,giảithíchhướngdẫnthựchiện.

1.1.1.5.2.huẩnkiếnthứckĩnăngquyđịnhmứcđộcầnđạtvềkiếnthức,kĩnăngởmỗicấp mỗichủđề.

Cácđộngtừdiễnđạtởmứcđộhiểuthườnglàgiảithích,minhhọadựđoánbiểudiễn…

TrongchuẩnkiếnthứchiệnnayđểđơngiảnlênchỉdùngbiếtvàhiểuVềkĩnăng: Lầnđầutiêntrongchươngtrìnhđãđưara3nhómkĩnăngcơbảnđólà:Kĩnănghọctập(

nhậnthức)hóahọc,kĩnăngthựchànhhóahọcvàkĩnăngvậndụngkiếnthứcđểgiảiquyếtcácvấnđềmôphỏngtrongcácbàitậphóahọctheoc ác mứcđộtừthấpđếncao:Họcđểbiết,họcđểlàm,họcđểsángtạo

Nhómc á c k ĩ nănghọctậphóahọcgồmc ó : k ĩ năngquans á t thínghiệm,kĩnăngtiếnhànhthínghiệm,suyđoán,kiểmtravàkếtquả…

đểrútr a tínhhấthóahọcmới,phươngphápđiềuchếchất

NhómkĩnăngthựchànhhóahọcgồmmộtsốkĩnăngkhiHStiếnhànhthínghiệmthựchànhnhưlắpdụngcụ,kĩnăngsửdụngthiếtbị,kĩnăngsửdụnghóachất,tiếnhànhthínghiệmthànhcôngvàantoànthínghiệm,quans á t vàgiảithíchhiệntượng,viếttườngtrìnhthínghiệm…

Nhómkĩnăngvậndụnggồmmộtsốkĩnăng:Nhậnbiếthóachấtmấtnhãn,táchchấtrakhỏihỗnhợp,xácđịnhphầntrămkhốilượngtrong

hỗnhợpkhí,rắn,lỏng,khửchấtthảiđộchại,chốngônhiễmmôitrường,giữgìnvệsinhantoànthựcphẩm,giảithíchmộtsốhiệntượngthựctế

Nhómcáckĩnăngnàychưađưaramứcđộbiếtlàm,làmtốtvàlàmthànhthạo

ChuẩnKT-KNbiếtphânbiệtmứcđộkháiniệmhóahọcởcấpTHCSvàTHPT.Thídụnhư:kháiniệmnguyêntử,nguyêntốhóahọc,phảnứngoxihóak h ử ởlớp8vàlớp10đãđượcphânbiệtrõởchuẩn kiếnthứcvàkĩnăng

Mứcđộvềhóahọchữucơ(đạicương,hiđrocacbonno,hiđrocacbonkhôngno,thơm,hợpchấthữucơchứaoxi,nitơ…)từlớp9vàlớp11,12đãđượcphânbiệtởmứcđộsâu,rộngvềkiếnthứcvàkĩnăngvềcácchủđềhóahọchữucơ ởmỗilớpvàmỗicấp

Mứcđộkĩ

năngtrongcácbàithựchànhhóahọcđãphânbiệtđượcmứcđộkĩnăngthựchànhvàmứcđộkĩnăngvậndụngtừlớp8,9,10,11,12

1.1.1.5.3 Chuẩnkiếnthức,kĩnăngcòngiúpthấyrõmứcđộkiếnthứcgiữachươngtrì nhchuẩnvàchươngtrìnhnângcaoởcáclớp10,11,12ởmứcđộsâuvàrộng.

Dokhácnhauvềmứcđộlýthuyếtvềcấutạonguyêntử,liênkếthóahọc,bảngtuầnhoàn…

dođómứcđộvậndụngđểnghiêncứumộtsốkháiniệm,quyluật,tínhchất,ứngdụng,điềuchếcácchấtvôcơvàhữucơcũngởcácmứcđộkhácnhau.Mộtsốkháiniệmchỉcóởchươngtrìnhnângcaothí

dụnhưkhái niệmsựlaihóa obitan,ôlượngtử,thủy phânmuối,pinđiệnhóa,t h ế điện

NếudạyhọcbámsátchuẩnKT-KNsẽgiúpđổimớiPPDHHóahọctheođịnhhướngpháthuytínhtíchcựcchủđộngcủaHSthídụnhư

ỞchủđềChất,nguyêntử,phântửlớp10cóghiởmứcđộcầnđạtlà:Kĩnăng,quansátthínghiệm,hìnhảnh,mẫuchất…

Rútranhậnxétvềtínhchấtcủachất.ĐểđạtđượckĩnăngnàythìGVkhôngthểchoHSđọcSGKhoặcsử dụngmẫuv ật ,thínghiệmtheophươngphápminhhọamàphảisửdụngtheophươngphápnghiêncứuđểHStựrútranhậnxétvềtínhchấtcủachất

TươngtựnhưvậycórấtnhiềutrườnghợpGVphảiđổimớiphươngphápthìmớigiúpHScókĩnăngcầnđạt

Vớichủđềtínhtheocôngthứchóahọcvàtínhtheophươngtrìnhhóahọc(PTHH)nếubámsátchuẩnKT-

KNcầnđạtthìsẽthấyrõlàtừtỉlệmolsẽsuyracáchgiảibàitoántheocôngthứchóahọcvàphươngtrìnhhóahọcr ấ t logicvàdễhiểuvớiHS.GVcóthểgợiýHStựtìmracáchgiảimàkhôngcầ n phảithôngbáochoHSvềcáchgiảinênpháthuyđượctínhtíchcựcchủđộngcủaHS

Hoặckhinghiêncứuvềnhôm,sắtchúngtathấycóghikĩnăngcầnđạtl à : Dựđoán,kiểmtravàkếtluậnvềtínhchấthóahọccủanhômvàsắt.Quans á t sơđồ,hìnhảnh…rútrađượcnhậnxétvềphươngphápsảnxuấtnhôm,

gang,thép,nhậnbiếtnhômvàsắtbằngphươngpháphóahọc…thìởđây

chúý đổimớiphươngphápthìmớigiúpHSđạtđượccáckĩnăngtrên

Córấtnhiềutrường

hợpkhighimứcđộkĩnăngcầnđạtđóchínhlàquyđịnhphươngphápcầnthựchiệnđểđạtkĩnăng.Thídụnhưởmứcđộcầnđạtv ề kĩnăngvềcácchủđềvềclo,hiđroclorua,flo,brom,iot,oxi,lưuhuỳnh,H2S,SO2,SO3…

đềucóyêucầu:Dựđoán,kiểmtravàkếtluậnvềtínhchấtvàđểđạtđượcyêucầuvàkĩnăngnhưvậythìcácGVphảiđổimớiPPDHtrướcđâycủamình.Đốivớiviệcnghiêncứumộtsốhợpchấthữucơcũngvậy.Đốivớinộidungthựchành,chuẩnKT-

KNđãghirõ:“sửdụngdụngcụ,hóachấtđểthựchiệnthànhcôngantoàncácthínghiệm…

Quansátmôtảhiệntượng,giảithíchv à viếtPTHH,viếttườngtrìnhthínghiệm”.DođótrongcácbàithựchànhGVcầntạođiềukiệnđểHShoạtđộngđểcócáckĩnăngtrên.QuaviệcnghiêncứuchuẩnKT-

KNvàyêucầuvềđổimớiPPDHđ ã

chỉrõvaitròcủachuẩnKT-KNvớiviệcthựchiệnđổimớiPPDH

1.1.1.5.5.huẩnkiếnthứcvàkĩnăngvớivấnđềđịnhhướngsửdụngthiếtbịhóahọctro ngdạyhọcnhưthếnào?

TìmhiểuvềchuẩnKT-KNtheocácchủđềcụthểđặcbiệtlàcácchủđềnghiêncứuvềtínhchất,phươngphápđiềuchếcácchấttacóđiểmgiốngnhauởphầnkĩnănglà“Quansáthoặctiếnhànhthínghiệmđểnghiêncứutínhchấtcủa…”hoặc“Dựđoántínhchất,kiểmtrabằngthínghiệmđểrútratínhchấthóahọc”

Trongcácbàithựchànhthườngcóghiyêucầucầnđạtvềkĩnănglà“Sửdụng,dụngcụthiếtbị…

đểtiếnhànhthànhcôngantoàncácthínghiệm,quansát,môtảhiệntượngđểrútrakếtluận…”

NhưvậyyêucầuvềkĩnăngđãchothấyđịnhhướngsửdụngthiếtbịtheohướngtiếnhànhcácthínghiệmđểHSpháthiệnrõtínhchấtmới…và

khắcsâunhữngkiếnthứcđãhọcvềcácchấtchứkhôngphảiđểminhhọachol ờ i nóicủaGV.

1.1.1.5.6.huẩnkiếnthức,kĩnăngyêucầucầnđổimớiđánhgákếtquảhọctậpnhưthến ào?

ChuẩnKT-KNcũngđãchỉrõyêucầucầnđổimớikiểmtra–đánhgiá(KT–ĐG)khirađềkiểmtrađịnhkì,đềthitốtnghiệphoặcđềthituyểnsinhb á m sátchuẩnKT-KNsẽthựchiệnđổimớiKT–

ĐGkếtquảhọctậpmônhóahọc.TrongcácbàikiểmtrakhôngchỉđánhgiákiếnthứcmàcầncócâuhỏiđểđánhgiákĩnăngcủaHS,khôngchỉcócâuhỏibàitoánđánhgiákiếnthứcvàkĩnăngthựchànhcủaHS,khôngchỉcócâuhỏibàitậpđơnthuầnchỉlàvậndụngKT-

KNtrongphạmvihọctậphóahọcmàcầncóđánhgiávậndụnghóahọcv à o mộts ố tìnhhuốngthựctiễnđ ể bảovệmôitrườngđất,nước,khôngkhíđểgiữgìnvệsinhantoànthựcphẩm

1.1.1.6 Giảithíchvàhướngdẫn

a Vềphươngphápdạyhọc

Cũngnhưcácmônhọckháctrongnhàtrườngphổthông,PPDHhóahọctheohướngpháthuytínhtíchcực,tựgiác,chủđộngcủangườihọc,hìnhthànhvàpháttriểnnănglựctựhọc,tựgiảiquyếtvấnđềdướisựhướngdẫncủ a GV.Tuynhiên,Hóahọclàmônkhoahọcchuyênnghiêncứusựbiếnđổic á c chấttrêncơsởlíthuyếthóahọcvàthực

vậy,phươngphápHóahọccầnphảicoitrọngthựchànhthínghiệmvàpháttriểntưduyhóahọc

TrongdạyhọcHóahọccầnchúý:

- Sửdụngthiếtb ị , thínghiệmhóahọctheođịnhhướngchủyếul à nguồnđểHSnghiêncứu,khaitháct ì m tòikiếnthứcHóahọc.Hạnchếs ử dụngchúngđểminhhọahìnhảnhmàkhôngcótácdụngkhắcsâukiếnthứcv à rènluyệnkĩnăng

-

SửdụngcâuhỏivàbàitậpHóahọckhôngchỉđểcủngcốKT-KNmàcònlànguồntrithứcđểHStíchcực,chủđộngnhậnthứckiếnthức,hìnhthànhkĩnăngvàvậndụngtíchcựccáckiếnthứcvàkĩnănghóahọc

- NêuvàgiảiquyếtvấnđềtrongdạyhọcHóahọctheohướnggiúpHSchủđộngtiếpthukiếnthức.Thôngquacáctìnhhuốngcóvấnđềtronghọct ậ p hoặcvấnđềthựctiễngiúpHSpháttriểntưduyHóahọcvànănglựcgiảiquyếtvấnđề

- SửdụngSGKHóahọcnhưlàtàiliệunguồnđểHStựđọc,tựnghiêncứu,tíchcựcnhậnthức, thuthậpthôngtinvà xửlíthôngtincóhiệuquả

- TổchứcchoHStựhọckếthợpvớihợptáctheonhómnhỏtronghọctậphóahọctheohướnggiúpHScókhảnăngtựhọc,khảnănghợptáccùnghọc,cùngnghiêncứuđểgiảiquyếtmộtsốvấnđềtronghọctậpHóahọcvàmộtsốvấnđềthựctiễnđơngiảncóliênquanđếnHóahọc

Khuyếnkhíchứngdụngcôngnghệthôngtinđ ể đổimớiPPDHHóahọc,đặcbiệtởnhữngđịaphươngcóđiềukiệnthựchiện

b Vềđánhkếtquả họctậpcủaHS.

* ĐánhgiákếtquảhọctậpcủaHScầncăncứvàomụctiêumônHóahọctrường

p h ổ

thông,chuẩnKT-KNc ầ n đạtở mỗilớpnhằmđ ả m b ả o kháchquan,côngbằngvàhướngquátrìnhdạyhọcHóahọcngàycàngtíchcựchơn

* Kếthợpcáchìnhthứcđánhgiá:

- Kếthợptựluậnvàtrắcnghiệmkháchquan(TNKQ)theohướngtăngcườngsửdụngTNKQtrongbàikiểmtraHóahọc

- KếthợpđánhgiácủaGVvàđánhgiácủaHS.TạođiềukiệnchoHSthamgiađánhgiákếtquảhọctậplẫnnhauvà tựđánhgiábảnthân.

* Nộidungđánhgiácầnđảmbảo:

+ĐánhgiákiếnthứcvềlíthuyếtHóahọc,vềtínhchất,ứngdụngcủac á c chất.+ĐánhgiákĩnăngcơbảnmônHóahọc,chúýkĩnăngthựchànhthínghiệm,khaitháckênhhình,xửlísốliệu,phântíchbiểubảngtronghọctậpHóahọc

+Đánhgiámứcđộbiết,hiểu,vậndụngKT-KNHóahọcvớimộttỉlệthíchhợptheohướngtăngcườnghơnviệcđánhgiákhảnăngvậndụngkiếnthứctronghọctậpvàcuộcsống

+Đánhgiákhảnănglậpkếhoạch,giảiquyếtvấnđềtronghọctậpHóahọctrongthựctiễncuộcsống

c VềviệcvậndụngchươngtrìnhtheovùngmiềnvàcácđốitượngHS.

- ViệcdạyhọcHóahọcởcácvùngmiềnđượcthựchiệntheohướngdẫncủaBộgiáodục-đàotạo

-

ĐảmbảođểmọiHSđềuđạtđượcchuẩnKT-KNcủamônHóahọc.ĐốivớinhữngHShamhiểubiếtvàcókhảnăngvềHóahọcđượckhuyếnkhíchhọcnângcaohơnvàđượctạođiềukiệnđểpháttriểnnănglực

1.1.2 SáchgiáokhoaHóahọc

1.1.2.1 Vaitròcủasáchgiáokhoa

SGKhaysáchHSmônHóahọctrongnhàtrườngphổthôngcónhữngvaitròchủyếusau:

- Cungcấpchohọcsinhhệthốngkiếnthức

- Gópphầnhìnhthànhchohọcsinhnhữngphươngpháphọctậptíchcực,khảnăngtựhọc,tựnghiêncứu,hìnhthànhvàpháttriểnnhữngkĩnăng,phươngphápnghiêncứuHóahọc

- TạođiềukiệnchoHSc ó thểtựkiểmtra,tựđánhgiáKT–

KN,tựkhẳngđịnhmìnhđốivớimônHóahọc

vàocáctrườnghọcnghề,hoặctrựctiếplaođộng,thamgiavàocáchoạtđộngcủacuộcsốngxãhội

1.1.2.2 Chức năngcủasáchgiáokhoa

SáchgiáokhoaHóahọccónhữngchứcnăngchủyếusau:

- CungcấpnhữngthôngtintrongmônHóahọcbaogồm:kháiniệm,địnhluật,quytắc,nhữnghiệntượngvànhữngsựkiện…củakhoahọc

Hóahọcởmứcđộphổthông

- Hìnhthànhvàpháttriểnkĩnăngthựchànhthínghiệmhóahọc,giảic á c dạngbàitậphóahọc,phươngpháph ọ c tập,phươngphápnghiêncứukhoahọcHóahọc,thuthậpthôngtinvàxửlýthôngtin

- GiúpHScóthểtựkiểmtra,tựđánhgiákếtquảhọctập,từđómàcónhữngbiệnphápcụthểđểtựbổsungkiến thứcvàkĩnăngchomình

- GiúpHStracứu,thamkhảothêmcáckiếnthứcHóahọc.SGKđượccoi làcôngcụtincậy,cótínhthuyếtphụccaođốivớiHS.GiúpHStìmkiếmđượcthông

1.1.2.3 Nhữngđổimớicủasáchgiáokhoa

SGVHóahọcphổthônghiệnhànhđãcón hi ều đổimớiso vớiSGKtrướcđây.Cụthểlà:

a CáchtrìnhbàycủaSGK

Sựtrìnhbàycủamỗichươngtheothứtự:

+Sốthứtựchương,tênchương,tranhhoặcảnhtượngtrưngchonộidungchínhcủachương,tómtắtnộidungcơbảncủachương

vàcáckênhhìnhgồmcáchìnhảnhmôtảdụngcụthínghiệm,sơđồ,biểuđồ,biểubảng,tranhảnh…

đểHSquansát,phântích,tìmtòithunhậnkiếnthức.Kênhhìnhđượccoitrọnghơnv ềsốlượngvàchấtlượng

BàitậpchomỗibàihọcthườngcótừbốnđếntámbàiđểHSluyệntậpvậndụngcáckiếnthứcthuđượcsaumỗibàihọc.Cácbàitậpchọnlựađãđa

phầnkiếnthứccầnnhớđượctómtắtdướidạngbảngtổngkếthoặcsơđồ,cácnộidungchínhnhằmgiúpHScủngcốkiếnthức.Phầnbàitậpgồmmộtsốdạngbàitậprènluyệnkĩnăngvậndụngkiếnthức,giảicácbàitậpHóahọccơbản,nângcaotronggiờluyệntập

CácbàithựchànhgiúpHSrènluyệnkĩnăng:Tiếnhànhcácthínghiệmđơn

trongthínghiệm,vậndụngkiếnthứcgiảithíchhiệntượngvàrútranhữngnhậnxét,kếtluậnvàtừđóhìnhthànhdầncáckĩnăngnghiêncứukhoahọcHóahọc.Nộidungcácbàithựchànhđềutrìnhbàyđủcáchtiếnhànhcácthínghiệmtrongbàivàyêucầuquansát,môtả,giảithích,viếtbáocáothínghiệmtrongmỗibàithựchành

BàitậpHóahọcđượctrìnhbàytrongmỗibàihọccósốlượngvừaphải,đadạngvàcósựphânhóavềnhậnthức,chủyếugồm:

- Bàitậptrắcnghiệmkháchquanđịnhtínhvàđịnhlượng

- Bàitậptựluậnđịnhtínhvàđịnhlượng

Ngoàiracònmộtsốdạngbàitậpkhácnhưnghạnchếnhư:

- Bàitậpthựcnghiệm,cónộidungthựchành,thínghiệmHóahọc

- Bàitậpcósửdụnghìnhvẽ,môhình,sơđồ…

- Bàitậpcónộidunggắnvớithựctiễncuộcsống

TuynhiênquaphântíchchothấySGKHóahọcvàSGKHóahọcnângcaocómộtsốđiểmgiốngvàkhácnhaunhưsau:

SGKHóahọcv à SGKHóahọcnângcaogầnnhưc ó cấutrúcgiốngnhauhoặctươngt ựnhau.Nộidungđ ã cótrongSGKHóah ọ c chắcchắns ẽ cótrongSGKHóahọcnângcaonhưngthườngđượctrìnhb à y ở mứcđ ộ líthuyếtcaohơnhoặcmởrộnghơn.SựkhácnhaucơbảngiữaSGKHóahọcv àSGK Hóahọcnângcaolà ởmứcđộKT-KN

*Vềmứcđộkiếnthức:

KiếnthứctrongSGKHóahọcnângcaomởrộngvàphứctạphơnkiếnthứctrongSGK Hóahọc

NộidungkiếnthứctrongSGKHóahọcnângcaođượctrìnhbàynhiềuhơnvàởmứcđộcaohơn.MộtsốkháiniệmHóahọccơbản:obitannguyêntử,sựlaihóaobitan,hằngsốcânbằnghóahọc,thuyếtaxit-BazơcủaBron-

S t e t , dãyđiệnhóachuẩncủakimloại…

Mốiliênhệgiữacácđặcđiểmthànhphầncấutạonguyêntửvớitínhchấtcơbảncủanguyêntố,giữađặcđiểmcấutạophântửvớitínhchấthóahọccơbảncủamỗiloạichấtcụthể:Cấuhìnheởdạngôlượngtửởtrạngtháikíchthíchvàviệchiểuđượcsốoxihóa+1,+3,+5,+7củaclo,cấutrúcphânt ử củaglucozơvàtínhchấtcủahaidạngmạchthẳngvàdạngmạchvòng…

*Vềmứcđộkĩnăng:

Vềcơbản,nộidungSGKHóahọc10,11,12vàHóahọcnângcaođãthểhiệnđượcyêucầukĩnăngcơbảncủachuẩnKT–KN

Tuynhiênchưathểhiệnrõyêucầumộtsốkĩnăngmới,thídụnhư:

+Biếtquansátthínghiệm,phântíchdựđoán,kếtluậnvàkiểmtrakết

quả

họctíchcựcbộmônhóahọcđượcđặtradoyêucầuđổimớigiáodụcphổthông,yêuc ầ upháttriểnnhânlựctrongcơchếthịtrườngvàhộinhậpquốctế.

Dạyhọctíchcựcbộmônhóahọccónhữngđặcđiểmchungvàcónétđặcthùcủabộmônhóahọc:

- Tổchứccáchoạtđộngnhậnthứcgiúppháthuytínhtíchcực,chủđộngcủacácHStronghọctậphóahọc

- Chúýtới phươngphápnhận thứctích cựccủaHS,hìnhthànhkĩnănghọctậphóahọctíchcực,bồidưỡngkĩnăngtựhọcđểcácHSđềuđượctha

mg i a hoạtđộngtìmtòipháthiệnkiếnthức

- TạođiềukiệnđểcácHSđềuđượcvậndụngkiếnthứcđểgiảiquyếtmộtsốvấnđềthựctiễncóliênquanđếnhóahọcthôngquagiảicácdạngbàit ậ p đãđượcquyđịnhtrongchuẩnKT-KN

- TổchứcvàtạođiềukiệnđểHSpháttriểnkĩnănghọctậphợptáckếthợphọctậpcánhânmộtcáchlinhhoạtvàcóhiệuquả

-

ThựchiệnKT-ĐGkếtquảhọctậphóahọctheochuẩnKT-KN.TạođiềukiệnđểHStựđánhgiálẫnnhau.KếthợpđánhgiácủaGVvàtựđánhgiácủaHS,đánhgiáquátrìnhvàđánhgiáđịnhkìmộtcáchlinhhoạt

* Hoạtđộngdạytíchcựccủagiáoviên.

Dạyh ó a họckhôngphảichỉlàchỉl à quátrìnhdạy,truyềnt h ụ kiếnthức,thôngbáothôngtin,“rót”kiếnthứcvàoHSmàchủyếulàquátrìnhGVthiếtkế,tổchức,điềukiểncáchoạtđộngnhậnthứctíchcựccủaHSđểđạtđượccácmụctiêucụthểởmỗibài,chương,phầnhóahọccụthể.

HoạtđộngcủacácGVlà:

ThiếtkếgiáoánbaogồmcáchoạtđộngcủaHStheonhữngmụctiêucụthểcủamỗibàihọcHóahọcmàHScầnđạtđược

TổchứccáchoạtđộngtrênlớpđểHShoạtđộngtheocánhânhoặctheonhómnhư:nêuvấnđềcầntìmhiểu,tổchứccáchoạtđộngtìmtòipháthiệntrithứcvàhìnhthànhkĩnăngHóahọcvv…

Địnhhướng,điềuchỉnhcáchoạtđộngcủahọcsinh:chínhxáchóac á c kháiniệmHóahọc,cáckếtluậnvềcáchiệntượng,bảnchấthóahọcmàHStìmtòiđược.GVthôngbáothêmmộtsốthôngtinmàHSkhôngthểtìmtòiđượcthôngquacáchoạtđộngởtrênlớp

TạođiềukiệnchoHSđượcrènkĩnănghọctập,tựhọctíchcực,vậndụngnhiềuhơnnhữngtrithứccủamìnhđểgiảiquyếtmộtsốvấnđềcóliênquantớihóahọctrongđờisống,sảnxuất

ChúýdạyHScáchhọctíchcực,chủđộngvàsángtạo

NhiềuhoạtđộngtrướcđâydoGVthựchiện,thídụ:Trìnhbàynộidungc ó trongSGK:làmthínghiệm,nêuhiệntượng,môtảhìnhtượng,giảithíchv à viếtPTHH…thìtrongdạyhọctíchcực,c á c hoạtđộngnàyGVtạ ođiềukiệnđểHStíchcựcchủđộngtiếnhànhcáchoạtđộngđódướisựhướngdẫnc ủ a GV

*Hoạtđộngtíchcực của HS.

Họchóahọckhôngchỉlàquátìnhđượcdạy,khôngphảichỉlàsựtiếpnhậnmộtcáchthụđộngnhữngtrithứchóahọcmàchủyếulàquátrìnhmàHStựhọc,t ự nhậnthức,tựk h

á m phá,t ì m tòic á c trithứchóahọcmộtc á c h chủ