SKKN Công tác chủ nhiệm trong Mô hình trường học mới VNEN

SKKN Công tác chủ nhiệm trong Mô hình trường học mới VNENSKKN Công tác chủ nhiệm trong Mô hình trường học mới VNENSKKN Công tác chủ nhiệm trong Mô hình trường học mới VNENSKKN Công tác chủ nhiệm trong Mô hình trường học mới VNENSKKN Công tác chủ nhiệm trong Mô hình trường học mới VNENSKKN Công tác chủ nhiệm trong Mô hình trường học mới VNENSKKN Công tác chủ nhiệm trong Mô hình trường học mới VNENSKKN Công tác chủ nhiệm trong Mô hình trường học mới VNENSKKN Công tác chủ nhiệm trong Mô hình trường học mới VNENSKKN Công tác chủ nhiệm trong Mô hình trường học mới VNEN

e Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra 9

b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp 10

e Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu 17

4 Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu 18

Nhận xét của hội đồng chấm sáng kiến cấp trường – cấp huyện 21

I Phần mở đầu

1 Lý do chọn đề tài

Mô hình dạy học VNEN hiện nay đã và đang áp dụng khắp các tỉnh thànhtrên cả nước, đặc biệt ở các tỉnh miền núi, vùng sâu, vùng xa, hải đảo xa xôi Môhình Trường học mới tại Việt Nam được triển khai trên toàn quốc là một bước độtphá trong việc đổi mới, cải cách giáo dục, hy vọng mở ra cho nền giáo dục ViệtNam một lối đi đúng hướng để cùng hòa nhập với nền giáo dục tiên tiến, hiện đạitrên thế giới, đáp ứng với sự phát triển chung của xã hội, là một nỗ lực trong việchình thành thế hệ trẻ Việt Nam là những công dân toàn cầu Có thể nói, mô hìnhnày đã trở thành yêu cầu cấp thiết của toàn xã hội, đòi hỏi sự chung tay của cáccấp, các ngành

Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi đã áp dụng Mô hình trường học mới gần

3 năm và đã gặt hái được nhiều thành tích được các cấp, các ngành ghi nhận Đốivới bản thân tôi cũng tham gia thực hiện dạy học theo mô hình này gần 2 năm nên

đã dần quen với việc đổi mới phương pháp dạy học, tổ chức lớp học theo tinh thầnVNEN

Qua thời gian thực hiện dạy học theo Mô hình trường học mới, tôi nhậnthấy để công tác dạy học theo hướng đổi mới thành công thì vai trò của người giáoviên chủ nhiệm là hết sức quan trọng Chính vì những lẽ đó mà tôi đã dành khánhiều thời gian, tâm sức cho công tác chủ nhiệm lớp mình Hôm nay tôi mạnh dạn

trình bày đề tài “Công tác chủ nhiệm trong Mô hình trường học mới VNEN”

đúc kết từ hai năm qua để cùng trao đổi với bạn bè đồng nghiệp

2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài

Tôi viết sáng kiến kinh nghiệm này với mong muốn

Ghi lại những biện pháp mình đã làm để suy ngẫm, để chọn lọc và đúc kếtthành kinh nghiệm của bản thân

Được chia sẻ với đồng nghiệp những việc đã làm và đã thành công trongcông tác chủ nhiệm lớp

Nhận được những lời góp ý, nhận xét từ cán bộ quản lí nhà trường, từ BanGiám khảo của Phòng Giáo dục và từ các bạn đồng nghiệp, để tôi phát huy nhữngmặt mạnh, điều chỉnh, khắc phục những thiếu sót cho hoàn thiện hơn

Rèn luyện tinh thần năng động, giữ lửa lòng say mê, sáng tạo; cố gắng họctập, tự cải tạo mình để theo kịp sự tiến bộ của thời đại

3 Đối tượng nghiên cứu

Công tác chủ nhiệm trong Mô hình trường học mới VNEN

4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu là tập thể học sinh, phụ huynh lớp 4D năm học 2013

- 2014, tập thể học sinh, phụ huynh lớp 5D năm học 2014 – 2015 Trường Tiểu họcNguyễn Văn Trỗi, xã Quảng Điền

5.Phương pháp nghiên cứu

Mô hình trường học mới tập trung vào đổi mới sư phạm: đổi mới phươngpháp dạy, đổi mới phương pháp học, đổi mới phương pháp đánh giá, đổi mớiphương pháp tổ chức lớp học

Để thực hiện tốt nhiệm vụ trên thì vai trò của người giáo viên chủ nhiệm làhết sức quan trọng quyết định thành công của quá trình dạy học theo mô hình này

Đại đa số học sinh trong lớp là con em của người dân trong địa bàn ( 1 em ởhuyện Lắk), không có dân tộc thiểu số, là một thuận lợi lớn trong quá trình dạyhọc của thầy trò chúng tôi

Được sự chỉ đạo sát sao của các cấp và sự ủng hộ của đa số cha mẹ học sinhcũng như cộng đồng xã hội là động lực giúp cho công tác dạy học và giáo dục củanhà trường nói chung và cá nhân tôi nói riêng mang lại nhiều thành công đáng kể

Khó khăn

Học sinh thuộc vùng địa bàn là nông thôn nên khả năng giao tiếp, các kĩnăng xã hội để đáp ứng yêu cầu vẫn còn hạn chế

Việc trang trí lớp học, đồ dùng học tập theo mô hình này cũng đòi hỏi giáoviên chủ nhiệm phải đầu tư nhiều thời gian hơn so với các lớp học bình thường.

Phòng học còn chật chưa đáp ứng được yêu cầu các hoạt động dạy học.Việc chuyển đổi từ phương pháp dạy học chung cả lớp sang phương pháphọc tập tích cực (chủ yếu theo nhóm) lúc đầu đã không khỏi gây nhiều khó khăncho những giáo viên chủ nhiệm như tôi trong việc khắc phục hiện tượng giảnggiải, thuyết trình nhiều trước lớp Học sinh chưa làm quen với việc tự quản, tựchiếm lĩnh kiến thức,… Phụ huynh học sinh cũng mang một tâm lý hoang mang,

sợ con em mình không tiếp thu được kiến thức bài học, nhất là đối tượng học sinhcòn hạn chế về năng lực học tập

Một số bộ phân cha mẹ học sinh còn chưa nhiệt tình ủng hộ mô hình dạyhọc này Một số gia đình học sinh còn “khoán trắng” công tác dạy học và giáo dụccho nhà trường

b Thành công - hạn chế

Thành công

Qua thời gian áp dụng Mô hình trường học mới tôi nhận thấy học sinh củatôi đã phát huy tính tự học, sáng tạo, tính tự giác, tự quản, sự tự tin, hứng thú tronghọc tập Các em còn phát huy tốt các kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng giao tiếp,

kỹ năng hợp tác, kỹ năng tự đánh giá lẫn nhau trong giờ học, ngoài ra còn giúp các

em có tinh thần trách nhiệm và biết phấn đấu làm chủ quá trình học tập của mình

Còn đối với giáo viên chủ nhiệm như tôi cũng không còn vất vả trong việcthuyết trình, giảng giải trước lớp Vai trò của tôi chỉ còn là người quan sát, hỗ trợcác em học tập

Đối với cha mẹ học sinh và cộng đồng thì họ đã có trách nhiệm hơn trongviệc phối hợp, hỗ trợ nhà trường và giáo viên chủ nhiệm trong việc dạy học, giáodục con em mình Đồng thời cha mẹ học sinh còn được tiếp nhận, bổ sung tri thức

từ nhà trường thông qua học sinh

Nhiều phụ huynh học sinh khá hài lòng về kết quả của con em mình khitheo học Mô hình VNEN

Việc dạy học phân hóa đối tượng học sinh trong Mô hình trường học mớidiễn ra thuận lợi Tiến độ hoàn thành yêu cầu của những đối tượng học sinh khágiỏi trong lớp so với các bạn khác là nhanh hơn nên các em có thời gian để tìmhiểu khám phá những yêu cầu mới cao hơn so với các bạn thông qua những bàitập nâng cao mà giáo viên đã chuẩn bị.

Phong trào cùng học theo con, cùng dạy cho con ở mỗi gia đình trong địaphương càng phát triển và nhân rộng

Mặt yếu

Giáo viên giảng dạy và tổ chức lớp học còn theo khuôn mẫu, rập khuôn,thiếu sáng tạo bởi tài liệu dạy học đã được hướng dẫn tỉ mỉ, giáo viên cứ thế màlàm theo

Ngoài ra, không phải học sinh nào cũng phù hợp để tham gia mô hình này.Với những em có lực học chưa tốt, tiếp thu chậm thì việc để các em tự học để theokịp các bạn trong nhóm là khá vất vả Năng lực hướng dẫn, giảng giải bài giúp bạncủa các nhóm trưởng cũng như của các thành viên trong nhóm hạn chế thì giáoviên phải tham gia trợ giúp cho những em có lực học chưa tốt ở các nhóm trở nênvất vả bội phần

d Các nguyên nhân, các yếu tố tác động

Qua thời gian thực hiện Mô hình trường học mới, tôi nhận thấy các yếu tốảnh hưởng trực tiếp đến sự thành công hay thất bại của quá trình dạy học đó là yếu

tố người dạy và người học (giáo viên và học sinh)

Đối với người giáo viên, phải không ngại đổi mới, không ngại loại bỏ thóiquen dạy theo lối giảng giải, thuyết trình mà phải thật sự coi trọng việc tự chủ, tựhọc của học sinh; phải khuyến khích học sinh tự chiếm lĩnh tri thức mới thông quanhóm học tập, cặp đôi hay quá trình tự học của mình

Đối với học sinh, các em phải rèn luyện tính tự lập, tự chủ, tự tin trong việcchiếm lĩnh tri thức mới; phải nhạy bén hợp tác với bạn bè, thầy cô cũng như giađình trong quá trình tự học, tự rèn luyện

Ngoài ra cơ sở vật chất cũng góp phần quan trọng trong mô hình dạy họcnày Với cách bố trí các nhóm học tập, các công cụ hỗ trợ trong lớp học thì đòi hỏi

một phòng học đạt chuẩn là vô cùng cần thiết, tạo điều kiện tốt cho quá trình họctập ở lớp diễn ra thuận lợi.

Ngoài ra, yếu tố gia đình và cộng đồng cũng không kém phần quan trọng Ởgia đình, các bậc phụ huynh có thể hỗ trợ con em mình trong việc ứng dụng cáckiến thức được học tại trường thông qua Hoạt động ứng dụng, hay giúp các em bổsung, kết nối những nét phong tục truyền thống của địa phương với kiến thức sáchvở

e Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra

Mặc dù còn gặp những khó khăn, hạn chế cũng như những yếu kém củacông tác chủ nhệm trong quá trình thực hiện Mô hình trường học mới như đã nêu

ở trên Tuy nhiên, qua thời gian thực hiện tôi nhận thấy những thành công, nhữngmặt tích cực là chủ yếu

Học tập theo Mô hình VNEN đã giúp học sinh phát huy tích cực, tính tựhọc, sáng tạo, tính tự giác, tự quản, sự tự tin, hứng thú trong học tập Đây làphương pháp dạy học mới, giúp các em phát huy tốt các kỹ năng giao tiếp, kỹnăng hợp tác, kỹ năng tự đánh giá lẫn nhau trong giờ học

Quản lý lớp học là “Hội đồng tự quản học sinh” do các em bầu ra và đảmnhiệm, đây là một biện pháp giúp học sinh được phát huy quyền làm chủ quá trìnhhọc tập Học sinh còn có điều kiện hiểu rõ quyền và trách nhiệm trong môi trườnggiáo dục, được rèn luyện các kỹ năng lãnh đạo, kỹ năng tham gia, kỹ năng hợp táctrong các hoạt động; đồng thời xây dựng không gian lớp học với “Góc học tập”,

“Góc cộng đồng”, “Thư viện lớp học”, mở nhiều “Hòm thư vui”, hòm thư “Điều

em muốn nói” cũng như trang trí lớp học, tạo ra môi trường giáo dục thân thiện,

an toàn

Bản thân và học sinh của tôi đã thích nghi với môi trường học tập này đãđạt hiệu quả giáo dục khá tích cực Bởi đây phương pháp dạy học theo nguyên tắclấy học sinh làm trung tâm, học tập mang tính tương tác và phù hợp với từng cánhân học sinh; chuyển việc truyền thụ kiến thức của giáo viên thành việc hướngdẫn học sinh tự học Lớp học do học sinh tự quản và được tổ chức theo các hìnhthức như làm việc theo cặp, làm việc cá nhân và làm việc theo nhóm, trong đóhình thức học theo nhóm là chủ yếu Do vậy học sinh cơ bản đã thay đổi thói quenhọc tập, các em tự nghiên cứu tìm hiểu kiến thức trong bài và qua tài liệu Nhữngkiến thức khó, các em trao đổi với bạn trong nhóm và mạnh dạn trao đổi vướngmắc với giáo viên Qua đó, tạo điều kiện thuận lợi để các em phát huy tính độclập, chủ động tiếp thu kiến thức và hiểu sâu sắc các kiến thức trong bài học; rènluyện cho các em được nhiều kỹ năng sống, kỹ năng tập thể trong cách hoạt độnghọc theo nhóm Môi trường học thoải mái, các em rất hào hứng tham gia các bàihọc

Mỗi tiết học không tạo áp lực đối với các em Học sinh được hình thànhthói quen làm việc trong môi trường tương tác, được học hỏi bạn để tự hoàn thiện,luôn có ý thức được mình phải bắt đầu và kết thúc hành động như thế nào, khôngchờ đến sự nhắc nhở của giáo viên, tránh sự thụ động trong dạy và học, góp phầnđẩy mạnh sự phát triển trong công tác giáo dục của trường.

Sự tham gia của cha mẹ học sinh có thể giúp trẻ liên hệ nội dung học tậpvới thực tế cuộc sống Hơn ai hết, phụ huynh học sinh, những người sinh sống,làm lụng, gắn bó mật thiết với các em và cộng đồng nơi các em sinh sống chính lànguồn kiến thức, kinh nghiệm thực tế vô cùng quý báu giúp các em liên hệ nhữngđiều học được ở trường với cuộc sống xung quanh

3 Giải pháp, biện pháp

a Mục tiêu của giải pháp, biện pháp

Giải quyết, khắc phục những hạn chế, điểm yếu trong khi thực hiện Môhình trường học mới

Xác định các bước quan trọng trong quá trình dạy học để phát huy vai trò tựhọc cũng như hình thành những kĩ năng xã hội cần thiết cho trẻ

b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp

Trong Mô hình trường học mới, vai trò, nhiệm vụ của người giáo viên đặcbiệt là người giáo viên chủ nhiệm có sự chuyển đổi rõ rệt so với dạy học truyềnthống Theo tôi để đáp ứng yêu cầu đề ra người giáo viên phải thực sự đổi mới vềphương pháp dạy - học

b.1 Đổi mới về phương pháp dạy

Để đáp ứng yêu cầu dạy học theo Mô hình VNEN, tôi đã thật sự đổi mớiphương pháp dạy học Tôi thật sự đã chuyển đổi vai trò là người truyền thụ kiếnthức thành vai trò là người:

Tổ chức lớp học;

Quan sát hoạt động của mỗi cá nhân, của mỗi nhóm;

Hỗ trợ học sinh khi cần thiết;

Chốt lại những điều cơ bản nhất của bài học;

Đánh giá quá trình và kết quả học tập của học sinh

Việc đổi mới này thật sự mang lại hiệu quả trong công tác dạy học bủamình

b.2 Đổi mới về phương pháp học

Theo tôi, Mô hình trường học mới, học sinh không tiếp thu thụ động mà chủđộng làm việc độc lập với tài liệu, thao tác với các đồ vật, quan sát trực tiếp, phân

tích, so sánh và tương tác với các bạn trong nhóm, tương tác với giáo viên, vớicộng đồng Chính vì thế nhóm là đơn vị học tập cơ bản trong Mô hình VNEN.

Có thể nói, mọi hoạt động của học sinh diễn ra ở nhóm học tập Học sinhchủ yếu làm việc với nhóm; làm việc với giáo viên, làm việc chung với cả lớp chỉkhi cần thiết

Do vậy việc phân nhóm tôi thường thực hiện trên cơ sở đảm bảo sự hợp lí

về sức học, về khả năng giao tiếp, sự hợp tác giữa các thành viên và điều hành củanhóm trưởng để đảm bảo tương đối đồng đều giữa các nhóm

Nhóm trưởng là linh hồn của nhóm học tập, là người điều hành, giám sáthoạt động học của mỗi thành viên trong nhóm Nhóm trưởng là người hỗ trợ tíchcực giáo viên trong việc tổ chức, điều hành các hoạt động và báo cáo với giáo viênkết quả học tập hay những vướng mắc trong học tập của nhóm cần khi hỗ trợ

Một nhóm trưởng tốt là tạo cơ hội để mọi thành viên tự giác trong học tập,tích cực tham gia các hoạt động nhóm Đối với các bạn nhút nhát thiếu tự tin, cầnđược nói nhiều, trao đổi nhiều, thể hiện nhiều trong hoạt động nhóm Không đểtình trạng một số thành viên khá làm thay, làm hộ các thành viên khác trongnhóm

Do vậy, vào đầu năm học, tôi thường chọn những học sinh khá, giỏi, có khảnăng điều hành nhóm làm nhóm trưởng, bồi dưỡng kĩ năng điều hành cho các em.Tôi thường hướng dẫn để các nhóm trưởng có kĩ năng điều hành nhóm, hiểu cácbước của quá trình học tập, biết tổ chức để mọi thành viên trong nhóm đều tíchcực, tự giác thực hiện các nhiệm vụ học tập Những học sinh còn hạn chế năng lựchọc tập cần được quan tâm nhiều hơn để theo kịp nhóm Việc bồi dưỡng nhómtrưởng tốt thì đã đảm bảo sự thành công của Mô hình trường học mới

Về thời gian sau tôi mới thực hiện sự luân phiên làm nhóm trưởng; như vậymới tạo sự bình đẳng giữa các thành viên trong nhóm, giúp tất cả các thành viêntrong nhóm tự tin trước mọi người

Việc hướng dẫn học sinh kĩ năng làm việc nhóm cũng hết sức quan trọng.Tôi thường hướng dẫn kĩ năng làm việc nhóm cho học sinh thông qua các tươngtác đa chiều, trực diện trong nhóm Trong một nhóm phải tạo ra các quan hệ giaotiếp, trao đổi hoặc tranh luận giữa các thành viên khi giải quyết một công việc,một nhiệm vụ học tập cụ thể của nhóm Hình thành cho học sinh kĩ năng trình bàyquan điểm, biết lắng nghe, tôn trọng ý kiến của bạn,…

Ngoài việc đổi mới phương pháp dạy học thì trong Mô hình trường học mớithì mỗi người giáo viên chủ nhiệm như chúng tôi cần thực hiện tốt việc quản lí và

tổ chức lớp học Việc quản lí và tổ chức lớp học được tôi thực hiện như sau

b.3 Nghiên cứu, nắm vững tình hình học sinh của lớp chủ nhiệm

Để làm tốt công tác giáo dục học sinh, nhiệm vụ đầu tiên của giáo viên chủnhiệm lớp là nghiên cứu để nắm vững tình hình chung của lớp và của từng họcsinh Kết quả nghiên cứu sẽ là những căn cứ để xây dựng mục tiêu, chương trình,

kế hoạch năm học để xác định nội dung, phương pháp và các hình thức tổ chứcgiáo dục phù hợp với đặc điểm của lớp

Bởi vậy ngay từ đầu năm, công việc đầu tiên tôi thường tập trung vào cácnội dung sau đây:

Nghiên cứu tình hình gia đình học sinh như trình độ học vấn, nghề nghiệpcủa cha mẹ học sinh, số con, sự trưởng thành của các con, hoàn cảnh, mức sống,phương pháp giáo dục và những đặc điểm khác

Nghiên cứu học sinh: số lượng, chất lượng học tập, đặc điểm lứa tuổi, đặcđiểm cá biệt, quá trình học tập, tu dưỡng đạo đức, tinh thần đoàn kết, phong trào

thi đua, truyền thống, ưu, nhược điểm, chỗ mạnh, chỗ yếu của lớp Đặc biệt quan

tâm tới những đặc điểm của học sinh (về sức khoẻ, sở thích, học lực, đạo đức,quan hệ xã hội, bạn bè, tính tình )

Để nắm vững được năng lực hoạt động tập thể của từng em trong lớp mìnhlàm chủ nhiệm, tôi thường thông qua các kênh thông tin sau:

Căn cứ hồ sơ học bạ , thành tích học tập;

Chú ý hình thức như sức khoẻ, sự linh hoạt năng động;

Ngoài ra từ trực giác cảm nhận;

Căn cứ sự tín nhiệm của tập thể lớp qua việc bình bầu dân chủ đầu năm học;

Từ những tài liệu đó giúp cho tôi trong việc xây dựng kế hoạch dạy học, hỗtrợ, bồi dưỡng và tổ chức các hoạt động giáo dục đến từng học sinh cũng như tậpthể lớp một cách có hiệu quả

b.4 Xây dựng bộ máy tổ chức tự quản của lớp – Bầu Hội đồng tự quản học

sinh

Mục đích xây dựng hội đồng tự quản học sinh là biện pháp giáo dục nhằm thúcđẩy sự phát triển về đạo đức, tình cảm và ý thức xã hội của học sinh thông quanhững kinh nghiệm hoạt động thực tế của các em trong mối quan hệ của các emvới những người xung quanh; đảm bảo cho các em tham gia một cách dân chủ vàtích cực vào cuộc sống học đường; tạo cơ hội cho các em tham gia toàn diện vàocác hoạt động của nhà trường và phát triển tính tự chủ, sự tôn trọng, bình đẳng,tinh thần hợp tác và đoàn kết của học sinh; giúp các em phát triển kĩ năng ra quyết

định, kĩ năng hợp tác và kĩ năng lãnh đạo, đồng thời cũng chuẩn bị cho các em ýthức trách nhiệm khi thực hiện những quyền và bổn phận của mình.

Trước khi thành lập Hội đồng tự quản học sinh, tôi thường mời các giáo viên

bộ môn tham gia giảng dạy ở lớp của mình cũng như phụ huynh học sinh của lớpcùng họp bàn về việc thành lập Hội đồng tự quản Việc tham gia của phụ huynhhọc sinh sẽ góp phần làm tăng thêm sự quan tâm của họ đối với việc học tập củacon em mình cũng như giúp họ hiểu biết thêm về Mô hình trường học mới gópphần phối hợp chặt chẽ giữa giáo viên và cộng đồng trong việc giáo dục học sinh.Hội đồng tự quản gồm Chủ tịch Hội đồng tự quản, các Phó chủ tịch Hội đồng

tự quản, các Ban tự quản, trưởng ban, thư kí

Thời gian thích hợp để tổ chức bầu Hội đồng tự quản là ngay đầu năm học Cónghĩa là khi học sinh bắt đầu học chương trình năm học thì bộ máy hội đồng tựquản đã hoàn thiện để điều hành mọi hoạt động học tập, sinh hoạt của lớp

Quy trình bầu Chủ tịch Hội đồng tự quản; các Phó Hội đồng tự quản được tôitiến hành như sau:

Cho học sinh nắm được vai trò, nhiệm vụ và quyền lợi của Chủ tịch Hội đồng

tự quản; các Phó Hội đồng tự quản

Khuyến khích học sinh ứng cử vào Hội đồng tự quản; nhóm đề cử

Gợi ý cho các ứng viên xây dựng kế hoạch tranh cử, viết bài thuyết trình (có tưvấn của giáo viên, bạn bè, )

Thuyết trình của các ứng viên

Bầu cử, công bố kết quả và Hội đồng tự quản nhiệm kì mới ra mắt

Thành lập các Ban, bầu trưởng ban, thư kí cũng được tiến hành như sau:

Căn cứ vào hoạt động của lớp trong năm học, lãnh đạo Hội đồng tự quản họp

có sự tham gia tư vấn của giáo viên để dự kiến thành lập các ban tự quản vàthường phải thông qua ý kiến của tập thể lớp Thông thường tôi thường địnhhướng cho học sinh thành lập các ban như Ban học tập, Ban thư viện, Ban vănnghệ, thể dục-thể thao, Ban vệ sinh, Ban đối ngoại

Việc bầu và thành lập các ban do Hội đồng tự quản tổ chức Tôi thường gợi ýcho học sinh giới thiệu chức năng, nhiệm vụ của các ban; quyền lợi của ngườitham gia, suy nghĩ của bạn có thể làm gì tốt nhất,

Các thành viên Hội đồng tự quản phát cho mỗi bạn một tờ giấy nhỏ ghi tên,nguyện vọng tham gia vào ban nào, sau khi lựa chọn mỗi học sinh dán lên bản quyđịnh cho từng ban mà mình lựa chọn hoặc cũng có thể cho các bạn lựa chọn banrồi điền tên mình vào cột trên bảng

Hội đồng tự quản lập danh sách từng ban và yêu cầu các thành viên trong banhọp bầu trưởng ban và thư kí như bầu lãnh đạo Hội đồng tự quản

b.5 Cách thức hoạt động của Hội đồng tự quản

Học sinh phát triển toàn diện nhờ các hoạt động tự giáo dục của mình Hộiđồng tự quản là tổ chức của học sinh, vì học sinh và do học sinh thực hiện Các emlàm chủ trong mọi hoạt động Vì vậy tôi thường hướng cho các em tự đề xuất, bànbạc và đưa ra nội quy và cùng nhau giám sát việc thực hiện các quy ước do mìnhxây dựng và cam kết thực hiện Như vậy các em tự đề ra các quy ước (dù là quyước nhỏ nhất) và có trách nhiệm thực hiện các quy ước đó Điều đó đảm bảo tínhdân chủ trong lớp học

b.6 Trang trí lớp học

Ở Mô hình trường học mới, việc trang trí lớp học không đơn thuần là để trangtrí cho đẹp mắt mà nó còn là những công cụ hỗ trợ góp phần giáo dục học sinhnhững phẩm chất mới cũng như phát triển kĩ năng sống cho các em

Việc thực hiện trang trí lớp học của lớp tôi được thực hiện và hoàn thành mộttuần trước khi bắt đầu chương trình năm học mới Để thực hiện có hiệu quả tôithường huy động nhiều thành phần tham gia Ngoài thầy trò trong lớp còn có sựgóp sức của các giáo viên chuyên biệt và đặc biệt là của cộng đồng như cha mẹhay anh chị của học sinh Tôi thường trao đổi với các giáo viên chuyên biệt và đặcbiệt là với Hội phụ huynh học sinh lớp để lựa chọn những công cụ phù hợp nhấtvới điều kiện của lớp mình Những công cụ mà theo tôi chúng đã được chứngminh là hữu ích cho công tác quản lí hoạt động ở lớp, ở trường bao gồm: Hộp thư

”Điều em muốn nói”, Nhịp cầu bè bạn, Góc sinh nhật, Bảng theo dõi sĩ số, Nộiquy trường lớp, Góc Tiếng Việt, Góc Toán,

Hộp thư ”Điều em muốn nói” là công cụ giúp tôi nắm được những ý kiến bày

tỏ của học sinh mình Những ý kiến đó cụ thể như những tình cảm, cảm nhận,mong muốn, đề nghị của các em muốn nói về thầy cô, bạn bè, cha mẹ, nhân viênphục vụ, điều kiện học tập sinh hoạt, vui chơi, mà các em không thể hoặc chưadám nói trực tiếp Từ đó tôi có những thông tin quan trọng để hiểu học sinh củamình và quan trọng hơn là để điều chỉnh các hoạt động giáo dục, dạy học cho phùhợp với từng đối tượng học sinh

Góc sinh nhật là nơi tạo không khí vui tươi trong lớp Giúp các em biết quantâm đến bạn bè Tạo điều kiện để các em biết cách tổ chức các buổi kỉ niệm nhonhỏ Tạo sự gắn kết giữa các thành viên trong lớp

Từ những công cụ trong lớp, tôi có thể hướng dẫn các em hiểu ý nghĩa của việcxây dựng các công cụ cũng như việc sử dụng chúng để tham gia vào các hoạt độnghọc tập.Thông qua đó tôi có thể phát hiện và nuôi dưỡng các tiềm năng; giải đápnhững băn khoăn, lo lắng; giúp các em phát triển niềm đam mê, sự sáng tạo vàhình thành nhân cách cùng các kĩ năng sống khác

b.7 Phối hợp với cộng đồng cùng tham gia công tác giáo dục

Trong Mô hình VNEN, nguyên lí giáo dục ”Học đi đôi với hành -Nhà trườnggắn liền với gia đình và xã hội” được thể hiện rõ rệt thông qua tổ chức và quản lílớp học, đưa những điểm văn hóa, kinh tế, truyền thống lịch sử của địa phươngvào nhà trường Do vậy vai trò của gia đình là rất quan trọng trong việc học tập,giáo dục đối với học sinh

Để phối hợp một cách chặt chẽ với gia đình, cộng đồng, ngay từ đầu năm tôithường bàn bạc với Ban đại diện cha mẹ học sinh lớp để tuyên truyền tới mỗi giađình và cộng đồng về Mô hình trường học mới Chủ động trao đổi, khuyến khíchgia đình và cộng đồng cùng tham gia các hoạt động giáo dục của nhà trường, tạonên sức mạnh tổng hợp nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh.Các nội dung tôi thường phối hợp với cha mẹ học sinh trong quá trình giáo dụcnhư phối hợp cùng tuyên truyền về Mô hình trường học mới; huy động trẻ đến

trường; cùng tham gia trang trí lớp học xây dựng trường học thân thiện, học sinhtích cực; mời cha mẹ học sinh cùng tham gia dự giờ một số tiết học; mời cha mẹhọc sinh lên lớp trong các tiết ngoại khóa như dạy các em hát các làn điệu dângian của địa phương, nói chuyện lịch sử, tham gia giúp các em liên hệ nội dunghọc với thực tế ở địa phương và phát huy năng lực của các em tại nhà.

c Điều kiện thực hiện giải pháp, biện pháp

Để thực hiện dạy học theo Mô hình VNEN có hiệu quả ngoài điều kiện cơ sởvật chất thì điều kiện tiên quyết là quyết tâm đổi mới phương pháp dạy - học,phương pháp tổ chức lớp học, phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và cộng đồngtrong việc giáo dục học sinh,… Điều đó có nghĩa là người giáo viên chủ nhiệmphải là hạt nhân của các khâu đổi mới quyết định thành bại trong công tác dạy họctheo mô hình VNEN

d Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp

Trong mô hình VNEN, người giáo viên nói chung và đặc biệt là người giáoviên chủ nhiệm phải giúp học sinh phát huy tính tự học, sáng tạo, tính tự giác, tựquản, sự tự tin, hứng thú trong học tập Phải đổi mới phương pháp dạy học giúpcác em phát huy tốt các kĩ năng giao tiếp, kĩ năng hợp tác, kĩ năng tự đánh giá lẫnnhau trong giờ học

Chú trọng khai thác và sử dụng những kinh nghiệm của học sinh trong đời sốnghàng ngày Gắn kết giữa nội dung dạy học với đời sống thực tiễn của học sinh, củacộng đồng thông qua hoạt động của nhóm và chính bản thân các em trong mỗi tiếthọc

Phải nắm vững yêu cầu về quan điểm dạy học, chương trình, nội dung dạy học Thấy được tầm quan trọng và ích lợi của hoạt động nhóm, đòi hỏi người giáoviên chủ nhiệm phải không ngừng nghiên cứu, tìm tòi, vận dụng linh hoạt hoạtđộng nhóm trong quá trình dạy học

Nắm vững các cách chia nhóm và tổ chức nhóm

Phải thực hiện tốt việc tổ chức lớp học Hướng dẫn cho Hội đồng tự quản, cácBan tự quản thực hiện một cách có hiệu quả

Tận dụng tốt lợi thế về cơ sở vạt chất (Trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia) đểthực hiện thành công dạy học theo Mô hình trường học mới.

Phải thường xuyên liên hệ chặt chẽ với cha mẹ học sinh, cộng đồng xã hộitrong quá trình dạy học và giáo dục học sinh để hình thành và phát triển những kĩnăng cần thiết cho các em cũng như thực hiện tốt khâu xã hội hóa giáo dục

e Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu

Qua thời gian thực hiện dạy học theo Mô hình trường học mới, tôi nhận thấynhững thay đổi tích cực từ phía học sinh, cha mẹ học sinh cũng như cộng đồng xãhội

Học sinh của tôi đã tự tin chiếm lĩnh kiến thức mới, các kĩ năng hợp tác, chia

sẻ, kĩ năng giao tiếp,… tiến bộ rõ rệt Các em thực sự làm chủ trong quá trình họctập

Chất lượng dạy học ngày càng tăng cao Cụ thể:

Chất lượng cuối kì I, năm học 2013 – 2014, lớp 4D

MÔN Điểm 10 Điểm 9 Điểm 8 Điểm 7 Điểm 6 Điểm 5

Tiếng Việt X X 02 08 05 20 07 28 06 24 05 20Toán 05 20 04 16 04 16 04 16 05 20 03 12Khoa học 03 12 03 12 05 20 07 28 05 20 02 08Lịch sử - Địa lí 01 04 02 08 03 12 05 20 10 40 04 16

Chất lượng cuối năm học 2013 – 2014, lớp 4D

MÔN Điểm 10 Điểm 9 Điểm 8 Điểm 7 Điểm 6 Điểm 5

Tiếng Việt 01 04 01 04 06 24 07 28 07 28 03 12Toán 06 24 03 12 07 28 07 28 02 08 X XKhoa học 04 16 04 16 07 28 07 28 03 12 X XLịch sử - Địa lí 02 08 04 16 06 24 07 28 06 24 X X

Chất lượng cuối kì I, năm học 2014 – 2015, lớp 5D

MÔN Điểm 10 Điểm 9 Điểm 8 Điểm 7 Điểm 6 Điểm 5

Tiếng Việt 01 04 02 08 07 28 07 28 07 28 01 04Toán 06 24 05 20 05 20 06 24 03 12 X XKhoa học 06 24 05 20 08 32 06 24 X X X XLịch sử - Địa lí 04 16 03 12 06 24 08 32 04 16 X X

Cha mẹ học sinh cũng tham gia tích cực vào giáo dục học sinh, giúp học sinhvận dụng linh hoạt kiến thức vào thực tế cuộc sống Mối quan hệ giữa nhà trường

và cộng đồng ngày càng chặt chẽ, khăn khít hơn

4 Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiêncứu

Mặc dù mới được thực hiện trong 2 năm học, nhưng việc dạy học theo Môhình trường học mới của thầy trò chúng tôi đã mang đến những hiệu quả giáo dụctích cực

Lớp học của Mô hình VNEN được bố trí giống như một phòng học bộ môn,phòng thư viện linh hoạt Tại lớp học cũng có góc học tập, góc cộng đồng, góctrưng bày sản phẩm để HS được phát huy khả năng sáng tạo độc lập của mình

Mô hình Trường học mới được xây dựng theo hướng đổi mới phương phápdạy học với nguyên tắc lấy học sinh làm trung tâm, học tập mang tính tương tác vàphù hợp với từng cá nhân học sinh Chính vì vậy, việc truyền thụ của giáo viênđược chuyển thành việc hướng dẫn HS tự học.

Tham gia lớp học này, các em có điều kiện phát huy sở trường cá nhân củamình Học sinh được làm chủ lớp học, làm chủ quá trình học tập

Hàng ngày tới lớp, các em được sinh hoạt và học tập trong môi trường thânthiện, thoải mái, không bị gò bó, luôn được gần gũi với bạn bè, với thầy cô

Đặc biệt với sự giúp đỡ, tương trợ của các bạn trong nhóm, nhiều học sinh

đã không còn rụt rè e ngại mà trở nên hoạt bát, hào hứng hơn trong học tập

Quản lý lớp học là “Hội đồng tự quản học sinh” Hội đồng này được các embầu ra để đảm đương các hoạt động tại lớp Đây là một cách thức sáng tạo, giúphọc sinh được phát huy quyền làm chủ quá trình học tập

Với hình thức sinh hoạt và học tập như thế, các em được rèn luyện các kỹnăng lãnh đạo, kỹ năng hợp tác trong các hoạt động hàng ngày

Với cách bố trí lớp học theo các không gian mở hướng tới sự sáng tạo củahọc sinh như: góc học tập, góc cộng đồng, góc thư viện, hòm thư vui, hòm thư

“Điều em muốn nói” đã tạo nên môi trường giáo dục thân thiện cho các em

Thời gian đầu cả thầy và trò còn lúng túng Nhưng khi đã quen với phươngpháp dạy và học này các em rất yêu thích và gắn bó với lớp học của mình hơn

Có thể nhận thấy việc dạy học theo Mô hình trường học mới, sẽ rất thuận lợicho việc đánh giá năng lực học sinh theo các tiêu chí về chuẩn kiến thức, kỹ năng

và hoạt động theo từng môn học; đánh giá sự hình thành và phát triển năng lựcchung của học sinh Điều này sẽ tạo điều kiện cho các em phát triển một cách toàndiện, giúp các em dễ thích nghi với môi trường xung quanh

III Phần kết luận, kiến nghị

1 Kết luận

Công tác chủ nhiệm trong Mô hình trường học mới có những điểm mới, tíchcực hơn so với công tác chủ nhiệm trước đây Nó đòi hỏi sự nhạy bén, tính linhhoạt của người giáo viên chủ nhiệm mới đáp ứng được yêu cầu giáo dục của môhình đề ra: Dạy học theo nguyên tắc lấy học sinh làm trung tâm,học tập mang tính tương tác và phù hợp với từng cá nhân họcsinh; chuyển việc truyền thụ của giáo viên thành việc hướng dẫn

theo các hình thức theo nhóm là chủ yếu Do vậy học sinh cơ bản

đã thay đổi thói quen học tập, các em tự nghiên cứu tìm hiểu kiếnthức trong bài và qua tài liệu Những kiến thức khó, các em traođổi với bạn trong nhóm và mạnh dạn trao đổi vướng mắc với giáoviên Qua đó, tạo điều kiện thuận lợi để các em phát huy tính độclập, chủ động tiếp thu kiến thức và hiểu sâu sắc các kiến thứctrong bài học; rèn luyện cho các em được nhiều kỹ năng sống, kỹnăng tập thể trong cách hoạt động học theo nhóm Môi trườnghọc thoải mái, các em rất hào hứng tham gia các bài học

Mỗi tiết học không tạo áp lực đối với các em Học sinh đượchình thành thói quen làm việc trong môi trường tương tác, đượchọc hỏi bạn để tự hoàn thiện, luôn có ý thức được mình phải bắtđầu và kết thúc hành động như thế nào, không chờ đến sự nhắcnhở của giáo viên, tránh sự thụ động trong dạy và học, góp phầnđẩy mạnh sự phát triển trong công tác giáo dục của trường

2.Kiến nghị

Về chuyên môn: Tăng cường tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn củatrường, cụm trường nhằm trao đổi kinh nghiệm, giải quyết những khó khăn vướngmắc, học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau trong quá trình thực hiện dạy học theo Môhình trường học mới

Về cơ sở vật chất: Đề nghị các cấp xây dựng, nâng cấp các phòng học nhằmđáp ứng nhu cầu thực hiện dạy học theo Mô hình trường học mới một cách hiệuquả

Krông Ana, ngày 20 tháng 1 năm 2015

Người viết

Lê Văn Trúc

NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN CẤP TRƯỜNG

………

………

………

………

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN CẤP TRƯỜNG ………

………

………

………

………

………

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Tổ chức lớp học theo Mô hình trường học mới tại

2 Tài liệu tập huấn: Dạy học theo mô hình trường học

3 Tài liệu tập huấn: Dạy học theo mô hình trường học

4 Hướng dẫn tổ chức sinh hoạt chuyên môn tại các

trường thực hiện Mô hình trường học mới Việt Nam Nhà xuất bản giáo dục

5 Hướng dẫn sự tham gia của cha mẹ học sinh và

cộng đồng trong Mô hình trường học mới Việt Nam Nhà xuất bản giáo dục