SKKN Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên tích hợp giáo dục nội dung môi trường biển, hải đảo cho trẻ 5 tuổiSKKN Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên tích hợp giáo dục nội dung môi trường biển, hải đảo cho trẻ 5 tuổiSKKN Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên tích hợp giáo dục nội dung môi trường biển, hải đảo cho trẻ 5 tuổiSKKN Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên tích hợp giáo dục nội dung môi trường biển, hải đảo cho trẻ 5 tuổiSKKN Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên tích hợp giáo dục nội dung môi trường biển, hải đảo cho trẻ 5 tuổiSKKN Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên tích hợp giáo dục nội dung môi trường biển, hải đảo cho trẻ 5 tuổiSKKN Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên tích hợp giáo dục nội dung môi trường biển, hải đảo cho trẻ 5 tuổiSKKN Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên tích hợp giáo dục nội dung môi trường biển, hải đảo cho trẻ 5 tuổiSKKN Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên tích hợp giáo dục nội dung môi trường biển, hải đảo cho trẻ 5 tuổiSKKN Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên tích hợp giáo dục nội dung môi trường biển, hải đảo cho trẻ 5 tuổiSKKN Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên tích hợp giáo dục nội dung môi trường biển, hải đảo cho trẻ 5 tuổiSKKN Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên tích hợp giáo dục nội dung môi trường biển, hải đảo cho trẻ 5 tuổiSKKN Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên tích hợp giáo dục nội dung môi trường biển, hải đảo cho trẻ 5 tuổi
Trang 1MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO GIÁO VIÊN TÍCH HỢP GIÁO DỤC NỘI DUNG
MÔI TRƯỜNG BIỂN, HẢI ĐẢO CHO TRẺ 5 TUỔI
I PHẦN MỞ ĐẦU:
1 Lý do chọn đề tài:
Trong những năm gần đây nền giáo dục nước ta có nhiều chuyển biến Việc giáodục đang được quan tâm ở hầu hết các cấp các ngành trong toàn xã hội Và bậc học Mầmnon cũng có những chuyển biến lớn về chương trình chăm sóc giáo dục trẻ Đổi mới Giáodục Mầm non nhằm mục đích nâng cao chất lượng dạy và học đặc biệt là phát huy tínhtích cực sáng tạo của trẻ Vì vậy người giáo viên Mầm non ngoài việc hướng dẫn trẻ lễphép ngoan ngoãn thôi chưa đủ, mà nhiệm vụ của người giáo viên Mầm non còn phảitrang bị cho trẻ những kiến thức ban đầu thông qua các hoạt động và qua các môn họcnhư làm quen với hoạt độn tạo hình, môn làm quen văn học, giáo dục thể chất, giáo dục
âm nhạc, làm quen với toán sơ đẳng thông qua các môn học Trong đó không thể thiếumôn Khám phá khoa học đã mang lại những hình ảnh và vật thật vô cùng phong phú, đadạng, sinh động, đầy hấp dẫn với trẻ thơ, thế giới xung quanh sinh động là vậy, thích thú
là vậy, vì thế trẻ luôn có niềm khao khát khám phá, tìm hiểu về chúng Cho trẻ khám phákhoa học sẽ cung cấp cho trẻ vốn hiểu biết những gì xung quanh mình, từ môi trường biểnđảo, môi trường nước đến cỏ cây, hoa, hoa lá con vật và những mối quan hệ của conngười với nhau Từ đó dần hình thành lên nhân cách của trẻ và cũng từ đó trẻ được tiếpcận với những kiển thức từ đơn giản đến phức tạp, từ dễ đến khó Thông qua các hoạtđộng cũng như những môn học giúp cho trẻ có thể phát triển hài hoà cả thể chất lẫn trítuệ, đạt được các yếu tố năng động, linh hoạt và sáng tạo…Đáp ứng nhu cầu phát triểncủa xã hội
Trên thực tiễn hiện nay tại nơi tôi sống và làm việc hiện về ý thức bảo vệ môitrường của trẻ chưa cao Trẻ sống trên cao nguyên, vùng đất đỏ bazan chỉ có cây côngnghiệp với nắng và gió nên biển và hải đảo còn xa lạ với đa số trẻ, tôi mong muốn trẻbiết về đất nước Việt Nam ta có đồi núi và đất đỏ bazan nơi trẻ sống và có cả hải đảo,vùng biển, vùng trời bao la, trẻ có ý thức bảo vệ môi trường nơi trẻ sống và góp phần nhỏ
Trang 2bé bảo vệ môi trường biển và hải đảo Là một người quản lý Giáo dục mầm Tôi nhận ramột điều thật quan trọng trong công việc của mình là cần phải chỉ đạo tập thể giáp viênlàm tốt công tác giáo dục cho trẻ ngay từ bậc học mầm non ý thức bảo vệ môi trường, đặcbiệt là bảo vệ môi trường biển và hải đảo Điều này vô cùng quan trọng trong đời sốngcủa trẻ sau này, đó là nền móng cho sự hiểu biết về đất nước, bảo vệ và phát triển bềnvững biển và hải đảo Việt Nam Nhận thức rõ trách nhiệm của mình ngay từ đầu năm học
tôi đã lựa chọn đề tài: “Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên tích hợp giáo dục nội dung môi trường biển, hải đảo cho trẻ 5 tuổi"
2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài:
- Mục tiêu nghiên cứu của đề tài sẽ là: Khảo sát khả năng nhận thức tư duy của trẻđối với nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo, trên cơ sở đề ra một
số giải pháp, biện pháp thích hợp nhằm giúp giáo viên trong quá trình tích hợp giáo dụctài nguyên và môi trường biển, hải đảo cho trẻ 5 tuổi kích thích tính tìm tòi, ham hiểubiết, thích khám phá và phát triển về trí tuệ và ngôn ngữ cho trẻ Thông qua đó nhằm pháthuy tính tích cực, sáng tạo ở trẻ
- Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài:
+ Tổ chức các hoạt động để trẻ khám phá, trả lời các câu hỏi và giải quyết các vấn
đề đặt ra như: Hoạt động tham quan, quan sát, thảo luận, trò chuyện, phỏng vấn, tìm hiểuqua sách, tranh ảnh, khám phá trực tiếp thông qua thực hành, lao động
+ Nhiệm vụ mà đề tài đặt ra nhằm tạo cơ hội cung cấp, củng cố kinh nghiệm, làmtăng sự tò mò, hứng thú Qua thực hiện đề tài này nhằm giúp giáo viên trong tiết dạy tạonhiều cơ hội học tập và lĩnh hội được nhiều kiến thức mới nhằm phát huy tính sáng tạo,tính tò mò ở trẻ thông qua chương trình mầm non mới
+ Giúp giáo viên tìm ra các giải pháp, biện pháp để tạo được hứng thú cho trẻ
trong giờ hoạt động khám phá khoa học
+ Cùng giáo viên giúp trẻ trải nghiệm, khám phá, tìm tòi, kích thích sự ham họchỏi của trẻ, qua việc cho trẻ trải nghiệm trẻ thích tìm hiểu khám phá môi trường xungquanh
Trang 3+ Sau khi vận dụng đề tài sẽ góp phần đắc lực đối với giáo viên trong quá trìnhtrong quá trình tích hợp giáo dục tài nguyên và môi trường biển, hải đảo cho trẻ 5 tuổi, trẻ
có ý thức bảo vệ môi trường nơi trẻ sống, hình thành nhân cách phát triển tư duy cho trẻ
3 Đối tượng nghiên cứu
Trẻ 5 tuổi trường Mẫu Giáo Ea Na
4 Phạm vị nghiên cứu:
Trường Mẫu Giáo Ea Na
5 Phương pháp nghiên cứu
* Phương pháp nghiên cứu tài liệu
Đọc, khái quát, hệ thống hóa các tài liệu liên quan đến đề tài Để đề tài này có hiệuquả giúp giáo viên dạy đạt được kết quả cao trong giờ dạy trẻ
Quan sát tự nhiên để xác định thực trạng về việc tích hợp giáo dục tài nguyên vàmôi trường biển, hải đảo cho trẻ 5 tuổi
* Phương pháp trò chuyện
Hướng dẫn giáo viên trao đổi với phụ huynh về tình hình học tập của trẻ ở lớpcũng như ở nhà, qua đó giáo viên có điều kiện theo dõi, uốn nắn trẻ
Hướng dẫn giáo viên trao đổi với phụ huynh về tình hình học tập của trẻ ở lớpcũng như ở nhà, qua đó giáo viên có điều kiện theo dõi, uốn nắn, rèn luyện thêm các kỹnăng cho trẻ
*Phương pháp thực hành: Lên kế hoạch, đưa nội dung nghiên cứu vào chương
trình giảng dạy thực tế của lớp mình từ đó rút ra kinh nghiệm
* Phương pháp dự giờ
Tôi luôn luôn học hỏi đồng nghiệp và thông qua các tiết dự chuyên đề do SởGD&ĐT, Phòng GD&DT tổ chức từ đó về trường tôi tổ chức chuyên đề ở trường, cácbuổi thao giảng dự giờ… tìm ra các biện pháp để áp dụng phù hợp với tình hình trẻ ở đơn
vị mình
* Phương pháp điều tra
Trang 4Vào đầu năm học, tôi đã chủ động kiểm tra, khảo sát, thống kê số trẻ của lớp lá 2
để nắm bắt khả năng ý thức bảo vệ môi trường, đặc biệt là bảo vệ môi trường biển và hải
Tỷ lệ
%
Số lượng
Tỷ lệ
%
1 Biết tên 1 số bãi biển, đảo nổi tiếng của nước ta 32 18 56,2 14 43,8
3 Biết giữ gìn trật tự vệ sinh công cộng, vệ sinh
7 Phân biệt được những hành động đúng - sai đối
với môi trường biển và hải đảo
II PHẦN NỘI DUNG
1 Cơ sở lý luận để thực hiện đề tài
Tài nguyên thiên nhiên nước ta rất phong phú và đa dạng, nhất là tài nguyên biển
Mỗi người phải biết giữ gìn, bảo vệ và khai thác hợp lý thì tài nguyên không bị cạn kiệt
Hiện nạy môi trường đang bị hủy hoại nghiêm trọng, gây nên sự mất cân bằng sinh thái,
sự cạn kiệt các nguồn tài nguyên, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống Trong những năm
gần đây một số vùng biển nước ta xảy ra tình trạng ô nhiễm và suy thoái môi trường biển
gây trở ngại và thiệt hại cho một số vùng kinh tế, ảnh hưởng đến đời sống nhân dân Một
Trang 5trong những nguyên nhân cơ bản gây nên tình trạng trên là do sự thiếu hiểu biết, thiếu ýthức của con người Vì vậy hiểu biết về môi trường và giáo dục bảo vệ môi trường trở thànhmột vấn đề cấp bách, có tính chiến lược toàn cầu Đặc biệt, môi trường biển nước ta đang bị
ô nhiễm nặng nề Việc bảo vệ môi trường, nhất là biển đảo là vấn đề cấp thiết hiện nay,không phải một cá nhân mà làm được, cần phải có sự góp sức của cả cộng đồng
Tích hợp giáo dục nội dung môi trường biển, hải đảo cho trẻ đối trẻ mầm non độ
tuổi (5-6 tuổi) về đặc điểm tâm lý của trẻ rất hiếu động, thích khám phá, tò mò, nên trẻkhông thể chỉ ngồi nhìn và nghe cô giáo giảng bài mang tính lý thuyết, vì vậy nếu không
sử dụng trực quan hình ảnh sinh động, không không tích hợp vào các chủ đề và các mônhọc cho trẻ thì trẻ dễ bị phân tán chú ý, mức độ hứng thú không cao, tri thức lĩnh hội được
không sâu, hay bị quên Chính vì vậy, mục đích Tích hợp giáo dục nội dung môi trường
biển, hải đảo cho trẻ mầm non là hình thành nhân cách và cung cấp cho trẻ những kháiniệm ban đầu không giống như ở bậc học phổ thông chỉ là những tiết dạy, mà ngành họcmầm non tổ chức các hoạt động học thông qua trò chơi như (hoạt động ngoài trời, hoạtđộng góc ) là yếu tố vô cùng quan trọng không thể thiếu trong việc hình thành nhâncách trẻ Người giáo viên Mầm non ngoài việc hướng dẫn trẻ lễ phép ngoan ngoãn thôichưa đủ, mà nhiệm vụ của người giáo viên Mầm non còn phải trang bị cho trẻ những kiếnthức ban đầu thông qua các hoạt động và qua các môn học thông qua các môn học trẻđược “Học mà chơi - Chơi mà học” Từ đó trẻ được tiếp cận với những kiển thức từ đơngiản đến phức tạp, từ dễ đến khó Thông qua các hoạt động cũng như những môn họcgiúp cho trẻ phát triển một cách toàn diện về mọi mặt như: Đức, Trí, Thể, Mỹ và laođộng
Trang 6- Giáo viên đứng lớp đều đạt trình độ chuẩn và trên chuẩn, nhiệt tình, yêu trẻ.
- Bản thân tôi nắm chắc phương pháp dạy học, luôn trau dồi kiến thức qua sáchbáo, mạng intenet, học hỏi kinh nghiệm từ các chuyên đề do Phòng Giáo dục và Đào tạo
tổ chức
- Phụ huynh học sinh luôn ủng hộ nhiệt tình các hoạt động, phong trào của trườnglớp Kết hợp với giáo viên để chăm sóc giáo dục trẻ đạt kết quả tốt
b Khó khăn:
- Ý thức bảo vệ môi trường của trẻ chưa cao
- Trẻ sống ở vùng đất Cao nguyên nên biển và hải đảo còn xa lạ với đa số trẻ
- Một số phụ huynh nhận thức về bảo vệ môi trường còn hạn chế
- Kiến thức về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo của giáo viên còn chưa sâu
b.Thành công, hạn chê:
* Thành công
Trong quá trình thực hiện đề tài tôi đã đi thực tế tại các lớp và hiệu quả đem lạisau những lần áp dụng các biện pháp giáo viên đã biết cách Tích hợp giáo dục nội dungmôi trường biển, hải đảo cho trẻ phù hợp với chủ đề tạo cơ hội cho trẻ được khám phá từ
đó trẻ rất hứng thú và phấn khởi khi được tham gia vào hoạt động
* Hạn chế:
Khi vận dụng đề tài này thì trẻ phải được trực quan hình ảnh, thực hành, luyện tậptrên các đồ dùng theo chủ đề Muốn tiết dạy thành công đòi hỏi phải có sự đầu tư vềchuyên môn lẫn đồ dùng, phải có đồ dùng thật sinh động, điều này rất khó khăn bởi hầunhư thời gian cô đứng lớp cả ngày nên rất vất vả trong việc làm đồ dùng, đồ chơi để trẻthực hành và trải nghiệm
c Mặt mạnh, mặt yêu:
* Mặt mạnh:
Khi giáo viên tiến hành các biện pháp Tích hợp giáo dục nội dung môi trường biển,hải đảo cho trẻ 5 tuổi Đã cung cấp cho trẻ thêm những hiểu biết như: Trẻ biết tên 1 sốbãi biển, đảo nổi tiếng của nước ta, ý thức bảo vệ môi trường của trẻ, Biết chăm sóc vàbảo vệ cây, Phân biệt được những hành động đúng - sai đối với môi trường biển và hảiđảo, biết giữ gìn trật tự vệ sinh công cộng, vệ sinh trường lớp từ đó giúp trẻ hình thành
Trang 7cho trẻ thói quen, kỹ năng hành động và các hành vi phù hợp với môi trường góp phầnhình thành nhân cách trẻ ngay từ khi còn nhỏ.
* Mặt yếu:
- Đồ dùng, đồ chơi phục vụ tiết dạy chưa đa dạng
- Một số giáo viên chưa thực sự chủ động linh hoạt trong việc tổ chức tích hợpgiáo dục nội dung môi trường biển, hải đảo cho trẻ 5 tuổi
d Các nguyên nhân, các yêu tố tác động
Một số giáo viên không biết cách khai thác trên mạng dẫn đến không đủ đồ dùng
dụng cụ phục vụ cho tiết dạy hoạt động khám phá khoa học nên tiết dạy chưa linh hoạt.
Sử dụng đồ dùng dạy học chưa có khoa học, dẫn đến giờ học trẻ ít tập trung chú ýhiệu quả trên tiết học chưa cao
e Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra.
* Mặt mạnh:
Tập thể giáo viên trong trường được bố trí công tác phù hợp với năng lực củamình, giáo viên có tình thần tự học cao, biết tiếp cận những cái hay cái mới nhanh để từ
đó áp dụng trong quá trình dạy học có hiệu quả cao
Cha mẹ học sinh nhiệt tình quân tâm đến đến việc học tập cua con em mình
Trong quá trình thực hiện đề tài tôi đã đi thực tế tại các lớp và hiệu quả đem lại saunhững lần áp dụng các biện pháp giáo viên đã biết cách cung cấp kiến thức phù hợp vớitừng lứa tuổi, biết gây hứng thú trong giờ học, biết tạo cơ hội cho trẻ tự trải nghiệm từ
đó trẻ rất hứng thú và phấn khởi khi được khám phá thế giới xung quanh
* Hạn chế
Việc tiếp cận công nghệ thông tin còn hạn chế ở một số giáo viên lớn tuổi Một sốcháu học sinh con em đồng bào dân tộc thiểu số do điều kiện kinh tế, do bố mẹ đi làm rẫy
xa nên phải mang trẻ đi theo nên việc cung cấp kiến thức cho trẻ còn hạn chế
3 Giải pháp, biện pháp
a Mục tiêu của giải pháp, biện pháp:
Mục tiêu của biện pháp tích hợp nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trườngbiển, hải đảo được đưa vào chương trình mẫu giáo 5 tuổi Đây là vấn đề mới nên đa số
Trang 8giáo viên gặp rất nhiều khó khăn khi thực hiện Nhận ra vấn đề này tôi mạnh dạn đi sâunghiên cứu để giúp giáo viên tìm ra các giải pháp, biện pháp thực hiện tốt việc tích hợpgiáo dục tài nguyên và môi trường biển, hải đảo cho trẻ 5 tuổi
b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp
* Nội dung:
Tích hợp nội dung giáo dục tài nguyên, môi trường biển, hải đảo trong quá trìnhchăm sóc giáo dục trẻ 1 ngày ở trường mầm non là nâng cao chất lượng giáo dục nhằmnhằm giúp trẻ có ý thức giữ gìn và bảo vệ môi trường trẻ sống, tài nguyên và môi trườngbiển, hải đảo là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong quá trình hình thành và pháttriển toàn diện nhân cách trẻ
Là một cán bộ quản lý bản thân phải có trình độ chuyên môn nhất định để nắm bắtcập nhật kịp thời chương trình mầm non mới nhằm giúp giáo viên lĩnh hội kiến thức mộtcách trọn vẹn từ cách xây dựng kế hoạch tích hợp các nội dung vào từng chủ đề, hoạt độngchung và các hoạt động khác trong đó có môn khám phá khoa học để truyền đạt đến giáoviên và học sinh với một cách dễ hiểu nhất, không gò bó cứng nhắc
* Biện pháp 1: Lên kê hoạch chuyên đề về tích hợp nội dung giáo dục tài nguyên, môi trường biển, hải đảo cho trẻ 5 tuổi theo chương trình mầm non mới cho giáo viên toàn trường trong đó có lý thuyêt và áp dụng thực hành các tiêt soạn mẫu, dạy mẫu.
Dựa vào tài liệu đề của Phòng Giáo dục tôi lên sườn các loại tiết khám phá khoahọc, sau đó tiến hành tổ chức cho chuyên đề cho giáo viên
Cử giáo viên dạy mẫu sau đó góp ý, thông qua thao giảng, thi giáo viên dạy giỏicấp trường, dự giờ đột xuất thông qua đánh giá sau mỗi chủ đề
* Biện pháp 2: Hướng dẫn giáo viên lựa chọn nội dung phù hợp với trẻ 5 tuổi
Dựa vào tâm sinh lý trẻ 5 tuổi, dựa vào chương trình giáo dục mầm non mới giáoviên nên lựa chọn nội dung phù hợp, gần gũi với trẻ như sau:
- Nội dung 1: Con người và môi trường tự nhiên - xã hội
+ Môi trường sống:
Nhận biết môi trường: phòng/nhóm/lớp học/gia đình, làng xóm
Trang 9Phân biệt môi trường sạch - môi trường bẩn.
Một số nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường
Một số cách tránh tác hại môi trường ô nhiễm
+ Môi trường xã hội:
Nhân biết môi trường xã hội: giao thông, nghề nghiệp
Một số nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường
Một số cách tránh tác hại môi trường ô nhiễm
+ Quan tâm bảo vệ môi trường:
Tiết kiệm trong sinh hoạt: tiết kiệm điện, nước, giữ gìn đồ dùng, đồ chơi…
Tham gia vệ sinh môi trường: không vứt rác bừa bãi, tham gia vệ sinh, lau chùi,sắp xếp đồ dùng đồ chơi…
Yêu quý thiên nhiên: không bẻ cây, không bắt động vật, biết chăm sóc cây cối vàcon vật, không nói to nơi công cộng…
Nội dung này có thể tích hợp vào các chủ đề: Trường mầm non, tiểu học, gia đì nh, bản thân, giao thông, nghề nghiệp.
- Nội dung 2: Con người với động vật thực vật
Mối quan hệ động vật, thực vật với môi trường, đối với con người (ích lợi đối vớimôi trường sinh thái: trong tự nhiên không có động vật, thực vật chỉ có lợi hoặc có hại, tất
cả đều cần thiết cho thiên nhiên)
Chăm sóc, bảo vệ cây cối và các con vật
Nội dung này có thể tích hợp vào các chủ đề: Thê giới động vật, thực vật.
- Nội dung 3: Con người với thiên nhiên
Gió: ích lợi, tác hại của gió, biện pháp tránh gió
Nắng và mặt trời: ích lợi và tác hại của nắng, các biện pháp tránh nắng
Mưa: nhận biết và đoán được trời sắp mưa, ích lợi và tác hại của mưa, biện pháptránh mưa
Bão, lũ: Hiện tượng, nguyên nhân, tác hại của bão, lũ
Nội dung này có thể tích hợp vào các chủ đề: Nước, mùa hè và các hiện tượng tự nhiên.
- Nội dung 4: Con người và tài nguyên (đất, nước, danh lam thắng cảnh)
Trang 10Tác dụng của đất, nguyên nhân gây ô nhiễm, biện pháp bảo vệ.
Các nguồn nước, ích lợi của nước, nguyên nhân gây ô nhiễm, biện pháp bảo vệ.Danh lam thắng cảnh, giữ gìn, bảo vệ danh lam thắng cảnh
Nội dung này có thể tích hợp vào các chủ đề: Quê hương đất nước, Bác Hồ.
* Biện pháp 3: Hướng dẫn giáo viên xây dựng kê hoạch tích hợp các nội dung vào từng chủ
- Xây dựng nội quy của lớp học: + Vứt rác đúng nơi quy định,không khạc nhổ bừa bãi
+ Không la hét to
+ Sắp xếp đồ dùng đồ chơi gọngàng ngăn lắp
+ Sử dụng tiết kiệm điện, nước.+ Chăm sóc cây xanh, không hái
lá bẻ cành
+ Không vẽ bậy lên tường
+ Lao động tự phục vụ: trực nhật,rửa tay, rửa mặt…
- Cho trẻ xem hình ảnh trườngmầm non trên các đảo còn khókhăn
Trang 11- Phân biệt môi trường sạch- môitrường bẩn, ô nhiễm
- Trò chuyện, xem hình ảnh môitrường sạch, môi trường bị ônhiễm
- Trò chơi: Phân loại môi trườngsạch - bẩn, ô nhiễm
- Tiết kiệm điện- nước - Hướng dẫn trẻ sử dụng tiết kiệm
nước sạch trong sinh hoạt: Rửatay, rửa mặt xong nhớ khóa vòinước…
- Xem hình ảnh thiếu nước ngọttrên các đảo
- Trò chơi: Lựa chọn hình ảnhđúng, sai
- Nghe kể chuyện: Chiếc túi nilông
- Xem hình ảnh các gia đình trênhuyện đảo Lý Sơn thiếu nướcngọt
- Tìm hiểu về vòng ngọc trai
- Tìm hiểu một số nguyên nhângây ô nhiễm môi trường
- Trò chuyện về rác, cách phânloại rác
- Sưu tầm các vật liệu đã qua sửdụng làm đồ dùng, đồ chơi
- Một số món ăn trong gia đình,cách ăn uống giữ vệ sinh
- Trò chuyện 1 số món ăn từ hảisản, cách chế biến
- Cách ăn uống hợp vệ sinh, khửmùi tanh trên tay sau khi ăn hảisản…
Trang 12Nghề cấp dưỡng trong trường,giáo viên, học sinh…
- Biết tên gọi, công cụ, sản phẩm
và ý nghĩa 1 số nghề: nuôi hảisản, đánh bắt hải sản, chế biếnhải sản thành nước mắm, tôm, cáđông lạnh, nghề làm muối…
- Khám phá khoa học: Nghề làmmuối, đánh bắt hải sản, nuôi cá,nuôi tôm, chế biến hải sản đônglạnh…
- Trò chơi: Xếp tranh quy trìnhlàm muối
- Trò chuyện về cách chế biếntôm cá…
- Trò chuyện về các món ăn làm
từ hải sản đông lạnh…
- Xem hình ảnh đánh bắt cá trênbiển, các ao nuôi trồng thủysản…
- Xem hình ảnh người dân ở HạLong nuôi cá lồng…
- Chú bộ đội hải quân (Trangphục, công việc, nơi sống và làmviệc…)
- Đọc thơ, hát các bài hát, tròchuyện về chú bộ đội hải quân
- Xem các hình ảnh về chú bộ độihải quân
- Vẽ tranh về chú bộ đội hải quân
Trang 13- Tìm hiểu một số nguyên nhângây ô nhiễm môi trường biển, hảiđảo.
+ Do con người khai thác cạnkiệt tài nguyên biển: đánh bắt cátùy tiện, khai thác các loài rong,tảo biển …
+ Do rác thải từ hoạt động củacác nghề đánh bắt cá, nuôi tôm,
cá, chế biến hải sản thành nướcmắm, tôm, cá đông lạnh khôngđược xử lý đổ thẳng ra biển
- Quan tâm đến bảo vệ môitrường: Nhận xét và tỏ thái độvới hành vi đúng, sai, tốt xấu đốivới môi trường
- Cho trẻ xem hình ảnh về cáchđánh bắt cá bằng mìn, các dãy san
hô bị chết do nước thải, cácnguồn nước thải cảu các nhà máy
đổ thẳng ra biển…
- Trò chuyện về cách xử lý rác,nước thải của 1 số nghề, liên hệthực tế nơi trẻ sống
Trò chơi chọn hình ảnh đúng sai về hành động bảo vệ môitrường biển
-4 Thế giới
thực vật
- Một số thực vật sống ở biển,ven biển, trên đảo: rong, tảo, dừa,đước, …
- Ích lợi:
+ Cung cấp nguyên liệu để làmthuốc chữa bệnh: rong, tảo
+ Rừng ngập mặn là nơi chắnsong, nơi sinh sống của rất nhiềuloài động vật biển
+ Rừng phi lao chắn cát, chắn gió
ở ven biển+ Cung cấp thức ăn: dừa, rongbiển…
- Ý thức giữ gìn môi trường biển,
- Xem hình ảnh, trò chuyện vềcác loài cây: rong, tảo, dừa, đước,phi lao…
- Đọc bài thơ Cây dừa
- Các rừng cây chắn cát, ngậpmặn bị tàn phá thì điều gì xảy ra?
Trò chơi chọn hình ảnh đúng sai với môi trường biển
Xem hình ảnh trồng cây gâyrừng để chắn gió, chắn sóng, chắncát
- Xem hình ảnh trồng rau xanhcủa các chú bộ đội trên đảoTrường Sa
Trang 14đảo - Trò chơi Ai chọn nhanh nhất
- Xem các hình ảnh, băng hình
- Trò chuyện về cách sử dụng tiếtkiệm nước của các chú bộ độitrên đảo
- Thời tiết mùa xuân trên đảoTrường Sa, các loài thực vật nơiđây
- Xem hình ảnh các lễ hội củangư dân miền biển
- Ích lợi của động vật ở biển:
+ Cung cấp thức ăn giàu chấtdinh dưỡng: cá thu, tôm, cua, sò,
tổ yến…
+ Cung cấp nguyên liệu để làmthuốc chữa bệnh: rong, tảo, cángựa…
- Ý thức bảo vệ môi trường biển,đảo
- Khám phá khoa học: Các loài cánước mặn, Du lịch dưới lòng đạidương
- Xem phim về động vật sốngdưới biển
- Trò chơi: chọn hình ảnh đúng ,sai với môi trường biển
Trang 15- Lợi ích về giao thông biển:
Đường giao thông trên biển giúpmọi người đi lại giữa các vùng,các nước, vận chuyển hàng hóa…
- Ý thức của trẻ khi tham gia giaothông trên biển
Trò chơi: Chọn hành vi đúng sai khi tham gia giao thông trênsông, biển
- Ý thức, hành vi giữ gìn bãi biển,nước biển sạch, trong lành
- Khám phá khoa học: Nước biển,gió, cát, sóng biển, khi thiênnhiên nổi giận…
- Xem hình ảnh thiếu nước ngọttrên các đảo
- Trò chuyện về nước biển vàsóng biển
- Trò chơi: Tạo sóng biển bằngtay, tai ai tinh (phân biệt âm thanh
tự nhiên: Mưa, gió, sóng biển )
- Xem hình ảnh về ảnh hưởng củabão, gió mạnh, sóng thần gây ảnhhưởng đến môi trường và đờisống con người
- Trò chuyện về các bãi biển đẹpcủa nước ta
- Trò chuyện về hành vi văn minh
Trang 16khi đi tắm biển.
Trò chơi: Chọn hành vi đúng sai đối với môi trường biển, hảiđảo
Nghe kể chuyện, đọc thơ, ca dao
về biển, đảo Việt Nam
- Ích lợi của biển, hải đảo:
+ Cung cấp thức ăn giàu chấtdinh dưỡng cho con người: cá,tôm, cua, sò,
+ Cung cấp nguyên liệu để làmthuốc chữa bệnh cho con người:
rong, tảo, cá ngựa…
+ Khu du lịch nổi tiếng để thamquan, nghỉ ngơi, tắm mát
+ Phát triển các nghề
+ Giao thông biển
+ Cung cấp nguồn năng lượngsạch
+ Cung cấp các mỏ dầu
- Nguyên nhân làm ô nhiễm môitrường biển hải đảo: Do rác thảicủa mọi người khi đi du lịch xảxuống biển, do rác thải của cáckhu công nghiệp, rác thải sinhhoạt của người dân không được
- Khám phá khoa học: Quần đảoTrường Sa, du lịch biển ViệtNam
- Trò chuyện về môi trường biển
bị ô nhiễm
- Trò chơi chọn hành vi đúng - saivới môi trường biển, hải đảo
- Xem phim, hình ảnh, mô hình
về biển đảo Việt Nam
- Tô màu, làm sách tranh du lịchbiển Việt Nam
- Nghe, hát, múa, vận động theonhạc các bài hát về biển đảo quêhương
- Xem hình ảnh các dàn khoantrên biển
Trang 17xử lí đổ thẳng ra biển.
* Biện pháp 4: Chỉ đạo giáo viên tích hợp nội dung giáo dục tài nguyên, môi
trường biển, hải đảo trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ 1 ngày trong trường mẫu giáo.
VD: Ở chủ đề Giao thông, cô bổ xung tàu thủy, ca nô, đèn biển, thuyền buồm, bứctranh, truyện tranh, vào góc khám phá cho trẻ chơi và tự khám phá, tìm hiểu, thảo luận
VD: Nhiều phương tiện giao thông cần động cơ để hoạt động, do vậy khi ôtô, xemáy, xe đạp máy chạy trên đường thường xả ra khí thải/ khói - không khí bị ô nhiễm, conngười cần làm gì để không phải hít thở khói xe xả ra? (đi đường phải đeo khẩu trang, nên
đi xe buýt ) hay về những hình ảnh khi đi đường trẻ nhìn thấy như: Rác thải, tiếng ồncủa người, tiếng động cơ
4.3 Hoạt động chung
- Tiết kiệm trong sử dụ các nguyên vật liệu (sử dụng giấy cả 2 mặt, sử dụng lại, sửdụng vừa đủ hồ dán
Trang 18- Tránh gây tiếng ồn (không nói to, không kéo lê bàn, ghế tránh gây ra tiếng ồn vàlàm cho ghế, bàn chóng hỏng.
- Khi sử dụng đồ dụng cần nhẹ nhàng, lấy cất đồ dùng và vật liệu gọn gàng, đúngchỗ
VD: Trong chủ điểm Quê hương, đất nước - Bác Hồ có hoạt động Khám phá khoahọc: Du lịch dưới lòng đại dương
VD: Khám phá khoa học Nước biển, gió, cát, sóng biển, khi thiên nhiên nổi giận…Ích lợi của biển, hải đảo:
Cung cấp thức ăn giàu chất dinh dưỡng cho con người: cá, tôm, cua, sò,
Cung cấp nguyên liệu để làm thuốc chữa bệnh cho con người: rong, tảo, cángựa…
Khu du lịch nổi tiếng để tham quan, nghỉ ngơi, tắm mát
Phát triển các nghề
Giao thông biển
Cung cấp nguồn năng lượng
Cho trẻ quan sát, nhận xét các hình ảnh các loài cá, tôm, cua, sò, rong, rặng sanhô…Cho trẻ xem hình ảnh rặng san hô bị tàn phá, đáy biển bị đổ rác…Hỏi trẻ làm thế nào
để biển trở nên trong sạch, đẹp (không đổ rác xuống biển, không đổ nước thải trực tiếpxuống biển, không đánh bắt cá bằng thuốc nổ….)
4.4 Dạo chơi ở sân trường
Ví dụ: Quan sát, đàm thoại với trẻ về chất thải của các phương tiện: Khi ôtô, xemáy chạy trên đường, điều gì gây ô nhiễm môi trường?(khí thải - khói, xe chạy làm bụibay lên, tiếng còi của các phương tiện GT) Vì sao?
Quan sát và nhận xét sân trường hôm nay sạch hay bẩn? Vì sao? Mỗi bạn cần làm
gì để sân trường sạch?
Phân loại rác khi tham gia dọn vệ sinh ở sân trường
4.5 Vệ sinh trước khi vào lớp
Trước khi trẻ rửa tay vào lớp - sau khi dạo chơi, giáo viên hỏi trẻ, cách làm thế nào
để tiết kiệm nước (vặn vòi nước vừa phải, rửa xong vặn chặt vòi nước Rửa gọn gàng,không làm nước vung bẩn ra ngoài máng nước, sử dụng vừa đủ xà phòng )
Trang 19Trẻ đi đại tiện, tiểu tiện đúng chỗ và khi đi biết dội nước (Giáo viên giáo dụcthường xuyên cho trẻ, hoặc có thể dán tranh, ảnh làm biểu tượng cho trẻ thấy và làmtheo.)
Các đồ dùng vệ sinh được dùng và để ngăn nắp Giữ môi trường lớp gọn, sạch
Cho trẻ xem sách tranh và phân biệt những hành vi làm ô nhiễm môi trường (đi
xe ôtô, xe máy ) và những hành vi bảo vệ môi trường: đi xe đạp, đi bộ, vứt rác vào nơiquy định
Chơi với cát, nước, tạo sóng biển, thả thuyền, làm tàu thủy
4.7 Giờ ăn cơm
Biết giúp cô chuẩn bị bữa ăn, giáo dục trẻ biết ăn hết suất và khi ăn không vơi rãi
là một hành vi tiết kiệm - bảo vệ môi trường
VD: Chuẩn bị ghế, trang trí bàn ăn (mang bình hoa, dĩa khăn) Ăn xong dọn dẹpghế, bình hoa, dĩa khăn giúp cô
Nhắc nhở trẻ tiết kiệm thức ăn, ăn hết suất, thức ăn thừa gom vào 1 chỗ để nhà bếpnuôi lợn, hoặc để ủ làm phân bón cho cây
Ăn xong biết xếp bát thìa vào nơi quy định một cách gọn gàng
Ăn xong trẻ đánh răng, uống nước: nhắc trẻ tiết kiệm nước bằng cách lấy cốc hứngnước, không vặn vòi nước chảy liên tục khi đánh răng Lấy nước uống vừa đủ
4.8 Hoạt động chiều
Cô và trẻ trang trí phòng nhóm (những vật liệu phế thải thu gom được…)
Trò chuyện về ích lợi của việc sử dụng các vật liệu phế thải để làm đồ dùng học tậplại bảo vệ môi trường
Sắp xếp gọn gàng các dụng cụ và nguyên vật liệu sau khi làm
Trang 204.9 Lao động
Cho trẻ nhặt lá cây hoặc rác có trong sân trường
Tưới cây, chăm sóc cây xới đất, bón cho cây, cho cá ăn
Sản phẩm của lao động (trồng rau, nuôi con vật…) trong bữa ăn của trẻ
Đây chính là những việc làm tốt cho môi trường; ngoài ra còn hình thành lòng tựhào ở trẻ khi được góp công sức của mình vào việc làm cho môi trường, xanh, sạch đẹp
4.10 Hoạt động nêu gương và trả trẻ
Giáo viên và trẻ phát hiện và khen ngợi những hành vi tốt của trẻ đã thực hiện có ý
nghĩa bảo vệ môi trường như: Tiết kiệm nước khi rửa tay, rửa chân và tiết kiệm khi giờ
ăn, nhóm trực nhật thu dọn đồ dựng gọn, cất đồ chơi nhẹ nhàng (Nêu gương người bạncủa sách, người bạn đồ chơi, người bạn của môi trường, người bạn tiết kiệm điện )
Phát hiện và nhắc nhở nhẹ nhàng những hành vi chưa có lợi cho môi trường (VD:
để đồ dùng, đồ chơi chưa gọn, rửatay còn vẩy nước ra ngoài, nói to )
* Biện pháp 5: Tuyên truyền, vận động phụ huynh cùng tham gia giáo dục tài nguyên, môi trường biển, hải đảo cho trẻ 5 tuổi.
Ở lứa tuổi mầm non, trẻ học bằng phương pháp soi gương nên người lớn luôn luôn
là tấm gương sánh cho trẻ noi theo Tuyên truyền, vận động phụ huynh về tầm quan trọngcủa việc bảo vệ môi trường , việc bảo vệ Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo trongcuộc sống hàng ngày; nhắc nhở phụ huynh cùng tham gia thực hiện bằng khẩu hiệu “Hãyphủ xanh ngôi nhà của chúng ta” Bằng biện pháp trao đổi trực tiếp, trao đổi qua bảngtuyên truyền của lớp
Kết quả trường tôi đã xã hội hóa được rất nhiều cây xanh, vườn hoa, trồng rau xanh…tạo cho khung cảnh vườn trường thêm đẹp Tôi triển khai cho giáo viên phát động phongtrào thu gom phế liệu sau dịp tết nguyên đán để làm đồ dùng đồ chơi Phụ huynh học sinhcũng rất ủng hộ, cô và trò cùng làm được nhiều đồ dùng, đồ chơi bổ xung vào các góc.Tôi nghĩ đó là con đường ngắn nhất để giáo dục trẻ bảo vệ môi trường
c Điều kiện để thực hiện các giải pháp, biện pháp:
- Để thực hiện các giải pháp, biện pháp này cần phải lựa chọn các nội dung tíchhợp đảm bảo xuyên suốt các chủ đề, và tích hợp trong một ngày học, tích hợp mội lúc mọi
Trang 21nơi, mỗi nội dung tích hợp phải đảm bảo tính chính xác, cấu trúc lôgic, hợp lí, chặt chẽ,phải đảm bảo được phương pháp nghiên cứu phù hợp với đối tượng nghiên cứu.
d Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp:
- Các giải pháp, biện pháp khi thực hiện đề tài là mối quan hệ cộng hưởng với
nhau, biện pháp này nó sẽ hỗ trợ cho biện pháp kia nhằm hòa quyện các nội dung lại vớinhau, tồn tại cùng nhau và liên kết xuyên suốt với nhau biện pháp này thực hiện thì biệnpháp sau sẽ hỗ trợ cho giải pháp đầu tiên chúng liên kết thành một thể thống nhất tồn tạitrong hoạt động hằng ngày và đều đem đến một ý nghĩa to lớn nhất đó là tích hợp giáodục tài nguyên, môi trường biển, hải đảo cho trẻ 5 tuổi trong trường Mẫu Giáo
e Kêt quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu:
Sau một thời gian thực hiện, là một cán bộ quản lý tôi rất phấn khởi khi kết quảđạt được ở trẻ rất cao:
Trẻ hứng thú say mê, tích cực tham gia vào các hoạt động cùng cô, đã kích thíchtính tìm tòi, ham hiểu biết của trẻ, trẻ được khám phá thông qua các hoạt động học, hoạtđộng chơi, và tích hợp mọi lúc mọi nơi đã phát huy tính tích cực, sáng tạo ở trẻ, trẻ có ýthức bảo vệ môi trường, tiết kiệm năng lượng Và trẻ bước đầu có khái niệm về tàinguyên, môi trường biển và hải đảo của nước ta Kết quả khảo sát cuối năm như sau:
S
TT
Số lượng
Tỷ
lệ %
Số lượng
Tỷ lệ
%
1 Biết tên 1 số bãi biển, đảo nổi tiếng của nước ta 32 18 66.7 14 33,3
3 Biết giữ gìn trật tự vệ sinh công cộng, vệ sinh
Trang 22với môi trường biển và hải đảo
4 Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu
Qua một thời gian hướng dẫn giáo viên sử dụng các biện pháp trên cùng với sự chỉđạo của nhà trường tôi đã thu hoạch được kết quả như sau:
a Đối với giáo viên
Giáo viên có nhiều kinh nghiệm trong việc lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trườngbiển và hải đảo vào các hoạt động, bằng các biện pháp cụ thể để bảo vệ môi trường sốnghàng ngày, và đi tiên phong trong việc tiết kiệm năng lượng, nước, giấy, phân loại rácthải Giáo viên đã biết xây dựng kế hoạch các hoạt động tích hợp theo chủ đề và theo mộtngày cụ thể rõ ràng, biết tạo được môi trường học tập và vui chơi cho trẻ trong và ngoàilớp học
b Đối với trẻ
- Trẻ hăng hái tham gia các hoạt động của hệ thống bài tập, trò chơi cô đưa ra Trẻhào hứng tiếp nhận kiến thức một cách thoải mái thông qua các hoạt động nhóm, tập thể ,Mặt khác, tôi nhận thấy ngay từ bậc học mầm non trẻ đã có ý thức bảo vệ môi trường, đặcbiệt là bảo vệ môi trường biển và hải đảo Điều này vô cùng quan trọng trong đời sốngcủa trẻ sau này, đó là nền móng cho sự hiểu biết về đất nước, bảo vệ và phát triển bềnvững biển và hải đảo Việt Nam
III KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
2 Kiên nghị
Trang 23- Phòng giáo dục thường xuyên tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn cấp Phòng
để tất cả cán bộ quản lý và một số giáo viên giỏi đúc rút kinh nghiệm về chương trìnhMầm non mới từ đó đề ra phương pháp thiết thực phù hợp với tình hình thực tế của từngtrường, từng địa phương Tổ chức hội thi đồ dùng dạy học tự làm
- Chuyên đề những sáng kiến kinh nghiệm đạt giải các cấp để truyền tải nhữngkinh nghiệm đó vào thực tế trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ tại đơn vị mình Đặc biệt
là môn “Khám phá khoa học”
- Tổ chức cho CBQL, giáo viên dạy giỏi đi tham quan trường bạn để được giao lưuhọc hỏi, đúc rút kinh nghiệm nhằm phục vụ tốt hơn trong công tác chăm sóc giáo dục trẻtại đơn vị
- Trên đây là một số kinh nghiệm mà bản thân tôi rút ra được từ tình hình thực tếcủa Trường Mẫu Giáo Ea Na, tôi không chỉ dừng lại ở kết quả mà cố gắng học hỏi hơnnữa để tìm ra những giải pháp tối ưu nhằm đáp ứng yêu cầu cao hơn trong việc tổ chứchoạt động khám phá khoa học cho trẻ mầm non
- Tuy nhiên bản kinh nghiệm này còn nhiều hạn chế, kính mong sự góp ý giúp đỡ của Hộiđồng sáng kiến các cấp, của bạn bè đồng nghiệp để tôi có kinh nghiệm tốt hơn trong côngtác chỉ đạo giáo viên tích hợp giáo dục nội dung môi trường biển, hải đảo cho trẻ 5 tuổitrong trường lớp mầm non theo chương trình Giáo dục Mầm non mới
Trang 24Hết