SKKN Một số biện pháp hình thành biểu tượng về số lượng cho trẻ 5 – 6 tuổi

SKKN Một số biện pháp hình thành biểu tượng về số lượng cho trẻ 5 – 6 tuổiSKKN Một số biện pháp hình thành biểu tượng về số lượng cho trẻ 5 – 6 tuổiSKKN Một số biện pháp hình thành biểu tượng về số lượng cho trẻ 5 – 6 tuổiSKKN Một số biện pháp hình thành biểu tượng về số lượng cho trẻ 5 – 6 tuổiSKKN Một số biện pháp hình thành biểu tượng về số lượng cho trẻ 5 – 6 tuổiSKKN Một số biện pháp hình thành biểu tượng về số lượng cho trẻ 5 – 6 tuổiSKKN Một số biện pháp hình thành biểu tượng về số lượng cho trẻ 5 – 6 tuổiSKKN Một số biện pháp hình thành biểu tượng về số lượng cho trẻ 5 – 6 tuổiSKKN Một số biện pháp hình thành biểu tượng về số lượng cho trẻ 5 – 6 tuổiSKKN Một số biện pháp hình thành biểu tượng về số lượng cho trẻ 5 – 6 tuổiSKKN Một số biện pháp hình thành biểu tượng về số lượng cho trẻ 5 – 6 tuổiSKKN Một số biện pháp hình thành biểu tượng về số lượng cho trẻ 5 – 6 tuổi

MỤC LỤC

I Phần mở đầu ……….…… Trang 2

I.1 Lý do chọn đề tài Trang 2I.2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài Trang 2I.3 Đối tượng nghiên cứu Trang 3I.4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu ……… Trang 3I.5 Phương pháp nghiên cứu Trang 4

II Phần nội dung ……… Trang 4

II.1.Cơ sở lý luận Trang 4,5,6 II.2 Thực trạng ……… Trang 6

a Thuận lợi, khó khăn Trang 6

b Thành công hạn chế Trang 7

c Mặt mạnh, mặt yếu……… Trang 7

d Các nguyên nhân các yếu tố tác động Trang 8

e Phân tích đánh giá các vấn đề thực trạng mà đề tài đề ra Trang 9 II.3 Giải pháp và biện pháp ……… Trang 9

a Mục tiêu của giải pháp, biện pháp Trang 9

b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp Trang 9 - 17

c Điều kiện để thực hiện giải pháp, biện pháp Trang 17

d Mối quan hệ giữa các giải pháp và biện pháp Trang 18

e Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu Trang 18,19

III Phần kết luận, kiến nghị ……… Trang 20 III.1 Kết luận Trang 20

III.2 Kiến nghị Trang 21

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP HÌNH THÀNH BIỂU TƯỢNG SỐ LƯỢNG

và định hướng trong không gian, trẻ được tiếp xúc, được sờ vào các đồ vật, quan sátlàm quen với các hình dạng của các vật thể của môi trường xung quanh rất đa dạng vàphong phú Trẻ biết xác định được phía phải, phía trái, phía trước, phía sau, phía trên,phía dưới của bản thân và của đối tượng khác, cũng như kỹ năng định hướng trongkhông gian giúp trẻ phát triển về các giác quan Qua môn học này giúp trẻ tích lũy sốvốn kiến thức sơ đẳng về hình thành biểu tượng toán học vận dụng trực tiếp vào cuộcsống hàng ngày của trẻ từ đó giúp trẻ có 1 tâm thế vững vàng, 1 kiến thức nhất địnhtạo tiền đề tốt cho việc học tập và hoạt động chính ở trường phổ thông sau này

Bộ môn này rất đa dạng phong phú về nội dung có tầm quan trọng như vậy nêntôi đã suy nghĩ đầu tư và lưạ chọn đề tài này để nghiên cứu xây dựng một số biệnpháp phù hợp để dạy trẻ hình thành biểu tượng toán về số lượng cho trẻ mẫu giáo 5- 6tuổi theo hướng thích hợp của hoạt động chung

II.2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài

Nhằm nâng cao hiệu quả môn toán cho trẻ 5- 6 tuổi về hình thành biểu tượng

toán học về số lượng, trẻ biết cách đếm, thêm bớt trong phạm vi từ 1 đến 10, nên việcgóp phần nâng cao chất lượng hiệu quả về mọi mặt, phát triển nhân cách cho trẻ thìmục đích nghiên cứu là:

Xây dựng một số biện pháp cụ thể, phù hợp với đặc điểm phát triển tâm sinh lítheo từng lứa tuổi để trẻ dễ dàng tiếp thu kiến thức vừa sức “Học mà chơi, chơi mà

học.” theo hướng tích hợp đổi mới về phương pháp lấy trẻ làm trung tâm, là hoạt độngchủ đạo, còn cô giáo là người gợi ý hướng dẫn giúp trẻ tìm tòi khám phá, phát huyđược tính tích cực sáng tạo của trẻ khi học môn làm quen với toán.

Đối với môn học này, như chúng ta đã biết rất đa dạng và phong phú, về nộidung có tầm quan trọng cho trẻ phát triển, tạo tiền đề cho việc học tập là hoạt độngchính ở trường phổ thông sau này Nếu có một số biện pháp phù hợp khi dạy trẻ thì trẻ

sẽ nắm vững vàng kiến thức, kỹ năng học đếm, thêm bớt, chia nhóm đối tượng để mọigóc độ thì trẻ cũng dễ dàng đếm và đếm một cách chính xác Tổ chức cho trẻ học theophương pháp đổi mới lấy trẻ làm trung tâm, qua đó trẻ được trải nghiệm, được tự đưa

ra ý kiến của trẻ sẽ giúp trẻ rất hứng thú học tập và sáng tạo, xây dựng đề tài càng mởrộng thì nhận thức của trẻ càng phát triển

Trong quá trình dạy trẻ một số biện pháp hình thành biểu tượng số lượng chotrẻ 5- 6 tuổi, để trẻ biết cách đếm, thêm bớt, chia nhóm trong phạm vi 10 Qua các vậtthể quen thuộc mà trẻ thực nghiệm thông qua hoạt động chung

I.3 Đối tượng nghiên cứu

Trẻ ở trường Mầm Non Krông Ana

I.4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu qua tài liệu hướng dẫn trong chương trình của môn học làm quenvới toán về số lượng

Để phát hiện ra quy luật của quá trình hình thành biểu tượng toán học về sốlượng cho trẻ mẫu giáo chúng ta cần phải tìm hiểu nghiên cứu những cuốn sách cóliên quan đến môn học và tâm lý trẻ 5 – 6 tuổi

Tâm lý học đại cương

Tâm lý học mầm non

Từ điển

Phương pháp hình thành biểu tượng toán học sơ đẳng cho trẻ mầm non

Nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận cuả một số biểu tượng số lượng cho trẻ 5-6tuổi thông qua hoạt động chung

Nghiên cứu cơ sở thực tiễn của một số biện pháp hình thành biểu tượng hìnhdạng cho trẻ 5- 6 tuổi thông qua các biểu tượng toán học sơ đẳng.

Thông qua các hoạt động học và hoạt động chơi lồng ghép đan cài lẫn nhau đểtrẻ làm trung tâm, được hoạt động tích cực

Dựa trên cơ sở lý luận và thực tiễn tôi nghiên cứu và xây dựng một số biệnpháp hình thành biểu tượng toán học về số lượng cho trẻ 5 - 6 tuổi cụ thể các biệnpháp

I.5 Phương pháp nghiên cứu

Xác định loại tiết học, bám sát nội dung yêu cầu của từng loại tiết

Chuẩn bị tài liệu nghiên cứu về đồ dùng trực quan của từng loại tiết

Tìm hiểu các tài liệu có liên quan, trên các phương tiện thông tin đại chúng vềcác chương trình giáo dục mầm non theo phương pháp đổi mới

Tìm hiểu các đối tượng trẻ trong lớp về các mặt: tiếp thu nhanh, tiếp thu chậm,trẻ hiếu động, thụ động

Bằng cách kiểm tra đánh giá trên trẻ rồi phân loại trẻ giỏi, khá, trung bình, để

có biện pháp và kế hoạch rèn luyện cho phù hợp

Sưu tầm, lựa chọn, tự thiết kế và tổ chức các trò chơi nhằm cho trẻ hình thànhcác biểu tượng về toán học

Kết hợp trao đổi với phụ huynh và các đoàn thể hỗ trợ việc hình thành các biểutượng toán học cho trẻ, góp phần bồi dưỡng tình cảm nghề nghiệp, đạo đức phẩmchất người giáo viên mầm non yêu nghề, mến trẻ, có tâm huyết với nghề

II Phần nội dung

II.1 Cơ sở lí luận

Một số biện pháp hình thành biểu tượng toán học về số lượng mọi vật ở môitrường xung quanh đều mang những dấu hiệu nhất định như đếm nhận biết nhóm đốitượng có số lượng nhất định, mối quan hệ hơn kém, cách chia nhóm đối tượng thành 2phần ở vị trí lắp đặt trong không gian không theo nguyên tắt Số lượng là một trongnhững dấu hiệu của vật cụ thể mà dựa vào chúng con người có thể tiến hành nhận biết

số lượng so sánh và tạo nhóm các vật khác nhau theo dấu hiệu hình thành những biểuhiện đúng đắn về các hiện tượng xung quanh cung cấp những tri thức đơn giản có hệthống giúp trẻ hiểu biết sơ đẳng về cơ sở hình thành biểu tượng toán học

Các biểu tượng về số lượng vật thể xuất hiện rất sớm ở trẻ mầm non, nhờ có sựtham gia tích cực của giác quan, đặc biệt là thị giác, xúc giác và thông qua hoạt độngthực tiễn mà trẻ nhận biết được các số lượng

Khả năng tri giác nhận biết số lượng, đếm, thêm bớt, chia nhóm, nhận biết chữ số phụthuộc vào lứa tuổi, vốn kinh nghiệm sống và cảnh quan xung quanh bản thân trẻ và sựtác động giáo dục của giáo viên

Phương pháp dạy học với trẻ mầm non được coi là hệ thống các nguyên tắc chủyếu nêu lên những phương hướng xác định, mục đích yêu cầu, nội dung và cách thứcdạy học trong những điều kiện cụ thể để đạt mục đích đề ra Với ý nghĩa này phươngpháp đồng nghĩa với chiến lược hành động chung nhất, phương hướng để đạt đượcmục tiêu môn học ở cấp độ hai, phương pháp là cách thức tổ chức là phương thức tổchức phối hợp hoạt động chung giữa hoạt động của cô và hoạt động của trẻ nhằm thựchiện được mục đích và yêu cầu nội dung của môn học Ở cấp độ cuối cùng phươngpháp là thủ pháp đó chính là các hoạt động, các thao tác cụ thể nối tiếp nhau để thựchiện nhiệm vụ học tập nào đó Như vậy, chúng ta có thể tiến hành nghiên cứu phươngpháp dạy học ở cả 3 cấp độ này

Trên cơ sở đó, phương pháp dạy học ở lứa tuổi mẫu giáo được xem như là cáchthức hướng dẫn của nhà giáo dục với trẻ mầm non nhằm mục đích lĩnh hội những kiếnthức kỹ năng, kỹ xảo, hình thành thế giới quan và phát triển các năng lực khác Cácnhà nghiên cứu cho rằng, trong dạy học đôi khi hoạt động nhận biết của trẻ gắn liềnvới hoạt động thực tiễn và đóng vai trò quan trọng trong giáo dục dạy học

Với định nghĩa, phương pháp dạy học mầm non không chỉ được xem dưới góc độnhà giáo dục đưa ra ý kiến thức đến trẻ theo cách thức nào, mà còn xem xét cả hoạtđộng nhận thức của trẻ diễn ra như thế nào Bởi những kiến thức mà trẻ nắm được làsản phẩm của chính hoạt động của trẻ chứ không phải của nhà giáo dục Thông qua

hoạt động có tính khác nhau mà trẻ nắm được những kiến thức Vì vậy, việc tổ chứccác hoạt động cho trẻ đóng vai trò quyết định nhằm giúp trẻ lĩnh hội kiến thức.

Nên khi xác định phương pháp dạy học không chỉ xuất phát từ hoạt động của nhàgiáo dục mà còn có tính chất nhận biết hoạt động thực tiễn của trẻ Biện pháp hìnhthành biểu tượng về số lượng

Số lượng là hình thể bên ngoài của các vật vì vậy giáo viên cần tiếp tục luyện tậptrẻ sử dụng chúng như đếm, thêm bớt, chia nhóm chuẩn để xác định số lượng củanhững vật thể xung quanh trẻ và làm phong phú hơn về các biểu tượng cho trẻ

Dạy trẻ biện pháp đếm, thêm bớt, chia nhóm nhằm giúp trẻ nắm được các dấuhiệu đặc trưng của các số lượng Như số lượng của đối tượng, đối tượng nhiều hay ít,

so sánh hai nhóm đối tượng với nhau

Luyện tập cho trẻ xác định số lượng của chúng đếm, thêm bớt, chia nhóm

II.2 Thực trạng

a Thuận lợi - khó khăn

* Thuận lợi:

Được sự quan tâm của Đảng, nhà nước đặc biệt là bộ giáo dục đào tạo đã đổi mới

về phương pháp dạy và học củng cố bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn chogiáo viên nói chung và bậc học mầm non nói riêng Được sự quan tâm của nhà trườngđộng viên tạo điều kiện cho giáo viên tham gia học các lớp chuyên đề để áp dụng vào

đề tài Một lớp 2 cô, trẻ ở cùng một độ tuổi, để tiện cho việc dạy trẻ mọi lúc mọi nơi,được sự ủng hộ và động viên và ý kiến đóng góp của đồng nghiệp để tôi hoàn thànhthực hiện đề tài của mình

* Khó khăn

Một số phụ huynh chưa quan tâm đến con em mình trong quá trình học tậpTrong lớp có một số cháu về mặt nhận thức quá chậm, có một số cháu chưa đihọc các lớp dưới nên kỹ năng đếm, nhận biết mối quan hệ, chia nhóm còn hạn chế

b Thành công, hạn chế

Sau khi áp dụng vào một số biện pháp hình thành biểu tượng về số lượng cho trẻ

5 - 6 tuổi Trẻ tham gia tích cực trong mọi hoạt động vui vẻ Trẻ thích được học môntoán, trẻ biết sử dụng được một số kỹ năng cơ bản về máy tính (Nhấp chuột, bấmchuột ) trẻ biết cách đếm ở nhiều cách khác nhau, chia nhóm, thêm bớt thành thạo.Bản thân tôi rút ra một số kinh nghiệm để tìm các biện pháp:

Hiệu quả qua kiểm tra chất lượng kiến thức của trẻ tính ra số trẻ khá giỏi, trungbình, yếu Từ đó, tôi lên kế hoạch xây dựng biện pháp ôn luyện bằng nhiều hình thứctrong các tiết học và ngoài các tiết học dưới mọi hình thức tôi thấy đạt kết quả hơn sovới đầu năm

* Khảo sát chất lượng đầu năm:

Tổng số học sinh trong lớp: 35 cháu

- Trẻ đạt: 18 cháu

- Trẻ không đạt: 17 cháu

Sau quá trình áp dụng dạy trẻ theo các biện pháp đề ra, tôi kiểm tra các cháu theocác phương tiện, kiểm tra từng trẻ theo từng tiêu chí để cho ra kết quả chung: sau thờigian dạy trẻ theo các biện pháp tôi kiểm tra trên trẻ về các tiêu chí đếm theo hàngthẳng, hàng ngang, hàng dọc, đếm xuôi, đếm ngược, đếm không theo vị trí nhất định,nhận biết mối quan hệ hơn kém biết sử dụng từ nhiều hơn – ít hơn nhận ra kết quảnhiều hơn – ít hơn là mấy, biết cách thêm vào và bớt ra cho đúng yêu cầu, biết cáchchia nhóm đối tượng thành 2 phần và nhận xét được kết quả của 2 phần mà trẻ tự chiahay chia theo yêu cầu của cô

* Kết quả cho thấy sau khi áp dụng các biện pháp

Trẻ có cơ hội để được trò chuyện, được thể hiện mình, được làm người lớn, đượcgiúp đỡ bạn bè

Rèn cho trẻ thói quen gọn gàng ngăn nắp

Qua các hoạt động trẻ thực hiện cô nắm được đặc điểm tâm sinh lý cũng như tínhcách, nhận thức của trẻ để có biện pháp giáo dục trẻ tốt hơn

Qua đó thể hiện sự thân thiện giữa cô và trẻ Quá trình theo dõi của cô thông quacác hoạt động của trẻ góp phần đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ

d Các nguyên nhân, các yếu tố tác động

Sau khi xây dựng biện pháp trên nhận thức của trẻ về môn làm quen với toán về

số lượng Nhìn chung việc đổi mới của ngành học mầm non hiện nay là rất phù hợpvới yêu cầu đổi mới của đất nước để đáp ứng với yêu cầu đòi hỏi giáo viên mầm nonphải học tập để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và tiếp cận với chương trìnhđổi mới để thực hiện dễ dàng hơn Nên việc xây dựng những biện pháp tại lớp để dạytrẻ là hoàn toàn chính xác và phù hợp Nhưng bên cạch những yêu cầu đó thì tôi gặpkhông ít khó khăn về nhận thức của 35 cháu trong lớp, một số cháu chưa qua nhữnglớp dưới lên việc tiếp cận học đếm, nhận biết mối quan hệ hơn kém, chia nhóm đốitượng thành 2 phần rất khó khăn, còn một số cháu chậm phát triển về mặt trí tuệ, cócháu cá biệt không thích làm theo cô mà chỉ tự ý làm theo ý mình nên việc tiếp cậnhọc môn toán về số lượng còn hạn chế về cách đếm không theo một vị trí nhất định.Việc hình thành biểu tượng toán học về số lượng cho trẻ rất quan trọng vì mônhọc này giúp trẻ tích luỹ một số vốn kiến thức sơ đẳng vận dụng trực tiếp vào cuộcsống hàng ngày của trẻ xác định số lượng, đếm, thêm bớt, chia nhóm từ đó giúp trẻ có

một tâm thế vững vàng, một kiến thức nhất định tạo tiền đề tốt cho việc học tập làhoạt động chính ở trường phổ thông sau này

e Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đặt ra

Qua quá trình cho trẻ làm quen một số biện pháp hình thành biểu tượng về sốlượng cho trẻ 5 – 6 tuổi tôi nhận thấy rằng:

Khả năng kỹ năng đếm, chia nhóm một số trẻ còn chậm, không đồng đều dẫn đến

kỹ năng đếm, chia nhóm còn chậm

Phòng học chưa đúng quy cách còn chật hẹp

Từ việc phân tích đánh giá các vấn đề về thực trạng, việc cho trẻ làm quen một sốbiện pháp hình thành biểu tượng số lượng cho trẻ 5 – 6 tuổi có hiệu quả Tôi đưa ramột số biện pháp cụ thể như sau:

II.3 Giải pháp, biện pháp

a Mục tiêu của giải pháp, biện pháp

Xác định loại tiết để chọn phương pháp thích hợp

Sử dụng đồ dùng trực quan: Tăng cường làm đồ dùng và chú trọng sử dụng đồdùng trực quan hợp lý, phù hợp với nội dung bài dạy, đồ dùng đa dạng màu sắc kíchthước phong phú

Lồng ghép vào các tiết học khác và các trò chơi

Củng cố và làm quen kiến thức mọi lúc mọi nơi, dạy trẻ kiến thức hình thànhbiểu tượng toán học vào cuộc sống

Hệ thống câu hỏi, phù hợp với đặc điểm của từng cháu để cháu hiểu và nắm rõkiến thức cần chuyền đạt

b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp

- Thực hiện trên tiết học là hoạt động chủ đạo của trẻ, giáo viên là người hướngdẫn, gợi ý, kích thích họat động, sáng tạo tích cực

- Tăng cưòng làm đồ dùng và và chú trọng sử dụng trực quan Biện pháp hữu

hiệu giúp tiết học đạt kết quả là gây sự chú ý của trẻ bằng cách sử dụng đồ dùng trực

quan đẹp kết hợp với sự khéo léo của giáo viên khi sử dụng đồ dùng trực quan giúp trẻlĩnh hội kiến thức một cách trọn vẹn, chính xác, phấn khởi

- Thông qua các môn học khác lồng ghép đan cài các hoạt động.

- Củng cố các kiến thức mọi lúc mọi nơi, dạy trẻ vận dụng các kiến thức vàotrong cuộc sống, ôn luyện mọi lúc mọi nơi cũng là cách hữu hiệu giúp cho chất lượngdạy học ngày càng nâng lên Tôi luôn chú trọng đến việc ôn tập cho trẻ vì đặc điểmcủa trẻ là mau nhớ nhưng cũng rất mau quên nên phải thường xuyên củng cố

Biện pháp 1: Xác đinh loại tiết để chọn phương pháp thích hợp, lấy trẻ làm

trung tâm

Thực hiện trên tiết học là hoạt động chủ đạo của trẻ, giáo viên là người hướngdẫn, gợi ý, kích thích trẻ họat động, sáng tạo tích cực

Ví dụ: Trẻ đếm đến 6, nhận biết các nhóm có 6 đối tượng Nhận biết số 6 Chủ

đề “Thế giới động vật” Chủ đề nhánh “Con vật đáng yêu quanh bé” Cô phải chuẩn bịcho mỗi trẻ 6 con vật đẹp, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ để tạo sự pháttriển trí lực cho trẻ nhận biết các dấu hiệu trong bản chất của cách đếm, cách thêm bớtnhằm giúp trẻ nhấn mạnh tính bất biến của môn học thì cô giáo phải dùng lời nói dễhiểu, gần gũi với trẻ để khơi gợi trẻ chú ý và suy nghĩ ví dụ: Cô soạn trên giáo án điện

tử, ở trong mỗi chuồng có 4 hoặc 5 và 6 con chó, con gà, con vịt, con mèo… ôn gợinhớ cô cho trẻ lên tìm con vật bé yêu có số lượng là 5 và chọn số tương ứng, nếu béchọn đúng con vật có số lượng 5 thì có tiếng vỗ tay và khen bé chọn đúng rồi còn béchọn sai thì hiện lên hình mặt người khóc và nói tiếc quá bé chọn nhầm rồi Ngoài ra ởmọi hoạt động trong ngày cô luôn lồng ghép để trẻ đếm

Quá trình thực hiện cần chú ý đến những yêu cầu sau:

Theo phương pháp đổi mới lấp trẻ làm trung tâm, trẻ là chủ thể tích cực nên tôi

đã áp dụng phương pháp này

Ví dụ: Khi vào tiết học “Đếm 6 nhận biết các nhóm có 6 đối tượng Nhận biết số6”

Cô cho trẻ ôn số lượng 5, chuẩn bị tiết mục văn nghệ chọn 5 cháu lên biểu diễn,cho trẻ chọn số quà tương ứng với bạn mang tặng, cho trẻ tìm chữ số tương ứng ở góc

bé học chữ số trong lớp

Bài mới: Tổ chức cho trẻ luyện tập cả lớp thực hiện cùng bài hướng dẫn của cô

để thời gian trẻ chơi trò chơi luyện tập nhiều hơn

Luyện tập cá nhân: Cho 2- 4 trẻ thi đua nhau chọn mua con vật bé yêu có sốlượng 6 đem nó về đúng nơi ở của nó

Tổ chức trò chơi để củng cố kiến thức số trẻ trong lớp cùng tham gia chơi: Tròchơi về đúng chuồng, chia lớp thành 4 đội, mỗi đội chọn một con vật yêu thích, cùngcon vật đi kiếm ăn khi nào có hiệu lệnh của cô trẻ chạy về chuồng có con vật đó có sốlượng 6, nếu trẻ nào chạy sai thì con vật trẻ yêu không có chuồng

Phát huy tính tích cực cho trẻ

Giáo viên cần tạo điều kiện cho trẻ suy nghĩ và tự hành động, thậm chí còn để trẻ

tự suy nghĩ cả bài mới là biện pháp kích thích gợi mở hướng dẫn để trẻ hoạt động tíchcực (dựa vào sự nhận thức của trẻ)

Ví dụ: Khi trẻ bắt đầu hoạt động đếm đến 7 nhận biết các nhóm có 7 đối tượng,nhận biết số 7 thì giáo viên cần dạy trẻ tự tìm, tự đếm, tự xếp theo yêu cầu của cô, trẻbiết tự nhận xét nhóm đồ dùng đồ chơi đó có số lượng là 7, và để tương ứng với nhóm

đồ dùng đó trẻ tự tìm số 7 gắn vào hoạt cô cho trẻ chọn đối tượng để tương ứng với số

7 Nhưng trên các tiết học tiếp theo sau khi trẻ đến 7 nhận biết các nhóm có 7 đốitượng, nhận biết số 7, trẻ được học thêm bớt trong phạm vi 7 và chia nhóm 7 đốitượng thành 2 phần Cô giáo có thể thiết kế tiết dạy thông qua các trò chơi để gâyhứng thú ở trẻ và giúp trẻ nhớ lâu và quan trọng trẻ tích cực tham gia vào các hoạtđộng Ví dụ: Thiết kế bài dạy của cô trên giáo án điện tử, nếu sử dụng đồ dùng trựcquan thì đồ dùng cần đẹp ngộ nghĩnh gần gũi với trẻ và phù hợp với chủ điểm, cònphần thực hành của trẻ nên sử dụng thông qua trò chơi, luyện tập cá nhân cho trẻ chơi

“Ai nhanh hơn” “Ai tinh mắt” cô gọi 2 trẻ lên chơi cho trẻ tìm thêm con vật và đem

nó về đúng với môi trường sống của chúng như cá sống dưới nước, voi sống trong

rừng, gà sống trong nhà (Cô chuẩn bị ngôi nhà, rừng cây, hồ nước) Còn tổ chức tròchơi để luyện tập cả lớp như trò chơi “Ai nhanh tay” Cô chia lớp thành 3 tổ cho tổ 1tìm con vật nuôi trong gia đình, tổ tìm con vật sống trong rừng, tổ 3 tìm con vật sốngdưới nước và mỗi trẻ tìm đủ 7 con không cùng một loại (động vật nuôi trong nhà có

gà, vịt chó, mèo…) có số lượng 7, cô cho trẻ thêm và và bớt ra theo yêu cầu tổ chứccho 3 tổ thi đua nhau để trẻ hứng thú

Đảm bảo tính khoa học :

Trên cơ sở của những khoa học toán học, sinh lý Tâm lí học và giáo dục họcmầm non trong qúa trình dạy toán cho trẻ cần đảm bảo sự thống nhất giữa các thaotác, kiến thức kỹ năng và thái độ thông qua các hoạt động giúp trẻ hình thành biểutượng số lượng trong thực tế

Trong quá trình hình thành biểu tượng toán học về các hình dạng cần phải đảmbảo tính chính xác khoa học và tất cả mọi mặt như ngôn ngữ kí hiệu hình vẽ Kiếnthức suy luận thông qua hoạt động mà tư duy và ý thức phát triển tốt

Biện pháp nhằm đảm bảo tính ý thức và phát huy tính tích cực của trẻ

Để đảm bảo tính ý thức và phát huy tính tích cực của trẻ trong quá trình lĩnh hộikiến thức cần dạy trẻ nhận biết những dấu hiệu nhận biết của đối tượng bằng cáchthay đổi các dấu hiệu trong bản chất và giữ nguyên bản chất của đối tượng Đồ dùng

đa dạng màu sắc tươi sáng, sắp xếp đồ dùng trực quan ở nhiều vị trí khác nhau để trẻ

đếm Qua hiểu cách đếm trẻ nắm bắt được các dấu hiệu đặt trưng của số lượng và cóbiểu tượng chính xác về chúng.

Ví dụ: Cô cùng trẻ tổ chức làm đồ dùng học tập vào buổi chiều cuối tuần, qua

buổi làm đồ dùng giúp cô nắm rõ đặc điểm tâm sinh lý và năng khiếu của trẻ hơn.Đầu tuần cô cho trẻ biết tuần này trẻ đang học chủ điểm gì của tuần “Nghề bộđội” cô hỏi trẻ thích tặng chú bộ đội món quà gì nhân ngày thành lập quân đội nhândân việt nam 22/12 sau đó cô định hướng nguyên vật liệu như hộp sữa chua, hộpbánh… đến cuối tuần cô cùng trẻ thực hiện sử dụng nguyên vật liệu trẻ đem đến cùnglàm, cô cho trẻ chọn 6 bạn một nhóm, nhóm 1 rửa hộp sữa chua cho sạch, nhóm 2 lauhộp sữa chua cho khô, nhóm 3 chọn giấy màu cô yêu cầu, nhóm 4 cùng cô dán lá cờ

và ngôi sao vào cây, nhóm 5 đổ cát và xi măng nước cô chuẩn bị sẵn và cho trẻ trộncho đều, nhóm 6 cho trẻ hồ đã trộn vào trong hộp sữa chua rồi cắm cột cờ vào Saukhi trẻ hoàn thành cho cho trẻ đếm xem trẻ làm được mấy cột cờ (6 cột cờ) Cho trẻtham gia làm đồ chơi trẻ phấn khởi vui vẻ tích cực hoạt động gúp trẻ nhớ lâu hơn vềnhà trẻ tự khoe với ba mẹ hôm nay con làm được 6 lá cờ Qua đó nhằm giúp trẻ củng

cố kiến thức kỹ năng đếm chính xác và nhớ lâu hơn

điều kiện cho sự chuyển dần từ quá trình lĩnh hội vào tri giác, nên đối với đồ dùngphải có màu sắc đẹp kích thước to, nhỏ khác nhau, đa dạng phong phú, đảm bảo antoàn tuyệt đối cho trẻ.

Biện pháp 3: Lồng ghép vào các tiết học khác và các trò chơi

Thông qua các môn học khác lồng ghép đan cài các hoạt động Trong quá trình

sử dụng lồng ghép đan cài cô nên sử dụng trực quan và thực hành, thiết kế hình thức

“Học mà chơi, chơi mà học” thông qua hình ảnh chơi nhẹ nhàng để trẻ hứng thú vàtích cực hoạt động thì hiệu quả học đếm tốt hơn

Ví dụ: Trong tiết dạy trẻ mối quan hệ hơn kém trong phạm vi 7 Cô lồng ghép

vào hoạt động ngoài trời thông qua trò chơi dân gian và trò chơi tự do cô chia lớpthành nhóm có 7 trẻ chơi trò chơi “Bẫy chuột” cô hỏi có 7 bạn mà có 2 bạn làm bẫycòn mấy bạn làm chuột, nhóm có 4 bạn làm bẫy có mấy bạn làm chuột Cô lồng ghépvào hoạt động góc để trẻ nắm số 7 cô cho trẻ chọn hoa theo màu và trong mỗi bônghoa cô gắn số 7 cho trẻ nhận dạng, ở mỗi góc chơi cô cho 7 bạn một góc, ở góc nghệthuật cô cho trẻ tô vẽ nặn động vật nuôi trong gia đình có số lượng 7, ở góc học tập côcho trẻ đồ lại theo nét chấm mờ những nhóm con vật thêm vào cho đủ số lượng 7.Trong giờ làm quen văn học dạy thơ, khi gọi trẻ đọc thơ theo nhóm cô có thể gọi 7 trẻđọc một lần, đếm cuối buổi học cô chuẩn bị chọn 7 trẻ đọc thơ hay, cho trẻ vỗ taykhen 7 bạn, mỗi bạn vỗ một tiếng (Trẻ biết vỗ 7 tiếng) trong quá trình trẻ vỗ tay trẻ

đếm, nếu trẻ nào vỗ sai cô chú ý và bồi dưỡng cho trẻ đó để trẻ học đếm tốt hơn

Sử dụng trò chơi

Nhằm tạo cho trẻ thoải mái “Học mà chơi , chơi mà học“ Sử dụng lồng ghép vàocác tiết học như trên tiết dạy tôi sử dụng các trò chơi, câu đố thơ ca để kích thích trẻhoạt động lồng ghép một số môn học phù hợp như văn học thể dục, tạo hình nhất là tổchức các trò chơi mới lạ ở hoạt động chung Ví dụ: hoạt động góc ở góc nghệ thuậtcho trẻ tô màu những con vật có số lượng 7, góc học tập cho trẻ tô theo nét chấm mờnhững nhóm có con vật có số lượng 7

Trong lớp trên tiết dạy tôi sử dụng câu đố trò chơi, thơ ca để kích thích trẻ hoạtlồng ghép vào một số môn học phù hợp Cho trẻ cắt con vật hay một số loại hoa …trong có số lượng đúng với tiết học để dán và đóng thành Anbum, có thể thực hiệnvào giờ chơi tự do hay hoạt động góc Ở góc thiên nhiên của lớp, nếu học đến số 6chuần bị 6 cây và chuẩn bị 6 hạt cho trẻ chăm sóc cây và gieo 6 hạt, đến học số lượng

7 thêm 1 cây và gieo thêm 1 hạt nửa cứ như vậy cho đến số lượng 10, cho trẻ thayphiên nhau mỗi ngày được chơi ở góc thiên nhiên, qua góc chơi này cho trẻ đếm xentrẻ tưới chăm sóc mấy cây, đếm xem có bao nhiêu hạt được gieo xuống đất, bao nhiêucây nẩy mầm Các môn học lồng ghép đan xen lẫn nhau tái tạo khắc sâu kiến thức nhẹnhàng thoải mái “Học mà chơi , chơi mà học"

Sử dụng lồng ghép vào các tiết học như trên tiết dạy tôi sử dụng các trò chơi, câu

đố thơ ca để kích thích trẻ hoạt động, lồng ghép một số môn học phù hợp như văn họcthể dục, tạo hình nhất là tổ chức các trò chơi mới lạ ở hoạt động chung

Biện pháp 4: Củng cố và làm quen kiến thức mọi lúc mọi nơi, dạy trẻ kiến thức

hình thành biểu tượng toán học vào cuộc sống

Củng cố các kiến thức mọi lúc mọi nơi, dạy trẻ vận dụng các kiến thức vào trongcuộc sống, ôn luyện mọi lúc mội nơi cũng là cách hữu hiệu giúp cho chất lượng dạyhọc ngày càng nâng lên Tôi luôn chú trọng đến việc ôn tập cho trẻ vì đặc điểm của trẻ

là mau nhớ nhưng cũng rất mau quên nên phải thường xuyên củng cố

Ví dụ: Đồ dùng đồ chơi của trẻ tôi đều gắn ký hiệu là số: Ly uống nước của trẻ tổ

có hoa màu xanh, tổ hoa màu đỏ, tổ có hoa vàng mỗi bông hoa có số từ 1 đến 10 mỗitrẻ có một số làm ký hiệu, đến giờ uống sữa trẻ tự tìm ly của mình sau khi uống xongtôi quy định cho trẻ úp ly vào đúng nơi quy định Khăn mặt của trẻ cũng treo theo tổ,khăn được thêu ký hiệ riêng của trẻ, khi trẻ treo khăn cũng treo theo số của mình, bạn

A số 1 thì treo khăn ở móc số 1 và thứ tự đến bạn số 10 tất cả đồ dùng đồ chơi của trẻđều có ký hiệu bằng số và khi cất cũng phải thứ tự Qua đó để giúp trẻ nhận mặt số dễdàng, ngoài ra trẻ biết học đếm trong khi trẻ lấy và cất đồ dùng 10 trẻ trong tổ thaynhau kiểm tra sau khi bạn cất đồ dùng đồ chơi, cho trẻ đếm xem đủ đồ dùng đồ chơi

không và bạn đã cất thứ tự đúng số của mình chưa, Trẻ tự phát hiện những sai sót củabạn và cùng bạn sửa sai Qua đó trẻ biết tự phục vụ bản thân tự rèn cho mình thóiquen nề nếp và quan trọng nhất trẻ tự rèn kỹ năng đếm để biết cách thêm bớt trongphạm vi 10 một cách thành thạo nhanh nhẹn

Cho trẻ vận dụng toán học vào cuộc sống, ôn luyện mọi lúc mọi nơi cũng là biệnpháp hữu hiệu giúp cho chất lượng ngày được nâng cao, vì đặc điểm trẻ nhỏ mau nhớ

và mau quên nên phải thường xuyên củng cố

Ví dụ :Hoạt động ngoài trời cho trẻ chơi kết nhóm tương ứng với số lượng trẻhọc để tham gia vào các hoạt động chơi Cho chơi tự do vào giờ đón trẻ và hoạt độngchiều cũng chơi theo nhóm và tô vẽ nặn tương ứng với số lượng trẻ học

Phối hợp với phụ huynh cho trẻ về nhà vẽ, nặn …những đề tài tạo hình mà trẻchưa làm được trên lớp gắn với số lượng trẻ học trên lớp

Biện pháp 5:

Hệ thống câu hỏi giúp trẻ phát huy được tính tích cực sáng tạo, giúp trẻ nắmđược kiến thức một cách lôgic, câu hỏi đi từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp

Kế hoạch kèm cháu yếu

Trao đổi với phụ huynh thống nhất phương pháp dạy

Mỗi ngày dành 5 đến 10 phút trước và sau giờ đón trẻ để ôn tập bằng nhiều hìnhthức như đếm, thêm bớt, chia nhóm trong phạm vi 6,7,8,9,10 Khi thấy trẻ đạt yêu cầunâng cao dần, cho cháu giỏi kèm cháu yếu để cùng đếm, nhận biết mối quan hệ hơnkém và cách chia thành 2 nhóm

Bằng hệ thống câu hỏi: Và bài tập nhằm kích thích trẻ phát triển về trí lực của trẻ

một cách hưng phấn dẫn dắt trẻ tự tìm ra kết quả, tự đưa ra kết luận khái quát bằng lờigiáo viên cần đặt ra cho trẻ vào các tình huống có vần đề buộc trẻ phải suy nghĩ

Ví dụ: Cho trẻ so sánh hai nhóm đồ vật để trẻ tự nhận xét về 2 nhóm đồ vật cô sửdụng một số câu hỏi gợi mở để trẻ suy nghĩ Cô hỏi 2 nhóm như thế nào với nhau?(Trẻ có thể trả lời 2 nhóm không bằng nhau, gợi ý cho trẻ khác trẻ lời nhóm nhiều hơnnhóm thì ít hơn) tại sao con biết 2 nhóm không bằng nhau? (Trẻ trả lời vì nhóm có 7,

nhóm có 6 đối tượng, nhóm dư 1 nhóm thiếu 1…) Trẻ tự suy nghĩ và tìm ra câu trẻlời, và cô là người động viên khuyến khích trẻ để trẻ được trình bày ý kiến của mình.

Hệ thống câu hỏi bài tập cô đặt ra câu hỏi dựa trên tri giác và trí nhớ tái tạo củatrẻ nhằm ghi nhận những kiến thức của đối tượng yêu cầu trẻ miêu tả những kiến thức

mà trẻ vừa quan sát hay nhắc lại nhiệm vụ của cô giáo

Ví dụ: Có bao nhiêu con ? hai nhóm như thế nào với nhau ? Tại sao không bằngnhau ? Muốn bằng nhau làm thế nào?

Câu hỏi tái tạo có nhận thức nhằm giúp trẻ nắm vững và củng cố những kiến thứcmột cách sâu sắc hơn

Ví dụ : Tìm và chọn thêm con vật, bông hoa…cho đủ số lượng 7 (Số lượng củatiết học)

Câu hỏi sáng tạo có nhận thức nhằm giúp trẻ sử dụng những kiến thức đã nắmđược để giải quyết tình huống hay nhiệm vụ khác nhau

Ví dụ: Trong bình hoa của con có bao nhiêu bông hoa, có bao nhiêu cành hoa ?muốn mỗi cành đều có bông hoa các con làm thế nào? Dùng đồ dùng gì thực hiệnthêm bông hoa? (Dùng kéo và giấy màu cắt hoa, dùng bút chì đen và màu sáp vẽ tôthêm hoa, dùng giấy màu xé dán bông hoa, dùng kéo cắt hình ảnh bong hoa…)

Khi sử dụng câu hỏi giáo viên cần chú ý đặt câu hỏi phải ngắn gọn cụ thể đủ ý,nội dung câu hỏi phải vừa sức trẻ , các khái niệm trong câu hỏi phải quen thuộc với trẻnên đặt nhiều dạng câu hỏi cho một vấn đề các câu hỏi phải có hệ thống , phải kíchthích sự suy nghĩ của giáo viên , phải đặt câu hỏi mang tính đa dạng để mở rộng vốn

từ cho trẻ , tập cho trẻ hiểu và sử dụng nhiều cách đặt câu hỏi để cho trẻ ứng dụng vàocác tìn huống khác nhau của cuộc sống

c Điều kiện để thực hiện giải pháp, biện pháp

Về một số biện pháp hình thành biểu tượng cho trẻ 5,6 tuổi

Bằng thực nghiệm sư phạm đã thực hiện qua hoạt động chung thấy rằng giả thiếtkhoa học để xây dựng một số biện pháp hình thành các biểu tượng toán học về số

lượng là đúng, phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ và thực tế của từng địaphương.

Dự giờ đồng nghiệp, quan sát các trình tự tổ chức một tiết học để rút kinh nghiệmcho tiết học tốt hơn và đánh giá kiến thức trẻ đã nhận biết về số lượng , tôi đã khảo sáttrên 40 cháu:

d Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp

Từ những biện pháp và những giải pháp trên cho thấy chúng có mối quan hệ chặtchẽ với nhau, để hỗ chợ cho nhau, một trong những biện pháp hay giải pháp khôngthực hiện thì qúa trình thực hiện rời rạc và dẫn đến kết quả trên trẻ đạt không cao

e Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu

*Kết quả khảo nghiệm:

Tính khả thi các biện pháp: Từ các biện pháp đã xây dựng đưa vào thực tế dạy trẻ

tôi thấy rất phù hợp và đặc điểm tâm sinh lý của trẻ, giúp trẻ hoạt động tích cực, tưduy, trí nhớ, chú ý, tưởng tượng, phát triển Đặc biệt ngôn ngữ phát triển tăng vốnhiểu biết cho trẻ phù hợp với yêu cầu đổi mới của bậc học mầm non

Tính hiệu quả của biện pháp :

+ Trẻ tích cực hoạt động , nhiều giữa cô và trẻ , giữa trẻ với trẻ

+ Thông qua trò chơi giúp trẻ phát triển óc sáng tạo Trí nhớ , tư duy và các giácquan nhanh nhẹn , qua vui chơi tạo cho trẻ tinh thần thoải mái tiếp thu kiến thức nhẹnhàng

+ Đồ dùng trực quan đẹp đa dạng hấp dẫn phong phú , trẻ rất hứng thú học tậpkhông bị nhàm chán và ghi nhớ tái tạo phát triển , giúp trẻ hoạt động sáng tạo

+ Trong biện pháp hệ thống câu hỏi rất quan trọng tạo điều kiện phát triển trí tuệcho trẻ từ câu hỏi đã kích thích trẻ hoạt động sáng tạo

+ Dạy trẻ học vừa sức đã tạo sự thống nhất hài hòa cho từng độ tuổi và đặc biệt lànhận thức của trẻ

+ Trong biện pháp giáo dục trẻ ở hoạt động chung cũng như hoạt động mọi lúcmọi nơi phải có hệ thống khoa học , thống nhất tạo sự tiếp thu cho trẻ một cách lô gic

Từ đó trẻ phát huy tính tích cực trong mọi hoạt động

Kết quả trước khi thực nghiệm

Sĩ số

Giỏ

ếuThực nghiệm

18

8

3Đối chứng

18

3

4

8

3

Qua kết quả so sánh 2 nhóm (Nhóm thức nghiệm và nhóm đối chứng) cho thấykết quả của một cô dạy các cháu có chất lượng như nhau sau khi tiến hành các tiết họcthử nghiệm và tiết học đối chứng

K t qu sau khi th c nghi m ết quả sau khi thực nghiệm ả sau khi thực nghiệm ực nghiệm ệm

7

5

1

Kết quả của nhóm thực nghiệm chất lượng đạt cao hơn, nhóm đối chứng chấtlượng thấp hơn

Từ đó chương thực nghiệm dạy kết quả đạt cao hơn biện pháp xây dựng hìnhthành biểu tượng toán học về số lượng đã có kết quả cao hơn

Việc hình thành biểu tượng toán học cho trẻ mẫu giáo lớn thông qua hoạt độngchung là một trong những nội dung lớn của việc hình thành những biểu tượng toánhọc về số lượng cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi nhằm phát triển trí tuệ, tư duy, tưởngtượng và các mặt khác của nhân cách phát triển toàn diện ở trẻ mầm non, góp phầncho trẻ học toán ở phổ thông

III Kết luận và kiến nghị

Mỗi trong môi trường xung quanh đều mang những dấu hiệu nhất định như: màusắc, hình dạng, kích thước, số lượng, vị trí sắp xếp trong không gian Dựa vào nhữngdấu hiệu này mà con người phân biệt vật này với vật khác, như so sánh, thêm bớt, chianhóm số lượng của 2 nhóm đối tượng mang những dấu hiệu bên ngoài của một vật cụthể Dựa vào chúng mà con người có thể tiến hành so sánh các nhóm các vật khácnhau theo dấu hiệu số lượng

Những biểu hiện số lượng của trẻ 5 – 6 tuổi ngày một phát triển càng lớn thì quátrình tri giác của trẻ càng hoàn thiện Do đó trẻ nhận biết hình dạng cùng các chi tiết

của nó ngày càng chính xác hơn Hơn nữa nội dung phân biệt ngày càng phức tạp thì trí tuệ của trẻ ngày càng phải hoạt động tích cực hơn Trí óc tích cực hoạt động làm cho óc suy luận của trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi ngày càng phát triển Nhiều trẻ có khả năng tạo ra số lượng mới từ những gì đã biết

III.2 Kiến nghị:

Tham mưu với nhà trường thường xuyên tổ chức sinh hoạt chuyên đề để tất cả giáo viên trong trường tham dự đúc rút kinh nghiệm đối với môn toán

Tham mưu với cấp trên tạo điều kiện hỗ trợ đầu tư cơ sở vật chất để phục vụ cho

hoạt động dạy và học

Người viết Nguyễn Thị Hằng NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM CẤP TRƯỜNG ………

………

………

………

HỘI ĐỒNG THẨM ĐỊNH CÁC CẤP GHI NHẬN XÉT ………

………

………

………

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Tạp chí giáo dục mầm non.

2 Tài liệu giáo dục mầm non

3 Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên mầm non

4 Tài liệu hướng dẫn thực hiện chương trình giáo dục mầm non

5 Chương trình Giaó dục Mầm non 5 - 6 tuổi