Làm sao nắm được mục đích và động cơ làm việc của mỗi cá nhân để có thể đưa ra mô hình quản lý phù hợp, linh hoạt là bài toán nan giải đối với từng nhà lãnh đạo, đặc biệt trong lĩnh vực
Trang 1PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG VÀ NHU CẦU THAY ĐỔI VĂN HÓA LÀM
VIỆC TẠI VIETINBANK HAI BÀ TRƯNG
Quản lý lao động là một công việc vô cùng cần thiết cho bất kỳ một doanh nghiệp nào Làm sao nắm được mục đích và động cơ làm việc của mỗi cá nhân để
có thể đưa ra mô hình quản lý phù hợp, linh hoạt là bài toán nan giải đối với từng nhà lãnh đạo, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng Quản lý chặt quá làm mất đi tính sáng tạo nhưng nếu lỏng lẻo lại có những tác hại khó lường Sự thành bại của doanh nghiệp phụ thuộc khá nhiều vào sự đóng góp của từng cá nhân Làm sao để từng người phát huy được hết khả năng của mình, để họ dành trọn tâm huyết và sức lực vào công việc chung của doanh nghiệp? Để đạt được điều này đòi hỏi nhà quản lý phải biết động viên, khuyến khích nhân viên làm việc, tạo
ra môi trường làm việc lý tưởng để thay vì “phải” làm việc họ sẽ khát khao được làm việc, cống hiến để có được những thành quả tốt nhất cho lợi ích của tập thể
và riêng mỗi cá nhân
Với những kiến thức thu được từ môn học “Quản trị hành vi tổ chức” & từ thực tế nơi đang công tác, tôi xin trình bày những ý kiến của mình về dự án đổi mới động viên khuyến khích nhân viên làm việc và một số vấn đề liên quan đến quản trị nhân sự tại Ngân hàng thương mại cổ phần công thương Việt nam_ Chi nhánh Hai bà Trưng
Nội dung bài viết bao gồm các phần sau:
+ Giới thiệu thông tin về Vietinbank Hai bà Trưng
+ Phân tích thực trạng
+ Giải pháp
+ Kết luận
Trang 2Phần 1
Giới thiệu về NHTMCPVN_Chi nhánh Hai bà Trưng.
Vietinbank Hai bà Trưng là một trong những chi nhánh hàng đầu của hệ thống Ngân hàng thương mại cổ phần công thương Việt nam có địa chỉ ở 285 Trần Khát Chân_Hà nội Chức năng kinh doanh của Chi nhánh rất đa dạng như: huy động vốn, hoạt động tín dụng bằng VNĐ & ngoại tệ, dịch vụ thanh toán và ngân quĩ, các sản phẩm thẻ và dịch vụ ngân hàng điện tử, tư vấn tài chính, tiền tệ…”Tin cậy_Hiệu quả_Hiện đại” là phương châm hoạt động của Chi nhánh Trước sự cạnh tranh gay gắt của các Ngân hàng thương mại khác, để tồn tại & phát triển Vietinbank Hai bà Trưng đã phải nỗ lực không ngừng, tạo ra những điểm khác biệt nổi trội Ngoài trụ sở chính, mạng lưới 13 phòng giao dịch, quĩ tiết kiệm với mục tiêu, chiến lược kinh doanh rõ ràng đã đoàn kết một lòng từng bước vượt qua khó khăn, thử thách và đạt được một số thành tựu rất đáng khích lệ Có được thành tích đó là nhờ Ban lãnh đạo đã hoạch định chính sách cực kỳ hợp lý, đưa ra những định hướng kinh doanh đúng đắn, biết khuyến khích, tạo cơ hội để nhân tài phát huy hết khả năng của mình, tạo ra bước tiến đột phá cho Chi nhánh Ngược dòng thời gian trở lại với năm 2005, Vietinbank Hai bà Trưng gặp vô vàn khó khăn khi nợ xấu phát sinh rất lớn, lỗ luỹ kế lên đến 95 tỷ VNĐ, đời sống cán
bộ rất khó khăn, đội ngũ lao động lớn tuổi, chậm chạp…Trước thực tế đó, để vực dậy một Chi nhánh vốn có bề dày thành tích, NHTMCP công thương Việt nam đã điều động một đồng chí giám đốc xuất sắc ở nơi khác về để từng bước cải tổ lại Chi nhánh Hai bà Trưng Nhờ sự chỉ đạo quyết liệt, đúng đắn, kịp thời, kiểm soát tốt mọi hoạt động, phương pháp quản trị điều hành đúng hướng, thường xuyên được đổi mới, phù hợp với đặc thù kinh doanh và qui mô hoạt động từng thời kỳ…nên nguồn vốn huy động và dư nợ không ngừng tăng trưởng, tỷ lệ nợ xấu
Trang 3thấp dưới 1% trên tổng dư nợ Vị thế của Chi nhánh ngày càng được củng cố và phát triển nên đã đạt danh hiệu “Chi nhánh xuất sắc” năm năm liên tiếp
Với trên 10 năm gắn bó với NHTMCPCTVN_Chi nhánh Hai bà Trưng cũng phần nào giúp tôi hiểu được những mặt mạnh và yếu của Ngân hàng Do yếu tố lịch sử để lại, do mới cổ phần hoá, công tác nhân sự còn nhiều bất cập, lực lượng cán bộ thừa về số lượng song còn yếu về chất lượng….là những điểm còn hạn chế Đành rằng, khả năng điều hành của Ban giám đốc thể hiện ở vai trò hoạch định chiến lược trong kinh doanh ngân hàng, tìm kiếm và giữ chân khách hàng…
là yếu tố rất quan trọng song chính bản thân từng cán bộ công nhân viên có nỗ lực, có nhiệt tình cống hiến hay không…cũng là một trong những nhân tố quyết định giúp chi nhánh ổn định và phát triển bền vững Trước sức ép của cạnh tranh
và hội nhập, với đội ngũ cán bộ lớn tuổi, đa phần đào tạo không bài bản…tuy có kinh nghiệm và tinh thần trách nhiệm cao nhưng lại bị hạn chế về khả năng thích nghi trong điều kiện kinh doanh khó khăn như hiện nay Giải quyết những vấn đề liên quan đến công tác nhân sự không phải một sớm một chiều nhưng làm thế nào
để những người lao động dù già, dù trẻ đều hài lòng với công việc của mình, đều hết lòng cố gắng, ủng hộ chi nhánh, được động viên, khuyến khích hợp lý, phát huy hết các thế mạnh của bản thân để cống hiến, đóng góp cho lợi ích của Ngân hàng là bài toán được đặt ra hàng đầu? Chi nhánh đã làm được gì? Cần làm thêm những gì để động viên cán bộ, khơi dậy mọi tiềm năng của từng cá nhân…là những vấn đề cần phải xem xét, đánh giá đúng mức và nếu cần phải có sự điều chỉnh cho phù hợp trong bối cảnh có quá nhiều ngân hàng thương mại như hiện nay
Phần 2
Phân tích thực trạng.
Trang 4Lý thuyết nổi tiếng của Maslow giải thích về nhu cầu cấp thấp và nhu cầu cấp cao rất bổ ích cho các nhà quản lý Sự tôn trọng là một trong những nhu cầu chính đáng của mỗi cá nhân Tôn trọng nhân viên là nền tảng của sự phát triển, đặc biệt trong lĩnh vực Ngân hàng trong giai đoạn cạnh tranh khốc liệt như hiện nay, để tồn tại cũng là cả một vấn đề nan giải chứ chưa cần đề cập đến việc phát triển Trên một tuyến phố có hàng chục ngân hàng mới có thể thấy mức độ cạnh tranh khó khăn đến như thế nào? Để nâng cao năng lực kinh doanh của một ngân hàng thì nhân tố con người đóng vai trò cực kỳ quan trọng Chính vì thế mà mọi nhân viên đều phải thay đổi, đều bắt buộc phải hoàn thiện mình và chi nhánh Hai
bà Trưng cũng không thể là ngoại lệ
1) Những yếu tố chính khiến Vietinbank Hai bà Trưng cần thay đổi:
- Về chính sách quản lý: Do có quá nhiều ngân hàng nên việc cạnh tranh không thể tránh khỏi, tuy nhiên do chính sách quản lý của Nhà nước vẫn còn bất cập nên Vietinbank nói chung, chi nhánh Hai Bà Trưng nói riêng nhiều khi chấp hành đúng qui định của Ngân hàng nhà nước về áp dụng trần lãi suất tiền gửi lại thiệt thòi khi một số ngân hàng nhỏ đã phá rào lãi suất, cạnh tranh không lành mạnh song chưa bị xử lý nghiêm túc, điển hình như thời điểm giữa năm
2011 vừa qua
- Về mặt xã hội:
+ Cuộc sống ngày một phát triển nên yêu cầu của người dân ngày càng cao, đòi hỏi một phong cách phục vụ chuyên nghiệp, bài bản, có sức thuyết phục hơn ngân hàng khác
+ Vietinbank là một trong số những ngân hàng lớn nhất của Việt nam có cách quản trị phù hợp nên sau khi cổ phần hoá đã có bước phát triển vượt bậc, thu nhập của cán bộ công nhân viên rất ổn định…do vậy thu hút được nhiều ứng cử viên giỏi vào làm việc Trên thực tế, người lao động
Trang 5khi được tuyển dụng vào Vietinbank theo đuổi nhiều mục đích khác nhau Điều này khiến cho nhà quản lý cũng gặp khó khăn trong việc đánh giá nhân viên mới, xem xét họ trên nhiều mặt có phù hợp với hoạt động của Ngân hàng không? Có thực sự muốn gắn bó lâu dài với Vietinbank hay không?
+ Ngân hàng TMCP công thương Việt nam có mạng lưới các chi nhánh, phòng giao dịch, quĩ tiết kiệm trên khắp các tỉnh thành và có hai chi nhánh ở Frankfurt (CHLB Đức) và Vientiane (CHDCND Lào) do đó việc
tổ chức kiểm soát nội bộ luôn được quan tâm, đầu tư trên mọi phương diện về
cơ chế, chính sách, văn bản hướng dẫn, trình độ chuyên môn, tư cách đạo đức… Về cơ bản, kiểm soát nội bộ nhằm ngăn ngừa và hạn chế rủi ro, nếu rủi
ro về mặt tác nghiệp còn có thể khắc phục được, còn rủi ro về đạo đức thì hậu quả rất khó lường Các văn bản hướng dẫn về nghiệp vụ có rất đầy đủ, hoàn chỉnh song đạo đức cán bộ như thế nào, trình độ cán bộ kiểm soát ra sao…là các câu hỏi luôn đặt ra với tổ chức kiểm soát nội bộ? Cán bộ nghiệp vụ giỏi trong khi cán bộ kiểm soát yếu có thể sẽ là lỗ hổng trong việc hạn chế rủi ro, đặc biệt khi đạo đức nghề nghiệp kém Theo tôi, rủi ro này khó lường nhất và hậu quả cũng thường nghiêm trọng nhất Không chỉ kiểm soát đơn thuần về công việc mà tư cách đạo đức cán bộ cũng là yếu tố cần quan tâm, đặc biệt ở những phòng giao dịch nhỏ, quân số ít, ở xa trụ sở chính…dễ có kẽ hở để lợi dụng Ngân hàng thương mại là tổ chức kinh doanh tiền tệ, nếu lơ là dù chỉ một chút thôi cũng dễ gây ra các phản ứng dây chuyền, ảnh hưởng xấu đến uy tín, thương hiệu của cả hệ thống Trong môi trường kinh doanh rất khắc
nghiệt, các chỉ tiêu kế hoạch được giao rất cao, áp lực công việc nặng nề thì nhiệm vụ của nhà quản lý là phải tạo ra một môi trường đạo đức lành mạnh để từng người lao động có thể làm việc, cống hiến một cách hiệu quả nhất
- Về mặt công nghệ: Do ngân hàng là một ngành nghề đòi hỏi các tiến bộ về mặt công nghệ rất cao, các sản phẩm dịch vụ của ngân hàng phụ thuộc nhiều vào công nghệ hiện đại nên rất cần sự đầu tư lớn không chỉ về vốn mà còn về
Trang 6con người Chất lượng lao động ngày càng yêu cầu cao về trình độ để đáp ứng với thực tế công việc, nâng cao sức cạnh tranh cho mỗi ngân hàng
- Về các nhân tố khác: Có nhiều nhân tố ngoài lề cũng ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của ngân hàng Khi lợi nhuận từ thị trường bất động sản, chứng khoán…lớn, tất nhiên dòng vốn khó chảy đến ngân hàng mà sẽ chuyển vào các lĩnh vực nói trên, lúc này để tăng trưởng là một việc vô cùng khó khăn Bởi vậy, rất cần sự thay đổi trong tư duy của từng cán bộ khi trong bối cảnh khó khăn như vậy, từng cá nhân đồng sức đồng lòng, chung tay gánh vác
để có thể tạo ra sự thay đổi, tìm tòi những hướng đi mới, góp phần tìm lối thoát cho cả một ngân hàng
2) Đánh giá mức độ hài lòng của nhân viên:
- Do Vietinbank Hai bà Trưng năm năm liền xuất sắc nên thu nhập của cán bộ nhân viên ổn định, tạo điều kiện cho họ yên tâm công tác, gắn bó với chi nhánh Đa số nhân viên ở đây hài lòng với công việc của mình vì phúc lợi tốt
do vậy đã thu hút được khá nhiều người lao động có khả năng thực sự gắn bó, tâm huyết với chi nhánh
- Hầu như các nhân viên đều hài lòng về điều kiện làm việc Với chế độ nghỉ phép tối thiểu 12 ngày/người/năm, những người có thâm niên công tác lâu cứ
5 năm được cộng thêm một ngày phép đã giúp người lao động được nghỉ ngơi, phục hồi sức khoẻ Hàng năm, Đảng uỷ chi nhánh và Công đoàn đều tổ chức tham quan dã ngoại, sinh hoạt ngoại khoá để tìm hiểu danh lam thắng cảnh, mở rộng thêm kiến thức Tiện nghi làm việc hiện đại, cảnh quan văn phòng khá đẹp và môi trường sạch sẽ, an toàn Ngoài ra, chi nhánh còn tổ chức các hội thao về bóng bàn, cầu lông, kéo co, cờ tướng…giữa các phòng,
tổ, tạo nên không khí vui tươi, phấn khởi, giảm bớt căng thẳng cho nhân viên
- Môi trường làm việc của Vietinbank Hai bà Trưng luôn tập trung vào tập thể
Sự hỗ trợ lẫn nhau giữa các nhân viên là văn hoá của Chi nhánh, người cũ
Trang 7giúp người mới, người giỏi giúp người còn hạn chế…gần như là nghĩa vụ để cùng nhau thực hiện tốt công việc được giao
- Hệ thống trả lương: Ở thời điểm này, hệ thống phân phối lương ở Vietinbank vẫn còn nhiều điểm bất hợp lý Lương V1 (lương cơ bản) trả theo thâm niên công tác, theo thang bậc quy định của Nhà nước còn lương V2 (lương kinh doanh) trả theo mức đóng góp của từng cá nhân nhưng vẫn dựa vào thang bậc
có sẵn theo từng mô hình nhóm nghiệp vụ Quĩ lương của Chi nhánh gồm cả V1 và V2, do vậy trên thực tế ở Vietinbank Hai bà Trưng đội ngũ cán bộ lớn tuổi đông vì vậy quĩ lương V1 cao, V2 thấp trong khi hiệu suất làm việc của một lao động nhiều tuổi không thể bằng một lao động trẻ, có năng lực mà mức lương của họ lại cao hơn so với lao động trẻ đó Vẫn chưa có một cơ chế phù hợp hơn để khuyến khích sự đóng góp, cống hiến thực sự cho những cá nhân xứng đáng?
- Do lịch sử để lại, một số lãnh đạo của Chi nhánh khả năng còn hạn chế, chưa thích nghi kịp với áp lực công việc… tuy nhiên, để khắc phục được việc này cũng cần nhiều thời gian, công sức, tránh những sự khiếu nại, thắc mắc, giữ vững được đoàn kết nội bộ, tập trung vào hoạt động kinh doanh
3) Chính sách tuyển dụng, đào tạo:
- Trước khi cổ phần hoá việc tuyển dụng vào Vietinbank đa số là quan hệ ngoại giao nên chất lượng đầu vào cũng còn hạn chế Nhưng trong mấy năm gần đây, việc quản trị nguồn nhân lực được Ban lãnh đạo đặc biệt quan tâm Việc tuyển dụng chủ yếu được đăng tuyển trên báo, đài, Internet…với những yêu cầu nghiêm ngặt về trình độ, bằng cấp…qua các vòng thi viết và phỏng vấn trực tiếp
- Hàng năm, trường đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, bản thân các Chi nhánh cũng tổ chức các khoá học đào tạo nghiệp vụ, kỹ năng giao tiếp…để nâng cao trình độ cho cán bộ nhân viên Việc thi nghiệp vụ được tổ chức hàng năm trong toàn hệ thống để vinh danh những cán bộ tiêu biểu tuy nhiên nhiều
Trang 8khi đề thi quá rộng, đòi hỏi cán bộ phải biết nhiều nghiệp vụ trong khi thực tế Chi nhánh công việc lại thường bố trí theo hướng chuyên môn hoá
- Đánh giá hiệu quả, chất lượng lao động: Chi nhánh có đánh giá hiệu quả lao động theo từng tháng, quí, năm dựa vào các chỉ tiêu kế hoạch và công việc định tính tuy nhiên do kế hoạch NHTMCPCTVN giao quá cao, đội ngũ lao động lớn tuổi, năng suất thấp…nên việc đánh giá chưa thực sự sát sao, chưa
có phần mềm tự động để kiểm tra giám sát mà vẫn còn theo dõi thủ công nên kém chính xác
Qua phân tích thực trạng trên, có thể nói Vietinbank nói chung, Chi nhánh Hai bà Trưng nói riêng là một trong những ngân hàng lớn, có uy tín trên thị trường với đội ngũ nhân viên tâm huyết, yêu nghề và giàu kinh nghiệm Tuy nhiên do xuất thân là một ngân hàng nhà nước nên bộ máy cồng kềnh, không linh hoạt, lao động lớn tuổi thừa về số lượng song lại yếu về chất lượng nên khả năng cạnh tranh vẫn còn hạn chế Các yếu tố trên vừa là cơ hội song cũng
là thách thức để Ban lãnh đạo xem xét, nghiên cứu đặt ra các chính sách hợp
lý nhằm phát huy hết các lợi thế của mình, từng bước khắc phục những mặt còn hạn chế nhằm phấn đấu thực hiện mục tiêu tầm nhìn đến năm 2015 trở thành Tập đoàn tài chính ngân hàng hiện đại, hiệu quả và chủ lực của nền kinh tế
Phần 3
Một số giải pháp.
Lý thuyết của Abraham Maslow thực sự bổ ích cho những nhà quản lý, nhưng vấn đề đặt
Trang 9ra là làm thế nào để áp dụng những lý thuyết trên vào thực tế Kể từ khi
chuyển sang cổ phần hoá, Vietinbank đã có những cải cách rất mạnh về cơ chế tiền lương, về việc giao chỉ tiêu kế hoạch, về việc hoàn thiện các văn bản chế độ…nên đã tạo ra sự thay đổi rất tích cực cho hoạt động của ngân hàng Tuy nhiên, để duy trì được hiệu quả lâu dài thì hệ thống trả lương rất cần được hoàn thiện hơn Như trên đã phân tích, cơ chế trả lương của Vietinbank còn tồn tại khá nhiều nghịch lý, vẫn chưa phát huy được hết tiềm năng thực sự của người lao động, việc đánh giá còn khó khăn do các tiêu chí đánh giá còn chung chung, hệ thống phần mềm tự động đánh giá chưa hoàn thiện, các mẫu biểu dùng để đánh giá còn rườm rà, thủ công, các mức lương cho từng vị trí công việc cụ thể vẫn chưa sát với thực tế chi nhánh, với các công việc nhân viên đang thực hiện…
Để nâng cao hiệu suất làm việc, gắn năng suất lao động với việc duy trì mở rộng hoạt động kinh doanh thì ngoài việc khen thưởng định kỳ tháng, quí, năm đối với các tập thể và cá nhân xuất sắc, rất cần có một cơ chế linh hoạt, mềm dẻo để khen thưởng đột xuất cho những điển hình tiên tiến, những người
có đóng góp tích cực vào hiệu quả kinh doanh của Vietinbank Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt như hiện nay, rất cần một sự động viên, khen thưởng xứng đáng cho những người có đóng góp lớn vào lợi nhuận của Chi nhánh, tạo mọi điều kiện vật chất và tinh thần để giữ chân người giỏi gắn bó lâu dài với ngân hàng
Việc tuyển dụng, đào tạo rất cần một chiến lược lâu dài, có thể hiệu quả chưa rõ rệt ngay song với cách làm bài bản, đầu tư trọng điểm…kết quả chắc chắn sẽ rất tốt, đáp ứng được đòi hỏi ngày càng khắt khe của cơ chế thị
trường, tạo nền tảng vững chắc cho Vietinbank trên bước đường đổi mới và hội nhập với khu vực Đào tạo không chỉ cho cán bộ mới tuyển dụng mà còn cần đào tạo lại cho bản thân người lao động, kể cả các cấp quản lý để có thể đáp ứng một cách tốt nhất trước sức ép công việc ngày càng tăng
Trang 10Không chỉ cạnh tranh với nhau về việc chăm sóc khách hàng, đưa ra các sản phẩm dịch vụ nhiều tiện ích để khách hàng dễ lựa chọn mà Chi nhánh Hai
bà Trưng cũng cần phải chú ý trước thực tế các ngân hàng khác thu hút nhân tài của Vietinbank Chính vì thế mà, tiêu chí hài lòng của nhân viên phải được quan tâm, đầu tư thích đáng Việc lắng nghe cấp dưới, trả lương thoả đáng với năng lực, tạo môi trường làm việc đầy thử thách nhưng vẫn thú vị…là những việc cần thực hiện ngay để Vietinbank Hai bà Trưng ngày càng phát triển và lớn mạnh
Phần 4
Kết luận.
Sau khi học xong môn quản trị hành vi tổ chức, tôi đã thu được nhiều kết quả tốt đẹp Với những kiến thức có được trong môn học là nền tảng để tôi có thể phần nào tự đánh giá được hoạt động thực tiễn của Ngân hàng mình Áp lực công việc ngày càng nặng nề khiến Ban lãnh đạo tập trung mọi cố gắng vào hoạt động kinh doanh nên việc quản trị nhân sự phần nào cũng bị sao lãng Khi nhà quản lý xây dựng được Chiến lược khuyến khích nhân viên phù hợp thì kết quả thu được sẽ lớn hơn rất nhiều so với những gì họ đã làm cho nhân viên Sự động viên, khuyến khích nhân viên, khen thưởng kịp thời sẽ ảnh hưởng tích cực đến tâm lý chung của các tập thể và cá nhân và khi họ cảm thấy những cố gắng của mình được ghi nhận sẽ càng nỗ lực hơn nữa vì ngân hàng, vì các mục tiêu kế hoạch Ban lãnh đạo giao cho
Trên đây là một số ghi nhận nhỏ của tôi về dự án đổi mới động viên khuyến khích nhân viên làm việc và một số vấn đề liên quan đến quản trị nhân sự tại Vietinbank Hai bà Trưng, vì kiến thức còn hạn chế nên bài viết còn nhiều thiếu sót, rất mong nhận được sự thông cảm của thầy, cô giáo
Xin trân trọng cám ơn!