Quản lý hoạt động tham gia giáo dục pháp luật cho Sinh viên không chuyên Luật trong các trường đại học. (tt)

Quản lý hoạt động tham gia giáo dục pháp luật cho Sinh viên không chuyên Luật trong các trường đại học. (LA tiến sĩ)Quản lý hoạt động tham gia giáo dục pháp luật cho Sinh viên không chuyên Luật trong các trường đại học. (LA tiến sĩ)Quản lý hoạt động tham gia giáo dục pháp luật cho Sinh viên không chuyên Luật trong các trường đại học. (LA tiến sĩ)Quản lý hoạt động tham gia giáo dục pháp luật cho Sinh viên không chuyên Luật trong các trường đại học. (LA tiến sĩ)Quản lý hoạt động tham gia giáo dục pháp luật cho Sinh viên không chuyên Luật trong các trường đại học. (LA tiến sĩ)Quản lý hoạt động tham gia giáo dục pháp luật cho Sinh viên không chuyên Luật trong các trường đại học. (LA tiến sĩ)Quản lý hoạt động tham gia giáo dục pháp luật cho Sinh viên không chuyên Luật trong các trường đại học. (LA tiến sĩ)Quản lý hoạt động tham gia giáo dục pháp luật cho Sinh viên không chuyên Luật trong các trường đại học. (LA tiến sĩ)Quản lý hoạt động tham gia giáo dục pháp luật cho Sinh viên không chuyên Luật trong các trường đại học. (LA tiến sĩ)Quản lý hoạt động tham gia giáo dục pháp luật cho Sinh viên không chuyên Luật trong các trường đại học. (LA tiến sĩ)

VIỆN KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM

ĐỖ THỊ THU HẰNG

QU¶N Lý HO¹T §éNG THAM GIA GI¸O DôC PH¸P LUËT

CHO SINH VI£N KH¤NG CHUY£N LUËT

TRONG C¸C TR¦êNG §¹I HäC

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 9.14.01.14

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

HÀ NỘI, 2017

CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI:

VIỆN KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM

Người hướng dẫn khoa học: 1 PGS.TS Đỗ Thị Bích Loan

2 TS Nguyễn Hồng Thuận

Phản biện 1:

Phản biện 2:

Phản biện 3:

Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp Viện họp tại Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, 101 Trần Hưng Đạo, Hà Nội Vào hồi giờ ngày tháng năm

Có thể tìm hiểu luận án tại:

- Thư viện Quốc gia

- Thư viện Viện Khoa học giáo dục Việt Nam

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong thời gian qua, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến vấn đề giáo dục pháp luật Báo cáo chính trị của Ban chấp hành Trung ương Đảng tại đại biểu Đảng toàn quốc lần thứ X đã nêu: "Tăng cường giáo dục pháp luật, nâng cao hiểu biết và ý thức tôn trọng pháp luật, sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật bảo đảm pháp luật được thi hành một cách nghiêm minh, thống nhất và công bằng"1 Nghị quyết 25- NQ/TW ngày 25/7/2008 của Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa X về “Tăng cường sự lãnh đạo của đảng đối với công tác thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hóa”

đã đề ra nhiệm vụ: “Tăng cường giáo dục lý tưởng, đạo đức cách mạng, lối sống văn hoá, ý thức công dân hình thành thế hệ thanh niên có phẩm chất tốt đẹp, có khí phách và quyết tâm hành động thực hiện thành công sự nghiệp

công nghiệp hoá, hiện đại hoá”; khẳng định “xây dựng thế hệ thanh niên Việt

Nam có ý thức chấp hành pháp luật…” Nghị quyết Hội nghị Ban chấp hành

Trung ương Đảng khóa X về phát triển giáo dục đào tạo có giải pháp then chốt

là đổi mới và nâng cao năng lực quản lý Nhà nước trong giáo dục và đào tạo Đại hội Đảng lần thứ XI xác định: "Sớm đổi mới căn bản và toàn diện GDĐT, nâng cao chất lượng giáo dục nhất là bậc đại học"

Giáo dục pháp luật cho sinh viên các trường đại học không chuyên Luật được thực hiện thông qua việc dạy và học các môn học pháp luật đại cương Thực tế công tác giáo dục pháp luật cho sinh viên của các trường đại học không chuyên Luật còn nhiều bất cập, chưa hiệu quả Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên là do hoạt động quản lý nhằm huy động sự tham gia, phối hợp của các bên trong nhà trường trong việc giáo dục pháp luật cho sinh viên chưa mang lại hiệu quả cao

Xuất phát từ những lý do trên, tác giả lựa chọn đề tài "Quản lý hoạt động tham gia giáo dục pháp luật của trường đại học không chuyên luật trong giai đoạn hiện nay" nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý hoạt

động tham gia giáo dục pháp luật của trường đại học không chuyên Luật; từ

đó góp phần tăng cường hiệu quả công tác giáo dục pháp luật cho sinh viên,

để góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đại học trong giai đoạn hiện nay

2 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động tham gia GDPL cho SV không chuyên Luật trong các trường ĐH trên cơ sở lý luận và thực tiễn xác thực, đáp ứng yêu cầu thực hiện mục tiêu GDPL và góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho sinh viên trong giai đoạn hiện nay

1

Văn kiện đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X

3 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu:

Hoạt động tham gia giáo dục pháp luật cho sinh viên không chuyên Luật trong các trường đại học

3.2 Đối tượng nghiên cứu:

Quản lý hoạt động tham gia giáo dục pháp luật cho sinh viên không chuyên Luật trong các trường đại học

4 Giả thuyết khoa học

Quản lý hoạt động tham gia GDPL cho SV trong các trường ĐH hiện nay còn tồn tại nhiều hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu GDPL cho sinh viên Nếu đề xuất và vận dụng các biện pháp quản lý hoạt động tham gia GDPL cho SV không chuyên Luật trong các trường đại học một cách chặt chẽ, khoa học theo tiếp cận phối hợp sự tham gia giữa nhà trường với các bên tham gia trong và ngoài nhà trường phù hợp với thực tiễn, phát huy được tính hiệu quả hoạt động tham gia, thì sẽ đạt được mục tiêu GDPL cho SV; góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho sinh viên trong giai đoạn hiện nay

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu cơ sở lí luận về quản lý hoạt động tham gia GDPL cho sinh viên không chuyên Luật trong các trường đại học

5.2 Nghiên cứu cơ sở thực tiễn

5.3 Đề xuất một số biện pháp quản lý

5.4 Khảo nghiệm và thực nghiệm một số biện pháp quản lý hoạt động tham gia GDPL cho sinh viên không chuyên Luật trong các trường đại học

6 Phạm vi nghiên cứu

6.1 Về nội dung

Đề tài nghiên cứu về GDPL và quản lý hoạt động tham gia giáo dục pháp luật cho sinh viên không chuyên Luật trong các trường đại học công lập và bán công.

6.2 Địa bàn nghiên cứu: Tác giả luận án nghiên cứu tại 5 trường đại

học; một số sở ngành của 3 tỉnh, thành phố: TP Hồ Chí Minh, TP Hà Nội, tỉnh Nghệ An

6.3 Về thời gian: Nghiên cứu thực trạng từ 2012 đến nay; Phương

hướng, giải pháp đến năm 2020

6.4 Về đối tượng khảo sát: Cán bộ quản lý; Cán bộ Đoàn, Hội;

Giảng viên bộ môn pháp luật đại cương, chính trị; cán bộ khối sở ngành; Sinh viên của một số trường đại học không chuyên Luật thuộc các tỉnh, thành phố của Việt Nam

7 Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu

7.1 Cách tiếp cận

7.1.1 Tiếp cận quản lý theo chức năng

7.1.2.Cách tiếp cận cùng tham gia

7.1.3 Tiếp cận hệ thống

7.2 Phương pháp nghiên cứu

7.2.1 Phương pháp nghiên cứu lý thuyết

7.2.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.2.1 Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi

7.2.2.2 Phương pháp phỏng vấn sâu

7.2.2.3 Phương pháp nghiên cứu tài liệu, sản phẩm

7.2.2.4 Phương pháp chuyên gia

7.2.2.5 Phương pháp thực nghiệm

7.3 Nhóm phương pháp xử lý thông tin

8 Những luận điểm bảo vệ

8.1 Giáo dục pháp luật là chủ trương, định hướng của Đảng và Nhà nước Việt Nam Việc huy động mọi lực lượng xã hội tham gia GDPLcho

SV không chuyên Luật trong các trường đại học là rất cần thiết Tổ chức các hoạt động huy động sự tham gia GDPL của các lực lượng bên trong và bên ngoài nhà trường vào hoạt động GDPL cho SV không chuyên Luật trong trường đại học, là yêu cầu cấp thiết và là biện pháp quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả công tác GDPL, góp phần hình thành nhân cách toàn diện cho SV, tăng cường ý thức, trách nhiệm trong việc thực hiện pháp luật 8.2 Quản lý hoạt động tham gia GDPL theo phương pháp tiếp cận

QL theo chức năng để đề xuất các biện pháp QL hoạt động tham gia GDPL cho SV không chuyên Luật trong các trường ĐH trên cơ sở của quá trình quản lý hoạt động giáo dục pháp luật cho SV (mục đích, nội dung, phương pháp, phương tiện, hình thức tổ chức, kiểm tra đánh giá…), sự lãnh đạo của lãnh đạo Trường ĐH và mối quan hệ giữa các bên (nhà trường, Đoàn thanh niên, Hội sinh viên, cộng đồng, của các lực lượng bên trong và bên ngoài nhà trường) trong công tác giáo dục pháp luật

8.3 Trên cơ sở các phương pháp tiếp cận trên, đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động tham gia GDPL cho SV không chuyên Luật trong trường

ĐH, thể hiện mối quan hệ tương tác giữa lãnh đạo nhà trường đại học, cán

bộ, giảng viên trong trường với các lực lượng xã hội khác Trong quá trình quản lý hoạt động tham gia GDPL cho SV không chuyên Luật trong trường đại học sẽ nảy sinh các vấn đề mới; Vì vậy, các biện pháp đưa ra phải phục

vụ mục tiêu tăng cường sự tham gia vào hoạt động GDPL cho SV không chuyên Luật trong trường ĐH, nâng cao hiệu quả công tác GDPL và phát triển giáo dục của nhà trường Các biện pháp cùng phải đảm bảo tính kế

hoạch, tính thiết thực, đáp ứng được đặc trưng vùng miền; yêu cầu của đất nước và có cơ chế phối hợp giữa các nguồn lực

8.4 Hiện nay đã có một số nghiên cứu về mô hình và biện pháp quản

lý hoạt động tham gia giáo dục pháp luật cho sinh viên không chuyên Luật trong các trường đại học khác nhau, tùy thuộc vào điều kiện cụ thể của mỗi trường, nhưng còn chưa rõ nét và chưa có lộ trình Vì vậy, cần xây dựng hoạt động tham gia cùng các biện pháp quản lý phù hợp với điều kiện cụ thể của mỗi trường thì hoạt động tham gia này mới đạt hiệu quả

9 Những đóng góp mới của Luận án

9.1 Về lý luận

- Hệ thống và phát triển một số cơ sở lí luận về quản lý hoạt động tham gia GDPL cho sinh viên không chuyên Luật trong các trường đại học, đặc biệt là sự huy động tham gia của Đoàn thanh niên, Hội sinh viên và cộng đồng vào quá trình giáo dục pháp luật Như vậy, việc quản lý hoạt động tham gia là cách thức để công tác giáo dục pháp luật đạt hiệu quả nhất

- Xác định những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động tham gia GDPL cho sinh viên không chuyên Luật trong các trường đại học

- Xây dựng hệ thống các tiêu chí đánh giá mức độ hiệu quả công tác quản lý hoạt động tham gia tham gia GDPL cho SV không chuyên Luật trong các trường đại học và qui trình quản lý hoạt động tham gia tham gia GDPL cho

SV không chuyên Luật trong các trường đại học Đây là tiền đề quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động tham gia tham gia GDPL cho SV không chuyên Luật trong các trường đại học nhằm phát triển giáo dục nhà trường

10 Cấu trúc của Luận án

Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị; tài liệu tham khảo, phụ lục, luận án kết cấu làm 3 chương

- Chương 1: Cơ sở lí luận về quản lý hoạt động tham gia GDPL cho

sinh viên không chuyên Luật trong các trường đại học

- Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động tham gia GDPL cho sinh

viên không chuyên Luật trong các trường đại học

- Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động tham gia GDPL cho sinh

viên không chuyên Luật trong các trường đại học

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG THAM GIA GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO SINH VIÊN KHÔNG CHUYÊN

LUẬT TRONG CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Các nghiên cứu về giáo dục pháp luật và tham gia giáo dục pháp luật

1.1.1.1.Các nghiên cứu về giáo dục pháp luật

Nhóm các công trình nghiên cứu những vấn đề chung về GDPL đã tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận cơ bản về GDPL; làm rõ khái niệm, mục đích, các mối quan hệ giữa GDPL với GD chính trị, đạo đức, văn hóa; nghiên cứu những vấn đề lý luận về chủ thể và đối tượng trong GDPL; những vấn đề lý luận chung về nội dung, hình thức, phương pháp

và công cụ GDPL

Những nghiên cứu về giáo dục pháp luật cho học sinh, sinh viên

Nghiên cứu về giáo dục pháp luật cho HS, SV trên thế giới

Các nước trên thế giới đã quan tâm đến việc giáo dục đạo đức, pháp luật đối với HS, qua đó hình thành nhân cách cho thế hệ trẻ, nâng cao ý thức và thái độ chấp hành pháp luật cho thế hệ trẻ Mục tiêu là giáo dục kỹ năng sống, ứng xử đúng với các quy định của pháp luật

Nghiên cứu về giáo dục pháp luật cho HS, SV tại Việt Nam

Các tác giả đã làm rõ cơ sở lý luận và ý nghĩa quan trọng của GDPL cho HS Bên cạnh đó, còn phân tích vai trò của pháp luật đối với quá trình hình thành nhân cách và chứng minh vai trò đó trên khía cạnh cụ thể là hình thành tính hướng thiện, đồng thời tạo nên tính kiềm chế trong hành vi của chủ thể nhân cách

1.1.1.2 Những nghiên cứu về sự tham gia giáo dục và tham gia giáo dục pháp luật cho học sinh, sinh viên

Một số nghiên cứu về sự tham gia giáo dục trên thế giới

Một số tài liệu và nghiên cứu đã đề cập đến vai trò quan trọng của các lực lượng xã hội trong việc tham gia vào sự phát triển nhà trường cũng như quản lý sự tham gia một cách có hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng đào tạo của nhà trường và kết quả học tập của học sinh

Một số nghiên cứu về sự tham gia giáo dục tại Việt Nam

Ở Việt Nam, việc huy động các lực lượng xã hội tham gia vào quá trình giáo dục đã trở thành chủ trương xã hội hóa giáo dục của Đảng và Nhà nước ta Điều đó đã được khẳng định trong các văn kiện của Đảng và được quán triệt trong các văn bản chiến lược Vấn đề này đã thu hút sự quan tâm nghiên cứu của nhiều nhà khoa học

Nghiên cứu về sự tham gia hoạt động giáo dục pháp luật trong trường đại học

* Nghiên cứu về sự tham gia hoạt động giáo dục pháp luật trong trường đại học trên thế giới

* Nghiên cứu về sự tham gia hoạt động giáo dục pháp luật trong

trường đại học tại Việt Nam

1.1.2 Những nghiên cứu về QL HĐGDPL

Các nghiên cứu cho rằng GDPL cho SV là một dạng hoạt động có tổ chức, có mục đích, có định hướng của các chủ thể giáo dục tác động lên các đối tượng sinh viên nhằm đạt được kết quả cuối cùng đó là làm hình thành tri thức pháp luật, tình cảm đối với pháp luật và hành vi xử sự phù hợp với những yêu cầu, đòi hỏi của hệ thống pháp luật để họ có khả năng đảm nhiệm công việc của mình trong thực tiễn

1.1.3 Những nghiên cứu về lý thuyết cùng tham gia trong QL GDĐH và QL hoạt động tham gia GDPL cho SV ĐH

1.1.3.1 Những nghiên cứu về lý thuyết cùng tham gia trong QLGD

và QLGD ĐH

* Những nghiên cứu về QL liên kết ĐT giữa nhà trường và cộng đồng

1.1.3.2 Những nghiên cứu về QL hoạt động tham gia GDPL cho SV ĐH

Một số công trình nghiên cứu về QL HĐGDPL cho SV ĐH mới chỉ tập trung tìm hiểu và đánh giá thực trạng, chưa đi sâu nghiên cứu lý luận về

sự tham gia và quản lý sự tham gia GDPL cho SV một cách có hệ thống; cũng như thiếu kết quả thực nghiệm để rút ra các kết luận cần thiết Trên phương diện đối tượng, các nghiên cứu phần lớn tập trung vào đối tượng người học mà chưa quan tâm đúng mức đến nhà giáo, cán bộ, nhân viên trong các nhà trường và các lực lượng bên ngoài như: chính quyền các cấp, các tổ chức, cá nhân, Ban, Ngành, Đoàn thể,… Từ phương diện phương pháp nghiên cứu, nhìn chung các công trình nghiên cứu về QL HĐGDPL chưa lựa chọn cách tiếp cận phối hợp, gắn kết có hiệu quả giữa khoa học quản lý và khoa học giáo dục Đặc biệt, chưa có công trình nghiên cứu về

QL HĐ tham gia GDPL trong trường ĐH

1.2 Giáo dục pháp luật cho sinh viên không chuyên luật trong các trường đại học

1.2.1 Khái niệm giáo dục pháp luật cho sinh viên không chuyên luật trong các trường đại học

- Khái niệm pháp luật

- Giáo dục pháp luật

1.2.2 Sinh viên không chuyên Luật trong các trường đại học 1.2.3 Giáo dục pháp luật cho sinh viên không chuyên Luật trong các trường đại học

1.3 Hoạt động tham gia giáo dục pháp luật cho sinh viên không chuyên luật trong các trường ĐH

1.3.1 Khái niệm hoạt động tham gia giáo dục pháp luật cho sinh viên không chuyên luật trong các trường ĐH

1.3.2 Hình thức hoạt động tham gia giáo dục pháp luật cho sinh viên không chuyên luật trong các trường ĐH

1.3.3 Các lực lượng tham gia giáo dục pháp luật cho sinh viên không chuyên luật trong các trường ĐH

1.3.4 Nội dung tham gia giáo dục pháp luật cho sinh viên không chuyên luật trong các trường ĐH

1.4 Quản lý hoạt động giáo dục pháp luật cho SV

1.5 Quản lý hoạt động tham gia GDPL cho SV không chuyên Luật trong trường ĐH

1.5.1 Khái niệm QL hoạt động tham gia GDPL cho SV không chuyên Luật trong trường ĐH

Quản lý hoạt động tham gia GDPL cho SV không chuyên Luật trong trường ĐH chính là quá trình xác định các quan hệ để làm rõ trách nhiệm, quyền hạn, mà thông qua nội dung và mức độ tham gia GDPL, sẽ xây dựng các nguyên tắc và cấu trúc tổ chức cũng như qui trình phối hợp hoạt động phù hợp để huy động sự tham gia của trường ĐH - Đoàn TNCS Hồ Chí Minh - lực lượng bên ngoài nhà trường đóng góp các nguồn vật lực và trí lực cùng phối hợp thực hiện công tác GDPL cho sinh viên

1.5.2 Các nguyên tắc tham gia quản lý hoạt động GDPL cho SV không chuyên Luật trong trường đại học

- Trường Đại học giữ vai trò chủ đạo và chịu trách nhiệm chính trong chỉ đạo và quản lý hoạt động giáo dục và GDPL trong trường đại học

Đặt trong sự quản lý của nhà nước, trong hệ thống nhà trường thì trường đại học quản lý các hoạt động giáo dục nói chung và GDPL nói riêng thông qua hệ thống pháp luật, cơ chế chính sách và được cụ thể hoá thành các qui định của nhà trường, tạo mọi điều kiện để các tổ chức trong nhà trường, ngoài nhà trường tham gia thực hiện công tác giáo dục pháp luật cho sinh viên

- Đảm bảo lợi ích đối với mọi chủ thể có nghĩa vụ, trách nhiệm thực hiện giáo dục pháp luật cho sinh viên

1.5.3 Vai trò, trách nhiệm và quyền hạn của các bên tham gia hoạt động GDPL cho SV không chuyên Luật trong trường ĐH

Đối với các chủ thể trực tiếp GDPL cho SV không chuyên Luật trong các trường ĐH bao gồm:

- Cán bộ lãnh đạo, quản lý các trường ĐH

- Giảng viên giảng dạy pháp

- Viên chức, giảng viên khác

Tham gia vào hoạt động GDPL cho SV không chuyên Luật không chỉ

là nhiệm vụ của các nhà trường, mà còn là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng

Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và Hội Sinh viên Việt Nam trong các trường ĐH là các tổ chức chính trị - xã hội và tổ chức xã hội của SV

1.5.3.1 Chủ thể của hoạt động giáo dục pháp luật cho sinh viên

Chủ thể quản lý cấp cao nhất của hoạt động GDPL cho SV là Ban giám hiệu nhà trường, mà người đại diện là Hiệu trưởng nhà trường Các chủ thể phối hợp bao gồm: các đoàn thể nhân dân trong trường và ngoài trường học, chính quyền các cấp và các cơ quan chức năng của chính quyền nơi trường đóng trên địa bàn; cộng đồng dân cư xung quanh trường và gia đình

1.5.3.2 Về lực lượng tham gia GDPL trong và ngoài trường học

Tác giả đề cập lực lượng tham giáo dục pháp luật ở trong trường đại học, bao gồm: cán bộ, giảng viên, nhân viên, cán bộ Đoàn, Hội và sinh viên Cộng đồng trong trường học cùng nhau sống và thực hiện nhiệm vụ học tập - thầy dạy và sinh viên học cùng với những người phục vụ cho nhiệm vụ dạy học Tác giả hiểu: lực lượng tham gia giáo dục pháp luật trong trường học cùng nhau thực hiện công tác quản lý hoạt động giáo dục pháp luật cho sinh viên

1.5.3.3 Đoàn TNCS Hồ Chí Minh các trường đại học tham gia quản

lý hoạt động giáo dục pháp luật cho sinh viên

Như trên, tác giả đã phân tích về chủ thể quản lý cấp cao nhất các hoạt động GDPL cho SV là Ban Giám hiệu Các chủ thể tham gia là các đoàn thể nhân dân, trong đó Đoàn cơ sở của trường giữ vai trò quan trọng

1.5.3.4 Sự tham gia của sinh viên vào quá trình giáo dục pháp luật

Theo lý luận và thực tiễn, sự tham gia của đối tượng nhận sự giáo dục pháp luật là yêu cầu cấp thiết Bởi vì, đối tượng nhận giáo dục vừa là chủ thể, vừa là khách thể của hoạt động ấy Họ là trung tâm của quá trình hoạt động giáo dục pháp luật trong các trường đại học

1.5.3.5 Mối quan hệ giữa các bên tham gia GDPL cho SV không

chuyên Luật trong trường Đại học

- Đối với nhà trường, đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý của nhà trường như: Đảng uỷ, Ban Giám hiệu giữ vai trò chỉ đạo, định hướng các hoạt động của các đơn vị, tổ chức trong trường, trong đó có Đoàn thanh niên, Hội sinh viên; trong đó bao gồm hoạt động giáo dục pháp luật cho sinh viên

+ Bộ Giáo dục - Đào tạo

+ Bộ Tư pháp

1.5.4 Nội dung quản lý hoạt động tham gia GDPL cho SV không chuyên Luật trong trường ĐH

- Quản lý các hoạt động tham gia giáo dục pháp luật

1.5.4.4 Kiểm tra, đánh giá kế hoạch hoạt động tham gia GDPL

Đánh giá là quá trình thu thập, xử lý thông tin để xác định tình hình

và kết quả công việc giúp quá trình lập kế hoạch, quyết định và hành động

có kết quả, đồng thời thực hiện các hoạt động điều chỉnh nếu cần thiết

1.6 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động tham gia giáo dục pháp luật cho sinh viên không chuyên Luật trong trường ĐH

1.6.1 Nhóm các yếu tố chủ quan

* Nhận thức của đội ngũ cán bộ quản lý và cán bộ làm nhiệm vụ giáo dục pháp luật cho sinh viên

* Đội ngũ cán bộ: Phẩm chất ý chí của cán bộ, Trình độ của cán bộ,

Năng lực của cán bộ, Kỹ năng tham gia của cán bộ

* Ý thức học tập, rèn luyện của sinh viên

* Đối với nhà trường đại học

1.6.2 Nhóm các yếu tố khách quan

*.Cơ chế, chính sách của Đảng và Nhà nước đối với GDPL

* Chủ trương của ngành Giáo dục và đào tạo

* Nhận thức của SV trong các trường đại học

Để chuẩn bị đăng ký tham gia vào các hoạt động, mỗi SV cần phải nhận thức rõ được vai trò, trách nhiệm của mình Trước tiên, họ phải là người có nhu cầu được GDPL; chứ không phải một tổ chức, cá nhân hay sức ép nào bắt buộc phải tham gia trong khi họ không mong muốn

SV nhận thức rõ được các vai trò, trách nhiệm của mình với chính bản thân mình cũng như với công việc học tập và tham gia các hoạt động

Kết luận chương 1

Trong chương 1 của Luận án tác giả đã trình bày các nghiên cứu trong và ngoài nước về sự tham gia và quản lý hoạt động tham gia GDPL trong nhà trường Các công trình nghiên cứu những vấn đề lý luận cơ bản

về GDPL đã làm rõ khái niệm, mục đích, các mối quan hệ giữa GDPL với giáo dục chính trị, đạo đức, văn hóa; nghiên cứu những vấn đề lý luận về chủ thể và đối tượng trong GDPL; những vấn đề lý luận chung về nội dung, hình thức, phương pháp và công cụ GDPL

Huy động hoạt động tham gia GDPL cho SV vào nhà trường là yêu cầu cấp thiết để phát triển giáo dục nhà trường Quản lý hoạt động tham gia GDPL cho SV không chuyên Luật trong trường đại học đang là một vấn đề mới đồng thời cũng là bất cập hiện nay của trường đại học và cần được đổi mới Vận dụng các nghiên cứu, các cách tiếp cận vào các trường đại học để nâng cao hiệu quả công tác GDPL của các trường ĐH là cần thiết Để thực hiện những nội dung này thì các thành viên trong và ngoài nhà trường cần xác định:

1 GDPL là một hoạt động có định hướng, có tổ chức, có chủ đích của chủ thể giáo dục thông qua các hình thức, phương pháp khác nhau tác động lên đối tượng giáo dục một cách có hệ thống nhằm hình thành ở người học tri thức pháp lý, tình cảm và hành vi phù hợp với pháp luật hiện hành, xây dựng lối sống theo pháp luật

2 Các bên tham gia GDPL trong trường ĐH gồm các bên tham gia

nội bộ và bên ngoài Bên tham gia nội bộ bao gồm các thành viên trong nhà

trường: cán bộ, nhân viên, SV và các tổ chức trong nhà trường, có tham gia vào công việc hàng ngày của nhà trường, những người đưa ra quyết định và thực hiện quyết định liên quan đến GDPL Những người thuộc bên tham gia GDPL bên ngoài gồm: Hội đồng nhân dân các cấp, Ủy ban nhân dân các cấp, tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp hỗ trợ cho hoạt động GDPL Đó là những người sử dụng ảnh hưởng của họ để tác động đến hành vi pháp luật của SV trong trường ĐH

3 Quản lý hoạt động tham gia GDPL cho SV không chuyên Luật trong trường ĐH nhằm mục đích tăng cường sự tham gia, huy động và nâng cao hiệu quả hoạt động tham gia GDPL cho SV không chuyên Luật trong trường Đại học có hiệu quả; từ đó nâng cao hiệu quả công tác GDPL cho SV

4 Bản chất của QL hoạt động tham gia GDPL cho SV không chuyên Luật trong trường ĐH chính là quá trình xác định các quan hệ để làm rõ trách nhiệm, quyền hạn của các bên tham gia; để xây dựng các nguyên tắc

và cấu trúc tổ chức cũng như qui trình phối hợp hoạt động phù hợp; để huy động sự tham gia của các đơn vị, cán bộ, viên chức, giảng viên trong trường ĐH - Đoàn TNCS Hồ Chí Minh - cộng đồng bên ngoài nhà trường đóng góp các nguồn lực cùng phối hợp thực hiện GDPL cho SV

Vai trò của các bên tham gia HĐGDPL trong trường ĐH khác nhau, tùy thuộc vào vị trí của chủ thể tham gia; nhưng đều góp phần quan trọng vào kết quả HĐGDPL cho SV không chuyên Luật trong trường ĐH

5 Nội dung QLHĐ tham gia GDPL cho SV không chuyên Luật trong trường ĐH bao gồm: lập kế hoạch; tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra hoạt động tham gia GDPL của các chủ thể bên trong và bên ngoài nhà trường ĐH Công tác QL hoạt động tham gia GDPL cho SV không chuyên Luật

trong trường ĐH chịu sự tác động bởi các yếu tố khách quan thuộc về môi trường bên ngoài, các cơ quan QL; những yếu tố chủ quan thuộc về cá nhân đội ngũ CBQLGD và CB làm nhiệm vụ GDPL cho SV

Những vấn đề lý luận này là nền tảng để tác giả nghiên cứu thực trạng công tác QLHĐ tham gia GDPL cho SV trong trường ĐH không chuyên Luật, được trình bày ở chương sau

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG THAM GIA

GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO SINH VIÊN KHÔNG CHUYÊN

LUẬT TRONG CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC

2.1 Khái quát về hệ thống các trường đại học ở Việt Nam

Theo số liệu thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, năm 2016 - 2017

cả nước có 235 trường đại học, học viện (bao gồm 170 trường công lập, 60 trường tư thục và dân lập, 5 trường có 100% vồn nước ngoài), không tính các trường thuộc khối quốc phòng và an ninh Về quy mô đào tạo: năm học 2016 -2017, tổng quy mô sinh viên đại học là 1.767.879 sinh viên (tăng 0,8% so với năm học 2015 -2016 Trong đó số lượng sinh viên không chuyên luật chiếm khoảng 98,2% số lượng sinh viên (Báo cáo tổng kết năm học 2016 -

2017 và phương hướng, nhiệm vụ năm học 2017 -2018 các cơ sở giáo dục đại học, các trường sư phạm Bộ Giáo dục Đại học, Hà Nội ngày 11/8/2017)

2.2 Giới thiệu khảo sát

2.2.1 Khái quát về các trường được khảo sát

(1) Đại học kinh tế TP Hồ Chí Minh

(2) Đại học Mở TP Hồ Chí Minh

(3) Đại học Vinh

(4) Đại học Bách khoa Hà Nội

(5) Học viện Thanh Thiếu niên Việt Nam

2.2.3 Nội dung khảo sát

Khảo sát với 03 đối tượng bao gồm các nội dung sau:

(1) Một số thông tin cá nhân của đối tượng được khảo sát: