Dân tộc Việt Nam có truyền thống hàng ngàn năm lịch sử, trong công cuộc đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc ta có sự đóng góp to lớn của các tầng lớp nhân dân và đặc biệt là sự ra đời và lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và rèn luyện, Đảng ta đã lãnh đạo nhân dân ta tiến hành đấu tranh và giành thắng lợi trong cách mạng tháng Tám năm 1945, khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ Cộng hoà (nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam), đánh thắng thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược.Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng ta đã nhận thức đúng đắn và luôn coi trọng công tác dân vận, vận dụng đề ra những quan điểm công tác dân vận đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cách mạng. Và trải qua thực tiễn đó, công tác dân vận của Đảng trong suốt 80 năm qua đã xây dựng mối quan hệ máu thịt với nhân dân, được nhân dân tin yêu và bảo vệ. Cũng trong quá trình đó, Đảng ta đã xây dựng và lãnh đạo nhất quán đường lối Dân vận qua các thời kỳ cách mạng và thực tiễn đã khẳng định công tác Dân vận là nhân tố góp phần làm nên mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam.Công tác Dân vận là một trong những vấn đề có ý nghĩa hết sức to lớn và quyết định đến sự thành bại của Cách mạng Việt Nam. Ngay từ khi mới thành lập, Đảng ta đã đặt lên hàng đầu nhiệm vụ tập hợp tất cả các lực lượng quần chúng, tổ chức và vận động quần chúng tích cực tham gia thực hiện các nhiệm vụ cách mạng, tạo nên những phong trào thi đua sôi nổi theo chủ trương và đường lối của Đảng, đưa sự nghiệp cách mạng của dân tộc đến thắng lợi hoàn toàn. Đúng như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Lực lượng của dân rất to, việc dân vận rất quan trọng. Dân vận kém thì việc gì cũng kém, dân vận khéo thì việc gì cũng thành công” .
Trang 1MỞ ĐẦU
1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Dân tộc Việt Nam có truyền thống hàng ngàn năm lịch sử, trong công cuộcđấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc ta có sự đóng góp to lớn của các tầnglớp nhân dân và đặc biệt là sự ra đời và lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam doChủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và rèn luyện, Đảng ta đã lãnh đạo nhân dân ta tiếnhành đấu tranh và giành thắng lợi trong cách mạng tháng Tám năm 1945, khai sinh
ra nước Việt Nam dân chủ Cộng hoà (nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa ViệtNam), đánh thắng thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược
Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng ta đã nhận thứcđúng đắn và luôn coi trọng công tác dân vận, vận dụng đề ra những quan điểmcông tác dân vận đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cách mạng Và trải qua thực tiễn đó,công tác dân vận của Đảng trong suốt 80 năm qua đã xây dựng mối quan hệ máuthịt với nhân dân, được nhân dân tin yêu và bảo vệ Cũng trong quá trình đó, Đảng
ta đã xây dựng và lãnh đạo nhất quán đường lối Dân vận qua các thời kỳ cáchmạng và thực tiễn đã khẳng định công tác Dân vận là nhân tố góp phần làm nênmọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam
Công tác Dân vận là một trong những vấn đề có ý nghĩa hết sức to lớn vàquyết định đến sự thành bại của Cách mạng Việt Nam Ngay từ khi mới thành lập,Đảng ta đã đặt lên hàng đầu nhiệm vụ tập hợp tất cả các lực lượng quần chúng, tổchức và vận động quần chúng tích cực tham gia thực hiện các nhiệm vụ cáchmạng, tạo nên những phong trào thi đua sôi nổi theo chủ trương và đường lối củaĐảng, đưa sự nghiệp cách mạng của dân tộc đến thắng lợi hoàn toàn Đúng như
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Lực lượng của dân rất to, việc dân vận rất quan trọng Dân vận kém thì việc gì cũng kém, dân vận khéo thì việc gì cũng thành công”
Người đã dạy: “ Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, chứ không phải là
sự nghiệp của cá nhân anh hùng nào Thành công của Đảng là ở nơi Đảng ta đã
tổ chức và phát huy lực lượng cách mạng vô tận của nhân dân, đã lãnh đạo nhân dân dưới lá cờ tất thắng của chủ nghĩa Mác - Lênin”
Đạt được những thành tựu to lớn ấy là do Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minhbiết vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác- Lênin vào điều kiện thực tế của nước ta.Ngoài ra còn coi nhân dân là chổ dựa vững chắc, biết phát huy được sức mạnh đạiđoàn kết toàn dân tộc, từ đó đi đến xây dựng một nước Việt Nam giàu mạnh và là
nhà nước thực sự “Của dân, do dân và vì dân”.
Tôn trọng và phát huy dân chủ trong nhân dân, bảo đảm cho nhân dân thực
hiện quyền làm chủ đất nước Bác nói trong bài báo dân vận là “Công cuộc đổi mới xây dựng đất nước là trách nhiệm của dân, sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc
là công việc của dân”, từ đó cho ta thấy rằng mọi sự thắng lợi của cách mạng (cả
về chính trị và kinh tế) đều bắt đầu từ dân, mọi bức xúc trăn trở đều xuất phát từtrong dân vì vậy trách nhiệm của chúng ta phải làm như thế nào đó để cho dân tinvào Đảng, tin vào nhà nước, muốn làm tốt được điều đó ta thực hiện tốt phương
châm “Dân biết, dân bàn, dân làm và dân kiểm tra”
Trang 2Với những lẽ trên, một lần nữa cho phép chúng ta khẳng định sự cần thiết cótính khách quan của công tác dân vận trong sự nghiệp cách mạng ở bất kỳ thời
điểm nào Nghị quyết Đại hội IX của Đảng đã chỉ rõ: “ Đại đoàn kết toàn dân, là nhân tố quyết định thắng lợi của công cuộc đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa” Trong tiến trình hội nhập vàtoàn cầu hoá hiện nay, Đảng ta chủ trương phát triển mạnh mẽ nền kinh tế để sớmđưa đất nước thoát khỏi tình trạng kém phát triển, nâng cao đời sống mọi mặt chongười dân, tránh nguy cơ tụt hậu về kinh tế Sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đạihoá đặt ra trong thời điểm hiện nay có tính cấp bách và khẩn thiết đối với toàn
Đảng, toàn quân và toàn dân ta Đại hội X của Đảng, tiếp tục khẳng định: “ Phát huy sức mạnh đại đoàn kết dân tộc vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” Chính vì vậy, trong quá trình lãnh đạo của mình, Đảng
ta chưa bao giờ xem nhẹ công tác dân vận, luôn luôn gắn chặt mối quan hệ mật
thiết giữa Đảng với nhân dân, “ Lấy dân làm gốc” và “Dân làm chủ”, Bác Hồ
thường xuyên nhắc nhở: “ Nước ta là nước dân chủ, bao nhiêu lợi ích đều vì dân, bao nhiêu quyền hạn đều của dân Công việc đổi mới là trách nhiệm của dân Sự nghiệp kháng chiến kiến quốc là của dân Nói tóm lại, quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân” ( Trích báo Sự thật số 120 ngày 15/10/1949) Vai trò của quần
chúng nhân dân là động lực thúc đẩy mọi thắng lợi, nghĩa là mọi chủ trương,đường lối của Đảng nếu không xuất phát từ lòng dân và không có sự tham gia tíchcực của quần chúng nhân dân thì chủ trương, chính sách đó khó thành hiện thựctrong đời sống xã hội
Đúng như vậy, lịch sử phát triển của xã hội loài người cho thấy, quần chúngnhân dân là lực lượng cơ bản trong công cuộc cách mạng xã hội, là người sản xuất
ra của cải vật chất và sáng tạo ra tinh hoa văn hoá nhân loại, là nhân tố quyết định
sự phồn thịnh hay suy vong của một chế độ xã hội Tất cả các cuộc cách mạng củacác quốc gia trên thế giới đều bắt nguồn từ giải quyết các mâu thuẫn trong lòng xãhội, giữa một bên là giai cấp thống trị và một bên là đông đảo quần chúng bị trị,điều tất yếu là quần chúng nhân dân là lực lượng cơ bản của mọi cuộc cách mạng
xã hội Thắng lợi hai cuộc kháng chiến chống xâm lược giành lại độc lập, tự docho Tổ quốc, đặc biệt thắng lợi trong sự nghiệp đổi mới là thắng lợi có ý nghĩa vôcùng quan trọng, không chỉ có Đảng ta, nhân dân ta, với hệ thống xã hội chủ nghĩa
mà còn có ý nghĩa trong khu vực và quốc tế Sâu sắc về sự lãnh đạo tài tình củaĐảng ta, sự cần cù, thông minh, sáng tạo, kiên định và dũng cảm của nhân dân tacàng khẳng định thêm vai trò to lớn của lực lượng quần chúng và công tác dân vậncủa Đảng Đây sẽ là những bài học vô cùng quý giá và phong phú theo suốt hànhtrình của sự nghiệp cách mạng dân tộc, mãi mãi trường tồn trong thế hệ hôm nay
và mai sau
Bài học kinh nghiệm “ lấy dân làm gốc” và phương châm “ Dân biết, dânbàn, dân làm, dân kiểm tra” là một trong những bài học mà Đảng ta đã phát triểnthành lý luận trong công tác Dân vận Đặc biệt trong thời kỳ đổi mới đất nước( thời
kỳ đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước), mở cửa và hộinhâp kinh tế quốc tế, công tác dân vận được Đảng ta coi trọng và nhấn mạnh:
“Công tác dân vận không những giảm bớt mà còn tăng thêm và có ý nghĩa chiến lược cách mạng”
Trang 3“CÔNG TÁC DÂN VẬN Ở HUYỆN 2011 - 2015, THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP” là đề tài có vai trò quan trọng trong việc nghiên cứu giúp Đảng bộ
huyện có cách nhìn nhận mới về công tác dân vận Từ đó đề ra những giải phápphù hợp, những biện pháp linh hoạt, sát với thực tế từng vùng miền, từng dân tộcđể tập hợp khối đại đoàn kết mọi thành phần, lực lượng cùng chung một ý chí hoạtđộng, thực hiện công cuộc đổi mới đất nước theo hướng công nghiệp hóa, hiện đạihóa dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam
Thời gian qua, Ban dân vận huyện tiến hành đổi mới công tác dân vận theoyêu cầu mới đã gặt hái được nhiều kết quả đáng kể Toàn thể nhân dân cùng nhauxây dựng khối đoàn kết thống nhất, chăm lo phát triển kinh tế góp phần xóa đóigiảm nghèo, các tín đồ tôn giáo thực hiện tốt phương châm sống “ tốt đời đẹp đạo”theo đúng chủ trương đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước
Song, thực tế cho thấy, công tác dân vận nơi này vần còn tồn tại một số yếukém về đội ngũ cán bộ còn mỏng, và đội ngũ chuyên môn nghiệp vụ chưa phù hợpvới yêu cầu nhiệm vụ của một huyện miền núi Cán bộ khối dân vận kiêm nhiệmnhiều công việc và chưa thực sự gần dân, sát dân, lắng nghe ý kiến, nguyện vọngcủa nhân dân để có kế hoạch tập hợp vận động nhân dân Công tác dân vận củaĐảng chưa thực sự đổi mới trong hoạt động, thiếu giải pháp thiết thực cho việccủng cố và tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc Việc cụ thể hóa nghị quyếtcủa Đảng bằng chương trình hành động, kế hoạch cụ thể còn chậm, đôi khi thiếuđồng bộ; nội dung, giải pháp thực hiện chưa sâu sát với thực tế địa phương Bêncạnh đó, một số cán bộ đảng viên vẫn còn tư tưởng phân biệt, cục bộ địa phương,còn trông chờ, ỉ lại cấp trên ảnh hưởng không tốt đến công tác xây dựng khối đạiđoàn kết toàn dân
Do vậy việc đổi mới công tác dân vận trong điều kiện hiện nay là cấp thiết
và có tính chiến lược và sách lược, phù hợp với mong muốn của nhân dân; phù hợpvới quy luật khách quan về sự tiến bộ của xã hội Hợp “ lòng Dân - ý Đảng”
Từ những lý do trên, tôi mạnh dạn lựa chọn đề tài: “ Công tác Dân vận ở Huyện 2011 - 2015, thực trạng và giải pháp” làm đề tài tiểu luận của mình nhằm
nhìn nhận, đánh giá thực trạng công tác dân vận thời gian qua, phát huy những mặttích cực, tìm ra những mặt yếu kém, đồng thời có những giải pháp đề xuất kiếnnghị để công tác dân vận ở huyện trong những năm tới hoạt động tốt hơn
2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI:
Tìm hiểu luận điểm: “Đổi mới công tác dân vận ở huyện , thực trạng va giải pháp” trong điều kiện hiện nay là một tất yếu, là sự cần thiết phải đổi mới để
phát triển đưa huyện tiến lên nhằm đạt mục tiêu “ Dân giàu, nước mạnh, xã hộicông bằng, dân chủ, văn minh” Đồng thời đề tài khái quát những kiến thức đã họcđể làm cơ sở nghiên cứu Về thực tiễn, bản thân dựa vào nghiên cứu, phân tích,khảo sát tình hình thực tế ở địa phương, rút ra những ưu điểm, khuyết điểm, bàihọc kinh nghiệm để chứng minh phân tích đề tài
Bản thân nêu ra phương hướng giải pháp, những kiến nghị về công tác dânvận nhằm tham mưu giúp lãnh đạo huyện xem xét, vận dụng trong thời gian tới Từ
Trang 4đó, củng cố niềm tin vào công tác Dân vận, góp phần thắng lợi đường lối đổi mớitoàn diện đất nước.
3 ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI:
Đề tài này nghiên cứu trong phạm vi rộng lớn, trong tổng thể công tác Dânvận của một huyện miền núi, tình hình kinh tế xã hội còn khó khăn Ngoài khókhăn chung, huyện còn có những khó khăn về đặc thù Đi sâu nghiên cứu thựctrạng để rút ra nguyên nhân ưu, khuyết điểm, rút ra bài học kinh nghiệm cả về sựthành công và chưa thành công của quá trình thực hiện công tác Dân vận để trên cơ
sở đó đề ra những giải pháp phù hợp giữa “ lực” và “ tâm”
4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
Phương pháp nghiên cứu: Luận giải các nội dung của đề tài bằng thế giớiquan Mác-Lênin và phương pháp luận khoa học trên cơ sở học thuyết Chủ nghĩaMác- Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về dân vận, về quần chúng và về công tácquần chúng
5 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU:
Nội dung của đề tài này đã được đưa ra tại nhiều hội nghị hội thảo ở Trungương Đảng, Tỉnh uỷ Ngay ở huyện cũng đã tiến hành tại các hội nghị huyện ủy
mở rộng hoặc hội nghị chuyên đề nhưng chỉ ở góc độ khái quát Hơn nữa công tácdân vân mỗi ngày đổi mới, mới đáp ứng yêu cầu thực tế của từng giai đoạn, từngthời kỳ phát triển của đất nước
Trên cơ sở thực tiễn, sơ kết và tổng kết các chương trình, kế hoạch về côngtác vận động quần chúng của huyện , bản thân đã phân tích, đánh giá trên quanđiểm khách quan đề ra những phương hướng và giải pháp
6 KẾT CẤU ĐỀ TÀI
Mở đầu
Nội dung đề tài
Chương I Cơ sở lý luận về công tác Dân vận
Chương II Thực trạng và kết quả công tác Dân vận ở huyện giai đoạn 2011
- 2015
Chương III Mục tiêu, giải pháp đổi mới công tác Dân vận ở huyện trong
thời gian tới ( 2011-2015)
Kết luận
Trang 5NỘI DUNG Chương I
Cơ sở lý luận về công tác dân vận
I Các khái niệm :
1.Quần chúng la gì?
Chủ nghĩa Mác- Lê nin cho rằng: “Quần chúng nhân dân là những cộng đồng
xã hội bao gồm các giai cấp, các tầng lớp nhân dân trong các giai đoạn lịch sử, xét
về mặt khách quan quần chúng có thể phát triển những nhiệm vụ xã hội ”
Theo quan điểm chủ nghĩa Mác - Lê nin, cơ sở quần chúng nhân dân ở mọi giaiđoạn phát triển của lịch sử bao gồm cũng là người lao động, nhân tố quan trọngnhất của lực lượng sản xuất quần chúng có tính lịch sử
Lê nin nhấn mạnh: “ Khi sử dụng danh từ quần chúng nhân dân, Mác khônglàm lu mờ sự khác nhau giữa các giai cấp bằng danh từ này, mà ông luôn làm nổibật lực lượng có khả năng tiến hành cách mạng đến cùng ”
Chủ tịch Hồ Chí Minh, người sáng lập và rèn luyện Đảng ta, lãnh tụ vĩ đại củaĐảng ta và dân tộc ta, Người tiếp thu có chọn lọc những tinh hoa văn hóa của nhânloại để vận dụng sáng tạo vào thực tiễn Việt Nam
Người nâng cao quan điểm về nhân dân lên một tầm cao mới Hồ Chí Minh chorằng quần chúng nhân dân là người tạo nên giá trị vật chất và giá trị tinh thần,người đưa ra một khái niệm hết sức rõ nét về quần chúng: “Quần chúng tức là toànthể chiến sĩ trong quân đội, toàn thể công nhân trong xưởng, toàn thể nhân viêntrong cơ quan, rồi đến toàn thể nhân dân”.Quần chúng nhân dân là người sáng tạo,công nông là người sáng tạo, nhưng quần chúng không phải chỉ sáng tạo ra của cảivật chất cho xã hội, quần chúng còn là người sáng tác nữa ”
Quần chúng là người chủ cách mệnh, là gốc cách mệnh, là nông dân và côngnhân Hồ Chí Minh viết: “ Vì bị áp bức mà sinh ra cách mệnh chi nên ai bị áp bứcmạnh thì lòng cách mệnh càng bền, chí cách mạng càng quyết ”
2 Công tác dân vận.
Từ nhận thức về tầm quan trọng của vai trò dân vận trong sự phát triển của
xã hội, công tác vận động quần chúng có ý nghĩa quyết định đến sự thành bại của
cách mạng xã hội Chủ nghĩa Mác - Lênin cho rằng: “ Toàn bộ lịch sử loài người
từ trước đến nay là lịch sử đấu tranh giai cấp” Để đảm bảo cuộcđấu tranh giai cấp
thắng lợi thì công tác vận động quần chúng phải đặt lên nhiệm vụ hàng đầu trong
cả lý luận và thực tiễn Riêng đối với giai cấp vô sản thì cần phải có hai yếu tố:
Thứ nhất: Phải tổ chức giai cấp công nhân thành một chính Đảng.
Thứ hai: Bản thân quần chúng phải tự mình tham gia vào công cuộc cải tạo
ấy, phải tự mình hiểu rõ đó là vấn đề gì và vì sao mình phải tham gia vào côngcuộc cải tạo ấy với cả thể xác lẫn sinh mệnh của mình, nhưng muốn cho quầnchúng hiểu rõ phải làm gì, làm như thế nào và tự giác mà làm thì cần phải tiếnhành một công tác vận động, tập hợp, giáo dục và hình thành nên tổ chức chặt chẽ
Đây là công việc lâu dài và kiên nhẫn Chủ nghĩa Mác - Lênin chỉ rõ: “ Các Đảng Cộng sản phải làm công tác quần chúng Đó là một công tác lâu dài và phải kiên trì Đó là cuộc đấu tranh giai cấp của giai cấp vô sản để giành lấy sự đồng tình,
Trang 6giành lấy sự ủng hộ của đa số nhân dân lao động Mỗi thời kỳ khác nhau phải có những hình thức công tác khác nhau”
3 Công tác vận động quần chúng.
Các Mác là người đầu tiên đặt cơ sở khoa học cho Chủ nghĩa xã hội khoa học,
do đó toàn bộ phong trào công nhân đã chứng minh rằng: “…Toàn bộ lịch sử loài người từ trước đến nay là lịch sử đấu tranh giai cấp” cuộc đấu tranh của giai cấp
vô sản lật đổ ách thống trị của giai cấp tư sản và các giai cấp bóc lột khác để xâydựng xã hội mới cũng ở trong tiến trình lịch sử đó Để đảm bảo cho cuộc đấu tranhcách mạng ấy đi đến thắng lợi, theo C.Mác và Ăng-ghen cần phải có hai yếu tố cơbản:
Một là, phải “Tổ chức giai cấp công nhân thành một chính đảng là cần thiết
để đảm bảo thắng lợi của cách mạng xã hội và mục đích cuối cùng của nó là thủ tiêu các giai cấp”
Hai là, “Bản thân quần chúng phải tự mình tham gia công cuộc cải tạo ấy,
phải tự mình hiểu rõ đó là vấn đề gì và vì sao phải tham gia cải tạo ấy với cả thể xác lẫn sinh mệnh của mình (…) nhưng muốn cho quần chúng hiểu rõ là phải làm
gì, thì phải tiến hành công tác lâu dài và kiên nhẫn”.
Phát triển những tư tưởng ấy của C.Mác và Ph.Ăng-ghen thì trong thời đại
của mình V.I.Lênin cho rằng: “Không có sự đồng tình và ủng hộ của đại đa số nhân dân lao động đối với đội tiên phong của mình tức là đối với giai cấp vô sản thì cách mạng vô sản không thể thực hiện được và không phải do những cuộc bỏ phiếu quyết định, mà phải trải qua một cuộc đấu tranh giai cấp lâu dài, khó khăn, gian khổ mới giành được” V.I.Lênin cũng cho rằng cuộc đấu tranh ấy không kết
thúc khi giai cấp vô sản giành được chính quyền mà còn phải tiếp tục trong quátrình xây dựng Chủ nghĩa xã hội và Chủ nghĩa cộng sản nhưng với những hình
thức khác V.I.Lênin viết “Cuộc đấu tranh giai cấp của giai cấp vô sản để giành lấy sự đồng tình, để giành lấy sự ủng hộ của đa số nhân dân lao động không phải kết thúc khi giai cấp vô sản đã cướp được chính quyền, sau khi giành được chính quyền, cuộc đấu tranh đó vẫn tiếp tục như trước, có điều là với hình thức khác mà thôi”.
Như vậy, chúng ta thấy rõ rằng C.Mác, Ph.Ăng ghen và V.I.Lênin đều chỉ rõcác Đảng cộng sản phải làm công tác vận động quần chúng, đó là một công tácthường xuyên, lâu dài và phải kiên trì, đó là cuộc đấu tranh giai cấp của giai cấp vôsản để giành lấy sự đồng tình và sự ủng hộ của đa số nhân dân lao động Mỗi thời
kỳ cách mạng khác nhau cần phải có những hình thức Dân vận khác nhau
Trong thời đại cách mạng vô sản, vận dụng chủ nghĩa C.Mác, Ph.Ăng-ghen vàV.I.Lênin đã mở rộng khối đại đoàn kết của giai cấp với các dân tộc bị áp bức trên
toàn thế giới Người kêu gọi “Vô sản tất cả các nước, các dân tộc bị áp bức trên toàn thế giới đoàn kết lại” Ở nước Nga sau khi thắng lợi của cuộc cách mạng
tháng Mười Nga- năm 1917, giai cấp vô sản lên nắm quyền, V.I.Lênin căn dặn:
“Chúng ta không chấp chính bằng cách chia rẻ, mà bằng cách tạo ra giữa tất cả mọi người lao động những mối liên hệ keo sơn về những quyền lợi thiết thực và ý thức giai cấp”.
Trang 7Trong xây dựng Chủ nghĩa xã hội, V.I.Lênin nhấn mạnh: “Động viên và phát huy mọi lực lượng của quần chúng nhân dân” Người cảnh báo những ai chỉ trông
vào bàn tay của những người cộng sản để xây dựng xã hội cộng sản là những kẻ có
tư tưởng hết sức ngây thơ Lênin cũng cho rằng “Việc giáo dục, rèn luyện quần chúng lao động là nhiệm vụ cơ bản của cán bộ, công tác giáo dục của Đảng cộng sản và của mọi cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa” Ông phê phán những cán bộ,
đảng viên không gương mẫu, không dũng cảm, không dám hy sinh về tổ chức, ôngkhuyến kích mở rộng dân chủ Công khai làm cho mọi người dân biết công việccủa Đảng, của nhà nước từ đó làm công tác quần chúng mới có tác dụng nhằmnâng cao tính chủ động, tính tích cực, sáng tạo cách mạng của quần chúng Lênincũng đề nghị rằng, nên tổ chức duy trì, phát triển và mở rộng những Hội nghị côngnhân, nông dân vì thông qua những Hội nghị như thế Đảng có thể nhận xét tầmquan trọng của quần chúng, gần gũi với quần chúng, giải quyết những nhu cần cầnthiết của họ, giao cho họ những công việc cụ thể trong bộ máy nhà nước để họ đảmnhiệm Đó cũng là một phương thức của công tác vận động quần chúng hiệu quả
II Quan điểm chủ nghĩa Mác - Lê nin về công tác dân vận :
Quan điểm 1: Mác và Ăng ghen khẳng định: “Những công việc và tư tưởng của
lịch sử đều là tư tưởng, công việc của quần chúng Phát triển quan điểm trên Lênin nhấn mạnh: “Chủ nghĩa xã hội sinh động và sáng tạo là sự nghiệp của quầnchúng nhân dân” Sự nghiệp cách mạng là sự nghiệp của quần chúng hay nói cáchkhác quần chúng là người làm nên lịch sử
Quan điểm 2: Lợi ích là cái gắn bó người ta lại với nhau, là cái gắn liền với
cuộc đấu tranh của người ta, là động lực của các cuộc đấu tranh, trong đó lợi íchkinh tế thiết thân của cá nhân là động lực mạnh mẽ Vì vậy muốn vận động quầnchúng phải quan tâm đến lợi ích thiết thân của họ, lợi ích là một động lực của sựphát triển Giai cấp vô sản, giai cấp lãnh đạo lao động, trong suốt quá trình cáchmạng, những thành quả trong cách mạng phải thuộc về quần chúng nhân dân
Quan điểm 3: Sức mạnh của quần chúng nhân dân là sức mạnh vô địch Tuy
nhiên quần chúng nhân dân chỉ có thể phát huy được sức mạnh của mình khi họđược tổ chức lại “Để cách mạng là sự nghiệp của quần chúng cần xây dựng những
tổ chức quần chúng tốt.”
Lê nin đã chỉ rõ các yếu tố của một quần chúng tốt:
- Tổ chức phải linh hoạt
- Tổ chức phải có khả năng tập hợp làm cho hàng chục triệu người như một,thống nhất ý chí và hành động đó là tổ chức mạnh
- Xây dựng được tất cả các giai cấp, tầng lớp trong xã hội và thành tổ chức cụthể
Quan điểm 4: Đoàn kết là đòn bẩy, là nguyên tắc của giai cấp vô sản, phải
đoàn kết thì sức mạnh vô sản mới thành công, cách mạng thì phải đoàn kết
Quan điểm 5: Về phương pháp công tác dân vận: đối với quần chúng phải
thực hiện công tác dân vận bằng phương pháp vận động thuyết phục nêu gương,bằng sự giúp đỡ của xã hội đối với từng cá nhân, đối tượng cụ thể
Phương pháp mệnh lệnh cho quần chúng, buộc quần chúng phải tuân theo ý chílãnh đạo, không thấu tình đạt lý là không có hiệu quả
Trang 8Như vậy, Quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lê nin về quần chúng và công tácvận động quần chúng có giá trị cực kỳ quan trọng và có ý nghĩa to lớn về cả lý luận
và thực tiễn cho các chính Đảng của giai cấp công nhân thực hiện vai trò lãnh đạocủa mình, nhất là nội dung công tác lãnh đạo quần chúng
Vận dụng một cách sáng tạo vào tình hình thực tế mỗi nước để tiếp tục đưa sựnghiệp cách mạng của mỗi dân tộc nói riêng, giai cấp vô sản nói chung tiến lên
III Tư tưởng Hồ Chí Minh về Dân vận va công tác Dân vận
Chủ tịch Hồ Chí Minh là vị lãnh tụ thiên tài của dân tộc, người anh hùng giảiphóng dân tộc, danh nhân văn hoá thế giới, người tiếp thu có chọn lọc những tinhhoa văn hoá của nhân loại để áp dụng vào thực tiễn của đất nước, người nâng quanđiểm về nhân dân lên một tầm cao mới Hồ Chí Minh cho rằng quần chúng nhân
dân là người tạo nên giá trị vật chất và giá trị tinh thần, người viết: “Quần chúng là người sáng tạo ra của cải vật chất cho xã hội, nhưng còn là người sáng tác nữa”
người không chỉ đánh giá đúng vai trò của nhân dân mà còn tôn trọng và tin nhândân, mọi quyền lợi Bác đều muốn dân là người hưởng thụ trước thể hiện qua sự
ham muốn của người “Cuộc đời tôi chỉ có một ham muốn, ham muốn tột bậc đó là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn áo mặt, ai cũng được học hành” Từ đó đã khẳng định
rằng quần chúng nhân dân là người chủ cách mệnh, là gốc cách mệnh, là lực lượngcách mạng nòng cốt, là đội quân chủ lực của cách mạng theo tư tưởng của Người
Người còn viết: “Vì bị áp bức mà sinh ra cách mệnh cho nên ai bị áp bức mạnh thì lòng cách mệnh càng bền, chí cách mệnh càng quyết” Từ đó trong tư tưởng dân
vận Bác chỉ rõ:
“Bao nhiêu lợi ích đều vì dânBao nhiêu quyền hạn đều của dânCông việc đổi mới, xây dựng là trách nhiệm của dân
Sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc là công việc của dânChính quyền từ xã đến chính phủ, trung ương do dân cử raĐoàn thể từ trung ương đến xã do dân tổ chức nênNói tóm lại quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân”
Như vậy, theo Hồ Chí Minh “Dân là chủ”, “Dân làm chủ” Những nhận định
trên Bác không chỉ coi trọng nhân dân mà còn kết tinh những truyền thống quý báucủa dân tộc ta ở mọi thời đại để vận dụng vào điều kiện của nước ta Mục đích củaBác cuối cùng để dân ta được Độc lập, tự do, hạnh phúc vì vậy mỗi cán bộ chúng
ta làm sao phải:
Một là “Vừa là người lãnh đạo, vừa là một công bộc của nhân dân”.
Về thuật ngữ, Hồ Chí Minh thường dùng hai từ “Dân vận” và “Công tác vận động quần chúng”, Bác đã định nghĩa công tác Dân vận như sau: Dân vận là vận
động tất cả lực lượng của mỗi một người dân, không để sót một người dân nào,góp thành lực lượng toàn dân, để thực hành những việc nên làm, những công việccủa Chính phủ và Đoàn thể đã giao cho Dân vận không chỉ dùng báo chương, sách
vở, khẩu hiệu, truyền đơn, chỉ thị mà đủ Dân vận trước hết phải tìm mọi cách giảithích cho mỗi một người dân hiểu rõ rằng việc đó là lợi ích cho họ và là nhiệm vụcủa họ, phải hăng hái làm cho kỳ được”
Trang 9Hai là “Bất cứ việc gì đều phải bàn với người dân, hỏi ý kiến và kinh nghiệm
của nhân dân, cùng với dân đặt kế hoạch cho thiết thực với hoàn cảnh của địa phương rồi động viên và tổ chức nhân dân ta thi hành, trong lúc làm thì phải theo dõi, đôn đốc và giúp đỡ họ Khi thi hành xong thì cùng với nhân dân kiểm thảo lại công việc, rút kinh nghiệm, phê bình và khen thưởng” Từ đó cho chúng ta hiểu
được phần nào về Khái niệm công tác vận động quần chúng của Hồ Chí Minh là:Phải có đường lối, chủ trương tiên phong dẫn đầu, phải có chính sách đúng đắn,kịp thời và hợp lòng dân, phải hướng dẫn cho dân thực hiện tốt các nhiệm vụ đề rađể họ hoàn thành tốt nhiệm vụ
Ba là: “Cán bộ muốn xứng đáng phải làm được việc, muốn làm được việc
phải được dân tin, dân phục, dân yêu Cán bộ mình phải tự làm đúng đời sống mới Nghĩa là phải siêng năng, tiết kiệm, trong sạch, chính đáng, Nếu không thực hành bốn điều đó mà muốn được lòng dân thì cũng như bắt dây leo trời”.
Qua nghiên cứu, học tập tư tưởng, đạo đức của Bác cho ta thấy rằng Bác đãvận dụng tư tưởng của mình một cách khéo léo thành tư tưởng của Đảng, thôngdụng, dễ hiểu, dễ thực hiện, từ đó cho ta thấy đựơc Bác toàn tâm, toàn ý lo chonhân dân, vì lợi ích chính đáng của nhân dân xứng đáng là vị lãnh tụ của ĐảngCộng sản Việt Nam
IV Quan điểm của Đảng ta về công tác dân vận
Từ khi thành lập Đảng cho đến nay, Đảng ta luôn vận dụng sáng tạo chủ nghĩaMác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh là kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng,
Đảng ta “Lấy Dân làm gốc” của mọi vấn đề, luôn giữ mối liên hệ mật thiết giữa
Đảng với Dân Đại hội lần thứ VI (năm 1986) đã nêu lên bài học kinh nghiệm lớn
đó là: Trong toàn bộ hoạt động của mình, Đảng phải quán triệt tư tưởng “ Lấy dân làm gốc”, xây dựng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân lao động Đảng ta
luôn khẳng định công tác vận động quần chúng là trách nhiệm của Đảng, của chínhquyền, các tổ chức chính trị xã hội khác và của toàn dân Tại Nghị quyết TW 8B
khoá VI đã chỉ rõ: “Công tác quần chúng không chỉ là trách nhiệm của các đoàn thể mà còn là trách nhiệm của các tổ chức khác trong hệ thống chính trị, có sự phối hợp với nhau dưới sự lãnh đạo của Đảng Mọi cán bộ, đảng viên, nhân viên nhà nước đều phải làm tốt công tác quần chúng theo chức trách của mình, Mặt trận và các Đoàn thể nhân dân là đội quân chủ lực của công tác vận động nhân dân, là sợi dây chuyền nối liền giữa Đảng- Nhà nước với các tầng lớp nhân dân”
Tại Đại hội VIII của Đảng còn khẳng định: “Chính những ý kiến, nguyệnvọng và sáng kiến của nhân dân là nguồn gốc hình thành đường lối đổi mới củaĐảng Cũng do nhân dân hưởng ứng đường lối đổi mới, dũng cảm phấn đấu vượtqua biết bao khó khăn, thử thách mà công cuộc đổi mới đạt được những thành tựuhôm nay”
Đảng Cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập lãnh đạo và rènluyện, trong 78 năm qua Đảng ta đã lãnh đạo và giành được nhiều thắng lợi trên tất
cả các lĩnh vực, đưa nhân dân ta từng bước phát triển vững chắc không phụ lòng
mong mỏi của Bác đó là “ Độc lập dân tộc gắn liền với Chủ nghĩa xã hội”.
Trang 10Nhìn lại chặng đường lịch sử của Đảng ta, dân tộc ta, chúng ta có quyền tựhào rằng nhân dân ta có truyền thống hiếu học, anh hùng, sáng tạo và Đảng xứngđáng là đứa con nòi của Dân tộc Việt Nam.
Tuy nhiên do sự tác động của mặt trái của nền kinh tế thị trường trong thời đạihội nhập kinh tế quốc tế hiện nay, một bộ phận cán bộ, đảng viên không làm gương
và không thật sự là “Công bộc của dân” đã tha hoá biến chất dẫn đến quốc nạnhiện nay đó là “ Tham ô, tham nhũng, quan liêu,…” gây mất lòng tin trong nhândân đối với Đảng và nhà nước ta, điều đó đặt ra thách thức lớn cho Đảng ta cầnphải có những chủ trương, chính sách đúng đắn để hạn chế và đi đến tiêu diệtnhững tệ nạn này, dần dần đem lại niềm tin của nhân dân đối với Đảng, từ đó côngtác dân vận của chúng ta mới phát huy được hiệu quả
Trong các mối quan hệ xã hội thì quan hệ giữa Đảng với nhân dân là cơ bảnnhất, có ý nghĩa sống còn của xã hội Do vậy để duy trì vai trò lãnh đạo, Đảng taphải củng cố và tăng cường quan hệ máu thịt với nhân dân, phát huy mạnh mẽquyền làm chủ của nhân dân, nâng cao chất lượng sinh hoạt trong Đảng, đẩy mạnhhơn nữa công tác tự phê bình và phê bình trong Đảng, từ đó phát huy và nâng caovai trò lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng để Đảng ta làm tròn sứ mệnh lịch sửcủa mình đối với vận mệnh của đất nước
Trong điều kiện Đảng cầm quyền, muốn tăng cường mối quan hệ máu thịtgiữa Đảng với nhân dân thì phải thông qua quan hệ giữa nhà nước với nhân dân doĐảng lãnh đạo Đảng lãnh đạo nhà nước thông qua cương lĩnh chính trị, đường lối,chủ trương và thông qua các tổ chức chính trị xã hội, có kiểm tra đánh giá việcthực hiện các nhiệm vụ đó Vì vậy muốn đưa chủ trương đường lối của Đảng vàocuộc sống của người dân thì thông qua nhà nước, từ đó nhà nước cụ thể hoá thànhnhững chính sách, Pháp luật đây là công cụ để quản lý xã hội Với những ý nghĩa
đó chúng ta cần phải xây dựng một nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa thật sự
là nhà nước “Của dân, do dân và vì dân” Muốn đạt được điều đó, nhà nước phải
thật sự trong sạch, mọi lợi ích đều gắn với nhân dân, lấy sự phát triển của nhân dânlàm thước đo cho sự phát triển của xã hội dưới sự lãnh chỉ đạo của Đảng
Quan hệ giữa Đảng với nhân dân còn được biểu hiện qua hiệu quả công tác,phẩm chất đạo đức, phẩm chất chính trị của cán bộ, đảng viên của Đảng, mỗi cán
bộ, đảng viên cần phải tu dưỡng và rèn luyện để xứng đáng là “Người đầy tớ thật trung thành đối với nhân dân” theo Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy Mỗi cán bộ,
đảng viên là những thành viên và là nhân tố biểu hiện tác động đến quần chúngnhân dân Do đó yêu cầu đội ngũ cán bộ, đảng viên của Đảng phải có bản lĩnhchính trị vững vàng, kiên định với mục tiêu lý tưởng của Đảng, có phẩm chất đạođức tốt, có năng lực trong công tác, tham gia hoạch định các đường lối chính sách
và có khả năng thực hiện có hiệu quả công việc đã đề ra, điều đó tạo niềm tin trongnhân dân đối với cán bộ của Đảng Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan
tâm việc xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên trẻ của Đảng thật sự “Vừa hồng, vừa chuyên”, nhất là trong công tác lãnh đạo chính quyền Người sớm nhận thấy được
sự tha hoá biến chất, giảm sức chiến đấu của Đảng của một bộ phần cán bộ cóchức có quyền trong bộ máy nhà nước Người yêu cầu mỗi cán bộ, đảng viên phải
luôn rèn luyện và nâng cao đạo đức cách mạng, người chỉ ra rằng: “Những người ở các công sở, từ làng cho đến Chính phủ, trung ương, đều dễ tìm dịp phát tài, hoặc
Trang 11xoay tiền của Chính phủ, hoặc khoét đục nhân dân Đến khi lộ ra, bị phạt thì mất hết cả danh giá, mà của phi nghĩa đó cũng không được hưởng Vì vậy, mỗi người
trong công sở phải lấy chữ ‘Liêm’ làm đầu” Người yêu cầu mỗi cán bộ, đảng viên
cần phải hội tụ đủ bốn đức tính cần, kiệm, liêm, chính, Người nói:
“ Trời có bốn mùa xuân, hạ, thu, đông Đất có bốn phương đông, tây, nam, bắc Người có bốn đức cần, kiệm, liêm, chính Thiếu một mùa không thành trời, Thiếu một phương không thành đất, Thiếu một đức không thành người”
Điều đó cho ta thấy rằng, bốn đức tính trên rất quan trọng đối với mỗi cán bộ,đảng viên của Đảng, là người cán bộ phải biết thương dân như con, biết lắng nghe
ý kiến của nhân dân, mỗi chúng ta luôn xác định là người “Công bộc của Dân” chứ không phải là “Quan của dân” Người nói “Phải nhớ rằng dân là chủ, dân như nước mình như cá Lực lượng bao nhiêu là nhờ ở dân hết Phải làm cho dân mến, khi sắp tới dân mong, khi đi dân tiếc, chứ vát mặc làm quan cách mạng cho dân ghét, dân khinh, dân không ủng hộ”, điều đó Bác còn khẳng định rằng:
“Dễ trăm lần không dân cũng chịu Khó vạn lần dân liệu cũng xong”
Nước ta là một nước do Đảng lãnh đạo cho nên mỗi cán bộ, đảng viên cũngnhư mọi công dân khác đều có quyền bình đẳng như nhau, tuy nhiên để góp phầngiữ vững vai trò lãnh đạo của Đảng tức là giữ vững mối quan hệ máu thịt với nhândân và xem nhân dân là cha mẹ mình
Có thể nói rằng từ sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI năm 1986, đất nước
ta đã và đang trên con đường phát triển bền vững có thể nhận thấy điều đó trên cả
ba mặt:
Chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và nhà nước luôn sát đúng vớitình hình thực tế và sát dân, thể chế chính trị của đất nước được ổn định, sự pháttriển chung của các nước trong khu vực và trên thế giới cũng là động lực thúc đẩyđất nước phát triển
Ở nước ta luôn có nhiều yếu tố tác động thường xuyên tới mọi tầng lớp nhândân, mà công tác Dân vận cần phải nghiên cứu nắm bắt đó là: Phát triển nền kinh
tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa, tất cả các thành phần kinh tế đều
bình đẳng trước Pháp luật Nhà nước ta là nhà nước “Của dân, do dân và vì dân”.
Hội nhập kinh tế quốc tế của Đảng và nhà nước ta trong thời gian hiện nay và sựphát triển vượt bậc của khoa học công nghệ Vì vậy chúng ta cần xác định tầmquan trọng của công tác Dân vận, đây là một chiến lược lâu dài mang tính xã hộicao, đã đặt ra cho chúng ta những thách thức mới cần xử lý để góp phần đưa đấtnước ta ngày một phát triển Trước hết chúng ta phải biết phát huy sức mạnh tổnghợp của toàn dân tộc dựa trên nền tảng liên minh của giai cấp công nhân, nông dân
và đội ngũ trí thức, dưới sự lãnh đạo của Đảng, là đường lối chiến lược của cáchmạng Việt Nam; là động lực chủ yếu và là nhân tố có ý nghĩa quyết định bảo đảmthắng lợi bền vững của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Ngoài ra đại đoànkết toàn dân tộc là sự nghiệp của cả dân tộc, của cả hệ thống chính trị mà hạt nhânlãnh đạo là các tổ chức Đảng, được thực hiện dưới nhiều hình thức và biện pháp
Trang 12khác nhau Tại Hội Nghị TW8 Khoá VI đã nêu quan điểm: “Động lực thúc đẩy phong trào quần chúng là đáp ứng lợi ích thiết thực của nhân dân và kết hợp hài hoà các lợi ích, thống nhất quyền lợi và nghĩa vụ của công dân”, như vậy, yếu tố
quan trọng đầu tiên có tính quyết định đảm bảo thực hiện khối đại đoàn kết toàndân tộc chính là đảm bảo công bằng xã hội, chăm lo lợi ích thiết thực, chính đángcủa các giai cấp, các tầng lớp nhân dân, kết hợp hài hoà lợi ích cá nhân với lợi íchtập thể và lợi ích xã hội
Với tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, tại Hội nghị lầnThứ VIII của Ban chấp hành TW Đảng khoá VI đã ban hành Nghị quyết 8B về
“Đổi mới công tác vận động quần chúng của Đảng, tăng cường mối quan hệ giữa Đảng và nhân dân” với bốn quan điểm cơ bản về đổi mới công tác vận động quần
chúng của Đảng ta đó là:
Một là, Cách mạng là sự nghiệp của dân, do dân và vì dân.
Hai là, Động lực thúc đẩy phong trào quần chúng là đáp ứng lợi ích thiết thực
của nhân dân và kết hợp hài hoà các lợi ích, thống nhất quyền lợi và nghĩa vụ củanhân dân
Ba là, Các hình thức tập hợp nhân dân đa dạng.
Bốn là, Công tác vận động quần chúng là trách nhiệm của Đảng, Nhà nước,
Mặt trận và các đoàn thể nhân dân
Về nội dung công tác dân vận trong thời kỳ mới, Tại Nghị quyết 8B ghi rõ:
“Các tổ chức Đảng từ TW đến Chi bộ đều phải lấy công tác vận động và chăm lo lợi ích của quần chúng làm nội dung chính trong hoạt động của mình” Như vậy
công tác vận động quần chúng bao gồm hai vấn đề lớn:
Một là, Vận động nhân dân bao gồm các nội dung sau: Tuyên truyền giáo dục
nhằm nâng cao trình độ về mọi mặt cho nhân dân, động viên các phong trào hànhđộng cách mạng trong nhân dân, tập hợp nhân dân vào các loại hình tổ chức vàhoạt động đa dạng có hiệu quả
Hai là, Chăm lo lợi ích của nhân dân bao gồm các nội dung: Cải thiện dân
sinh, nâng cao dân trí, phát huy dân chủ trong nhân dân
Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X, Đảng ta chỉ rõ: “Lấy mục tiêu giữ vững độc lập dân tộc, thống nhất Tổ quốc, vì dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh làm điểm tương đồng để gắn bó đồng bào các dân tộc, các tôn giáo, các tầng lớp nhân dân ở trong nước và người Việt Nam định cư ở nước ngoài.
Xóa bỏ mọi mặc cảm, định kiến, phân biệt đối xử về quá khứ, thành phần giai cấp.
Tôn trọng những ý kiến khác nhau không trái với lợi ích của dân tộc.
Đề cao truyền thống nhân nghĩa, khoan dung, xây dựng tinh thần cởi mở, tin cậy lẫn nhau vì sự ổn định chính trị và đồng thuận xã hội”.
Trang 13Chương II.
Thực trạng va kết quả công tác Dân vận ở Huyện giai đoạn 2011 - 2015
I Đặc điểm tình hình chung của Huyện
1 Khái quát chung về vị trí địa lý:
- Về địa giới vị trí địa lý: Huyện được chia tách từ huyện Quế Sơn theo Nghịđịnh số 42/2008/NĐ-CP ngày 08/4/2008 của Chính phủ, có điều kiện địa lý: PhíaBắc giáp với huyện Duy Xuyên và Đại Lộc, phía Nam giáp với huyện Hiệp Đức vàhuyện Phước Sơn, phía Đông giáp với huyện Quế Sơn, phía Tây giáp với huyệnNam Giang; có diện tích 457,92 km² Toàn huyện có 7 xã, 39 thôn, dân số là31.503 người Trung tâm hành chính huyện đặt tại thôn Trung Phước 1, xã QuếTrung
- Tổng diện tích tự nhiên: 457,92 km2.
- Dân số hơn 31.503 người
Huyện được thành lập vào đầu tháng 6 năm 2008, được chia tách từ huyệnQuế Sơn cũ
2.Thành phần dân tộc, dân cư:
Về dân tộc: Có 01 dân tộc chính là dân tộc Kinh Dân cư phân bố không đồngđều dựa theo các điều kiện tự nhiên có liên quan đến cuộc sống như nước uống,ruộng rẫy, vườn rừng, khu vực thoáng đãng, ít nguy cơ sạt lở núi, ít bệnh tật
3 Về cơ sở hạ tầng nông thôn:
Trung tâm huyện lỵ đặt tại Trung Phước 1, xã Quế Trung
Các yêu cầu về điện, đường, trường, trạm đang phát triển Hiện có 100% số
xã có điện kéo về đến trung tâm xã, hơn 95% số hộ gia đình đã sử dụng điện lướiquốc gia
Đường giao thông: Từ nguồn vốn Trung ương, chương trình 135, vốn tráiphiếu chính phủ và nhiều nguồn vốn khác, huyện đã mở đường ô tô về tận trungtâm 07 xã, đạt tỷ lệ 100% Các tuyến đường liên xã và đặc biệt là các tuyến đườnglớn mang tầm cỡ quốc gia đã và đang xây dựng trên địa bàn như đường tránh lũhuyện , đường trục chính … Huyện cũng đang tiếp tục thực hiện các chươngtrình dự án mở rộng đường liên thôn, liên xóm để phục vụ nhu cầu phát triển củađịa phương
Trường học: Toàn huyện có 32 trường học ở 4 bậc từ mầm non cho đếntrung học phổ thông, trong đó ( Mầm non-Mẫu giáo: 13 trường; Tiểu học: 10trường; THCS: 8 trường; THPT: 01 trường)
Trạm xá: Toàn huyện có 100% số xã đã có trạm y tế và được tăng cường độingũ y, bác sĩ về phục vụ chăm sóc sức khỏe nhân dân
4.Những đặc điểm cơ bản về kinh tế xã hội, an ninh quốc phòng
a Tình hình xã hội:
Trang 14Huyện qua các thời kỳ liên tục là vùng căn cứ kháng chiến cách mạng Một
số cơ quan của Trung ương, Bộ quốc phòng, Quân khu V, Tỉnh uỷ - Đà Nẵng liêntục đóng quân và xây dựng Khu căn cứ tại , thuộc xã Quế Trung, cách trung tâmhuyện 3 km về hướng Tây, Ở vào vị trí chiến lược với thế núi, thế sông hiểm trở,nhân dân có truyền thống yêu nước và ý chí cách mạng kiên cường, nên đã đượcchọn làm căn cứ cho các cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm của nhân dântrong tỉnh Ngay từ những ngày đầu thực dân Pháp nổ súng tấn công vào Đà Nẵng(1858) hàng trăm thanh niên trai tráng từ các làng xã đã tham gia chống giặcngoại xâm Nhiều địa danh nổi tiếng như: Chòi Cỏ (Bình Yên), Nổng Pháo (ĐạiBình), Phường Rạnh (Quế Trung), đặc biệt Rẫy Ông Hường thuộc Đại bản doanhTân tỉnh Trung Lộc đã gắn liền với cuộc khởi nghĩa Cần Vương của nhà chí sỹyêu nước Nguyễn Duy Hiệu Chính sự hình thành và phát triển của căn cứ Tântỉnh Trung Lộc với các hoạt động kinh tế, quân sự, hành chính, kháng chiến, kiếnquốc đã có ảnh hưởng mạnh mẽ đến phong trào đấu tranh chống giặc giữ nướccủa nhân dân ta Là địa bàn quan trọng trong kháng chiến nên địch thường xuyêntập trung đánh phá Nhân dân các dân tộc trong huyện đã có nhiều đóng góp xuấtsắc nhân tài, vật lực, sức người, sức của cho sự nghiệp kháng chiến và chịukhông ít tổn thất nặng nề Đặc biệt hiện nay là vấn đề hậu quả chiến tranh, nhândân các dân tộc huyện tiếp tục bị ảnh hưởng các tồn đọng về chính sách sau chiếntranh chậm được giải quyết thỏa đáng
Chất độc màu da cam để lại di chứng cho hằng trăm trẻ em bị phôi nhiễm từcha mẹ chúng Hàng chục cựu chiến binh bị hành hạ do những vết thương táiphát Còn nhiều đối tượng có công với cách mạng chưa được hưởng chế độ chínhsách Cơ sở hạ tầng nông thôn còn hạn chế
Điều kiện ăn ở, học hành của nhân dân tuy có quan tâm, có cải thiện nhưngvẫn còn nhiều khó khăn Nhiều xã điều kiện dân trí và mức hưởng thụ văn hóa,cập nhật thông tin rất thấp Tình trạng đói giáp hạt, thiên tai thường xảy ra
b Tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội.
Về tranh chấp địa giới: Huyện có chung ranh giới với một số huyện bạn Doliên cư, liên địa nên nhân dân giữa các địa phương xâm canh, xâm cư lẫn nhau.Huyện có nguồn lâm khoáng sản quí : Gỗ, vàng, đá…Các đối tượng cấu kếtkhai thác trái phép dùng hóa chất, thuốc nổ để xử lý khoáng sản nên gây ô nhiễmmôi trường, kèm theo đó là các dấu hiệu phát triển của các tệ nạn xã hội ở cácđiểm làm vàng Do ảnh hưởng lối sống buông thả, học đòi của một số đối tượng,
tệ nạn ma túy đang dần xuất hiện ngày càng rõ nét
II Thực trạng va kết quả công tác Dân vận ở Huyện giai đoạn 2011 2015
-1 Sự lãnh đạo của Tổ chức cơ sở Đảng và các cấp uỷ Đảng ở cơ sở về công tác dân vận.
Trong suốt quá trình hoạt động, các cấp ủy Đảng đã có chủ trương chỉ đạonắm tình hình đời sống nhân dân, tình hình kinh tế xã hội, an ninh quốc phòng, tâmtrạng xã hội và các tình hình khác có liên quan đến công tác dân vận để có biện
Trang 15pháp chỉ đạo đối với tình hình đặt ra Bên cạnh đó, còn tổ chức thăm hỏi độngviên, nhắc nhở nhân dân tích cực thi đua đẩy mạnh sản xuất cải thiện đời sống,khắc phục những khó khăn, vượt qua thử thách Nâng cao ý thức chấp hành cácchủ trương đường lối của Đảng, chính sách pháp luật Nhà nước Đồng thời chỉ đạocác cấp chính quyền, các hội đoàn thể nhanh chóng thể chế hóa các chủ trươngnghị quyết của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà Nước thành chương trình hànhđộng cụ thể đối với công tác dân vận, vận động quần chúng.
Tổ chức chỉ đạo, quản lý, điều hành tốt các dự án về tiến độ thời gian, chấtlượng công trình Nâng cao hiệu quả giám sát để phát huy chất lượng công trình,nhất là các hạng mục công trình thuộc dự án chương trình 135 Đẩy mạnh công tácphối hợp triển khai, kiểm tra thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở Duy trì tốt côngtác tiếp dân định kỳ và các buổi tiếp xúc cử tri theo luật định Nâng cao chất lượnghiệu suất thời gian thụ lý, kết luận, giải quyết đơn thư khiếu nại tố cáo của côngdân Nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các ngành nội chính, đảm bảo quy trình điềutra, khởi tố, xét xử, đảm bảo xử đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, nặng tínhgiáo dục, nghiêm minh về pháp luật
2 Trách nhiệm của chính quyền
Với nhiệm vụ được giao, các cơ quan nhà nước có thẩm quyền cũng đã tổchức nhiều hoạt động có hiệu quả trên lĩnh vực công tác dân vận Hỗ trợ vật nuôi,giống cây trồng, con vật nuôi, kỹ thuật thâm canh để nhân dân tăng gia sản xuất,cải thiện đời sống Đồng thời tiếp tục hỗ trợ vật tư kinh phí hỗ trợ phục vụ cácchương trình dự án: Nước sạch nông thôn, giao thông nông thôn, phát triển lướiđiện quốc gia, … Về lĩnh VH-XH được đẩy mạnh thực hiện các chương trình như
y tế quốc gia, phổ cập giáo dục, đầu tư trang thiết bị phục vụ giảng dạy cho cáctrường học, tăng cường xây dựng các thiết chế văn hóa gắn với bảo tồn các giá trịvăn hóa truyền thông có biểu hiện mai một
Công tác hậu phương quân đội được tăng cường, các chế độ chính sách vớiquân nhân tại ngũ, bộ đội phục viên thực hiện nghiêm túc, đúng quy định Thanhniên trúng tuyển nghĩa vụ quân sự được tiễn đưa lên đường tòng quân trong khí thếlong trọng Khi xuất ngũ phục viên được tổ chức đón tiếp niềm nở ấm áp nghĩaĐảng, tình dân Đồng thời cùng quan tâm giải quyết việc làm bố trí công việc thíchhợp cho các quân nhân xuất ngũ Tăng cường các hoạt động giáo dục quốc phòng,giáo dục pháp luật đối với từng hội, đoàn viên, nhất là thanh niên và học sinh trunghọc phổ thông Nhiều gương điển hình phong trào tuổi trẻ giữ nước, hội viên cựuchiến binh trấn áp tội phạm đã được tạo trong ý thức cộng đồng về bảo vệ an ninhtrật tự, thiết lập trật tự an toàn xã hội Tạo tiền đề xây dựng nền quốc phòng toàndân gắn với thế trận an ninh nhân dân vững chắc trong tình hình mới trên quêhương vùng căn cứ cách mạng chiến lược của Quốc gia Nâng cao cảnh giác phòngchống các nguy cơ diễn biến hòa bình từ các thế lực thù địch
3 Thực trạng và kết quả hoạt động của Mặt trận và các đoàn thể ở Huyện
a Tổ chức bộ máy dân vận và thành viên
Trang 16TT Tên hội đoan thể Tổng số Cán bộ Cơ cấu tổ chứcTrưởng Phó Nhân viên Ghi chú
Ngoài ra, huyện còn phân công cử các đồng chí huyện ủy viên, Đại biểu Hộiđồng nhân dân về đứng điểm theo dõi chỉ đạo các xã nơi ứng cử và trúng cử, đồngthời còn phân công giao nhiệm vụ cho một số cơ quan, ban ngành khối chínhquyền, đơn vị lực lượng vũ trang kết nghĩa giúp xã khó khăn Những xã có đặc thùphù hợp với nhiệm vụ chuyên môn của từng cơ quan, ví dụ như xã thường xảy radịch bệnh phân công, những xã có tình hình ANTT không ổn định thì phân côngđơn vị công an đứng điểm giúp xã; đối với các xã có địa bàn giáp ranh với cáchuyện bạn thì phân công huyện đội, phòng nội vụ theo dõi giúp đỡ
SƠ ĐỒ HỆ THỐNG DÂN VẬN HUYỆN BẮC TRÀ MY
Trang 17Hội phu nữ huyện