HoàngThịThuTrang ĐạihọcSưphạmHàNội2LỜICẢMƠN Vớilòngkínhtrọngvàbiếtơn,tôixinchânthànhcảmơnthầyPGS.TS.LêXuânQuếđãđịnhhướngvàhướngdẫntôitậntìnhtrongsuốtquátrìnhnghiêncứuđểtôihoànthànhđượckh
Trang 1HoàngThịThuTrang ĐạihọcSưphạmHàNội2
LỜICẢMƠN
Vớilòngkínhtrọngvàbiếtơn,tôixinchânthànhcảmơnthầyPGS.TS.LêXuânQuếđãđịnhhướngvàhướngdẫntôitậntìnhtrongsuốtquátrìnhnghiêncứuđểtôihoànthànhđượckhoáluận
TôixinchânthànhcảmơnlãnhđạoViệnKĩthuậtNhiệtđớivàcácanhc h ịlàmviệctạiphòngnghiêncứuĂnmònvàBảovệKimloại–ViệnKĩthuậtNhiệtđới–
ViệnKHCNViệtNamđãtạođiềukiệngiúpđỡđểtôiđượcnghiêncứu,họctậpvàhoànthànhkhoáluận
TôixinchânthànhcảmơnlãnhđạotrườngĐạihọcSưphạmHàNội2,B a n chủnhiệmvàcácthầycôtrongKhoaHóahọcđãhếtlòngquantâmgiúpđỡtôitrongsuốtthờigian4nămhọctập
Conxincảmơnbốmẹ,tôixinchânthànhcảmơnbạnbèvàngườithânđã luôntạođiềukiệnvàđộngviênkhuyếnkhíchtôihọctậpđếnđíchcuốicùng
HàNội, ngày10tháng05năm2010
HoàngThịThuTrang
Trang 2HoàngThịThuTrang ĐạihọcSƣphạmHàNội2
Trang 3Đềtàinàytôiđãtrựctiếpnghiêncứudướisựhướngdẫnkhoahọccủat h ầyPGS.T S.LêXuânQuế.Tôixinc am đoanđâylàkếtquảtôiđãđạ t đượctrongthờigianlàmkhoá luận.Nếucóđiềugìkhôngtrungthực,tôixinhoàntoànchịutráchnhiệm.
Sinhviên
HoàngThịThuTrang
Trang 4Trang
1 Lídochọnđềtài 6
2 Mụcđíchnghiêncứucủađềtài 6
3 Nộidungnghiêncứu 6
4 Đốitượngnghiêncứu 7
5 Phươngphápnghiêncứu 7
Chương1 8
TỔNGQUANVỀ POLIMEDẪN 8
1.1 Giớithiệuvềpolimedẫnđiện 8
1.1.1 Lịchsửpháttriển 8
1.1.2 Phânloạipolimedẫnđiện 9
1.1.3 MộtsốđặcđiểmvàứngdụngcủapolimedẫnđiệnPANi 10
1.1.4 Quátrìnhphatạp(doping) 11
1.2 Polyanilin 13
1.2.1 Anilin 13
1.2.2 Tínhchấtvậtlí 13
1.2.3 Tínhchấthóahọc 13
1.2.4 PhươngpháptổnghợpPANi 14
1.2.5 TínhchấtcủaPANichếtạobằngđiệnhóa 21
1.2.6 Khảnăngbảovệchốngănmònkimloại 23
Chương2 26
PHƯƠNGPHÁP NGHIÊNCỨU 26
2.1 Thiếtbịnghiêncứu 26
2.1.1 Thiếtbịđiệnhóa 26
2.1.2 Điệncựclàmviệc 27
2.2 Hóachấtvàdungdịchnghiêncứu 28
Trang 62.2.1 Hóachất 28
2.2.2 Dungdịchnghiêncứu 28
2.2.3 Cácbướctiếnhànhnghiêncứu 28
2.3 Cácphươngphápnghiêncứu 29
2.3.1 PhươngphápđophổCV 29
2.3.2 Hiểnviđiệntửquét(ScanningElectronMicroscopeSEM) 31
Chương3 32
KẾTQUẢ VÀTHẢOLUẬN 32
3.1 TổnghợpPANitrongH2SO4bằngphâncựcCV 32
3.1.1 PhổCVtổnghợpPANi 32
3.1.2 PhântíchphổCVtổnghợpPANi 33
3.2 Ảnhhưởngcủa nồngđộANiđếntổnghợpPANi 34
3.2.1 ẢnhhưởngcủanồngđộANiđếnphổCV 34
3.2.2 ẢnhhưởngcủanồngđộANiđến picoxihóakhửPANi 36
3.3 ĐộnghọccủaquátrìnhpolimehóaANi 41
3.3.1 Độnghọccácphảnứnghóahọc 41
3.3.2 Độnghọcphản ứngđiệnhóa 43
3.3.3 SựphụthuộctốcđộpolimehóaANitrongH2SO4theochukỳ 45
3.4 TácđộngcủaCr2(SO4)3đếnmàngPANi 48
3.4.1 OxihóakhửCr2(SO4)3trênmàngPANiđiệnhoá 48
3.4.2 SosánhdạngphổCVvớinồngđộCr2(SO4)3khácnhau 50
3.4.3 TácđộngcủaCr2(SO4)3đếnđiệnthếpicoxihoá-khử 52
3.4.4 ẢnhhưởngcủaCr2(SO4)3đếndòngpicoxihoá-khử 52
3.4.5 ẢnhhưởngcủaCr 2 (SO 4 ) 3đếnđiệnlượngpicoxihoákhử 53
3.5 ẢnhhưởngcủaCr2(SO4)3đếnhìnhthái học củamàngPANi 54
KẾTLUẬN 55
TÀILIỆUTHAMKHẢO 57
Trang 101 Lídochọnđềtài
Polime–
chấtdẻolàmộtloạivậtliệukhôngthểthiếu,đượcsửdụngvôcùngrộngrãitrongđờisốngvàcôngnghiệp.Loạivậtliệunàykhôngdẫnđiện,v à quanniệmnàyđãtrởthànhcốhữuchođếncuốithếkỷ20,khimàpolimedẫnđiệnrađời.Mộttrongsốpolimedẫnđiệnhữucơđiểnhìnhđượctậptrungnghiêncứunhiềunhấttrênthếgiớilàpolianilin(PANi)
Ngàynaypolimedẫnđượcứngdụngrộngrãitrongngànhđiệntử,làmsensorsinhhọc,cửasổquang,bándẫn…
đặcbiệtkếtquảnghiêncứugầnđâychothấyPANicóthểlàmđiệncựcthaythế
platinđắttiền
Trêncơsởkếtquảkhoahọcvàcôngnghệthamkhảođượcchúngtôiđãchọnđềtài
‘NghiêncứutổnghợppolianilinvàtươngtácoxihóakhửvớiionCr3+’làmnộidungnghiêncứuchokhoáluậntốtnghiệpcủamình
2 Mụcđíchnghiêncứucủađềtài
ChếtạođượcPANilàmđiệncựcvàkhảnăngứngdụngnghiêncứutínhchấtoxihóakhửcủaionCr3+
3 Nộidungnghiêncứu
- TổnghợpPANitrongaxitsunfuric
- PhântíchphổCVchếtạoPANi,xácđịnhmộtsốđặcđiểmđộnghọccủaquátrìnhtổnghợpvàoxihóakhử
- NghiêncứukhảnăngoxihóakhửđiệnhóaionCr3+trênnềnđiệncựcPANi
Trang 12- Nghiêncứutàiliệu:tổngquanvềpolimedẫnvàcácphươngphápchết ạopolimedẫn,tậphợpcáctàiliệuthamkhảoliênquan.
- Phươngphápđiệnhóa,chụpảnhhiểnviđiệntửquétSEM
- PhântíchkếtquảtừphổCVvớiphầnmềmtrongmáyAUTOLAB
- Tổnghợpthảoluậnkếtquả
Trang 14Chương1 TỔNGQUANVỀPOLIMEDẪN
1.1 Giớithiệuvềpolimedẫnđiện[7,9]
1.1.1 Lịchsửpháttriển
Lịchsửpháttriểncủaquátrìnhđiệnhóatổnghợpcácchấthữucơbắtđầuhơn150n ă
m trước,mộtn hà khoahọcđãđiềuchếđượcPANibằngphươngphápđiệnhóa.Ôngđãquansáttrựctiếpsựlớnlêncủamàngmàuxanhđ ậmtrên nềnđiệncựcdương(+).Polimechếtạođượcsauđóđượcgọivớinhiềutênkhácnhauvàngàynayđượcchuẩnhóalàpolianilin
Vàonhữngnăm1960-1970nhiềunhàkhoahọcđãtổnghợpđượcnhiềuchấtpolimecó tínhdẫnđiện,vàbằngphương
phápphatạp(doping)chọnlọcđãnângcaođượcđộdẫn,làmchocácpolimenàycótínhchấtnhưmộtkimloại.Từđóchúngđượcmangtênpolimedẫn(conductingpolimer–CP)
Polimed ẫnxuấthiệnhạtt ảimớiđólàpolaronc ó điệntíchl à +1,spin
±1/2vàbiolaroncóđiệntíchlà+2vàspinlà±0,trongđópolimehoạtđộngđiệncósựlantruyềnđiệntíchtừvùngdẫnđiệntrongpolimesangvùngkhôngdẫnđiệnkhipolimeđượctiếpxúcđiện
Trang 16Ngàynaypolimedẫnđiệnđãđượcsửdụngrộngrãitrongcôngnghiệp,l à m sơnbảovệchốngănmòn,sensor,ứngdụnglàmcơnhântạo…
Vớinhữngđónggóptolớntronglĩnhvựcpolimedẫnđiện,nhàkhoahọcM.Faradayđãđượcgiảithưởngnobel…
1.1.2 Phânloạipolimedẫn điện
Polimedẫnđiệnđượcphânlàm3loạichính[9]:
1.1.2.1 Cácpolimedẫnđiệnoxihóakhử(redoxconducting polymer)
Cácpolimedẫnđiệnoxihóakhửlàcácvậtdẫncóchứacácnhómhoạttínhoxihóakhử,liênkếtcộnghóatrịvớimạchpolime Vídụ:
Fe[II,III]
(1)
1.1.2.2 Cácpolimedẫnđiệntử(electronicalconductingpolymer)
Cácpolimedẫnđiệntử,mạchpolimecóliênkếtđôiliênhợpmởrộng.Quátrìnhchuyểnđiệntíchdọctheocácchuỗixảyranhanh,cácpolimedẫnđiệnt ửthườngchếtạobằngcáchoxihóa,bằngphươngpháphóahọchoặcđiệnhóak ếttủatrênbềmặtđiệncựctrongquátrìnhđiệnphânhoặccóthểtạothànhbằngphươngpháppolimehóahóahọc.Vídụ:
Trang 17K32C- Khoahóa10
Khóaluậntốtnghiệp-2010
học
n
+ N-H Cl
3-Fe(CN)63+
Trang 18K32C- Khoahóa11
Khóaluậntốtnghiệp-2010
học
Trang 19- Pin -acquiPANi.
- Làmmàngđ iệ nsắcdomàus ắccủanóthayđổitùythuộcvàophảnứngoxihóakhửcủamàng,làmchỉthịmàu
- Đặcbiệtlàkhảnăngchốngănmònvàbảovệkimloạitheochiềucơc h ếbổsungchonhau,cókhảnăngtạomàng–
Từnhữngn ă m 1977hainhàkhoahọchọcHuger,Macdiarmidđ ã pháthiệnrakhiphatạpI2v àpolyaxetilenthìtạođƣợcpolimevớitínhdẫnđiệncủak i m loại.Sựphatạpthànhcôngtrênđãkhíchlệcácnhàkhoahọckháctìmvàkhámphá
cácchấtphatạpmớinhằmlàmtăngđộdẫnđiệncủapolimedẫn
Nhiềuionđƣợcđƣavàomàngpolimenguyêntử:Cl-,Br-,F-,SO42-…các
ionđƣavàomàngpolimecótácdụngbùđiệntíchđangduytrìtrongtrạngtháioxihóacủamàng[9].Sựoxihóamộtphầnchuỗipolimenhờcácanioncũnggọilàphatạp.Quátrìnhnàyliênquanđếnsựchuyểnđổimộtelectronđểtrởthànhđiệntích(+).CấutrúcmạchpolimedẫnsaukhiphatạpanionvàoPANic ó dạngnhƣhình1.1
Trang 20Cácnhàkhoahọcđãđƣaracấutrúcmạchpolimed ẫnsau khiphatạpanionvàoPANinhƣsau:
Trang 22NH 2
1.2 Polyanilin[7,9]
1.2.1 Anilin[7]
Anilin(ANi)làmonome,cóthểđượcpolimehóabằngphươngpháphóahọchoặcphươngphápđiệnhóatạonênPANi.CôngthứccấutạocủaANi:
(5)
1.2.2 Tínhchấtvậtlí
ỞđiềukiệnnhiệtđộápsuấtthườngANilàmộtchấtlỏngkhôngmàu,cómùikhóchịu.Đểlâutrongkhôngkhíbịoxihóabiếnthànhmàuvàngrồinâuđen.TỉkhốihơicủaANilà1,022,nhiệtđộnóngchảylà6,20C,nhiệtđộsôilà184,40C.ANitanmạnhtrongbenzen,ete,etanol,ítt a n trongdungmôikhác.ANirấtđộc,nóthâmnhậpvàocơthểquamàngnhầy,đườnghôhấpvàcóthểquada[7]
1.2.3 Tính chấthóahọc
TínhchấthóahọccủaANitậptrungchủyếuởnhóm-NH2.Ngoàira,dohiệuứngcảmứngcủacácnguyêntửmàvịtrípara
cũngđượchoạthóadođónóc ó thểthamgiaphảnứnghóahọcđặcbiệtlàphảnứngpolimehóa
Trang 241.2.4 PhươngpháptổnghợpPANi[7,9]
1.2.4.1 Polimehóabằngphươngpháphóahọc
PhươngpháppolimehóaANitheoconđườnghóahọcđãđượcbiếttừlâuv à đượcứngdụngrộngrãitrongt h ựctế.C ó t h ểpolimehóaANitrongmôitrườngaxittạothànhPANicócấutạocơbảndạngmạchthẳngnhưsau:
ANic ò n cót h ểthamgiavàonhiềuquátrìnhn hựahóatạothànhnhiềuloạipolimekhác.Vídụnhưquátrìnhngưngtụtạopolimecủametylanilinvàpolyfomaldehitanilin
Đểtạomàngsơnphủbảovệchốngănmòn,cóthểsửdụngphươngpháppolimeđiệnhóa,tạolớpphủbảovệtrựctiếptrênbềmặtđiệncực.ĐâycũnglàphươngphápchếtạoPANicóhiệuquả
1.2.4.2 PolimehóaPANibằngphươngphápđiệnhóa
Ngoàiphươngpháptổnghợphóahọcthôngthường,cácpolimedẫnđiệncònđượctổnghợpbằngphươngphápđiệnhóa.Nguyêntắccủaphươngphápđiệnhóalàdùngdòngđiệntạonênsựphâncựcvớiđiệnthếthíchhợp,saocho
Trang 26đủnănglượngđểoxihóamonometrênbềmặtđiệncực,khơimàochopolimehóađiệnhóatạomàngdẫnđiệnphủtrênbềmặtđiệncựclàmviệc(WE).ĐốivớiANi,trướckhipolimehóađiệnhóa,ANiđượchòatantrongdungdịchaxitn h ư H2SO4,HCl,
(COOH)2.NhưvậycóthểphảnứngtrựctiếpPANilênmẫukimloạicầnbảovệ,dođóviệcchốngănmònvàbảovệkimloạithìphươngphápđiệnhóaưuviệthơncả.CácthiếtbịđiệnhóađangđượcsửdụnglàmáyPotentiosatlàthiếtbịtạođượcđiệnthếhaydòngđiệntheoyêucầuđểáplênđiệncực(phâncựcđiệnhóa)đồngthờichophépghilạicáctínhiệuphảnhồi( á p dòngghilạiđiệnthếv àngượclại).Nhằmđiềukhiểnquátrìnhp hảnứngpolimebámtrênbềmặtđiệncựcnhúngtrongdungdịch.TừcácsốliệuvềthếhoặcdòngphâncựctạotừmáyPotentiosatvàcácsốliệuphảnhồighiđượcđồthịthế-
dònghayngượclạilàdòngthếgọilàđườngcongphâncực.Quacácđ ặ c trưngđiệnhóacủahệđiệnthếtrênđườngcongphâncựccóthểxácđịnhđ ư ợ c đặcđiểm,tínhchấtđiệnhóacủahệđó
Nhờcácthiếtbịđiệnphânnàyngườitacóthểkiểmsoátvàđiềuchỉnhđ ư ợ ctốcđộphảnứng,khôngnhữngthếphươngphápđiệnhóacònchophépchết ạođượcmàngmỏngđồngthể,bámdínhtốttrênbềmặtmẫu
MàngPANiđượcchếtạobằngphươngphápphâncựcquét
vòngđiệnthếtuầnhoànđachukỳbámdínhtốttrênbềmặtđiệncực.PhươngphápnàychophéptheodõiđượctínhoxihóakhửcủaPANitrongsuốtquátrìnhphâncựcCVnhưngphươngphápnàycó m ộ t điểmbấtlợivềmặtthờigian.Thờigiantạomàngứngvớithờigiantồntạiđiệnthếmàtạiđóxảyraphảnứngoxihóađiệnhóamonome,thờigiannàytươngđốingắn,dođódẫnđếnhiệusuấtkhôngcao
ViệctiếnhànhtổnghợpPANiđượctiếnhànhtrongmôitrườngaxitthuđ ư ợ cPANidẫnđiệntốt.TrongmôitrườngkiềmPANikhôngdẫnđiện,s ảnphẩmcókhốilượngphântửthấphơnnữaANitạomuốitantrongaxit[9]
Trang 291.2.4.3 CácyếutốảnhhưởngđếnquátrìnhtổnghợpđiệnhóaPANi[7,9]
Điệnthếvàdungdịchtrongđiệnphânlàhaiyếutốảnhhưởngtrựctiếpl ê n quátrìnhđiệnhóa,chấtlượngvàtốcđộphảnứng.Điềukiệnđiệnthếphâncựcphùhợpxuấthiệnđiệnđimehóavàphảnứngtạothànhchấtionhóagốchoạtđộng[C6H5NH2]+0c h ophéptạothànhPANicócấutrúcmạchthẳngvớicácliênkếtởvịtrípara.Ngượclạivìđiệnthếphâncựctươngđốicaochophépvềmặtnănglượngcáccation[C6H5NH3]+cóthểphảnứngvớiANiởvịtríocto,chocấutrúccồngkềnh,nhiềusảnph ẩmpolimel à m xuấthiệns ựrộplê
n củamàngpolime
Bảnchấtcũngnhưnồngđộcủachấtđiệnlicómặttrongdungdịchphảnứng.Nồngđộaxitthườngsửdụnglà0,5–2M.Axitcao
quákéotheotốcđộhòatancủathépcao,dòngthụđộnglớnmàngPANikhóhìnhthành.NồngđộANin h ỏ,quátrìnhpolimehóakhóxảyra
NgoàiracácnghiêncứuchothấymàngPANiđượctổnghợptrongdungdịchcómặtcủaionS O42-
cóđ ộdẫnđ iệ nc ao hơncảsovớicácionpeclorat,clorua.KittaliđãcôngbốnghiêncứucủamìnhrằngtốcđộtạomàngtrongdungdịchH2SO4nhanhhơn2,7-
2,8lầnsovớitốcđộtạomàngtrongdungdịchHCl,PANitạothànhtrongdungdịchH2SO4
Trang 32- (3)Giaiđoạnnàycácđimephảnứngvớicáccation–
gốccủamonomephátt r i ểnmạchPANi,PANitổngh ợpđiệnhóađ ạ t đếnhàngnghìnmonome
trongmạchpháttriển
Trang 33N N
loạitạorasảnphẩmcopolime
ĐặcbiệttổnghợpmàngPANibằngphươngphápđiệnhóanhờdòngđiệnt a cóthểoxihóa–
k h ửPANingayt r ê n bềmặtđiệncực,tạor a nhữngdạngPANicótácdụngvàứngdụngkháchẳnmàngbanđầu
Trang 34Quátrìnhnàytươngtựnhưquátrìnhphatạptrongvậtliệubándẫn,cóthểthayđổitínhchấtcủaPANinhư:làmthayđổimàu,độdẫnđiện,tínhchấthóahọc.
Trang 35- ChiềudàycủamàngPANitrênđiệncựclàmviệcphụthuộcvàođiệnlƣợngtruyềnquahệvàhiệusuấtdòngFaraday.
- Tínhchấtcủamàngpolimethuđƣợcphụthuộcvàođiềukiệnpolimehóanhƣ:pH,thànhphầndungd ịch,mậtđộ dòng.Khitaá pphânc ựcđủlớn(phâncựcđiệnthếhaydòngđiệnlênđiệncựclàmviệc)sẽxuấthiệnquátrìnhoxihóaANi.Quátrìnhnàytạoracáccationvàcácgốchoạthóangaytrênbềmặtđiệncực.Cácphântửnàykhôngtồntạiđộclậpmàthamgiavàophảnứngt ạomàng,b á m dínht r ê n bềmặtđ i ệ ncực( k i m l o ạinền).TrênbềmặtmàngPANivừađƣợctạothànhcóthểtiếptụcoxihóaANivớicácgiaiđoạnnhƣsau:
+KhuyếchtánvàhấpthụANilênbềmặtmàngPANivừatạothành
+ANibịoxihóa,chuyểnđiệntửchomàngPANitạothànhgốchoạthóac ó cặpđiệntửdƣtrênbềmặtmàngPANidẫnđiện
+CácgốcANivàcácgốctựdotrongmàngPANikếthợpvớinhautạoPANilàmtăngchiềudàymàngpolimedẫntrênbềmặtđiệncực
+QuátrìnhổnđịnhmàngPANitrênbềmặtđiệncực
+QuátrìnhoxihóakhửđiệnhóaPANi
Trang 371.2.5 TínhchấtcủaPANichếtạobằngđiệnhóa
1.2.5.1 Tínhchấtchung
PANic h ếtạobằngphươngphápđiệnhóacótínhc h ấtchungcủamộtpolimedẫnhìnhthànhbằngphảnứngpolimehóahóahọcthôngthường.Ngoàir a còncómộtsốtínhchấtđặctrưng:
- Sảnphẩmcuốicùnglàmàngmỏngbámdínhtrênđiệncựcnền
- CóđiệnthếmạchhởdươnghơnnhiềusovớiđiệnthếmạchhởcủakimloạinềnbằngFehaythépthườngG3
- Cóthểdễdàngcấyghépphatạplàmthayđổitínhchấtcủapolimedẫn
- Độb á m dínhc ủamàngpolimedẫnlênđiệncựcnềncao,cóbảnchấtb á m dínhkiểuliênkếthóalívớibềmặtdẫnđiện,kháchẳnsựbámdínhcơlícủamàngsơnquétlênkimloại
1.2.5.2 Tínhchấtoxihóakhử
QuátrìnhoxihóaPANilàquátrìnhthuậnnghịch.PANichuyểntừdạngk h ửsangdạngoxihóavàngượclạiởvịtríđiệnthếrấtgầnnhau
Trongdungdịchaxit,ANikếthợpvớiH+tạothànhcation.Đâylàphản
ứngthuậnnghịch,ANicótínhbazơ
ANihòatanbịoxihóatạothànhPANikếttủatrênbềmặtđiệncực.Khiđiệnthếcựcđủlớn,ANigiảiphóngH+,nhườngđiệntửchođiệncực,tạonêndạnghoạthóavàtạothànhmàngpolimekếttủatrênbềmặt
Trang 39VìđộhoạthóacaonênPANicóthểbịoxihóangaytrongkhôngkhíhoặctrongdungdịchnước.MàngPANimớitạothànhchínhlàbềmặtđiệncựcnơidiễnracácphảnứngđiệnhóatiếptheo.Dạngđiệncựcnàycòncóthểgọilàdạngđiệncựcbiếntính.DođónhiềutrungtâmbiếntínhPANicóthểbịoxihóamộtsốtrungtâmphảnứng(oxihóatừngphầnhoặcoxihóatoànphần)
Trang 41 Oxihóamộtphần
DạngđơngiảnlàoxihóamộtnửamạchPANisaochoa=b.Trongthựct ế,cóthểchỉmộtphầnnhỏhoặcgầnhếtmạchbịoxihóa,khiđótacócôngthứctổngquátlà a >0,b>
0 ;acóthểlớnhơn, bằnghoặcnhỏ hơnb
Màngpolimedẫn,điểnhìnhlà PANicót hểbảovệchốngănmòntheonhiềucơchếkhácnhau
Trang 43-Cơ chếanôt
DoPANicóđiệnthếmạchhởdươnghơnkimloạinềnnênPANiđóngvai trònhưcựcdương,lúcđầukimloạibịhòatan nhanhchóngtrongdungdịcht ạomàngthụđộng–màngoxitkhôngchokimloạinềntantiếp(sơđồhình1.3)
Trang 45-Fe2O3+PANi+A–+6HA(a=b) (a+3>b–3)
Khimàngp h ủc ó khuyếttật,bềmặtkiml o ạic ó thểtiếpxúcvớimôitrườngcóoxi,nước,PANicóvaitròlàchấtoxihóatạooxitkimloại.Màngoxits ẽphủkínbềmặtkimloạibịhở.Tạonênmộtbariethụđộngbềnbảovệchốngă n mòn
2A–+H2O
O2+2H+A2
-H 2 O
Hình1.4.SơđồphảnứngđiệnhoácủachấtứcchếPANitrênnềnFe
Trang 47Máy ghi Potentiostat
dòng.Máy PotentiostatAutolabvớichươngtrìnhghivàxửlísốliệutựđộngcàisẵntrongmáytính
Hình2.1.Sơđồhệđođiệnhóa3điệncựccómáyghi
CE:điệncựcđối RE:điệncựcsosánh WE:điệncựclàmviệc
Trang 49của máy Lớp vecni cách điện
Diện tích làm việc
điệncựcphảicóđộthấmướtđềutrênbềmặt,sauđódùnggiấylọct h ấmkhô
Điệncựcđượcphủmộtlớpvecni,chỉđểlạidiệntíchtiếpxúcvớimôitrường
PhầnnốivớiWE
Hình2.2.Sơđồđiệncựclàm việc
Trang 502.2 Hóachấtvàdungdịchnghiêncứu
2.2.1 Hóachất
ANinguyênchất,axitsunfuric0,5M,crom(III)sunfat.Cáchóachấtcóđ ộ tinhkhiếtcao
Trang 52cựclàmviệckhiđóđượcđobằngvônk ếlắpsẵntrongmáyPotentiostat,sovớiđiệncựcchuẩnsosánhcalomenbãohòa(RE)vàgọilà thếphâncựcE.Th ếphâncựcE áplênhệđosinhra mộtdòngphảnhồiI.DòngđiệnInàycủamạchđiệnkhépkín(Potentiostat–WE–
C E –
Potentiostat)đượcđobằngampekếđặtsẵntrongmáyPotentiostat.TrongmộthệchotrướcdòngphảnhồilàhàmphụthuộcvàothếphâncựcEvàthờigianphâncựct,dođócóthểthiếtlậpđườngcongphâncựcI–
ttạiđiệnthếphâncựcEkhôngđổi.HayđườngcongphâncựcI–
EvớiEbiếnthiêntrongkhoảngchotrước(thờigiankhôngđổi)
Cónhiềudạngphâncựcđiệnhóa,tùytheođặcđiểmphâncựcvớiđiệnt h ếphâncựcEhaydòngdiệnphâncựcI
- Khithếkhôngđổitheothờigiantacóphươngphápphâncựcthếtĩnh(Potentiostat–PS)
- Khithếbiếnđổituyếntínhtheothờigian:
E=E0+ v tTrongđó:
E0l àđiệnthếxuấtphát(mV)tlàthờigian(s)
vlàvậntốcquétthế(mV/s)
Trang 54Khiđ ó t a cóphươngphápphâncựcthếđộng(Potentiodynamic–
PD)dòngphảnhồiđođượcIlàhàmsốcủathếphâncựcEvàđườngcongphâncựcthếđộngđượcthiếtlậplàđườngcongI–
E.PhươngphápnàythườngđượcsửdụngnhiềutrongnghiêncứuănmònkimloạivớivậntốcquétnhỏtừmộtvàimV/sđếnmV/h
+Khitachọn2giátrịđiệnthếE1v àE2(E1khácE2),phâncựcvòngquétđiệnthếEvớivậntốcv(mV/
s)từE1đếnE2vàngượclại.Phươngphápphâncựcvòng,chophépthiếtlậpđườngcongphâncựcI–
E.NếuquétnhiềuvòngthuđượcnhiềuđườngphâncựcCVtuầnhoàn,gọilàphươngphápphâncựcvòngtuầnhoàn.Tậphợpđườngcongphâncựcgọilàphổphâncựctuầnhoàn
Bìnhđiệnphân
Hình2.3.SơđồhệđophổCVtrênmáyAUTOLAB
CácđiềukiệncầnthiếtlậpchomáyAUTOLABtheochươngtrìnhGPESkhiđo.Duytrìmáyhoạtđộngởchế độsau:
- Startpotential:-0,2V