KHÓALUẬNTỐTNGHIỆPĐẠIHỌC Chuyênngành:Hóahữu cơ HÀ NỘI–2010... KHÓALUẬNTỐTNGHIỆPĐẠIHỌC Chuyênngành:Hóahữucơ NgườihướngdẫnkhoahọcPGS .TS.PHANVĂNKIỆM HÀ NỘI–2010... Tôixincamđoan: Đâylàcôngt
Trang 1KHÓALUẬNTỐTNGHIỆPĐẠIHỌC
Chuyênngành:Hóahữu cơ
HÀ NỘI–2010
Trang 2Khóaluậntốtnghiệp NguyễnQuangHợp
2
Trang 3KHÓALUẬNTỐTNGHIỆPĐẠIHỌC
Chuyênngành:Hóahữucơ
NgườihướngdẫnkhoahọcPGS TS.PHANVĂNKIỆM
HÀ NỘI–2010
Trang 5Khóaluậntốtnghiệp NguyễnQuangHợp
LỜICẢMƠN
KhoáluậntốtnghiệpnàyđượchoànthànhtạiPhòngHóahữucơViệnHoáhọccácHợpchấtThiênnhiên,ViệnKhoahọcvàCôngnghệViệtNam
Vớilòngbiếtơnsâusắc,emxinbàytỏlòngbiếtơntớiGS.TS.ChâuVănM i n h
v à c á c anhchịphòngHóahữuc ơ ,ViệnH ó a họcc á c
HợpchấtThiênnhiên-ViệnKhoahọcvàCôngnghệViệtNamđãtạomọiđiềukiệngiúpđỡ emtrongthờigianlàmkhóaluậntốtnghiệp
Emx i n đượcbàyt ỏ lòngbiếtơ n chânthànhv à s â u s ắ c tớit h ầ y giáoPGS.TS PhanVănKiệm- ViệnHoáhọccácHợpchấtThiênnhiên,ViệnKhoa
họcvàCôngnghệViệtNam,ngườiđãtậntìnhhướngdẫnemtrongsuốtquátrìnhthựchiệnvàhoànthànhkhoáluậntốtnghiệpnày
Emx i n b à y tỏlòngbiếtơ n tớiLãnhđạoViệnHóahọcc á c HợpchấtThiênnhiênđãtạođiềukiệnchoemđượchọctậpvàsửdụngcácthiếtbịtiêntiếncủaViệnđểhoànthànhtốtcácmụctiêuđềracủakhóaluậntốtnghiệp
EmxincảmơnthầygiáoTrưởngkhoaTS.NguyễnVănBằngvàcùngtoànthểcá
cthầycôgiáotrongkhoaHoáhọc,cácthầycôgiáotrongTrườngĐạihọcSưphạmHàNội2đãtruyềnđạtnhữngkiếnthứcquýbáuchoe mtrongsuốtquátrìnhhọctậptạitrường
HàNội,ngày09tháng05năm2010Sinhvi
ên
NguyễnQuangHợp
Trang 6Khóaluậntốtnghiệp NguyễnQuangHợp
Trang 7Tôixincamđoan:
Đâylàcôngtrìnhnghiêncứucủariêngtôi
Cácsốliệuvàkếtquảđượcnêutrongluậnvănlàhoàntoàntrungthựcv à chưađượcaicôngbốtrongbấtkỳcôngtrìnhnàokhác
HàNội,ngày09tháng05năm2010Sinhviên
NguyễnQuangHợp
Trang 10thiệuchung 13
Trang 13hợpchất 282.2.1. Sắcmỏng(TLC) ký lớp
Trang 142.6 Chiếthợpchất phân đoạn và phân lập các
30
Trang 15CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO 31
Trang 17H-1HCOSY 1H-1HChemicalShift
CorrelationSpectroscopy2D-NMR
PhổcộnghưởngtừhạtnhânhaichiềuTwo-DimensionalNMR
CC SắckýcộtColumnChromatography
DEPT
DistortionlessEnhancementbyPolarisationTransferEI-MS
PhổkhốilượngvachạmelectronElectronImpactMassSpectrometryFAB-MS
PhổkhốilượngbắnphánguyêntửnhanhFastAtomBombardmentMassSpectrometry
HMBC
HeteronuclearMultipleBondConnectivityHMQC
HeteronuclearMultipleQuantumCoherenceHR-FAB-MS
Trang 18SpectrometryIR
Trang 23NhưchúngtađãbiếtViệtNamnằmtrongkhuvựcnhiệtđớicókhíhậunóngẩm,độẩmcaotrên80%,lượngmưalớn,nhiệtđộtrungbìnhkhoảng15đến270C.Đólàđiềukiệnrấtthíchhợpchothựcvậtpháttriển.DovậyhệthựcvậtViệtNamvôcùngphongphú,đadạngvớikhoảng12000loài,trongđ ó cótới4000loàiđượcnhândântadùnglàmthảodược[2].Điềunàythựcs ự cóýnghĩa
tolớnchosựpháttriểncủangànhytế,ngànhhoáhọcvàmộtsốngànhkhác.Hệthựcvậtphongphútrênđượccoinhưlàtiềnđềchosựpháttriểnngànhhóahọccáchợpchấtthiênnhiênởnướcta
Theotàiliệu[8]côngbốhiệnn a y c ó
khoảng60%-70%cácloạithuốcchữabệnhđangđượclưuhànhhoặcđangtronggiaiđoạnthửnghiệm
l â m sàngcónguồngốctừcáchợpchấtthiênnhiên
Vớisựpháthiệnranhiềuchấtcóhoạttínhsinhhọccógiátrịtừthiênnhiên,cácnhàkhoahọcđãcónhữngđónggópđángkểtrongviệctạoracácloạithuốcđiềutrịnhữngbệnhnhiệtđớivàbệnhhiểmnghèonhư:penicillin(1941);artemisinin(nhữngnăm1970); đểkéodàituổithọvànângcaochấtlượngcuộcsốngcủaconngười.Thiênnhiênkhôngchỉlànguồnnguyênliệucungcấpcáchoạtchấtquýhiếmđểtạoracácbiệtdượcmàcòncungcấpcácchấtdẫnđườngđểtổnghợpracácloạithuốcmới.Từnhữngtiềnchấtđượcphânlậptừthiênnhiên,cácnhàkhoahọcđãchuyểnhóachúngthànhnhữnghoạtchấtcókhảnăngtrịbệnhrấtcao
CâyĐề(FicusreligiosaL.),thuộchọDâutằm(Moraceae)làmộtloạicâyđãđ
ượcsửdụngtừlâutrongdângianlàmthuốcchữabệnh,nhưvỏ,thânc â y đượcsửdụnglàm
thuốcchữasâurăng,làmchắcrăng;ỞẤnĐộcâyđượcdùngđểchữabệnhlậu;ởViệtNamcâydùngchữalởloétngoàida,trịghẻ Tuynhiênchotớinaychưacómộtnghiêncứuchínhthứcnàovềhóathựcvậtc ủ a cây
Trang 24Xuấtphátt ừýnghĩathựctiễntrênnêntôiđã chọnđ ề tàichokhoáluậntốtnghiệplà:
“NghiêncứuphânlậpcáchợpchấtflavonoittừcâyFicusreligiosaL.”.
LuậnvănnàytậptrungnghiêncứuthànhphầnflavonoittừlácâyĐềbaogồmnhữngnộidungchínhlà:
1 Thumẫul á c â y Đề(FicusreligiosaL.),x ử l ý mẫuv à t ạ o dịchchiếtmetanol.
2 Táchchiếtcáchợp chấtflavonoit
3 Xácđịnhcấutrúchóahọccủacáchợpchấtđãtáchchiếtđược
Trang 25CHƯƠNG1:TỔNGQUAN1.1 Đặcđiểm,tínhvịvàcôngdụngcủacâyĐề.
Trang 27Ởnướct a Đềđượctrồngl à m c â y b ó n g mát,c â y c ả n h quanhĐền,chùa,đình, miếu, trên đườnglàng,đườngphốvàcôngviên [9]
Trang 281.1.3 Thànhphầnhoáhọc.
TheoVõVănChi[4],vỏcâycóchứa4%tanin.Mủchứanhựa,trongmủđôngkhôcó85%nhựavà12%caosu.Theotracứucủachúngtôi,trướcđ â y chưacócôngtrìn
hnàonghiêncứuchitiếtvềthànhphầnhóahọccủacâyĐề–FicusreligiosaL.
1.1.4 Côngdụng.
Nướcsắctừvỏđượcdùngchữatrịmộtsốbệnhngoàida(ghẻ,ngứa).TạiẤnĐộ,ngườitađãdùngvỏhãmlấynướcuốnglàmthuốcchữabệnhtiểuđường,làmthuốccầmmáu,chữabệnhlậuhoặcbôingoàiđểchữamụnnhọthoặcmộtsốbệnhngoàida.Lávàchồinonđượcdùngđểgiảiđộchoặccầmmáuởnhữngvếtthươngdođộngvậtgâynên.Đồngthờicònđượcdùngchữabệnhlậuvàkíchthíchtìnhdục,làmthuốcxổ,chữahoramáuvàcácđườngròr ỉ ở mụnnhọt.Lớpsáptừlátươiđượcdùngchữađaubụng,bệnhtảvàtiêuchảy
Đồngb à o mộtsốđịaphươngnướct a đãdùngtuar ễ khísinhl à m thuốclợitiểuvàchữabệnhcổtrướng
Sợitáchratừvỏcâyđượcdùnglàmgiấy
“Quả”vàchồibúpcóthểănđược,mặcdùkhôngcómùivịgì.Ngườit a còndùng“quả”vàchồinontừcâyĐềđểlàmthuốcxổ,giảinhiệtvàthuốcl à m thayđổisựdinhdưỡng
Nhựa,mủđượcdùngđểbẫychim
VỏchứaTaninđượcdùngđểnhuộmvải
Gỗcóchấtlượngthấp,màutrắngxám,thườngchỉdùnglàmbaobì,l à m diêm,làmcủihay thanđốt [9]
1.2 Lớpchấtflavonoit, thành phầnhoáhọccótrongcâyĐề.
1.2.1 Giớithiệuchung[1,3,6,7,11]
Cácflavonoitlàlớpchấtphổbiếncótrongthựcvật
Trang 29Hình1.4:Flavan(2-phenylchromen) 1.2.2 Cácnhómflavonoit[1,3,6,7,11]
Trang 30OR O
OR O
RO
OH O
Hình1.8:Flavanonol-3
1.2.2.4 Chalcon:Chalconcóthểb ị đồngphânhoáthànhflavononkhiđunnóngvớia
xitclohydric(HCl)
OR OH
Trang 32Hình1.14:(–)Catechin
Trang 34O O
H
O
H O
Hình1.17:Rotenoit
1.3 Cácphươngphápchiếtmẫuthựcvật.
Saukhitiếnhànhthuháivàlàmkhômẫu,tuỳthuộcvàođốitượngchấtcótrongmẫukhácnhau(chấtphâncực,chấtkhôngphâncực,chấtcóđộphâncựctrungbình )màtachọndungmôivàhệdungmôikhácnhau
1.3.1 Chọndungmôichiết.
Thườngthìc á c chấtchuyểnhoáthức ấ p trongc â y c ó đ ộ phâncựckhácnhau.Tuynhiênnhữngthànhphầntantrongnướcítkhiđượcquantâm.Dungmôidùngtrongquátrìnhchiếtcầnphảiđượclựachọnrấtcẩnthận
Trang 36Điềukiệncủadungmôilàphảihoàtanđượcnhữngchấtchuyểnhoát h ứ cấpđangnghiêncứu,dễdàngđượcloạibỏ,cótínhtrơ(khôngphảnứngvớichấtnghiêncứu),khôngđộc,khôngdễbốccháy.
Nhữngdungmôinàynênđượcchưngcấtđểthuđượcdạngsạchtrướckhisửdụng.Nếuchúngcólẫncácchấtkhácthìcóthểảnhhưởngđếnhiệuquảvàchấtlượngcủaquátrìnhchiết.Thườngcómộtsốchấtdẻolẫntrongdungmôinhưcácdiankylphtalat,tri-n-butyl-
axetylcitrarvàtributylphosphat.Nhữngchấtnàycóthểlẫnvớidungmôitrongquátrìnhsảnxuấthoặctrongkhâubảoquảnnhư
trongcácthùngchứahoặccácnútđậybằngnhựa
Methanolvàchloroformthườngchứadioctylphtalat[di-(2-
etylhexyl)phtalathoặcbis-2-etylhexyl-phtalat].C h ấ t n à y s ẽ làms a i lệchkếtquảphânlậptrongcácquátrìnhnghiêncứuhoáthựcvật,thểhiệnhoạttínhtrongthửnghiệmsinhhọcvàcóthểlàmbẩndịchchiếtcủacây.Chloroform,metylencloritv à methanollànhữngdungmôithườngđượclựachọntrongquátrìnhchiếtsơbộmộtphầncủacâynhư:lá,thân,rễ,củ,quả,hoa
Nhữngtạpchấtc ủ a chloroformn h ư C H 2Cl2,CH2ClBrc ó thểphảnứngvớimộtvàihợpchấtnhưcácancaloittạomuốibậc4vànhữngsảnphẩmkhác.Tươngtựnhưvậy,sựcómặtcủalượngnhỏaxitclohiđric(HCl)cũngcóthểgâyrasựphânhuỷ,sựkhửnướchaysựđồngphânhoávớicáchợpchấtkhác Chloroformcóthểgâytổnthươngchoganvàthậnnênkhilàmviệcvớichấtnàycầnđượcthaotáckhéoléo,cẩnthậnởnơithoángvàphảiđeomặtnạphòngđộc
Metylencloritítđộchơnvàdễbayhơihơnchloroform
Methanolvàetanol80%lànhữngdungmôiphâncựchơncáchiđrocacbonthếclo.Ngườit a chorằngc á c dungmôithuộcnhómrượusẽt hấ m tốthơnlênmàngtếbàonênquátrìnhchiếtvớicácdungmôinàysẽthuđượclượnglớncácthànhphầntrongtếbào.Tráilại,khảnăngphâncựccủachloroformthấphơn,nócóthểrửagiảicácchấtnằ
Trang 37mngoàitếbào.Cácancolhoàtanphầnlớncácchấtchuyểnhoáphâncựccùngvớicáchợpchấtphân
Trang 38Tuynhiêncũngc ó m ộ t v à i sảnphẩmmớiđượctạothànhkhidùngmethanoltrongsuốtquátrìnhchiết[5].Thíd ụtrechlonolideAthuđượctừTrechonaetesaciniatađượcchuyểnthànhtrechonolideBbằngquátrìnhphânhu ỷ1-
hydroxytropacocaincũngxảyrakhierythroxylumnovogranatenseđượcchiếttrongmethanolnóng
Ngườitathườngítsửdụngnướcđểthuđượcdịchchiếtthôtừcâymàthayvàođólàdùngdungdịchnướccủamethanol
Đietyletehiếmkhiđượcdùngchocácquátrìnhchiếtthựcvậtvìnórấtd ễ b a
y h ơ i , bốcc h á y v à rấtđộc,đồngthờinóc ó x u hướngtạothànhperoxitdễnổ,peroxitcủadietyletedễgâyphảnứngoxihoávớinhữnghợpchấtkhôngcókhảnăngtạocholesterolnhưcáccarotenoit.Tiếpđếnlàaxetoncũngcóthểtạothànhaxetonitnếu1,2-cis-
diolcómặttrongmôitrườngaxit.Quátrìnhchiếtdướiđiềukiệnaxithoặcbazơthườngđượcdùngvớiquátrìnhphântáchđặctrưng,cũngcókhixửlýcácdịchchiếtbằngaxit-bazơcóthểtạothànhnhữngsảnphẩmmongmuốn
Sựhiểubiếtvềnhữngđặctínhcủanhữngchấtc h u y ể n hoát h ứ cấptrongcâyđượcchiếtsẽrấtquantrọngđểtừđólựachọndungmôithíchhợpchoquátrìnhchiếttránhđượcsựphânhuỷchấtbởidungmôivàquátrìnhtạothànhchấtmongmuốn
Saukhichiếtdungmôiđượccấtrabằngmáyc ấ t quayở nhiệtđộkhôngquá30-400C,vớimộtvàihoáchấtchịunhiệtcóthểthựchiệnởnhiệtđộcaohơn
1.3.2 Quátrình chiết.
Hầuhếtquátrìnhchiếtđơngiảnđượcphânloạinhư sau:
- Chiếtngâm
Trang 39- ChiếtsửdụngmộtloạithiếtbịlàbìnhchiếtXoclet.
- Chiếtlôicuốntheohơinước
Chiếtngâml à mộttrongnhữngphươngphápđượcs ử dụngrộngrãinhấttrongquátrìnhchiếtthựcvậtbởinókhôngđòihỏinhiềucôngsứcv à thờigian.Thiếtbịsửdụnglàmộtbìnhthuỷtinhvớimộtcáikhoáởdướiđáyđ ể điềuchỉnhtốcđộchảythíchhợpchoquátrìnhtáchrửadungmôi.Dungmôicóthểnónghoặclạnhnhưngnóngsẽđạthiệuquảchiếtcaohơn.Trướcđây,máychiếtngâmđòihỏiphảilàmbằngkimloạinhưnghiệnnaycóthểdùngbìnhthuỷtinh
Thôngthườngquátrìnhchiếtngâmkhôngđượcsửdụngnhưphươngphápchiếtliêntụcbởimẫuđượcngâmvớidungmôitrongmáychiếtkhoảng2 4 giờrồichấtchiếtđượclấyra.Thôngthườngquátrìnhchiếtmộtmẫuchỉthựchiệnqua3lầndungmôivìkhiđócặnchiếtsẽkhôngcònchứanhữngchấtgiátrịnữa.Sựkếtthúcquátrìnhchiếtđượcxácđịnhbằngmộtvàicáchkhácnhau
Vídụ:
- Khichiếtcácancaloit,tacóthểkiểmtrasựxuấthiệncủahợpchấtnàybằngs ự tạothànhkếttủavớinhữngtácnhânđặctrưngnhưtácnhân:Đragendroffv à tácnhânMayer
- Cácflavoloitthườnglànhữnghợpchấtmàu,vìvậykhidịchchiếtchảyramàkhôngcómàusẽđánhdấusựrửahếtnhữngchấtnàytrongcặnchiết
- Khichiếtc ác chấtbéothìnồngđộtrongcá c phầncủadịchchiếtravàsựxuấthiệncủacặnchiếttiếptheosauđósẽbiểuthịsựkếtthúcquátrìnhchiết
- Cáclactoncủasesquitecpenvàcácglicozidtrợtim,phảnứngKeddecóthểdùngđ ể biểuthịs ự xuấthiệncủachúnghoặckhichophảnứngvớianilinaxetats ẽ chobiếts ự xuấthiệncủacách y d r a t cacbon,v à t ừ đ ó c ó thểbiếtđượckhinàoquátrìnhchiếtkếtthúc
Trang 40Nhưvậy,t u ỳ thuộcvàomụcđíchcầnchiếtl ấ y chấtgìđ ể lựachọndungmôichothíchhợpvàthựchiệnquytrìnhchiếthợplýnhằmđạthiệuquảc a o Ngoàira,cóthểdựavàomốiquanhệcủadungmôivàchấttancủacáclớpchấtmàta
cóthểtáchthômộtsốlớpchấtngaytrongquátrìnhchiết
1.4 Cácphươngphápsắckýtrongphânlậpcáchợpchấthữucơ.[8,10]
Phươngphápsắcký(chromatography)làmộtphươngphápphổbiếnvàhữuhiệunhấthiệnnay,đượcsửdụngrộngrãitrongviệcphânlậpcáchợpchấthữucơnóichungvàcáchợpchấtthiênnhiênnóiriêng
1.4.1 Đặcđiểmchungcủaphươngphápsắcký.
Sắck ý làphươngpháptáchc á c chấtdựav à o s ự khácnhauvềb ả n chấthấpphụvà sựphânbốkhácnhaucủachúnggiữahaipha:phatĩnhvàphađộng
Sắckýgồmcóphatĩnhvàphađộng.Khitiếpxúcvớiphatĩnh,cáccấutửcủahỗnhợpsẽphânbốgiữaphađộngvàphatĩnhtươngứngvớitínhchấtcủachúng(tínhbịhấpphụ,tínhtan ).Cácchấtkhácnhausẽcóáilựckhácnhauvớiphađộngvàphatĩnh.Trongquátrìnhphađộngchuyểnđộngdọctheohệsắckýhếtlớpphatĩnhnàyđếnlớpphatĩnhkhác,sẽlặpđilặplạiquátrìnhhấpphụvàphảnhấpphụ.Kếtquảlàcácchấtcóáilựclớnvớiphatĩnhsẽchuyểnđộngchậmhơnquahệthốngsắckýsovớicácchấttươngtácyếuhơnvớiphanày.Nhờđặcđiểmnàymàngườitacóthểtáchcácchấtquaquátrìnhsắcký
1.4.2 Cơsởcủaphươngphápsắcký.
Phươngphápsắckýdựavàosựphânbốkhácnhaucủacácchấtgiữah a i phatĩnhvàphađộng.Ởđiềukiệnnhiệtđộkhôngđổi,địnhluậtmôtảsựphụthuộccủalượngchấtbịhấpphụlênphatĩnhvớinồngđộcủadungdịch(hoặcvớichấtkhílàápsuấtriêngphần)gọilàđịnhluậthấpphụđơnphântửđẳngnhiệtLangmuir:
Trang 41n n.b.C 1b.C
n -lượngchấtbịhấpphụlênphatĩnhlúcđạtcânbằng
n∞-lượngcựcđạicủachấtcóthểbịhấpphụlênmộtchấthấpphụnàođó.b - hằngsố.C-nồngđộcủachấtbịhấpphụ
1.4.3 Phânloạicácphươngphápsắcký.
Trongphươngphápsắckýphađộnglàcáclưuthể(cácchấtởtrạngtháikhíhaylỏng),cònphatĩnhcóthểlàcácchấtởtrạngtháilỏnghoặcrắn.Dựavàotrạngtháitậphợpcủaphađộng,ngườitachiasắckýthànhhainhómlớn:sắckýkhívàsắckýlỏng.Dựavàocáchtiếnhànhsắcký,ngườitachiarathànhcácphươngphápsắckýchủyếusau:
1.4.3.1 Sắckýcột(C.C).
Đâylàphươngphápsắ c kýphổbiếnnhất,chấthấpphụl à phatĩnhg ồm cácloạisilicagel(cókíchthướchạtkhácnhau)phathườngvàphađảoYMC,ODS,Dianion.Chấthấpphụđượcnhồivàocột(cộtcóthểbằngthuỷtinhhoặckimloại,phổbiếnnhấtlàcộtthuỷtinh).Độmịncủachấthấpphụh ế t sứcquantrọng,nóphảnánhsốđĩalýthuyếthaykhảnăngtáchcủachấthấpphụ.Độhạtcủachấthấpphụcàngnhỏthìsốđĩalýthuyếtcànglớn,khảnăngtáchcàngcaovàngượclại.Tuynhiênnếuchấthấpphụcókíchthướch ạ t càngnhỏthìtốcđộchảyc à n g giảm.Trongmộts ố trườnghợpnếulựctrọngtrườngkhôngđủlớnthìgâyrahiệntượngtắccột(dungmôikhôngchảyđược),khiđóngườitaphảisửdụngápsuất,vớiápsuấttrungbình(MPC),ápsuấtcao(HPLC)
Trongsắckýcột,tỷ
lệđườngkínhcột(D)sovớichiềucaocột(L)rấtquantrọng,nóthểhiệnkhảnăngtáchcủacột.TỷlệL/Dphụthuộcvàoyêucầutách, tứclàphụthuộcvàohỗnhợpchấtcụthể.Trongsắcký,tỷlệgiữa
Trang 42quãngđườngđicủachấtcầntáchsovớiquãngđườngđicủadungmôigọilàRf,vớimỗimộtchấtsẽcómộtRfkhácnhau.NhờvàosựkhácnhauvềRfn à ymàta
cóthểtáchtừngchấtrakhỏihỗnhợp.Tỉlệchấtsovớitỉlệchấthấpphụcũngrấtquantrọngvàtuỳthuộcvàoyêucầutách.Nếutáchthôthìtỉlệnàythấp(từ1/5–
1/10),cònnếutáchtinhthìtỉlệnàycaohơnvàtuỳvàohệsốtách(tứcphụthuộcvàosựkhácnhauRfcủacác chất),màh ệ sốn ày trongkhoảng1/20-1/30
Trongsắckýcột,việcđưachấtlêncộthếtsứcquantrọng.Tuỳthuộcvàolượngchấtv à dạngchấtmàngườitac ó thểđưachấtlêncộtbằngcácphươngphápkhácnhau.Nếulượngchấtnhiềuv àchạythô,thìphổbiếnlàt ẩ m chấtvàosilicagelrồilàmkhô,tơihoàntoàn,đưalêncột.Nếutáchtinh,thìđưatrựctiếpchấtlêncộtbằngcáchhoàtanchấtbằngdungmôichạycộtvớilượngtốithiểu
Cóhaicáchđưachấthấpphụlêncột:
- Cách1:Nhồicộtkhô.Theocáchnày,chấthấpphụđượcđưatrựctiếpvàocộtkhicònkhô,sauđódùngquemềmđểgõnhẹlênthànhcộtđểchấthấpphụsắpxếpchặttrongcột.Sauđódùngdungmôichạycộtđểchạycộtđếnkhicộttrongsuốt
- Cách2:Nhồicộtướt,tứclàchấthấpphụđượchoàtantrongdungmôichạycộttrướcvớilượngdungmôitốithiểu.Sauđóđưadầnvàocộtđếnkhiđủlượngcầnthiết
Khichuẩnbịcộtphảilưuýkhôngđượcđểbọtkhíbêntrong(nếucóbọtkhígâynênhiệntượngchạyrốitrongcộtvàgiảmhiệuquảtách),vàcộtkhôngđượcnứt,gẫy,dò
Tốcđộchảycủadungmôicũngảnhhưởngđếnhiệuquảtách
Nếutốcđ ộ dòngchảyquálớnsẽlàmgiảmhiệuquảtách.Cònnếutốcđộdòngchảyquáthấpthìsẽkéodàithờigiantáchvàảnhhưởngđếntiếnđộcôngviệc
Trang 431.4.3.2 Sắckýlớpmỏng.
Sắckýlớpmỏng(SKLM)thườngđượcsửdụngđểkiểmtravàđịnhhướngchosắckýcột.SKLMđượctiếnhànhtrênbảnmỏngtrángsẵnsilicageltrênđếnhômhayđếthuỷtinh.Ngoàir a, SKLMcòndùngđểđiềuc hế thuchấttrựctiếp.BằngviệcsửdụngbảnSKLMđiềuchế(bảnđượctrángsilicageldàyhơn),cóthểđưalượngchấtnhiềuhơnlênbảnvàsaukhichạysắc ký,ngườitacóthểcạoriêngphầnsilicagelcóchứachấtcầntáchrồigiảihấpphụbằngdungmôithíchhợpđ ể thuđượctừngchấtriêngbiệt.C ó thểpháthiệnchấttrênbảnmỏngbằngđèntửngoại,
bằngchấthiệnmàuđặctrưngchotừnglớpchấthoặcsửdụngdungdịchH2SO410%.
1.5 Mộtsốphươngpháphoálýxácđịnhcấutrúccủacáchợpchấthữucơ.
Cấutrúch o á họccách ợ p chấthữuc ơ đượcx á c địnhn h ờ vàoc á c phươngphápphổkếthợp.Tuỳthuộcvàocấutrúchoáhọccủatừngchấtmàngườitasửdụngphươngphápphổcụthểnào.Cấutrúccàngphứctạpthìyêuc ầ u phốihợpcá c phươngphápphổcàngc ao Trongmộtsốtrườnghợp,đểx ác địnhchínhxáccấutrúchoáhọccủacáchợpchất,ngườitaphảidựavàoc ác phươngphápbổsungkhácnhưchuyểnh o á h o áhọc,kếthợpvớicácphươngphápsắckýsosánh…
1.5.1 Phổhồngngoại(Infraredspectroscopy,IR).
Phổhồngngoạiđượcxâydựngdựavàosựkhácnhauvềdaođộngcủacácliênkếttrongphântửhợpchấtdướisựkíchthíchcủatiahồngngoại.Mỗikiểuliênkếtđượcđặctrưngbởimộtvùngbướcsóngkhácnhau.Dođó,dựavàophổhồngngoại,cóthểxácđịnhđượccácnhóm chứcđặctrưngtronghợpchất,vídụnhưdaođộnghoátrịcủanhómOHtự dotrongcácnhóm hydroxyllà3300-3450cm-1,của nhómcacbonylC=Otrongkhoảng1700-1750cm-1…
1.5.2 Phổkhốilượng(Massspectroscopy,MS).
Nguyêntắccủaphươngphápphổnàylàdựavàosựphânmảnhioncủaphântửchấtdướisựbắnphácủachùmionbênngoài.PhổMScòncho