Mô hình cấu trúc phân tử của một số chất vô cơ và ứng dụng trong giảng dạy hoá học phổ thông

Khoáluậntốtnghiệp NguyễnThịThành–K30A Hoá1 TrườngĐạiHọcsưphạm hànội 2Kho a hoáhọc ---0o0---... họccủacácphântử.BởivậyhiệnnaythuyếtVBđượcđưavàogiảngdạyởbậcĐạihọc,Caođẳngđốivớinhữngtrườngc

Khoáluậntốtnghiệp NguyễnThịThành–K30A Hoá

1

TrườngĐạiHọcsưphạm hànội

2Kho a hoáhọc -0o0 -

hàNội-2 0 0 8

Emxingửilờicảmơnchânthànhnhấttớicácthầygiáo,côgiáokhoaHoáhọctr ườngĐạihọcsưphạmHàNội2,đặcbiệtemxinbàytỏlòngbiếtơns â u sắctớicôgiáoThạ csỹNguyễnThịĐính-giảngviênbộmônHoávôcơđãt ậntình hướngdẫnemhoàn thànhtốtđềtàinày.

Tôixintrânthànhcảmơn!

HàNội,ngày5tháng5năm2008

SinhviênthựchiệnNguyễ

nThịThành

Tôixincamđoanđâylàcôngtrìnhnghiêncứucủariêngtôi.Cáckếtquảnghiêncứ u,cácsốliệuđượctrìnhbàytrongkhoáluậnlàtrungthựcvàkhôngt r ù n g vớikếtquảc ủacáctácgiảkhác.

Tácgiả

NguyễnThịThành

1 Lýdochọnđềtài

hiệnđại.Cùngvớisựpháttriểnmạnhmẽc ủ a khoahọc,nhữngsảnphẩmcủacôngnghệhoáhọcđãvàđanggópphầnkhôngnhỏtrongđờisốngcủaconngười.Trongđónhữngkếtquảnghiêncứuvềcấutạochất,bảnchấtcácliênkếthoáhọcvàcấutrúchìnhhọccácphântửlàmộttrongnhữngcơsởchomọisángtạohoáhọc

ThuyếtVBlàmộttrongcácphươngphápđểkhảosátcácvấnđềliênkếthoáhọcvàcấutrúcphântử.Vớiưuđiểmdễhiểucótínhtrựcquancao,thuyếtVBđãthànhcôngtrongviệcmôtảphântửmộtcáchcụthể

Vớichươngtrìnhhoáhọcphổthôngthìnhữngkháiniệmvềliênkếthoáhọcv à cấutrúchìnhhọcphân

tửlànhữngkháiniệmkhóvàtrừutượng.KhốilượngkiếnthứclớnvàthựctếnhữngđòihỏicủachươngtrìnhSGKmớingàycàngcao.VìthếyêucầungườigiáoviênphảitìmhiểukỹvềphạmviứngdụngcủathuyếtVB,cấutrúchìnhhọcphântửđểgiúphọcsinhtiếpthuvàyêuthíchtìmhiểunhữngvấnđềv ề cầutrúcphântử

Xuấtpháttừnhucầumuốntìmhiểusâusắc,kỹlưỡnghơnvềthuyếtVB,vềc ấ u trúchìnhhọccácphântửmộtcáchhệthống,khoahọcvàđểgiảngdạytốthơnchươngliênkếthoáhọ

c10ởtrườngTHPTtôiđãchọnđềtài:“Môhìnhcấutrúcphântửcủamộtsốchấtvôcơvàứn gdụngtronggiảngdạyhoáhọcphổthông”.

2 Nộidungnghiêncứucủađềtài

- ThuyếtVBvàcấutrúcphântửcủacácchấtvôcơtheoVB

- KhaithácmôhìnhcấutrúcphântửcủamộtsốchấtvôcơtrênInternet

- ứngdụngtronggiảngdạyhoáhọcphổthông

1.1 Lịchsửnghiíncứuvấnđề[11],[12]

Tronglịchsửnghiíncứuhoâhọcthìvấnđềcấutạophđntửvăliínkếthoâhọcđượcquantđmtừrấtlđu.Sựphâttriểncủacâchọcthuyếtcấutạo,liínkếthoâhọcvăđặcbiệtlăsựrađờicủathuyếtVBcóthểtómtắtquanhữnggiaiđoạnsau:

1.1.1 Từ TKXVIIIđếnTKXIX

Năm1775Becman-nhăhoâhọcThuỵĐiểnđêtìmcâchgiảithích“âilựchoâhọc”.Theoôngnóchínhlăkhảnăngtươngtâchay“lựchútđặctrưng”giữac â c nguyíntửtrongphđntửbằnglựchấpdẫnvũtrụ.Đócũnglăquanđiểmcủacâcnhăbâchọcnhư Lavoisier, Laplace,Becman,Bertholet,…Nhưngnhữngquanđiểmnăykhônggiảithíchđượcmộtsố

đặcđiểmcủa“âilựchoâhọc”n h ư tínhbêohoă,tínhchọnlọckhôngtỉlệthuậnvớikhốilượngcủacâchạttươngtâcvăgiảmnhanhtheokhoảngcâch

VăođầuthểkỷXIXtừnhữngphâtminhtronglĩnhvựctĩnhđiệnvătrongquâtrìnhđiệnphđnĐavychorằng:Nhữngnguyíntử

cóâilựctươnghỗđềuởtrạngthâitíchđiệntrâidấu.VăđượcnhăbâchọcBerzeliusmởrộngnăm1812chomọichất.Nộidung:“Trongtấtcảcâchợpchấthoâhọc,lựcliínkếtcóbảnchấttĩnhđiện”vẵngphâttriểnquanđiểm trínthănhthuyếtđiệnhoâvềliínkết.Vềcơbản,quanđ i ể

m vềbảnchấtliínkếthoâhọccủaBerzeliuslăđúngnhưngnhữngphâttriểncủaBerzeliuslạikhônghoăntoănchínhxâc

1.1.2 TừgiữathếkỷXIX đếncuốithếkỷXIX

Năm1840nhàbáchọcPhápDumasđãđưaraquanđiểmvề“hệthốngnhấtnguyêntử”hay“hệthốnghợp”.TheoDumes,phântửhợpthànhhệthốngnhấtvàdođócôngthứccủahợpchấtphảilàcông thứchợpnhất.

VD:Côngthứccủaaxitsunfuriclà H2SO4c h ứkhôngphảilàH2O.SO3

Đếnn ă m 1852,nhàbác họcAnhFranklandđưar a kháiniệmhoátrị.N ă m 1861nhàbáchọcButlerowđãpháttriểnvàhệthốnghoácáckiếnthứcvềphântửvàđưara“thuyếtcấutạohoáhọc”.Butlerowđãnhấnmạnhđếntácdụngtươnghỗgiữacácnguyêntửtrongphântửvàsựphụthuộctínhchấthoáhọccáchợpchấtvàoc ấ u trúcphântửcủachúng

1.1.3.TừthếkỷXX đếnnay

Năm1910Thomsonđưaragiảthuyếtchorằnghiệntượngliênkếtgiữacácnguyêntửđượcthựchiệnnhờsựchuyểnđiệntừtừnguyêntửnàysangnguyêntửkhác,nhữngđiệntửnàygọilànhữngđiệntửhoátrị

ởthờikỳnàycórấtnhiềuquanđiểmvềsựhìnhthànhliênkếtcủacácphântửtừnguyêntử.Tuynhiênnhữngquanđiểmđóchỉđưaranhữngsựgiảithíchđịnhtínhchứkhôngđisâuvàobảnchấtliênkết

Năm1926vớis ự r a đ ờ i c ủ a c ơ họclượngt ử đ ã mởr a mộtbướcđộtphánghiêncứucáchạtvimômàkhôngcómộtlíthuyếtnàokháckhoahọcvàchínhxáchơn

Năm1927HeitlervàLơndơnđãgiảithíchđượcbảnchất“Lựcliênkết”cộnghoátrịvàcũngchứngminhđượcrằng:khôngthểcósựkếthợpthêmmộtnguyênt ử HiđrothứbavàophântửHiđro-nghĩalàđãgiảithíchđượctínhbãohoàvềhoát r ị

ThuyếtHeilervàLơnđơnvềphântửHiđrođượcpháttriểnvàmởrộngthànhthuyếtVBápdụngchophântửnhiềunguyêntử.ThuyếtVBcóưuđiểmđơngiản,dễhiểucótínhtrựcquancaotrongviệcgiảithíchcấutạovàbảnchấtliênkếthoá

họccủacácphântử.BởivậyhiệnnaythuyếtVBđượcđưavàogiảngdạyởbậcĐạihọc,Caođẳng(đốivớinhữngtrườngc ódạyHoáđại cương)vàlàcơsở chocácnghiêncứuvềcấutạochấtcủahoáhọchiệnđại.vàđốivớihọcsinhbậcTHPTcácemđãbướcđầutìmhiểuvềnhữngph

ạmvi,ứngdụngcủathuyếtVBquachương“Liênkếthoáhọc”củaSGKhoáhọc10

1.2 Mộtsốvấnđềliênquanđếncấutrúchìnhhọccủaphântử

Đặctrưngvềcấutrúchìnhhọcphântửxétchủyếuvềvịtrítươngđốigiữacácnguyêntửtrongphântửvớinhautạonênhìnhdạngkhônggian.Độdàiliênkếtvàgócliênkết

-Gócliênkết:làgóctạobởi2nửađườngthẳngxuấtpháttừhạtnhâncủamộtnguyêntửvàđiquahạtnhâncủa2nguyêntửliênkếttrựctiếpvớinguyêntửđó

VD:PhântửNH3c ógócliênkết HNH1070

Độdàiliênkết:làkhoảngcáchgiữa2hạtnhâncủa2nguyêntửthamgialiênk ế t Độdàiliênkếtphụthuộcvàobảnchấtcủacácnguyêntửthamgialiênkếtvàbảnchấtcủaliênkết.ĐộdàicủaliênkếtthườngtínhbằngAngstron(A0)

NguyễnThịThành–K30A HoáKhoáluậntốtnghiệp

- Liênkếtgiữacácnguyêntửtrongphântửđượcthựchiệnbằngcáccặpevớis ự xenphủcủacácđám mâyevà cáchthứcxenphủ

- Từviệckhảosátv ề phânt ử H2,trêncơs ở

củacơhọclượngtử.Hetle-Lơnđơnthừanhậntrongphântửvẫntồntạinhữngobitalnguyêntử.ởtrạngtháicơbản,các etrongphântửđượcphânbốtrêncácobitancủanguyêntử

-

Hetle-Lơnđơnthànhlậphàmsóngchungchotoànhệgồm2e,xácđịnhnănglượngchungchotoànhệphântửtheobiểuthức:

EHd

2d

- ĐộxenphủcủacácAOhoátrịcànglớnthìliênkếtcàngbền(độxenphủcànglớnkhinănglượngvàhiệunănglượngcácAO hoátrịcàngnhỏ)

NguyễnThịThành–K30A HoáKhoáluậntốtnghiệp

a 2

R 1

r12

:Sốhạngđẩycủathếnăngtươngtác2hạtnhân:Sốhạngđẩycủathếnăngtươngtácgiữa2electron

ĐốivớiphântửH2phươngtrìnhSchrsdurgercódạng:

Khoáluậntốtnghiệp NguyễnThịThành–K30A Hoá

nhnănglượngE:

H E(là hàmobitan)tacócôngthức

Hd E

Đốivớitrườnghợp2điệntửcóspinsongsong:Khi2nguyêntửHtiếnlạigầnnhau, nănglượngcủahệtăngliêntục

E

Khoáluậntốtnghiệp NguyễnThịThành–K30A Hoá

12

hạtnhânkhácmỗiprôtoncònchịulựchúttổnghợpcủacácđiệnt ử hướngvềt â m phântử.ở khoảngcáchtrên,hailựcnàycânbằngnhau.Từđótathấylựcliênkếthoáhọccónguồngốctĩnhđiện

VớikếtquảtrênHetler-Lơnđơncũngđãgiảithíchđượctínhbãohoàhoátrịliênkết.PhươngphápHeitler-

Londonchỉchokếtquảcótínhđịnhtínhnêntachỉápdụngchoviệcgiảithíchđịnhtínhvềliênkết

1.3.3 ThuyếtVBvà sựgiảithíchđịnhtínhvềliênkết[8],[10],[12]

Vìliênkếtgiữahainguyêntửcàngbềnnếumứcđộxenphủcácobitancànglớnnênsựxenphủcủacácobitanliênkếttuântheonguyênlíxenphủcựcđại:Liên

x x

kếtHsẽđượcphânbốtheohướngnàomàmứcđộxenphủcủacácobitanliênkếtc ó giátrịlớnnhất.

Hình1.8-Sựxenphủcácorbital1scủanguyêntửHvàorbital3p z củanguyêntửCl

Đốivớiphântửnhiềunguyêntử,cácgócliênkếttrongphântửcónhữnggiátrịx á c định.Đólàtínhđịnhhướnghoátrị

1 2

x

y

Theonguyênlíxenphủcựcđại:hạtnhâncủacácnguyêntửHphảitrêntrụccủaobitanpcủanguyêntửSnênnếukhôngcóảnhhưởngcủacácnguyêntốkhác

thìgócliênkết HSH900.NhưngdocólựcđẩytĩnhđiệncủacácnguyêntửH,xuấthiệndosựphâncựccủaliênkếtS-H,… màthựctếgócliênkết

HSH92 0

1.3.3.3 Sựlaihoácácobitannguyêntử

Cácobitanlaihoálànhữngtổhợptuyếntínhcủacácobitannguyêntửcủamộtnguyêntử.Tathườnggặpcácdạnglaihoásau:

 Laihoásp

- Cácobitanlaihoáđượchìnhthànhtừsựtổhợptuyếntínhmộtobitansvớimộtobitanp nêngọilàlaih o á sp.Vìtrụccủahaiobitanlaihoácùngn ằ m t r ê n mộtđườngthẳngnêncòngọilàlaihoáthẳng

sp 

z

2 2

x x

Làliênkếtmàsựphânbốmậtđộxácsuấtcómặtởcácđiệntửliênkếtcóđốixứngquayxungquanhtrụcliênkết

x x

z

 Liênkết

Làliênkếtmà:“đámmâyđiệntửliênkết”cómặtphẳngđốixứngchứatrụcliênkết.Hay:liênkết đượctạothànhdosựxenphủcácAOhoátrịởhaibêncủatrụcliênkết(xenphủbênvớibên)

Trongphântửhainguyêntửliênkếtvớinhaubaogiờcũngchỉtồntạimộtliênkết

,cònsốliênkếtcóthểbằng0,1hoặc2

H

1.3.3.5ThuyếtVBvàliênkếtchonhận

- Liênkếtđượctạothànhbởi2cặpđiệntửmàtrướckhihìnhthànhliênkếtthuộcvềmộttronghainguyêntửđượcgọilàliênkếtchonhận

- Trongcôngthứccấutạo,liênkếtchonhânthườngđượcbiểudiễnbằngmũitênchỉsựdịchchuyểncủacặpđiệntử:A BAB 

+ChươngtrìnhSGKhoáhọc10chuẩn(dànhchobancơsởvàbankhoahọcxãhộivànhânvăn)gồm7chươngvàtổngsốtiếtlà2tiếtx35tuần= 70tiết

+ChươngtrìnhSGKhoáhọc10nângc a o (dànhchobankhoahọctựnhiên)gồm7chươngvàtổngsốtiếtlà2,5x3,5=87,5tiết

Chương“Liênkếthoáhọc”đềunằmởchươngIIIcủamỗisách.Tuynhiênv ề lượngki

ếnthức, nộidungkiếnthứccủahaisáchcósựkhácnhau

+ởsáchgiáokhoachuẩn(SGKhoáhọc10),chươngIIIgồmcó8tiết(6tiếtlíthuyết+2tiếtluyệntập).Cònởsáchgiáokhoanângcao(SGKhoáhọc10nângcao), chương3gồm13tiết(10tiếtlíthuyết+3tiếtluyệntập)

+Kháiniệmvềliênkếtđượcnêuvắntắtởđầuchươngởsáchgiáokhoahoáhọc10cònởsáchgiáokhoahoáhọc10nângcaođượcnêuthànhmụcriêng

- Thửnghiệmsưphạm:Tìmhiểuthựctếởtrườngphổthôngquacáccâuhỏit r ắ c nghiệmnhiềulựachọn.

2.4 ýnghĩakhoahọc

+Tiếpcậncácphươngphápnghiêncứucấutạochấtvàsảnphẩmcủacôngnghệhoáhọc

x x



 

zy

x ,p y ,p z củanguyêntửNthứ2tạonênmộtliênkết(dođượctạothànhbởisựxenphủtrục)và2liênkết (dosựxenphủbên).PhântửN2cóđộdàiliênkếtN-Nbằng1,0976A0.

s 2 2p4

2p2

TrongphântửCOcó3liênkếttrongđócó2liênkếtcộnghoátrị,liênkếtthứ3 ( liênkếtchonhận)đượchìnhthànhd o s ự xenphủobitanp c ủ a C khôngcóelectronnàovà1obitancủaOcó2electron

z

Hì ự

xen phủ 2AO của

O :NguyêntửtrungtâmNlaihoásp:MộtAOsp chứaeđộcthânsẽxenphủvới1AO-2pcủanguyêntửOxitạomộtliênkết .MộtAO-

spcócặpetựdosẽnhườngcho1AO-2ptrốngcủaionO+t ạ oliênkếtcho pchưalaihoácủaNsẽxenphủvới2AO-pcủanguyêntửNOvàionO+tạonên2liênkết.Ion NO

nhân.HaiAO-2

cócôngthứccấutạonhư sau:

[ O–N=O]+

Ag+c ólaihoáspdosựtổhợp1AO-2s+1AO-2p

2AOsp

;2AOsp nàysẽxenphủvới2cặpecòndưchưaliênkếtcủa2phântửNH3.Cặpelectronnàysẽ

cungcấpcho2AOsp trốngdùngchungtạoliênkếtchonhậnH3NAg

3.1.2 Cácphântửcócấutrúcgóc

thân.NguyêntửOđãdùng2AOcóeđộcthânxenphủvới2AO1s của 2nguyêntử

Khoáluậntốtnghiệp NguyễnThịThành–K30A Hoá

3pcó2eđộcthânnàycótrụcvuônggócvớinhaunêngócgiữah a i trụccủa2AOn à y l à 900.Nhưngtrongthựct ế góc

Khoáluậntốtnghiệp NguyễnThịThành–K30A Hoá

H

- Khihìnhthànhliênkết1AO-sp2chứaeđộcthânsẽxenphủvới

1AO -2pchứaeđộcthâncủanguyêntửOtạomộtliên kết 

3pc ủ a 3nguyêntửClchứaeđộcthântạora3liênkếttheosơđồ:

NguyễnThịThành–K30A HoáKhoáluậntốtnghiệp

NguyễnThịThành–K30A HoáKhoáluậntốtnghiệp

N

32

34

- NguyêntửNlaihoásp3docósựtổhợp1AO2s3AO2p4AOs

p3

Thamgiaxenphủvới4AO-1s.Trongđócó1liênkếtchonhậnN -H doNnhườnghẳnechoH

O :1s22s22p5

Sơđồliênkết:

 IV

Cl Z17:1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 8

PhốitửCl đượcxếpvàoloại“Phốitửtrườngyếu”nghĩalàliênkếtyếuvớiiontrungtâm Ni2.LúcnàychỉnhữngAOthuộclớpngoàimớithamgialiênkết

Sự tổhợp1AO-4svới3AO-4pcho4AOlaihoá-sp3hướngvề4đỉnhcủa

tứdiệnđều.SựxenphủmỗiobitannàyvớimộtobitancócặpekhôngliênkếtcủaCltạonênmộtliênkếtchonhận: Ni 2 Cl 

VậyphứcNiCl4

2cócấuhìnhtứdiện:VìchỉcócácAOlớpngoàilaihoánênsựlaihoáởđâyđượcgọilàlaihoángoài

Phânlớp3dcócấuhìnhkhôngđổinênkhitạophứcphânlớpnàyvẫncòn2eđộcthân: s 1

t ạ othành4liênkếtchonhận Docósựthamgialaihoácủa

3

3.1.6 cácphântửcócấutrúchìnhchữT

Cácphântử XX' cócấutạohìnhchữT,trongđónguyêntửtrungtâmXởtrạngtháilaihoá sp3 d,baorbitallaihoá sp 3 dđượcsửdụngđểtạothànhliênkếtvới3orbitalpcủabanguyêntửX’,cònlạihaiorbitallaihoánữatrênmỗimộtAOcómộtcặp etựdo

+Độdàiliênkết: F

1,721 0

BrF3

F

Hình3.24–CấutrúcphântửBrF 3 trongkhônggian

+Hìnhdạng:Lưỡngchóptamgiác

FF

PF

F

Dođộâmđiệncủaphốitửkhácnhau(XF>XO)nêncấutrúchìnhhọccósựthayđổichútítsovới cấutrúclưỡngchóptamgiác.Nóicáchkháclàcósựđẩygiữa

eliênkếtS=OvàliênkếtS-Flàmchogóc OSFgóclaih

oá

FSFgóclaihoá

(các eliênkếtS= Ođẩymạnhhơncác

etrênliênkếtS-F)độdàiliênkếtS= O<S-F

CO

Hình3.27–Cấutrúcphântử FeCO trongkhônggian 3.1.8 Cácphântửcócấutrúcbátdiệnđều(hìnhchópképtứgiác)

Fgiốngnhau.Bốnđôielectronliênk ế t ởcùngmộtmặtphẳngvớihạtnhânstạora4liênkếtngang.Haiđôiecònlạiđượcphânbốtrênhaiđầucủađoạnthẳngvuônggócvớimặtphẳngtạis,haiđôien à y tạohailiênkếttrục.

Co(Z27):1s22s22p63s23p63

d74s2

Co3:1s22s22p63s23p63d6 3d6

Bảng1:Cấutrúcmộtsốphântửtrongkhônggian

THPT.ViệcvậndụngthuyếtVBvàcấutrúchìnhhọcchấtvôcơvàogiảngdạylàcầnthiếtđểgâyhứngthúchohọcsinh.Ngoàiracầnchohọcsinhlàmnhiềubàitậpđểhọcsinhnhớlâuvàhiểusâukiếnthức

3.3.1 Bàitậpvậndụng

 Hệthốngcâuhỏitrắcnghiệmtrongchương3:“Liênkếthoáhọc”

1 Liênkếtcộnghoátrịkhôngcựcđượchìnhthành:

A Dolựchúttĩnhđiệngiữacácionmangđiệntíchtráidấu

B Từmộthaynhiềucặpedùngchungvàcặpedùngchungnaylệchvềphíanguyêntửcóđộâmđiệnlớnhơn

C Từmộthaynhiềucăpedùngchungvàcăpenàynằmchínhgiữađườngnốitâmhaihạtnhân

D Liênkếtchonhậnlàmộtdạng củaliênkếtcộnghoátrị

E Liênkếtcộnghoátrịcócựclàliênkế t cộnghoácócặpe dùngchunglệchvềphíanguyêntửcóđộâmđiệnlớnhơn

4 Trongcáccâusaucâunàođúng?Câunàosai?

A SựlaihoácácAOlàsựtổhợpcácAOhoátrịởcáclớpkhácnhautạothànhcácAO laihoágiốngnhau.

B SựlaihoácácAOlàsựtổhợpcácAOởcáclớpkhácnhautạothànhcácAOlaihoákhácnhau

C SựlaihoácácAOlàsựtổhợpcácAOởcácphânlớpnhautạothànhcácAOlaihoágiốngnhau

D SựlaihoácácAOlàsựtổhợpcácAOởcácphânlớpkhácnhautạothànhcácAOlaihoágiống nhau

5 Laihoásp 3là sựtổhợp:

A. 1AOs với3AOp C.1AOsvới4AOp

B. 2AOs với2AOp D 3AOsvới1AOp

6 PhântửCH 4lai hoákiểu?

4 Tinh thể kim loại E lực liên kết hiđro.

D Cộnghoátrịcủanguyêntốđótronghợpchấtcộnghoátrị

26 SốoxihoácủaMntrongK 2 MnO 4là:

1 ViếtcấuhìnhevàsựphânbốetheoorbitalcủanguyêntửcủaCl(Z=16).Đểđ ạ t cấuhìnhbềncủakhíhiếmgầnnhấtthìnguyêntửClnhườnghaythubaonhiêue?

ViêtsơđồtạoionCl-

2 HãygiảithíchsựhìnhthànhliênkêtcộnghoátrịbằngsựxenphủcácorbitaltrongphântửCl2v àHCl Vẽsơđồmiêutảsựxenphủđó

6 NguyêntốRởnhómIA,nguyêntốXởnhómVIIAvàcùngthuộcchukỳ3củabảnghệthốngtuầnhoàn

3.3.2 Thửnghiệmsưphạm

* Nộidungthửnghiệm

- Trêncơsởcácbàitậpxâydựngtheonộidungcủatừngbàitrongchương“liênkếthoáhọc”tôiđãtiếnhànhkiểmtrakhảnăngtiếpthuvàvậndụngcủahọcsinhlớp10THPT

A Phươngphápthửnghiệm:

Dựavàonộidungthửnghiệmtôiđãxâydựng2đềtrắcnghiệmgần14câuhỏit r ắ c nghiệmkháchquanvà1câuhỏitựluận.Từ2đềgốcnàytôitrộnmỗiđềthành4mãđềkhácnhauthờigianlàmbài30phút.Sauđótôithukếtquả,phântíchsốliệu.DựavàođótôicóthểnhậnxétđánhgiáđượckếtquảnhậnthứccủahọcsinhkhihọcchươngIII

 KếtquảthựcnghiệmQuatiếnhànhkiểmtratại 3 lớp1 0 A1và10A2,10A5củatrườngTHPTB ThanhLiêmtrênđịabàntỉnhHàNam

Kếtquảthuđượccủabàikiểmtra nhưsau:

Bảng11:K ế t quảkiểmtrahọcsinhlớp10trườngTHPTBThanhLiêm

Giỏi(9 -10đ)

+Đốivớilớp10A5đ â ylàlớpđạitràcủatrườngnhưngđượclựachọnhọctheochươngtrìnhS

kiếnthứcmớitrừutượngvàkhónênđasốhọcsinhtronglớpcònlúngtúngkhitrảlờicáccâuhỏiliênquanđếnvấnđềxenphủorbitalvàxácđịnhbảnchấtcủaliênkếtcộnghoátrị

Quakếtquảkiểmtratrênđãphảnảnhđúngkhảnăngvậndụngvàtiếpthukiếnthứccủa

họcsinhvềnộidungchương“Liênkếthoáhọc”đặcbiệtlàcácphầnn h ư xácđịnhhìnhdạngp

hântử,sựxenphủorbital,slaihoácácorbital.Nộidungkiếnthứcnhiều,trừutượngtrongkhiđóthờigianđểhọcsinhluyệntậpcủngcốthìí t M à kiếnthứcv ề liênkếthoáhọcrấtquantrọngđ

ểh ọ c sinhcót h ể vậndụngnhữngnộidungđóđểgiảithíchtínhchấtcủacácchất,dạnghìnhhọccủacácphân

Kếtluận

-ĐãvậndụngthuyếtVBvàmôhìnhcấutrúcphântửchấtvôcơtronggiảngdạyphầnliênkếthoá

họctrongchươngtrìnhhoáhọc10THPTc ụ thểl à trongchươngIII“Liênkếthoáhọc”.Tôiđã

xâydựngđượcmộtsốbàitậptrắcnghiệmvà

bàitậptựluậncóliênquanđếnthuyếtVBvàlựachọnchomìnhphươngphápgiảngd ạ y phùhợ

pkhigiảngdạycácnộidungtrongchươngIII“Liênkếthoáhọc”.

-ĐãtiếnhànhthửnghiệmsưphạmtạitrườngTHPTBThanhLiêm-HàNamnhằmkhảosát,đánhgiá

+Đểgiúphọcsinhhiểurõvềsựxenphủcácorbital,sựlaihoácácorbitalv à cấutrúchìnhhọcmộtsốphântử,giáoviêncầnđổimớiphươngphápdạyhọc.C á c bàigiảngtrongchươngnà ynênthiếtkếgiáoánđiệntử vàsửdụngcấutrúchìnhhọccủamộtsốhợpchấtvôcơcóthểtảivề từmộtsốtrang webtrênmạnghoặcsửdụngcáctranhảnhminhhoạ

Tómlại,trêncơsởnghiêncứuthuyếtVBvàcấutrúcphântửcủacácchấtvôc ơ VBtừđótìmhiểuthêmphạmviứngdụngcủathuyếtVBquachươngtrìnhhoáhọc10THPTemđãhiểuthêmvềbảnchấtcủaliênkếtcộnghoátrịvàhìnhdạngcủacácchấtvôcơ,từđóxâydựngchobảnthânriêngmộtthưviệnhìnhảnhvàcót h ể vậndụngtốtcácnộidungtrênvàoviệcgiảngdạy.CáckiếnthứcliênquanđếnliênkếthoáhọctrongchươngtrìnhhoáhọcTHPT