khoá luận tốt nghiệp đại họcChuyên ngành: Phương pháp dạy học Hoá học Người hướng dẫn khoa học TS... Khoáluậntốtnghiệpvớiđềtài“Kiểmtra-đánhgiákếtquảhọctậpcủahọcsinhlớp10theochuẩnkiếnthức
Trang 11PhạmThịThuỳDương- K31A-KhoaHoá
Trang 2khoá luận tốt nghiệp đại học
Chuyên ngành: Phương pháp dạy học Hoá học
Người hướng dẫn khoa học
TS Cao Thị Thặng
hà nội – 2009
Trang 3
Khoáluậntốtnghiệpvớiđềtài“Kiểmtra-đánhgiákếtquảhọctậpcủahọcsinhlớp10theochuẩnkiếnthức,kĩnăngmônHoáhọc”đãđượchoànthànhtạitrườngĐạihọcsưphạmHàNội2.Emxinbàytỏlòngbiếtơnc
hânthànhvàsâusắctớiTiếnsĩCaoThịThặngđãtậntìnhhướngdẫn,chỉbảoemtro
ngsuốtquá trìnhxâydựngvàhoànthiệnkhoá luận
Đồngthời,emxinchânthànhcảmơncácthầycôgiáotrongkhoaHoáhọccủatrườngĐạihọcsưphạmHàNội2,cácthầycôgiáovàcácemhọcsinhcủatrườngTHPTAHảiHậu–
NamĐịnhđãtạomọiđiềukiệnthuậnlợi,giúpđỡemtrongsuốtthờigianthựchiệnđềtài.Khoáluậnđượcthựchiệnkhôngtránhkhỏinhữngthiếusót.Vìvậy,emr ấtmongđượcsựđónggópýkiếncủacácthầycôgiáovàcác bạn
Emxinchânthànhcảmơn!
HàNội,ngày10tháng5năm2009
Sinhviên
PhạmThị ThuỳDương
Trang 4Tôixincamđoannhữngkếtquảnghiêncứutrongđềtàinàylàcủariêngtôi,khôngtrùngvớinghiêncứucủanhữngtácgiảkhác.Nếucóđiềugìkhôngchínhxác
tôixinchịumọitráchnhiệm
TácgiảPhạmThịThuỳDương
Trang 5SGK
sáchgiáokhoaKT,KN
kiếnthức,kĩnăngKT-ĐG kiểmtra -đánhgiáTNTL
trắcnghiệmtựluậnTLtựluận
TNKQ
trắcnghiệmkháchquanPTHH
phươngtrìnhhoáhọcđktc điềukiệntiêuchuẩnTHCS trunghọccơsở
THPT trunghọcphổthôngTNSP
thựcnghiệmsưphạmNCnângcao
Trang 6Mụclục
1.Lýdochọnđềtài……… 1
2.Kháchthểvàđốitượngnghiêncứu……….23.Mụ cđíchnghiêncứu………
24.Nhiệmvụnghiêncứu………
25.Giảthuyếtkhoahọc……….36
Phươngphápnghiêncứu……….3Nộidu ng chương 1 : cơsởlýluậnvàthựctiễncủađềtài……… 4
1.1 Cơsởlíluậnvềkiểmtra -đánhgiá……….4
1.1.1 Kháiniệmvềkiểmtra -đánhgiá……… 4
1.1.2 ýnghĩacủaviệckiểmtra -đánhgiá………5
1.1.3 Mộtsốhìnhthứckiểmtra -đánhgiá………5
1.1.3.1 Trắcnghiệmtựluận(gọitắtlàtựluận)………6
1.1.3.2 Trắcnghiệmkháchquan………7
1.1.3.3 Sosánhtrắcnghiệmtựluậnvàtrắcnghiệmkháchquan …………11
1.2 Chươngtrìnhgiáodụcphổthông………14
1.2.1 Quanđiểmxâydựngvàpháttriểnchươngtrình………14
1.2.2 Chuẩnkiếnthức,kĩnăng………15
1.2.3.Địnhhướngđổimớiđánhgiá kếtquảhọctậpmônHoáhọc………
261.2.3.1.Mụctiêuđánhgiá……….261
2.3.2.Nộidungđánhgiá………26
1.2.3.3.Hình thức đánhgiá………28
Chương2:THiếtkếđềkiểmtra……… 30
2.1.Quytrình thiếtkếđềkiểmtra………
392.2.Mộtsốđềcụthể………32
Trang 732Đềkiểmtrangắn………
32Đềkiểmtra 15phút………
46Đềkiểmtra 45phút………
49Chương:Nhómoxi………
52Đềkiểmtrangắn……… 52Đ ềkiểmtra 15phút………
65Đềkiểmtra 45phút………68
Chương3:Thựcnghiệmsư phạm……… 71
3.1.Mụcđíchcủa TNSP ………71
3.2.NhiệmvụcủaTNSP………71
3.3.TiếnhànhTNSP………71
3.3.1.ĐốitượngvàđịabànTNSP ……… ……
713.3.2.NộidungTNSP ………
713.3.3 TổchứcTNSP………
713 4 Kếtquả TNSP ………
713.4.1 Phântíchcâuhỏi……… 723.4.2 KếtquảTNSP……… 73
3.5.Phântích kếtquảTNSP ………
……… 75Kếtluận………
………
76T à i liệuthamkhảo……….77
Phụlục……… 78
Trang 8mở đầu
1 Lýdochọnđềtài
Chúngtađangsốngtrongnhữngnămđầucủathếkỉ21,thếkỉcủanềnvănminhtrítuệtoàncầu.Sựpháttriểnnhưvũbãocủacôngnghệcao,củanềnkinht ế t r i thứcchothấyc h ấ t x á m đangngàyc à n g đượcđ ặ c biệtcoitrọng.Vìthế,trongsựđổimớitoàndiệncủađấtnướcthìđổimớinềngiáodụclàmộttrongnhữngtrọngtâmcủasựpháttriển.BáocáochínhtrịcủaĐạihộiĐảngcộngsảnViệtNamlầnthứ10đ ãkhẳngđịnh:Đổimớitoàndiệngiáodụcvàđàotạo,pháttriểnnguồnnhânlựcchấtlượngcao,chấnhưngnềngiáodụcViệtNam
Đểđápứngđượcnhucầuvềđổimớigiáodục,
saunhiềunămnghiêncứu,thíđiểm,cảicáchđếnnayBộgiáodụcvàđàotạođãtiếnhànhdạyvàhọctheochươngtrìnhsáchgiáokhoa(SGK)mớitheoyêucầuvềchuẩnkiếnthức,k ĩ năng(KT,KN)chotấtcảcácbậchọctừ tiểuhọcđếntrunghọcphổthông.Trongthựctếhiệnnay,vấnđềchuẩnKT,KNlàmộtpháplệnh,làcơsởđểdạyhọcvàkiểmtra-đánhgiá(KT-ĐG).TuynhiênviệctriểnkhaithựchiệndạyhọcvàKT-ĐGtheochuẩnKT,KNchỉlàbướcđầuvìgiáoviênvừatiếpcậnchươngtrìnhSGKmới,trongphươngphápgiảngdạyvẫncònảnhhưởngcủachươngtrìnhSGKcũ.Bêncạnhđó,việcdạyhọcvàchỉđạoviệcthựchiệnKT-
ĐGchuẩnKT,KNchưađượcquántriệttriệtđểbởicùngvớinhữnggiáoviêncoitrọngvàthựchiệntốtkhâuKT-
ĐGthìcũngcònmộtsốgiáoviêncoinhẹkiểmtrađánhgiáhọcsinh,họchỉchútrọngdạyhết,dạ yđủnộidungSGK,họthườngchỉápdụngcácphươngpháptruyềnthốngđ ể kiểmtrahọcsinh,kiểmtrachođủthủtục,kiểmtrađểlấyđiểmxếploạihọcsinh
Trang 9vôcùngquantrọng.Nókhôngchỉđơnthuầnlàchútrọngvàokếtquảcủangườihọcmàcòncóvaitròtolớntrongviệcthúcđẩyđộngcơ,tháiđộtíchcựccủangườihọc,hoànthiệnquátrìnhdạyhọc,kiểmđịnhchấtlượng,hiệuquảdạyhọcvàtrìnhđộnghềnghiệpcủangườithầy.TứcKT-
nângcaophầnphikim.Nếucóđiềukiệnvàthờigianchophéptôisẽmởrộngđềtàivớinhữngnộidungđầyđủvàhoànthiệnhơn
4 Nhiệmvụnghiêncứu
*Nghiêncứucơsởlýluậncủađềtài:
+ Cơsở líluậnvềKT-ĐG
+ĐịnhhướngđổimớiKT-ĐGkếtquảhọctập
Trang 10+NộidungchuẩnKT,KNcủacácchương“nhómHalogen”vàchương“nhómOxi”trongchươngtrìnhSGK Hoáhọc10-nângcao.
+Quitrìnhthiếtkếđềkiểmtra theođịnhhướngchuẩnKT,KN
* NghiêncứuchuẩnKT,KNvàhướngdẫndạyhọctheochuẩnKT,KN:thiếtkếđềkiểmtrangắn,đềkiểmtra15phút,đềkiểmtra 45phút
* Thử nghiệmsưphạmđể xácđịnhmứcđộphùhợpcủabộđềkiểmtra
5 Giảthuyếtkhoahọc
NếulàmrõđượcnhữngnộidungcủachuẩnKT,KNvềmứcđộkiếnthứcphạmvi“nhómHalogenvànhómOxi”vàthiếtkếđượcbộđềkiểmtratheochuẩnKT,KNsẽgópphầnnângcaochấtlượngviệcthựchiệntheochươngtrìnhSGKmới
- Phươngphápthựcnghiệmsưphạm:đánhgiáhiệuquảcủacácđềkiểmt r a đểt ừđóđánhgiáđượcchấtlượngcủaviệcgiảngd ạ y v à họctậptheochuẩnKT,KN
- Phươngphápthốngk ê toánhọc:x ử l í phântíchcáckếtquảthựcnghiệmsưphạm
Trang 11Kiểmt r a l à theodõis ự tácđộngcủangườik i ể m t r a đốivớingườihọcnhằmthuđượcnhữngthôngtincầnthiếttrongviệcđánhgiá.
Vềmặtlíluậndạyhọc,kiểmtracóvaitròliênhệnghịchtrongquátrìnhd ạ y học,nóchobiếtnhữngthôngtin,kếtquảvềquátrìnhdạycủathầyvàquátrìnhhọccủatròđểtừđócónhữngquyếtđịnhchosựđiềukhiểntốiưucủacảthầyvàtrò.Họcsinhsẽhọctốthơnnếuthườngxuyênđượckiểmtravàđượcđánhgiámộtcáchnghiêmtúc,côngbằngvớikĩthuậttốtvàhiệunghiệm
Đánhgiákếtquảhọctậplàquátrìnhđolườngmứcđộđạtđượccủahọcsinhvềcácmụctiêuvànhiệmvụcủaquátrìnhdạyhọc,làmôtảmộtcáchđịnhtínhvàđịnhlượng:tínhđầyđủ,tínhđúngđắn,tínhchínhxác,tínhvữngchắcc ủ a kiếnthức,mốiliênhệcủakiếnthứcvớiđờisống,cáckhảnăngvậndụngkiếnthứcv à o thựctiễn,mứcđ ộ thônghiểu,khảnăngdiễnđạtbằnglờinói,bằngvănviết,bằngchínhngônngữchuyênmôncủahọcsinh
…
vàcảtháiđộc ủ a họcsinhtrêncởsởphântíchcácthôngtinphảnhồitừviệcquansát,kiể
mt r a , đánhgiámứcđộhoànthànhnhiệmvụđượcgiao,đốichiếuvớinhữngchỉtiêu,yêucầudựkiến,mongmuốnđạtđượccủamônhọc
Trang 121.1.2 ýnghĩacủaviệcKT-ĐG.
ViệcKT-ĐGcóhệthống,thườngxuyênsẽcungcấpkịpthờinhữngthôngtin“liênhệngượctrong”,giúpngườihọctựđiềuchỉnhhoạtđộnghọc,kịpthờinhậnthấymứcđộđạtđượcnhữngkiếnthứccủamình,cònlỗhổngkiếnthứcnàocầnđượcbổsungtrướckhibướcvàophầnmới.ThôngquaKT-
ĐG,họcsinhcóđiềukiệntiếnhànhcáchoạtđộngtrítuệ:ghinhớ,táihiện,chínhxáchoá,kháiquáthoá…giúppháthuy
tríthôngminh,linhhoạtvậndụngkiếnthứcđ ã họcđểgiảiquyếtnhữngtìnhhuốngcụthể.ViệcKT-
ĐGđượctổchứcnghiêmtúc,côngbằngsẽgiúphọcsinhnângca o tinhthầntráchnhiệmtronghọctập,cóýchívươnlênđạtkếtquảcaohơn,củngcốlòngtinvàokhảnăngcủamình,nângcaoýthứctựgiác,khắcphụctínhchủquantựmãn
ViệcKT-ĐGhọcsinhcungcấpchogiáoviênnhữngthôngtin“liênhệngượcngoài”,giúpngườidạyđiềuchỉnhkịpthờihoạtđộngdạy
KT-ĐGkết hợpvớitheodõithườngxuyênt ạo điềukiệnchogiáoviênn ắ m đượcmộtcáchcụthểvàkháchínhxácnănglựcvàtrìnhđộcủamỗihọcsinhtừđócóbiệnphápphụđạobồidưỡngriênghợplí
Trang 13iệng,kiểmtraviếtthìhiệnnaytronggiáodụcđãv à đangs ử dụngphươngpháptrắcnghiệm.Trắcnghiệml à phươngphápđưaramộttậphợpcâuhỏiđểthunhậnphảnứngcủahọcsinh,thôngqua
Trang 14đóđolườngmộtnănglựchoặcmộtthuộctínhnàođócủachúng.Trắcnghiệmc ó thểlàvấnđáp,quansáthoặcviết.
Dựavàocáchtiếnhành,trắcnghiệmđượcchialàm2loại:trắcnghiệmtựluậnvàtrắcnghiệmkháchquan
1.1.3.1 Trắcnghiệmtựluận(TNTL)gọitắtlàtựluận(TL).
a Kháiniệm
TNTLlàphươngphápđánhgiákếtquảhọctậpbằngviệcsửdụngcôngcụđ o lườnglàcáccâuhỏi,họcsinhtrảlờidướidạngbàiviếtbằngchínhngônn gữ củahọcsinhtrongmộtkhoảngthờigianđãđịnhtrước
TNTLchophéphọcsinhmộtsựtựdotươngđốinàođóđểtrảlờimỗicâuhỏitrongđềkiểmtra
BàiTNTLtrongmộtchừngmựcn à o đóđượcchấmđ i ể m m ộ t cáchchủquanvàđiểmchobởingườichấmkhácnhaucóthểkhôngthốngnhất.Mộtbàit ự luậnthườngcóítcâuhỏivìphảimấtnhiềuthờigianđểviếtcâutrảlời
b Ưu,nhượcđiểmcủaTNTL
-Ưuđiểm:
* CâuhỏiTNTLđòihỏihọcsinhphảitựsoạncâutrảlờivàdiễntảbằngngônngữcủachínhmình,vìvậynócóthểđođượcnhiềutrìnhđộkiếnthức
*
CóthểKT-ĐGcácmụctiêuliênquanđếntháiđộ,sựhiểubiếtnhữngýniệm,sởthíchvàtàidiễnđạttưtưởngcủahọcsinh
* Hìnhthànhchohọcsinhkĩnăngsắpđặtýtưởng,suydiễn, kháiquáthoá,phântích,tổnghợp…pháthuytínhđộclậptưduysángtạo
Trang 15* Việcchuẩnbịcâuhỏidễhơn,íttốncônghơnsovớicâuhỏitrắcnghiệmkháchquan.
Trang 16* Bàikiểmtratheokiểutựluậnthìsốlượngcâuhỏiít,việcchấmđiểmlại
phụthuộcvàotínhchấtchủquan,trìnhđộngườichấmdođónócóđộtincậyvàtínhgiátrịthấp
a.Khôngkhíchứaozonvớilượnglớncólợichosứckhoẻconngười Đ Sb.MuốnphaloãngdungdịchH2SO4đặccóthểróttừtừnướcvàodungdịc
haxit
Đ S
Trang 17c.Iotcótínhkhửmạnhnhấttrongcáchalogen Đ S
Trang 18- Vídụ:NgườitathuO2bằngphươngphápđẩynước làdo
a khíoxinhẹhơnnước
b khíoxitantrongnước
c khíoxiíttantrongnước
d khíoxikhóhoálỏng.Trảlời:ĐápánC
Trang 19-
Lưuý:ĐâylàmộthìnhthứcKT-ĐGcónhiềuưuđiểmnhư:cóthểKT-ĐGđượcnhiềumụctiêudạyhọckhácnhau,cóđộtincậycao,tínhgiátrịtốthơn,đođượckhảnăngnhớtổngquáthoárấthữuhiệu,thậtsựkháchquankhichấm.Tuynhiêncũngcónhiềunhượcđiểmnhư:khósoạncâuhỏivìphảitìmđượccâuđúngnhấtvàcâunhiễuchophùhợp;cóthểkhôngđođượckhảnăngphánđoántinhvi,khảnănggiảiquyếtvấnđềkhéoléosángtạogiảiquyếtvấnđ ề mộtcáchhiệunghiệmbằngcâuhỏiTNTLsoạnkĩ;tốnkémgiấymựcđểin.Vìvậykhiviếtcâuhỏidạngnàycần lưuý:
+Câudẫnphảicónộidungngắngọn,rõràng,lờivănsángsủa,phảidiễnđ ạ t rõràngmộtvấnđề,tránhhiểutheonhiềucách
+Câunhiễucũngphảirõràng,dễhiểuvàphảicócùngloạiquanhệvớic â u dẫn,cócấutrúcsongsongtứcchúngphảiphùhợpvềmặtngữphápvớicâudẫn.Cáccâunhiễuphảicótácđộnggâynhiễuvớicáchọcsinhcónănglựctốt,
phảicóvẻhợplícósứchấpdẫnnhưnhauđểhọcsinhkémchọn
+Cầnsoạn4-5phươngánlựachọn,trongđócómộtphươngánđúnghoặcđúngnhất,khôngnênsoạncácphươngánlựachọnquáít(2hoặc3)vìyếutốmayrủi,đoánmòsẽtănghayquánhiềuphươngánsẽkhósoạnvàmấtnhiềuthờigianđểđọccâuhỏi
Trang 20màhọcsinhphảiđiềnvàochỗtrốngchophùhợp
- Vídụ:Chocáctừvàcụmtừsau:đẩykhôngkhí,đẩynước,H 2 SO 4 đặc,HCl,khử ,oxihoá,Stựdo, khíSO 3 ,axityếu, axitmạnh,H 2 SO 4 ,H 2 S.
(3):axityếu (6):S tựdohoặcH2S-
Lưuý:Vớiloạicâuhỏinày,họcsinhkhôngcócơhộiđoánmòmàphảinhớra,nghĩra,tựtìmracâutrảlời.Loạinàydễsoạnhơncâuhỏinhiềulựachọn
Song,phạmvikiểmtracủaloạicâuhỏinàythườngchỉgiớihạnvàonhữngc h i tiếtvụnvặt,ngườisoạncóthểtríchnguyênmộtđoạnvăntrongSGK,việcc h ấ m bàimấtnhiềuthờigianvàthiếutínhkháchquanhơnloạicâuhỏinhiềulựachọn
Dođókhisoạncầnlưuý:
+Tránhtrườnghợpcónhiềuphươngánđiềnđềuphùhợp
Trang 21+ Câuđiềnkhuyếtkhôngnênquádài,khóhiểuhoặccóthểhiểutheonhiềucách.
Loại4:Câutrắcnghiệmghépđôi
- Cấutrúc:
+Phầncâudẫnở cột( I ) gồmmộtp h ầ n c ủ a câu(câuchưahoànthành),mệnhđềhoặcmộtyêucầu
+Phầncâutrảlờiởcột(II)chứaphầncònlạicủacâuhoặcmộtđápsốmàhọcsinhphảichọnđểghépvớiphầnởcột(I)chophùhợp
- Vídụ:Chọnnửaphươngtrìnhhoáhọcởcột(II)đểghépvớinửaphươngtrìnhhoáhọcởcột(I)chophùhợp
Trảlời:a-5;b-3;c-4;d-2
- Lưuý:Đâylàloạicâuhỏidễviết,cóthểdùngđểđocácmứctrínăngkhácnhau,
đ ặ c biệthữuhiệutrongviệcđánhgiákhảnăngnhậnbiếtcách ệ thứchaylậpcácmốitươngquan
Nhưngloạicâuhỏinàykhôngthíchhợpchoviệcthẩmđịnhcáckhảnăngn h ư sắpđặtvàvậndụngcáckiếnthức,tốnnhiềucôngphusoạncâuhỏicóthể
Trang 22mộtđểkhôngxảyratrườnghợphọcsinhghépđượcmộtsốcặp,rồidùngcáchloạitrừđểghépcáccặpcònlại;phảisoạnsaochophầnchọnđểghépnhiềuhơnphầncầnghép,trongđócócảphươngáncóthểghépvớinhiềucâu,cócảphươngánkhôngthểghépvớicâunào
1.1.3.3 SosánhTNTLvàTNKQ.
Cónhiềutranhluậnvềloạinàotốthơn,TNTLhayTNKQ.CâutrảlờituỳthuộcvàomụcđíchcủaviệcKT-ĐG.Mỗiloạicâuhỏiđềucóưuđiểmchomộtsốmụcđíchnàođó.ƯuvànhượccủađiểmcủamỗiloạiTNKQvàTNTLcónhữngđiểmđángchúýsau:
a Nhữngnănglựcđođược
* LoạiTNTL:
- Họcsinhcóthểtựdiễnđạtýtưởngbằngchínhngônngữchuyênmôncủamìnhnhờvàokiếnthứcvàkinhnghiệmđã có
- Cóthểđolườngkhảnăngsuyluậnnhư:sắpxếpýtưởng,suydiễn,tổngquáthoá,sosánh,phânbiệt,phântích,tổnghợpmộtcáchhữuhiệu
- Khôngđolườngkiếnthứcởmứctrínăngbiết,hiểumộtcáchhữuhiệu
* LoạiTNKQ:
- Họcsinhchọnmộtcâuđúngnhấttrongsốcácphươngántrảlờichosẵnhoặcviếtthêmmộtvàitừhoặcmộtcâuđểtrảlời
- Cóthểđonhữngkhảnăngsuyluậnnhư:sắpđặtý tưởng,suydiễn,so sánhvàphânbiệtnhưngkhônghữuhiệubằngTNTL
Trang 23* LoạiTNKQ:vìcóthểtrảlờinhanhnênsốcâuhỏilớn,dođóbaoquátmộtphạmvikiếnthứcrộnghơn.
c ảnhhưởngđốivớihọcsinh
* LoạiTNTL:khuyếnkhíchhọcsinhđộclậpsắpđặt,diễnđạtýtưởngbằngchínhngônngữcủamìnhmộtcáchhiệuquảvànótạocơsởchogiáoviênđánhg i á nhữngýtưởngđó.SongmộtbàiTNTLdễtạora
sự“lừadối”vìhọcsinhcót h ể khéoléotránhđềcậpđếnnhữngdiểmmàhọkhôngbiếthoặcchỉbiếtmậpmờ
* LoạiTNKQ:Họcsinhítquantâmđếnviệctổchứcsắpxếpvàdiễnđạtýtưởngcủamình.SongTNKQkhuyếnkhíchhọcsinhtíchluỹnhiềukiếnthứcv à kĩnăng,không“họctủ”nhưngđôikhidễtạorasựđoánmò
d Côngviệcsoạnđềkiểmtra
* LoạiTNTL:việcchuẩnbịcâuhỏiTNTL,dosốlượngítnênkhôngkhólắmnếugiáoviêngiỏitronglĩnhvựcchuyênmôn
* LoạiTNKQ:Việcchuẩnb ị câuhỏiphảinhiềudođóđòihỏiphảic ó nhiềukinhnghiệm,kiếnthứcchuyênmônvữngchắc.Đâylàcôngviệcrấttốnthờigian,côngsứcvìvậynếucóngânhàngđềthìcôngviệcnàyđỡtốncôngsứchơn
Trang 24e Côngviệcchấmđiểm
* LoạiTNTL:Đâylàcôngviệckhókhăn,mấtnhiềuthờigianvàkhóchođ i ể m chínhxácnênđòihỏigiáoviênphảiluôncẩnthận,côngbằng,tránhthiênvị
* LoạiTNKQ:Côngviệcchấmđ i ể m nhanhchóngv à tincậy,đ ặ c biệtchiếmưuthếkhicầnkiểmtramộtsốlượnglớnhọcsinh
1.2 Chươngtrình giáodụcphổthông
1.2.1 Quanđiểmxâydựngvàpháttriểnchươngtrình
ChươngtrìnhmônHoáhọcởtrườngphổthôngđượcxâydựngvàpháttriểntrêncơsởcácquanđiểmsau:
* ĐảmbảothựchiệnmụctiêucủabộmônHoáhọcởtrườngphổthông.Mụctiêuđóphảiđượcquántriệtvàcụthểhoátrongchươngtrìnhcủacáclớpởc á c cấpTHCSvàTHPT
* Đảmbảotínhphổthôngcơbảnhiệnđạivàthựctiễntrêncơsởhệthốngt r i thứccủakhoahọcHoáhọc
Hệthốngtrithứchoáhọccơbảnđượclựachọnbảođảm:
+KT,KNhoáhọcphổthôngcơbản
+Tínhchínhxáccủakhoahọchoáhọc
+Sựcậpnhậpmộtcáchcơbảnvớinhữngthôngtincủakhoahọchoáhọchiệnđạivềnộidungvàphươngpháp
+Nộidunghoáhọcgắnvớithựctiễnđờisống, sảnxuất
+Nộidunghoáhọcđượccấutrúccóhệthốngtừđơngiảnđếnphứctạp
Trang 25* Đảmbảotínhđặcthùcủabộmônhoáhọc.
Nộidungthựchànhvàthínghiệmhoáhọcđượccoitrọnglàcơsởđểxâydựngkiếnthứcvàrènkĩnănghoáhọc
Tínhchấthoáh ọ c củacácchấtđượcchúý x â y dựngtrêncởs ở cáclýthuyếtchủđạocủahoáhọcvàđượckiểmnghiệmdựatrêncởsởthựcnghiệmhoáhọc
* Đảmbảođịnhhướngđổimớiphươngphápdạyhọchoáhọctheohướngdạyvàhọctíchcực
Hệthốngnộidunghoáhọccơbảnđượctổchứcsắpxếpsaocho:Giáoviênthiếtkế,tổchứcđểhọcsinhtíchcựchoạtđộngxâydựngkiếnthứcvàkĩnăngmới,vậndụngđểgiảiquyếtmộtsốvấnđềthựctiễnđượcmôphỏngtrongcácbàitậphoáhọc
Chúýkhuyếnkhíchgiáoviênsửdụngthiếtbịdạyhọc,trongđócóứngdụngcôngnghệthôngtinvàtruyềnthôngtrongdạyhọchoáhọc
* Đảmbảođịnhhướngvềđổimớiđánhgiákếtquảhọctậpcủahọcsinh
Hệthốngcâuhỏivàbàitậphoáhọcđápứngyêucầuđadạng,kếthợptrắcnghiệmkháchquanvàtựluận,lýthuyếtvàthựcnghiệmhoáhọc.Hệthốngbàit ậ p hoáhọcnàynhằmđánggiáKT,KNhoáhọccủahọcsinhở3mứcđộbiết,hiểu,
vậndụngphùhợpvớinộidungvàphươngphápcủachươngtrình
* Đảmbảokếthừanhữngthànhtựucủachươngtrìnhhoáhọctrongnướcvàthếgiới
Chươngtrìnhmônhoáh ọ c p h ổ thôngbảođ ả m t i ế p cậnnhấtđịnhvớichươngtrìnhhoáhọccơ bản ởmộtsốnướctiêntiếntrênthếgiớivàkhuvựcvềmặtnộidung,phươngpháp,mứcđộKT,KNhoáhọcphổthông.Chươngtrình
Trang 262006.ChuẩnKT,KNđãđượcxâydựngtheotừngchủđềcủachươngtrìnhhoáhọc10baogồmtênchủđề,mứcđộkiếnthức,kĩnăngcầnđạtđượcv ànhữngghichú.LầnđầutiênởViệtNamđãcóBộchươngtrìnhtrongđóđãx á c địnhđượctươngđốirõhệthốngKT,KNvàmứcđộKT,KNcầnđạtđược.ĐâylàcơsởđểbiênsoạnSGKHoáhọc,sáchgiáoviên,sáchbàitậpvàlàcơsởđểkiểmtrađánhgiákếtquảhọctậpmônHoáhọcthườngxuyên,địnhkì,c á c kìthitốtnghiệpTHPTvàthituyểnsinhđạihọcmônHoáhọc
nângcao
Sauđâylànộidungthuộcchuẩnkiếnthứckĩnăngứngvớichương5,6SGKHoáhọc10-Chương5:Nhómhalogen
chú
Trang 27-Tínhchấthoáhọccơbảncủacácnguyêntốhalogenlàtínhoxihoámạnh
- Sựbiếnđổitínhchấthoáhọccủacácđơn chấttrongnhómhalogen
Kĩnăng
- ViếtcấuhìnhelectronlớpngoàicùngcủacácnguyêntửF,Cl,Br,I
- Dựavàocấuhình electronlớpngoàicùngvàmộtsốtínhchấkháccủanguyêntử,dựđoántínhchấthoáhọccơbảncủacácnguyêntốhalogenlàtínhoxihoámạnh
- Viếtđượccácphươngtrìnhhoáhọc(PTHH)chứngminhtínhchấtoxihoámạnhcủacácnguyêntốhalogen,
quyluậtbiếnđổitínhchấtcủacácnguyêntốtrongnhóm
- Tínhthểtíchhoặckhốilượngdungdịchthamgiahoặctạothànhsauphảnứng
ố
Biếtđược:Tínhchấtvậtlý,trạngtháitựnhiên,ứngdụngcủaclo,phươngphápđiềuchếclotrongphòngthínghiệmvàtrong
Trang 28Hiểuđược:Tínhchấthoáhọccơbảncủaclolàtínhoxihoámạnh(tácdụngvớikimloại,hiđro) Clocònthểhiệntínhkhử
Kĩnăng
- Dựđoán,kiểmtra vàkếtluậnđượcvềtínhchấthoáhọccơbảncủaclo
- Quansátcácthínghiệmhoặchìnhảnhthínghiệmtừđórútranhậnxétvềtínhchấtcủaclo
- ViếtcácPTHHminhhoạtínhchấthoáhọcvàđiềuchếclo
- Tínhthểtíchkhícloởđiềukiệntiêuchuẩn(đktc)thamgiahoặctạothànhtrongphảnứng.Vàcácbàitậpkháccóliênquan
- Tínhchấtvậtlý, điềuchếaxitclohiđrictrongphòngthínghiệmvàtrongcôngnghiệp
- Tínhchất,ứngdụngcủamộtsốmuốiclorua,phảnứngđặctrưngcủaionclorua
- DungdịchHCllàmộtaxitmạnh,cótínhkhử
Kĩnăng
-Dựđoán, kiểmtra vàkếtluậnđượcvềtínhchấtcủaaxitHCl
Trang 29- Nhậnbiếtionclorua
- TínhnồngđộhoặcthểtíchcủadungdịchaxitHClthamgiahoặctạothànhtrongphảnứng
Hiểuđược:Tínhoxihoámạnhcủamộtsốhợpchấtcóoxicủac lo (nướcGia- ven,cloruavôi)
Kĩnăng
- ViếtđượccácPTHHminhhoạtínhchấthoáhọccủahợpchấtcóoxicủaclovàđiềuchếnướcGia-ven, cloruavôi
Hiểuđược:Tínhchấthoáhọccơbảncủaflo,brom,iotlàtínhoxihoá;Flocótínhoxihoámạnhnhất;Nguyênnhântínhoxihoágiảmdầntừflođếniot
Kĩnăng
-Dựđoán, kiểmtra vàkếtluậnđượcvềtínhchấtcủaflo,brom,iot
Trang 30- Quansátthínghiệm,hìnhảnhrútranhậnxét.
- ViếtcácPTHHchứngminhtínhchấthoáhọccủaflo, brom,iotvàtínhoxihoágiảmdầntừflođếniot
- Tínhkhốilượngbrom,iotvàmộtsốhợpchấtthamgiahoặctạothànhtrongphảnứng
- Tínhaxitcủaaxit clohiđric
- Tínhtẩymàucủa nước Gia-ven
Trang 31-Bàitậpthựcnghiệmphânbiệtcácdungdịch, trongđócódungdịchchứaionCl-.
Kĩnăng
- Sửdụngdụngcụvàhoáchấtđểtiếnhànhantoàn, thànhcôncácthínghiệmtrên
Cấuhìnhelectronlớpngoàicùngcủanguyêntửcácnguyêntốoxitươngtựnhau.Tínhchấthoáhọccơbảncủacácnguyêntốtrongnhómlàtínhoxihoá
Trang 32Sựbiếnđổitínhchấthoáhọccủacácđơnchấttrongnhómhalogen.
Kĩnăng
ViếtcấuhìnhelectronlớpngoàicùngcủacácnguyêntửO,S,Se,Te
Dựavàocấuhìnhelectronlớpngoàicùngvàmộtsốtínhchấtkháccủanguyêntử,dựđoántínhchấthoáhọccơbảncủacácnguyêntốtrongnhómoxilàtínhoxihoá
- ViếtđượccácPTHHchứngminhtínhchấtoxihoámạnhcủacácnguyêntốoxi,quyluậtbiếnđổitínhchấtcủacácnguyêntốtrongnhóm
- Tínhthểtíchhoặckhốilượngdungdịchthamgiahoặctạothànhsauphảnứng
2.Oxi–Ozon Kiếnthức
Biếtđược:
- Oxi:Cấutạophântử;tínhchấtvậtlý;trạngtháitựnhiên;ứngdụng;phươngphápđiềuchếoxitrongphòngthínghiệmvàtrongcôngnghiệp
- Ozonlàmộtdạngthùhìnhcủaoxi;diềukiệntạothànhozon;ozontrongtựnhiênvàứngdụngcủaozon;ozoncótínoxihoámạnhhơnoxi
Hiểuđược:Oxivàozonđềucótínhoxihoárấtmạnh(oxihoáđượchầuhếtkimloại,
phikim,nhiềuhợpchấtvôcơvàhữucơ);ứngdụngcủaoxi
h
Trang 33- Dựđoán,tínhchất,kiểmtra, kếtluậnvềtínhchấthoáhọccủaoxi,ozon
- Quansátthínghiệm,hìnhảnh,từđórútranhậnxétvềtínhchất,điềuchế
- ViếtPTHHminhhoạtínhchấtvàđiềuchếoxi
- Tínhthànhphầnphầntrămvề thểtíchkhíoxivàozontronghỗnhợp
3.Lưuhuỳnh Kiếnthức
Biếtđược:Tínhchấtvậtlýcủalưuhuỳnh:haidạngthùhìnhphổbiến(tàphươngvàđơntà),
quátrìnhnóngchảyđặcbiệtcủalưuhuỳnh;ứngdụng;sảnxuấtlưuhuỳnh
Hiểuđược:Lưuhuỳnhvừacótínhoxihoá(tácdụngvớik i m loại,hiđro)vừacótínhkhử (tácdụngvớioxi,vớichấtoxihoámạnh)
Kĩnăng
- Dựđoántínhchất,kiểmtra, kếtluậnvềtínhchấthoáhọccủalưuhuỳnh
- Quansátthínghiệm,hìnhảnhrútranhậnxétvềtínhchấthoáhọccủalưuhuỳnh
- ViếtPTHH chứngminhtínhchấthoáhọccủalưuhuỳnh
- Tínhkhốilượnglưuhuỳnh, hợpchấtcủalưuhuỳnhthamgiavàtạothànhtrongphảnứng
Trang 34- Tínhchấtvậtlý, trạngtháitựnhiên,tínhoxitaxit,ứngdụng, phươngphápđiềuchếSO2, SO3.
Hiểuđược:TínhchấthoáhọccủaH2S(tínhkhửmạnh)vàSO2(vừacótínhoxihoávừacótínhkhử)
Kĩnăng
- Dựđoán,kiểmtra, kếtluậnđượcvềtínhchấthoáhọccủaH2S,SO2, SO3
- ViếtPTHHminhhoạtínhchấtcủaH2S,SO2, SO3
- PhânbiệtH2S,SO2vớicáckhíkhác
- Tínhthànhphầnphầntrămvề thểtíchkhíH2S,SO2tronghỗnhợp
- AxitH2SO4làmộtaxitmạnh(đổimàuchấtchỉthị,tác
Trang 35- AxitH2SO4đặc,nóngcótínhoxihoámạnh(oxihoáđượhầuhếtkimloại,nhiềuphikimvàhợpchất)vàtínhháonước
Kĩnăng
- Quansátthínghiệm,hìnhảnh, rútranhậnxétvềtínhchất, điềuchếaxitsunfuric
- ViếtPTHHminhhoạtínhchấtvàđiềuchế
- Nhậnbiếtionsunfat
- TínhnồngđộhoặckhốilượngdungdịchH2SO4thamgiahoặctạothànhtrongphảnứng
Trang 37- Đánhgiámứcđộbiết,hiểu,vậndụngkiếnthứckĩnănghoáhọcvớimộttỉlệthíchhợptheohướngtăngcườngđánhgiákhảnăngvậndụngtronghọct ậ p hoáhọcvàcuộcsống
Trang 38+Mứcđ ộ biết:HSnhớđượcđịnhnghĩa,tínhchất,hiệntượnghoáhọc,côngthức,kháiniệmhoáhọc…đãhọc,trảlờicâuhỏithếnào?làgì?
NhữngcâuhỏiởmứcđộbiếtchỉyêucầuHSnhớlạikiếnthứcđãbiếtởSGK.Tỉlệthíchhợptrongđềkiểmtrahọckìthườngchiếm20%-30%
Vídụ:FeCl2làmmấtmàudungdịchnướcBr2.Sảnphẩmcủaphảnứng
A.FeCl3+FeBr2 B.FeBr2+Cl2.C.FeBr3+Cl2 D.FeCl3+FeBr3.+Mứcđộvậndụng:HScầnápdụngkiếnthức,kĩnănghoáhọctrongcáctrườnghợptươngtự,giảithíchhiệntượngthựctế,ápdụngmộtcáchsángtạotrongnhữngđiềukiệnđãthayđổi trảlờicâuhỏitạisao?nhưthếnào?vìsao?bằngcáchnào?
Tỉlệthíchhợptrongđềkiểmtrahọckìthườngkhoảng30%-40%
Vídụ:Khimởvòinướcmáy,nếuchúýmộtchúttasẽthấy
cómùixốccủakhíclo.Ngườitasửdụngkhíclođểdiệtkhuẩnnướcvì
Trang 39- Kếthợpcảđánhgiácủagiáoviênvàtựđánhgiácủahọcsinhtạođiềukiệnchohọcsinhtựđánhgiávàđánhgiálẫnnhau.
- Kếthợpđánhgiáquátrìnhvớiđánhgiátổngkết:kếthợpcáchìnhthức