Người hướng dẫn khoa họcT.S nguyễn năng tâm Hà nội - 2008... Trường đại học sư phạm hà nội 2 Khoa toán****o0o**** đinh thị len ứng dụng phép biến hình để giải bài toán quỹ tích Khóa luận
Trang 1Người hướng dẫn khoa học
T.S nguyễn năng tâm
Hà nội - 2008
Trang 3Trường đại học sư phạm hà nội 2 Khoa toán
****o0o****
đinh thị len
ứng dụng phép biến hình để giải bài toán quỹ tích
Khóa luận tốt nghiệp đại học
Chuyên ngành : Hình học
Người hướng dẫn khoa học
T.S Nguyễn Năng Tâm
Hà nội – 2008 ơ
Trang 4Khoáluậnnàytrìnhbàyvềviệcsửdụngphépbiếnhìnhđểgiảibàitoánq u ỹtích Ngoàiviệc làmrõtínhưuviệtcủaphépbiếnhình, khoáluậncòncốgắngkhaithác, mởrộngmộtsốbàitoán
ĐểhoànthànhkhoáluậnnàyemxinchânthànhcảmơncácthầycôgiáotrongtổHìnhhọc,đặcbiệtemxinchânthànhcảmơnthầyNguyễnNăngT â m đã
tạođiềukiện,giúpđỡemtrongquátrìnhnghiêncứu
Tuycó nhiềucốgắng,
songnănglựcbảnthâncòncóhạncũngnhưđiềukiệnvềtàiliệuvàthờigiancònhạnchếnênbàikhoáluậnchắcchắncònnhiềuthiếusót
Emrấtmongnhậnđượcsựchỉbảocủacácthầycô
vàcácbạnđểkhoáluậncủaemhoànthiệnhơn
Emxinchânthànhcảmơn!
HàNội,tháng5năm2008Sinhviên
ĐinhThịLen
Trang 5Emxincamđoanbảnkhoáluậnnàyđượchoànthànhdosựcốgắng,nỗlựctìmhiểunghiêncứucủabảnthânvàsựgiúpđỡnhiệttìnhcủa
cácthầyc ô giáotrongtổHìnhhọc,đặcbiệtlàsựgiúpđỡcủathầyNguyễnNăngTâm
Cáckếtquảtrongbảnkhoáluậnnàykhôngtrùngvớikếtquảcủacáctácgiảkhácvàcáckếtquả đólàchânthực
HàNội,tháng5năm2008Si
nhviên
ĐinhThịLen
Trang 71 Lýdochọnđềtài
Trongnhàtrườngphổthông,hìnhhọclàmộtmônhọckhóđốivớihọcsinh.Bởivìhìnhhọccótínhchặtchẽ,tínhlogícvàtínhtrừutượngcaohơncácmônhọckháccủatoánhọc.Cácphépbiếnhìnhsơcấplàmộtphầnquantrọngcủahìnhhọcvìnólàmộtcôngcụhữuíchđốivớicácbàitoántronghìnhhọcphẳng
Tínhưuviệtcủaphépbiếnhìnhtrongmặtphẳngthểhiệnrấtrõkhitavậndụngnóđểgiảiquyếtcácbàitoánvềdựnghình,quỹtích,chứngminhvàtínhtoán
Tuynhiên,việcgiảibàitoánhìnhhọcbằngphépbiếnhìnhkhôngphảil à dễdàng,thựctếnólàmộtphầnkhóđốivớicảgiáoviênvàhọcsinh
Trongkhuônkhổcủamộtkhoáluậntốtnghiệp,emchỉtrìnhbàynhữngkiếnthứccơbảnvềphépbiếnhìnhvàứngdụngcủanóđểgiảibàitoánquỹtích
Đóchínhlàlýdoemchọnđềtài:
“ứngdụngphépbiếnhìnhđểgiảibàitoánquỹtích”.
2 Mụcđíchvànhiệmvụnghiêncứu
2.1 Nghiêncứucáckiếnthứccơbảncủaphépbiếnhìnhtrongviệcgiảibà i toánquỹtích
2.2 Xây
dựnghệthốngcácvídụminhhoạvàbàitậpluyệntậpthểhiệnphươngphápsửdụng phép biếnhìnhvàogiảibàitoánquỹtích
3 Đốitượng, phạmvinghiêncứu
3.1 Đốitượngnghiêncứu
Kiếnthứcvềphépbiếnhìnhtrongmặtphẳng
3.2 Phạmvinghiêncứu
Trang 8Các bàitoánquỹtíchtrongmặtphẳnggiảibằngphépbiến hình.
4 Phươngphápnghiêncứu
NghiêncứuSGK,cácsáchthamkhảo,cáctàiliệucóliênquanđếnnộidungnày
Trang 9-1củafcũnglàmộtsongánhtừE2vàoE2nêncũnglàmộtphépbiếnhìnhcủamặtphẳng.Tagọiphépbiếnhìnhđólàphépbiếnhìnhđảongượccủaphépbiếnhìnhf(haylàphépnghịchđảocủaphépbiếnhìnhf)
1.1.3 Phépbiếnhìnhtích
làhaiphépbiếnhìnhcủamặtphẳng,dễthấyánhxạtíchfvàglàmộtsongánhcủamặtphẳngvàomặtphẳngnêntíchđócũnglàphépbiếnhìnhcủamặtphẳng.Tanóiphépbiếnhìnhđólàphépbiếnhìnhtíchcủafvà
Trang 101.1.6 Cácphầntửbấtbiếntrongmộtphépbiếnhình
Chophépbiếnhìnhf:E2E2,vớimỗiđiểmME2màf ( M ) =MthìđiểmMđượcgọilàđiểmbấtđộng(điểmkép)đốivớiphépbiếnh ì n h f
HìnhHđượcgọilàhìnhbấtbiếnđốivớiphépbiếnhìnhfcủaE2nếuf(H)=H.HìnhHđượcgọilàhìnhbấtđộng(cốđịnh)đốivớifcủaE2nếuvớimỗiđiểmM
Hmàf(M)=M
1.2 Mặtphẳngđịnhhướng,gócđịnhhướng
1.2.1 Mặtphẳngđịnh hướng
Xungquanhmỗiđiểmtrongmộtmặtphẳngcóhaichiềuquay:chiềuquaytheochiềucủakimđồnghồvàchiềungượclại.Nếuchọnmộttronghaichiềuquayđólàchiềudươngthìchiềungượclạigọilàchiềuâmvàkhiđótabảorằngmặtphẳngđãđượcđịnhhướng
Thôngthườngngườitachọnchiềuquayngượcvớichiềucủakimđồngh ồ làmchiềudương
1.2.2 Gócđịnh hướngcủahaiđườngthẳng
TrongmặtphẳngPđãđượcđịnhhướng,xéthaiđườngthẳngavàbcắtnhautạiO.Ngườitagọigócđịnhhướnggiữahaiđườngthẳngavàblấytheothứ tựđólàgócmàđườngthẳngphảiquaytheomộtchiềuxácđịnhđểđếntrùngvớivịtrícủađườngthẳngb.Gócđịnhhướngđókíhiệu(a,b),trongđóa làcạnhđầu,blàcạnhcuốicủagóc
SốđocủagócđólàdươngvàâmtuỳtheochiềuquaycủaaxungquanhOđếntrùngvớibtheochiềudươnghayâmcủamặtphẳng.Dođónếu(a,b)=thì(b,a)=-
Gócđịnhhướngcủahaiđườngthẳnga,bxácđịnhsaikhácmộtgóck
radian,
(a,b)=+k(tínhbằngradian).Kíhiệu(a,b)=(mod)
Trang 111.3 Phépdời hìnhtrongmặtphẳng
1.3.1 Địnhnghĩa
PhépbiếnhìnhcủamặtphẳngE2bảotồnkhoảngcáchgiữahaiđiểmtuỳýđượcgọilàphépdờihình,nghĩalàvớimỗiME2;NE2cóf(M)= M’,f(N)=N’thìđềucóM’N’=MN
1.3.2 Tính chất
-Phépdờihìnhbiếnbađiểmthẳnghàngthànhbađiểmthẳnghàngvàkhônglàmthayđổithứtựcủabađiểmđó
Phépdờihìnhbiếnmộtđườngthẳngthànhmộtđườngthẳng,biếnmộttiathànhmộttia,biếnmộtđoạnthẳngthànhmộtđoạnthẳngbằngnó
Phépdờihìnhbiếnmộtta mgiácthànhmộtta mgiácbằngnó,biếnmộtgócthànhmộtgócbằngnó,biếnmộtđườngtrònthànhmộtđườngtrònbằngnó,trongđótâmbiếnthànhtâm
Trang 12M ’ M
TrongE2chođiểmO,phépbiếnhìnhcủaE2biếnmỗiđiểmMthành
b Tínhchất
Trang 13- Trongmặtphẳngphépđốixứngtâmlàphépdờihìnhnênnócóđầyđủcáctínhchấtcủaphépdờihình
hìnhcủamặtphẳngE2biếnmỗiđiểmM
Trang 14- Chohaiphépquay
11
Trang 15- Phépv ị t ự V(O,k)biếnmộtđườngthẳngthànhmộtđườngthẳngsongsonghoặctrùngvớiđườngthẳngđó,biếntiathànhtia,biếnđoạnthẳngthànhđoạnthẳngmàđộdàiđượcnhânlênvớik ,biếntamgiácthànhtam
giácđồngdạngv ớ i t ỉ s ố đồngdạngk ,biếngócthànhgócbằngn ó , biếnđườngtrònthànhđườngtròncóbánkínhgấpklầnđườngtrònđó
- k=-1thìV(O,k)làphépđốixứngtâm
Trang 17b Tính chất
- Phépđồngdạngbiếnmộtđườngthẳngthànhmộtđườngthẳng,biếnt i a thànhtia,biếnmộtđoạnthẳngthànhmộtđoạnthẳngcóđộdàigấpklầnđoạnthẳngđầu,biếnđườngtrònbánkínhRthànhđườngtrònbánkínhkR
- Bảotồnđộlớncủagócphẳng
- Tíchcủamộtphépvịtựvàmộtphépdờihìnhhoặctíchcủamộtphépdờihìnhvàmộtphépvịtựlàmộtphépđồngdạng
- Trongmặtphẳngmọiphépđồngdạngkhácphépđẳngcựcóduynhấtmộtđiểmbấtđộng
1.5 Bàitoánquỹtích
Bàitoánquỹtíchlà
bàitoántìmtậphợpnhữngđiểm(haycòngọilàmộthình)cótínhchấtchotrướcvớinhữngđiềukiệnnhấtđịnh
Việckhẳngđịnhquỹtíchnhữngđiểmcótínhchấtlàhình(H)nàođó,taphảithựchiệnhaibước:
Bước1:(Phầnthuận)ChứngminhđiểmMcótínhchấtthuộc(H).Bước2:
(Phầnđảo)Chứngminhmỗiđiểmthuộchình(H)đềucótínhchất
Trang 18cácbàitoánquỹtíchnhờphépbiếnhìnhtacóthểchọnmộtphépbiếnhìnhthíchhợpfbiếnđiểmMthànhđiểmM’
saochoquỹtíchnhữngđiểmM’tìmđượcdễdànghơnđểrồitừđósuyraquỹtíchđiểmM.NguyêntắcchungápdụngphépbiếnhìnhvàogiảitoántìmtậphợpđiểmMthoảmãntínhchất nàođó:nếutachứngminhđượcmỗiđiểmM’làả n h củamộtđiểmM
Trang 19Bước2 :Tìmtậphợp( H )cácđiểmM
Trang 21Vídụ3.ChobaphépđốixứngtâmĐA,ĐB,ĐC.VớiMlàđiểm bấtkì,
gọiM1l àảnhcủaMquaĐA;gọiM2l àảnhcủaMquaĐB;gọiM3l àảnhcủaM
quaĐC.TìmquỹtíchđiểmM3k h iMchạytrên(O)hayđườngthẳngd
Trang 22NếuM c h ạ y t r ê n đườngthẳngd thìquỹt í c h M3làảnhcủađườngthẳngdqu
aĐD.
Vídụ4.Cho ABC.GọiA’,B’,C’lầnlượtlàtrungđiểmcủacáccạnhB
C,CA,AB.TìmtậphợpđiểmMtrongtamgiácsaochoảnhcủaM
trongcácphépbiếnđổi Z', Z',Z' nằmtrênđườngtrònngoạitiếpt a mgiác
Trang 23M 2 B’
Bước3:KếtluậntậphợpcácđiểmMlàảnhcủa(H)trongphépđốixứngtrụcĐd.
2.3.2.Vídụ
Vídụ1.Cho(O;R)t r ê n đócóhaiđiểmA,B.Mộtđườngtròn(O1;R1)tiếpxúcngoài(O)tạiA.MộtđiểmMdiđộngtrên(O),tiaMAcắtđườngtròn(O1)tạiđiểmthứhaiA1.QuaA1v ẽđườngthẳngsongsongvớiABcắttiaMBtạiB1.TìmtậphợpđiểmB1.
Lờigiải
Trang 24hác,khiMdiđộngtrên(O)thìA2diđộngtrên(O1)
TậphợpcácđiểmA2làđườngtròn(O1)
Talạicó,B1=Đd(A2)nêntậphợpcácđiểmB1làđườngtrònảnhcủađườngtròn(O
1)quaphépđốixứngtrụcd
Kếtluận:TậphợpcácđiểmB1làđườngtròn(O2)với(O2)=Sd(O1)
Vídụ2.Trongmặtphẳng,chohaiđườngthẳngd1vàd2cắtnhauởOv à mộtđiểmPcốđịnhnằmngoàid1,d2.Mộtđườngthẳng quayxungquanhPcắtd1ởA,
d2ỏB.Cácđườngthẳng 1v à 2đốixứngvớilầnlượtquad1vàd2cắtnhauởM.Tìm
Trang 25(OP1,OP)=2(OP1,d1)=2(d1,OP)(mod) (4)
(OP,OP2)=2(d2,OP2)=2(OP,d2)(mod) (5)
TheohệthứcChasles,
từ(4),(5)(OP1,OP2)=2(d1,d2)(mod) (ii)
Từ(i),(ii)⇒(MP1,MP2)=(OP1,OP2)(mod) (iii)
Trang 26Tanhậnthấycácyếutốđốixứngtrụcđãxuấthiệnngaytrongdữkiênc ủ a bàitoán.Vìvậybàitoánnàyđòihỏiphảisửdụngtínhchấtcủaphépđốixứngtrụcvàgócđịnhhướngcủahaiđườngthẳng(mod )đểtìmquỹtích.
Trang 271 A
Vídụ3.ChoABC
nộitiếpđườngtròn(O),bánkínhRcốđịnh.Tìmq u ỹ tíchtrựctâmHcủaABCkhiAdiđộngtrên(O)
Lờigiải
GiảsửđườngcaoAHcắt(O,R)tạiA
1Tacó A1
C
(
AB)2Mặtkhác A1B190o
ờngtrònấyvàM1,M2.M3theothứtựlàcácđiểmđốixứngcủaM quaBC,CAvàAB
TìmtậphợpcácđiểmM1,M2.M3khiMdiđộngtrênđườngtrònấy.Lờigiải
Tacó MvàM1đốixứngnhauquaBC
DođókhiMdiđộngtrênđườngtròn(O)ngoạitiếptamgiácABCthìM1diđộngtrênđườngtrònảnhcủađườngtròn(O)đãchoquaphépđốixứngtrụcBC.TakíhiệuđườngtrònchứaM1l à(O1)
Trang 29GọiRlàbánkínhcủa đườngtròn(O)và(O’) I làtrungđiểmcủađoạnMM’.
khôngđổi
VậykhiMvà M’d iđộngthìtậphợpđiểmJlàvòngtròn(O’,r).Mặtkhác, xéttamgiácMM’NcóIJlàđườngtrungbình
Trang 30A
IJ//MN//OO'
IJ
=1O'Oh
a y2
JI1
O'O2DođóIlàảnhcủaJquaphéptịnhtiếnT
1
O'O 2
Vậyk h i J c h ạ y t r ê n ( O’,r)t h ì I chạyt r ê n ( O’’,r),ảnhc ủ a (O’,r)qua
b) Trườnghợp2: AMvà AMngượchướng
A’B
Ic h ạ y t r ê n đoạnthẳngảnhc ủ a đườngkínhn à y q u a phéptịnh
Trang 31tiếnT1 O'O 2
Trang 32Vậyq u ỹ t í c h trungđ i ể m I c ủ a đoạnMM’l à1 đoạnthẳng,ả n h củađườngkínhcủađườngtròn(O’)điquatrungđiểmcủaBA’quaphéptịnhtiến
2
O d
E O 2
Trang 33O1IFEAB
Trang 34Kếtluận:Quỹt í c h đ i ể m B l à đườngtròn(O’2),ảnhc ủ a đườngtròn
(O,O1Oquaphéptịnhtiến
OA
Vídụ3.ChotamgiácABCcốđịnh,gọiBx,Cytheothứtựlàcáctiađốicủac
áctiaBAvàCA.CácđiểmDvàEthứtựchuyểnđộngtrêncáctiaBx,Cy.TìmquỹtíchcáctrungđiểmMcủaDEbiếtBD=2CE
Trang 35VìBD=2CE=2BKDK//D0K0
Trang 37Vậyq u ỹ t í c h trựctâmH c ủ a MPQl à đườngtròn(O’,R),ả n h của
đườngtròn(O,R) bỏđihaiđiểmA vàB1(với B
Bước3:KếtluậntậphợpcácđiểmMlàảnhcủa(H)trongphépquay
2.5.2 Vídụ
Vídụ1.ChođườngtròntâmObánkínhR,Acốđịnh,A O,d â ycungBCdiđộngnhưngsốđo BC120o.GọiIlàtrungđiểmcủaBC.V
ẽtamgiácđềuAIJ.TìmtậphợpđiểmJ.Lờigiải
Tac ó I l à trungđiểmc ủ a B C , sốđo J
OI
Trang 38bánkínhR
2Mặtkhác,AIJđềunêntacó:
(I) hoặc J=Q-600 (I)
(AI,AJ) 60
MàtậphợpđiểmIlàđườngtròn()tâmObánkínhR
2 nêntậphợpđiểmJlàmộttronghaiđườngtròn(1)và(2)với:
2
vớiO1=QA
vớiO=Q-600
(O)(O)Kếtluận:TậphợpđiểmJlàmộttronghaiđườngtròn(1)hoặc(2)làảnhcủa()quaphépquaytâmA,gócquaylầnlượtlà600hoặc-600,trong
Trang 40Tacó OO1=OO2và (OO1,OO2)=khôngđổi
1O490o
MOAAOIO3O4180o
Trang 41AIKcântạiI(vìAOBcântạiOchânđườngcaoIlàtrungđiểmcủaAB;trongvuôngKABcóKI=1ABAIIB)
2vàcó
Trang 43o
)I
:M
NA
CVậytậphợpđiểmNlàảnhcủatậphợpđiểmMtrongphépquaytrên,
tứclàảnhcủacun
uayQ
( 9 0
o
) I
Tómlại,quỹtíchcácđiểmN làảnhcủacung A Bnhỏtrongphépquay
( 9 0
o
) I
Nhậnxét:
1 Tacóthểdựngquỹtíchtrênnhưsau:
- DựngảnhO’của Otrongphépquay
- VẽđườngtròntâmO’,bánkínhO’I
- (O
’,O
’I)
Trang 44cắt
tia
CBtạiB
’
( 9 0
o
) I
Khiđóquỹtích
củaNchínhl
àcungđường
tròn(O’,O’I)
CIB
(cungnhỏ
C
B
)của
TìmtậphợpcácđiểmE”Lờigiải
A’ O’
Trang 45A BthìquỹtíchDchạytrêncunglớn
A
B
là
ảnhcủacunglớnA
Bquaphéptịnhtiếnđổi
T.Mặtkhác,tacó
B A
A
CB
không
⇒(AD
;AE)
k
Trang 46quaphépqua
yQA ;cung ABnằmtrênđườngtròn(O”,R),ảnhcủađườngtròn
Trang 47VAVì
khiđókẻdâyBCOM’tạiM’thìtacóBC= 2
A’
Trang 48BCmàV2.V1 làmộtphépđốixứngtâmnêntâmcủa nólà Mvìảnhcủa Blà C.
“Chođườngtròn(O,R)vàmộtdâycungBCcốđịnh,Adichuyểntrên
cung BxCcủađườngtrònđó.TìmquỹtíchtrọngtâmGvàtrựctâmHcủa
ABC.”
Trang 49O
VV
Khiđóxétphépvịtự
:
OO’
(O)(O’)KẻđườngkínhADcủađườngtròn(O’)thì tacũngcó
:AD
Trang 50(k1).k1
KẻMO1//ABcắtOO’t ạ i O1,t a cótậphợpđiểmM l à đườngtròn
(O1, k 1
k1 R),trongđó
R
Lờigiải
Tacó BM//CN
Haitamgiác BMSvàNCSđồngdạngnênta có:
Trang 51N S
VậytậphợpcácđiểmSlàảnhcủađườngtròntâmOquaphépvịtự
tâmC,tỉsốvịtự k
R
.RR
Vídụ4.Chohaiđườngtrònđồngtâm(O,R)và(O,R’).
(R’<R),Alàmộtđiểmcốđịnhthuộc(O,R’).Mlàmộtđiểmdiđộngtrên(O,R’).KẻdâyBC của(O,R) ,BCvuônggócAMtạiAvàcắt(O,R’)tạiD
Trang 52O’
Trang 54· ElàảnhcủaJtrongphépvịtựV(A,2)tâmA,tỉsốk =2
DođótậphợpcácđiểmElàđườngtròn(),ảnhcủađườngtròn()quaphépvịtựV(A,2)
Trang 551 TacũngtìmđượcquỹtíchđiểmCkhiđiểmMchạytrênnửađườngtrònđườngkínhABlànửađườngtrònđườngkínhBA,ảnhcủađườngtrònđườngkínhBAquaphépđồngdạngZ(B, 1,-90o)
2 Thayđổimộtphầncủagiảthiếttacũngđươcbàitoánmớicócáchgiảitươngtựvớicáchvớibàitoánđẫcho
“Trênđườngtròn(O.R),chođiểmcốđịnhAvàmộtđiểmdiđộngB.DựnghìnhvuôngABCD.TìmtậphợpcácđiểmC”
Trang 5622
AFMàAD=ABn ê n tacó:AE=EF
Trang 572
Trang 5946
Trang 60d C
G
d B
Trang 61-48-1
1 tan2
255
khôngđổi
(OA,OG) ,khi
đót a có2OI
tan 1khôngđổi.Dođógóc
khôngđổithoảmãn tan
1
2VậytậphợpcácđiểmGlàđườngthẳngd,ảnhcủađườngthẳngdqua
phépđồngdạngZ(O, , )
3Cáchdựngd:TìmdiểmGolàtrọngtâmcủaOHH.Đườngthẳng
Trang 62-49-dvuônggó
c OGotạiGo
Trang 63Phépbiếnhìnhlàmộtcôngcụhữuíchđốivớicácbàitoántronghìnhhọcphẳng.Khoáluậnnàyđãtrìnhbàyứngdụngphépbiếnhìnhđểgiảibàitoánquỹtích
2 Bấtcứlờigiảibàitoánquỹtíchnàocũngphảicóhaiphầnbắtbuộckhôngthểthiếuđược(thuậnv à đảo).Tuynhiênviệcchứngminhhaiphầnn à y c ó thểlinhhoạttheonhiềuphươngphápkhácnhau.Mộttrongcácphươngphápđólàsửdụngphépbiếnhình.Khisửdụngphépbiếnhìnhvàogiảibàitoánquỹtíchthìcùngmộtlúc
cảhaiphầnđóđềuđượctiếnhànhsongsongdotínhchấtmộtđốimộtcủaphépbiếnhình.Đóchínhlàưuđiểmđángk ể củaphépbiếnhìnhkhigiảibàitoánquỹtích
Dokiếnthứccònhạnchếvàvớivốnkinhnghiệmítỏicủabảnthân,đâylạilàlầnđầutiênthựchiệnmộtđềtàinghiêncứukhoahọcnênkhoáluậnc ủ a
e m khôngtránhkhỏithiếusótvàhạnchế
Emrấtmongnhậnđượcs ự gópý,c h ỉ bảocủac á c thầyc ôtrongtổhìnhhọcvàcácbạn
Trang 64Bài1.ChohìnhbìnhhànhABCDvàcácđiểmM,N,P,Qlầnlượtlàtrungđiểmcủac á c cạnhAB,CD,AD,BC.GiảsửO làđiểmcốđịnhnằ m tronghìnhbìnhhànhvàkhôngthuộcMNvàPQ.TìntậphợpcácđiểmXvàYthuộccáccạnhcủahìnhbìnhhànhsaochoOlàtrungđiểmcủa đoạnXY
Bài4 Chot a m giácc â n ABC(AB=AC)c ó cạnhBC<AB.Vớimỗiđi ểm MtrêncạnhBCt a dựnghìnhbìnhhànhAPMQ(PAB,QAC).TìmtậphợpảnhcủađiểmMtrongphépđốixứngquađườngthẳngPQ
Bài5 Chođườngtròn(O)cốđịnhv à mộtđoạnthẳngM N cốđịnh.Trên(O)lấymộtđiểmAvàkẻđoạnthẳngAIsongsongvàbằngMN.TìmtậphợpcácđiểmIkhiAdiđộngtrên(O)
Bài6.ChotamgiácABCcốđịnh,trựctâmH.VẽhìnhthoiBCDE.KẻDD’
AB,EE’AC,DD’vàEE’cắtnhautạiM.TìmtậphợpđiểmM khihìnhthoiBCDEthayđổi
Bài7.MộttamgiácđềuABCcóđỉnhAcốđịnh,đỉnhBchạytrênmộtđườngtròn(O;R)khôngđiquaA TìmquỹtíchcácđỉnhC
Bài8.ChophépquaytâmOgócquayvàđiểmScốđịnh,SkhácO.VớimỗiđiểmA,phépquaybiếnAthànhA'
hợpđiểmA
saochoAA' điquaS.Tìmtập
Trang 65Bài10.Chođườngtròn(O)vàđoạnABcốđịnh.Trênđườngtròn(O)t a lấyhaiđiểmCvàDsaochoCDcóđộdàikhôngđổi.GọiM,NlầnlượtlàtrungđiểmcủaADvàBC.TìmtậphợptrungđiểmcủađoạnMNkhiCvàDthayđổi
Bài11.Chođườngtròn(O)vàmộtđườngthẳngd Vớimỗiđi ểm Athuộc(O)vàđiểmBthuộcd,tadựngtamgiácvuôngcânABC(A=900).TìmtậphợpđỉnhCkhicácđỉnhAvà Bcùngthayđổi
Bài12.TamgiácABCbiếnđổi,luônluônđồngdạngvàcùnghướngvớichínhnósaochotrựctâmKcốđịnhvàđỉnhAdiđộngtrênđườngthẳngdđãcho.TìmquỹtíchcácđiểmBvà C
Trang 66Bài1.GọiHlàgiaođiểmcủa PQvà
MN.TacoiOlàđiểmtrongcủahìnhbìnhhànhDNHP
NếuX,YlàcácđiểmtrêncáccạnhcủahìnhbìnhhànhABCDsaochoOlàtrungđiểmcủaXYthìphépđốixứngZO:X Y,D Dvàt ứ giácDXYD’làhìnhbìnhhành.VìOthuộchìnhbìnhhànhDNHPnênX,Y thuộccáccạnhDAvàDC.TậphợpđiểmXvàYlàmộtđiểmthuộcDAvàB C
Bài2.TheogiảthiếtZA:P P1;ZB:P1P2;ZC:P2
P’
Nhưv ậ y ZD:P P’,trongđóDđượcxácđịnhbởihệthứcBD=BA+BCvà
Dl à điểmcốđịnh.TậphợpP ’ làđườngtròn(O’)ảnhcủađườngtròn(O)trongphépđốixứngZD.
Bài3 GọiH l à trungđiểmcủaAA’.Khiđó AHB=90o.
KẻquaA’đườngthẳngd//
x,cắtABtạiC,khiđóClàảnhcủaAtrongphépđốixứngquaB,vìvậyClàđiểmcốđịnh.TathấyđiểmA’luônnhìnđoạnACcốđịnhdướigócvuông
Trang 67: A’A
()( ’)
VậytậphợpcácđiểmAlàđườngtròn(’),ảnhcủađườngtròn()quaphépquay
Bài9 Xétphépvịtựt â m S , b i ế n Q thànhP thìbiếnA thànhB vàđườngtròn(O)thànhđườngtròn(O’)chứaB.ĐiểmCthuộcđườngtròntâm
IlàtrungđiểmcủađoạnOO'
đườngtròn(O)và(O’)
vàbánkínhbằngtrungbìnhcộnghaibánkính
Trang 681 1
bađoạnthẳngAB,MN,CDthẳnghàngvàtrungđiểmcủaMNcũnglàtrungđiểmcủađoạnthẳngnốitrungđiểmcủaABvàCD
Bài11 XemBlàđiểmcốđịnh
TathựchiệnphépđồngdạngZ=V Q
(B,2 )
(B,45o)biếnAthànhC,dođóđườngtròn(O)biếnthànhđườngtròn(O’)chứaC
OBO' vuôngcântạiO,bởivậyphépquaytâmOgócquay90
thànhO’,thìbiếnđườngthẳngdthànhđườngthẳngd’vuônggócvớidvàđiquaO’.KhiBthayđổitrênd,thìO’thayđổitrênd’.TậphợpđiểmClàhợpcácđườngtròn(O’)vớitâmO’thuộcd’vuônggócvớid.Cóhaitậphợpnhưvậy
Tươngtự,tậphợpcácđiểmClàđườngthẳngd2(C1d2vàd2KC1)