Trongquátrìnhlàmkhóalu n,tôiận đãkếthừanhữngthànht uự c aủa cácnhàkhoahọcvớisựtrântr ngọ vàbi tế ơnn.. Khaitri nển chuỗilũythừac aủa hàmch nhỉnh hình...22 1.6.. Khaitri nển chuỗilũythừac
Trang 1CAOT H Ị LIÊN
ÁPDỤNGCỦATHẶNGDƯCAUCHYTÍ
NHMỘTSỐDẠNGTÍCHPHÂN
KHÓALUẬNT Ố T NGHIỆPChuyênngành:Toángiảitích
HàNội- 2013
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
CAO THỊ LIÊN
ÁP DỤNG CỦA THẶNG DƯ CAUCHY TÍNH MỘT SỐ DẠNG TÍCH PHÂN
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
Chuyên ngành: Toán giải tích
Người hướng dẫn khoa học TS NGUYỄN VĂN HÀO
Hà Nội - 2013
Trang 3Em xinchânthànhc mảm ơn sựgiúpđ c an ỡcủa ủa cácthầygiáo,côgiáotổ
Gi iảm tíchkhoaToánvàcácb nạn sinhviên.Đ cặc bi t,ệt, emxinbàytỏlòngbiế
t nơn s â u s cắc c aủa m ì n h t iớ T S NguyễnVănHàođãt nận t ì n h g i ú p đỡcủae
m trongquátrìnhhoànthànhkhóalu nận t tnghi pốtnghiệp ệt,
L nầ đ uầ được thựch i nc ệt, c ô n g t á c n g h i ê n cứuk h o a họcnênk h o á l u ận
n khôngt r á n h k h iỏ nhữngh nạn chếvàt h i uế s ó t Tácg i ảm x i n chânt h à
n h c mảm ơn nhữngý k i nn ế đóngg ó p c aủa c á c th yầ g i á o , c ô g i á o vàc á c bn
ạn sinhviên
Hà Nội,tháng05 năm2013
Tácgiả
CaoThịLiên
Trang 4Tôix i n c a m đ o a n , dướ ự ướ d nis h ng ẫ c aủa T S NguyễnVănHào,k h
ó a
l u nận t tốtnghiệp n g h i pệt, "Ápdụngcủathặngd ư Cauchytínhmộtsốd ạ n g tí
chp h â n " đ ược h o à n thành,khôngt r ùn g v i c ớ b tất k ỳ k hó a lu nận nàokhác
Trongquátrìnhlàmkhóalu n,tôiận đãkếthừanhữngthànht uự c aủa cácnhàkhoahọcvớisựtrântr ngọ vàbi tế ơnn
Hà Nội,tháng05 năm2013
Tácgiả
CaoThịLiên
Trang 5Mởđầu 3
Chương1.Mộtsốkiếnthứcchuẩnbị 6
1.1 Sốtnghiệpphứcvàm tặc ph ngphẳngph ức 6
1.1.1 Kháiniệmvềsốphức 6
1.1.2 Cácphéptoántrêntậphợpsốphức 6
1.2 Hàmch nhỉnh hình 7
1.3 Chuỗilũythừa 11
1.4 Tíchphânc aủa hàmbi nế phức 16
1.5 Khaitri nển chuỗilũythừac aủa hàmch nhỉnh hình 22
1.6 Khaitri nển chuỗilũythừac aủa m tột sốtnghiệphàm sơnc pất 24
Chương2.L ý thuyếtchuỗi,lýthuyếtthặngd ư 25
2.1 Chu iỗ Taylor 25
2.2 ChuỗiLaurentz 27
2.3 Lýthuyếtth ngặc dư 31
2.3.1 Khôngđiểmvàcựcđiểm 31
2.3.2 Cáchtínhthặngdư 34
Chương3.Ápd ụ n g củ athặngd ư Cauchytínhmộtsốdạngtíchphân38 3.1 Tíchphânc aủa cáchàm lượcnggiác 38
3.2 Tíchphânsuyr ngột c aủa hàm hữutỷ 41
3.3 Cáctíchphâncócựcn mằm trêntr cục thực 49
Trang 63.4 Tíchphânc aủa hàmrẽ nhánh 51Kếtluận 55Tàiliệuthamkhảo 56
Trang 71 Lýd o chọnđ ề tài.G i ả i tíchph cứ l à m t t r o n gột nh ngữ n g à n h c ổ đin
ển c aủa toánh cọ ,lýthuyếtnàyđược b tc ắc ngu nồn từkho ngảm thểnkỷ19vàthm
ận chícóth làs mển ớ h nơn trướ đó.M tc ột s nhàốtnghiệp toánh cọ n iti ngổ ế nghiêncứulĩnhv cự nàyph iảm kểnđ nnhế ưEuler,Gauss,Riemann,Cauchy,Weierstrass, Tớithếkỷ20-
21,đâylàmộtttrongnh nữ glĩnhvựcđangpháttri nển r tất m nhạn t iớ vi cệt, nghiênc uứ trongcáckhônggianvôh nạn chi uều Ngoàixuhướ mởr ngng ột trênđây,ngườ tacũngr ti ất quatâmt iớ k h í a c nhạn ứngd ngc anóục ủa trongtoán
h cọ cũngnhưcácngànhkhoah cọ khácvà ngd ngứ ục trongth cự t ế M tột trongnh ng ngd ngữ ứ ục cótínhn iổ b tận tronggiaiđo nạn đươn đ ing ạn ph iảm kểnđ nế là:Lýthuyếtc aủa ánhxạnb oảm giáctrongcơnkhí; ngd ngỨngdụng ục trongđ ngột l cự ph cứ fractalvàlýthuyếtdây,
Nhữngkếtquảmmang
tínhđ tột phác aủa lýthuyếttíchphânhàmbi nế phứcđược dựatrênm tc ột nguyênlýquantr ngọ cótínhc tốtnghiệp yếu.ĐólàlýthuyếttíchphânCauchy.Cũngt ừ l ý thuyếtnàym à c á c nhàt o á n họcxâydựngnênm tlýột thuyếtđẹpđẽtronggii
ảm
tíchphức-lýthuyếtth ngặc dư.Trênc ơn sởđóm à chúngt a c ó được cáchnhìnm i n h b chc ạnvềudángđ i uệt, c aủa m tột hàmt iạn cáccựcđi mển c aủa nó
Lýthuyếtt h n gặc dưl à m tột c ô n g c q u a nục t r n gọ đểnn g h i ê n cứub nảm chất
tc aủa c á c đ i mển k ỳ d ị Nhữngứngd ngục b a n đ uầ c aủa l ý thuyếtt h n gặc dưdùngđểnt í n h m tột l pớ khár n g c á cột tíchphânm à đ ô i khit a khôngt h ển g ii
ảm quyếtđược khisửd ngc ục c á c phươnngphápt h ô n g t hư ờn g ,đ cặc b i tệt, khimàhàmdướid uất tíchphâncód ngạn b tthất ường
B iở t mầ quantr ngọ c ađ nhủa ị lýth ngặc dưCauchyvàđược s hc ự ướ d nng ẫ c aủa T
S NguyễnVănHào,e m đãch nọ đềut à i "Ápdụngcủathặngd ư Cauchytín
hm ộ t sốd ạ n g tíchp h â n "đểnhoànthànhkhóalu nận t tốtnghiệp nghi pệt, hệt,đà
ot o cạn ửnhânchuyênngànhToánh cọ
Trang 8C uất trúcc ađủa ềutà i được bốtnghiệpc cc ục thành bachươnng
Chương1.Tácg i ảm t r ì n h bàym tột sốtnghiệpk i nế thứcc ă n b nảm vềusốtnghiệpphứcvàm ặc
t ph ngphẳngph ức,h à m ch nhỉnh hình,tíchphânc aủa h à m b i nế phức,k h a i t r i nểnchuỗil ũ y thừac aủa h à m ch nhỉnh hìnhvàk h a i t r i nển chuỗil ũ y thừac aủa m tộtsốtnghiệphàmsơnc p.ất
Chương2.Chươnngnàygiành chovi cệt, trìnhbàym tột sốtnghiệpki nế thứcquant r
n g
ọ vềulýthuyếtth ngặc dưCauchy.Ph nầ đ uầ chươnng,chúngtôiđưaram ột
t sốtnghiệpk h á i n i mệt, vàc á c kếtquảmc ă n b nảm vềuc á c chuỗiTaylorvàchuỗiLaurentzliênquanđếnvi cệt, nghiên cứuth ngặc dư.Quađây,chúngtasẽth yất đượccsự n hảm hưởngc aủa c á c chuỗit i đ c t í n hớ ặc c aủa m tột h à m Ti pế t h e o , chúngtôitrìnhbàykháini mệt, th ngặc dưvàm tột s cáchốtnghiệp tínhth ngặc dưc aủa mộtthàm.Côngthứcth ngặc dưđược đưaraởcu ic ốtnghiệp chươnngnh mằm ph cục v ục chov ic
ệt, t r ì n h bàyc á c ứngd ngc ađ nhục ủa ị l ý t h n gặc dưCauchyt r o n g chươnng3
Chương3.Chúngt ô i t r ì n h bàym tột sốtnghiệpứngd ngc ađ nhục ủa ị l ý t h n gặc dưCauchyđểnt í n h : Tíchphânc aủa c á c h à m lư ợcn gg i á c ; tíchphânsuyr n gột c aủa hàmhữut ;ỷ cáctíchphâncócựcn mằm trêntr cục thực;tíchphânc aủa h à m rẽnhánh
2 Mụcđíchvànhiệmvụnghiêncứu
- Nghiêncứusự n hảm hưởngc aủa c á c l o iạn đi mển k ỳ dị.c ô l pận t iớ đ cặc t í n h ca
ủa m t h à m ,ột vấtnđềut h n gặc dưCauchy
- Nghiêncứuứngd ngc ađ nhục ủa ị l ý t h n gặc dưCauchyt r o n g c á c vấtnđềusau:
T í n h tíchphânlư ợcn gg i á c ; t í n h tíchphânvôh nạn c aủa h à m hữutỷ,h à mđacựctrêntr cục thựcvàm tột sốtnghiệphàmphứct pạn h nơn nữa
3 Đốitượngvàphạmvinghiêncứu
- Nghiêncứuvềuđ cặc tr ngư c aủa đi mển kỳd c aị ủa hàm ch nhỉnh hình
- Nghiêncứul ý thuyếtt h n gặc dư
- Nghiêncứum tột sốtnghiệpứngd ngc ađ nhục ủa ị l ý thuyếtt h n gặc dưCauchy
Trang 94 Phươngphápnghiêncứu
Đọct à i l i u ,ệt, phântích,sosánh,t n gổ hợcp
Trang 10Chương1 Mộts ố ki ế n thứcchuẩnbị
M tột cáchtự nhiên,n gư ờ t a g ii ọ Oxlàt r c ục thực,Oylàt r c o ục ảm
Phépc n gột vàphépnhânc á c sốtnghiệpphứcđược thựch i nc ệt, m tột cácht h ô n g thườngnhưcácphéptoántrênt ph pận ợc sốtnghiệpthựcvớil uư ýr ngằm i2=−1.Tac ó
z1+z2= (x1+x2)+i(y1+y2)và
z1.z2=(x1+iy1)(x2+iy2)=x1x2+ix1y2+iy1x2+i2y1y2
=(x1x2−y1y2)+(x1y2+y1x2)
1.1.2 Cácphéptoántrêntậphợpsốphức
+Tínhchấttgiaohoán
z1+z2= z2+z1;z1.z2= z2.z1
Trang 11Cho hàmph cứ f(z)xácđ nhị trênt p mận ởΩ.Hàmf(z)đượcg iọ là
hàmch nhỉnh hìnht i đi mạn ển z0∈Ωnếut n t iồn ạn gi i h nớ ạn c aủa bi uển th cứ
f(z0+h)−f(z0)
h
r
ởđóz+hv i ớ z0+h∈Ω.Gi i ới h ntrênạn được kýhi uc ệt, b iở f(z0)vàg iọ
làđ oạn hàmc aủa hàmf(z)tạiđi m ển z0.Nhưvậny,tacó
Hàmf(z)gọilàch nhỉnh hìnhtrênΩnếunóch nhỉnh hìnht iạn m iọ đi mển c aủa Ω N uế
Mlàt pận đóngc aủa C,tanóiflàch nh ỉnh hìnhtrênMnếufchỉnhhìnhtrênm tột tpm
ận ởnàođóch aứ M.HàmfchỉnhhìnhtrênCđượcg iọ làhàmnguyên
Trang 12Từđ ó , t a suyr a đathứcP (z)=a0+a1z +
+a n z n−1.Điềuuđóđược suyrat m nhc ừ ệt, đều1.1đướiđây.
g
r
f
Trang 13g f gr − f g r
g2
Trang 14vậny,dướ ạnid ngc aủa cácbi nế th cự hàmf(z)= z¯tươnngứngvớiánhx ạn
F : (x,y)›→(x,
−y)khảv i t h e o n g h ĩ a c aủa h à m h a i b i nế thực.Đạnoh à m c anủa ót iạn m tột đ
i mlàánhển xạntuyếntínhđược chob ic ở đ nhthị
ứcJaco-bianc aủa n ó , m a t r nận 2×2cácđ oạn h à m r i ê n g c aủa c á c h à m t aọ đ ột Nhớ
l iạn r ngẳngph hàmF(x,y)=(u(x,y),v(x,y))đượcg iọ làkhảmvit iạn m tột đi mển P(x
0,y0)nếut nồn t iạn phépb i nế đ iổ tuyếntính J:R2→R2s a ocho
+Trướ hếtkhihlàsốtnghiệpth cc ự ,t cứ làh=h1+ih2m à h2= 0,(h i ∈ R).
Thếthì,n uế tavi tế z=x+iy,z0= x0+iy0vàf(z)=f(x,y)thìta
Trang 15àsốtnghiệpphứcthu nầ t ú
y o ,ảm t cứ l à h =i
h2.B n gằm l pận l un
=
i
∂ y
(z0)
.
(1.5)
d ngục bt
ất đẳngphngthứ
ốtnghiệp quan hệt,khôngtm
Trang 16∂ y
Mệnhđề1
2.Nếufchỉn
hhìnhtạiz0, thì
∂ z
∂u
∂z(
z0).
Cũngvậy, nếuviếtF(
x,y)=f(z), thìFk h ả vi theonghĩa củahàmh aibiếnth ựcvà
r det()..
0
Trang 17
ợc xéttronggi iảm tíchthực.Chuỗinàyh iột tụctuyệt,tđ iốtnghiệp vớim iọ z∈C.Đ thển ất
yđược đi uc ều đó,tal uư ýr ngằm
z n.
| z | n
.n1.≤n !
ủa ócóthểnnh nận được b ngc ằm cáchl yất đ oạn hàmtừngsốtnghiệph ngạn c aủa chuỗi.Dođó
Trang 18Trướchếtt a nh nận x é t r n gằm nếuchuỗi( 1 8)hộit ục t iạn đ i mển z0nàođ ó , t
h ì nócũngh itột ụctuyệt,tđ iốtnghiệp t iạn m iọ ztrongđĩa|z|<|
z0|.Bâygi ,ờ tasẽchứngminhluônt nồn t iạn m tột đĩamởmàtrênđóchuỗi(1.8
Trang 19Theonguyênlýtrùm tận c aủa t pận sốtnghiệpth cự ch nọ được ε>0đủnhỏsaochoc
|z|L<|z|L+ε|z|<1.
Trang 21Địnhlý1.3.Chuỗilũythừaf(z)= a
n z n xác địnhmộthàmchỉnh
n=0
hìnhtrongđĩahộitụcủanó.Đạohàmcủafcũnglàmộtchuỗilũythừa
Trang 23n =N+1 |
a n |.nr
−
Trang 24Ởđót a đãsửd ngục |z0|<rvà| z0+h|
<r.B i uển thứcở vếph iảm l à ph nầ dưc aủa m tột chuỗih iột t ,ục b iở vìghộitụctuyệt,
tđ iốtnghiệp trên|z|<R.Dođ ó , vớim i .E ọ ε >0tồnt i ạn N1saochovớim iọ n≥N1tac ó
c aủa nó,nênv iớ m iỗ N≥ max{N1,N2}cốđ nhị thìtacóthểntìmđược δ>c
M tột hàmfxácđ nhị m tt pột ận conmởΩđượcg iọ làgi iảm tích(ho cặc cókhai
∞
tri nển lũyth a)ừ t iđi mạn ển z0∈Ωnếut nồn t iạn chuỗilũythừa
tâmt iạn z0vớibánkínhh iột tụcdươnngsaocho
Trang 251.4 Tíchphâncủahàmbiến phức
M tột trongnhữngcôngcụcquantr ngọ đểnnghiêncứuc aủa cáchàmch nhỉnh hìnhl à tíchphânc aủa h à m dọct h e o đườngc o n g Trướct i ê n , chúngt a t r ì n
h bàym tột sốtnghiệpkháini mệt, đườngcongvàmi n.ều
Đườngc o n g t h a m sốtnghiệpl à m tột h à m z(t)ánhx ạn đ o n ạn [a,b]R vàom tặc
ột đườngcongγ⊂Cđượcg iọ là nhảm c aủa đo nạn [a,b]quazvớihướngchob i ở zkh
itchạy từađếnb.Chúngtacóthểnxácđ nhđị ườngc o n g γ−thuđược từđườngc
congγbằngvi cệt, đ iổ ngược hướng.Nhưm tc ột d ngạn thamsốtnghiệphóađ cbi tđ iặc ệt, ốtnghiệp
vớiγ−,chúngtacóthểnl yất z:[a,b]→R2x ácđ nhị b iở
z(t)=z(b +a−t).
Cácđ i mển z(a)vàz(b)đượcg iọ l à c á c đ i mển đ uầ mútc ađủa ườngc o n g Bi
ở vìγđượcđ nhhị ướngb iở phươnngtrìnhthamsốtnghiệpz:
[a,b]→Cvớitchạytừađếnb,nênm tột cáchtựnhiêng iọ z(a)làđi mđ uển ầ
vàz(b)là
đi mển cu iốtnghiệp c ađủa ườngcong
M tột đườngcongtr nơn ho cặc tr nơn từngkhúcđược g ic ọ làđóngnếuz(a)=
z(b)vớithamsốtnghiệphóab tất kỳc aủa nó
M tột đườngcongtr nho cơn ặc tr nơn từngkhúcđược g ic ọ làđ nơn nếunókhông
Trang 26cóđi mển tực t,ắc nghĩalàz(s)ƒ=z(t)trừkhis=t.Đườ congđ nng ơn ,đóngg iọ làchutuy nế
T pận D⊂Cđượcg iọ làm tột mi nều nếuth aỏ mãnhaiđi uều ki nệt, sauđây
(i) Dlàt pận m ở
(ii) Vớim iọ a,b∈Dt n ồn t iạn đườngcongliênt cục L⊂Dn i ối avàb.
Mi nều gi iớ h nạn b iở chutuy nế γđượckýhi ulàệt, D γ.Mi nều Dđượcg iọ l à m
i nều đ nơn liênn uvế ớ m ii ọ chutuy nế γ⊂Dthìtađ u ều cóD γ⊂ D.M nều thuđưc
ợc từmi nều đ nơn liênDsaukhibỏđinmiềnD γ 1, D γ 2, ,D γnkhônggiaonhaun mằm tro
ngDđượcg iọ làmi nều
(n+1)-liên(khikhôngc nầ phânbi tệt, rõ,chúngtag iọ chunglàmi nều đaliên)
Quyư ớ c G ọ i chiềuudươnngc aủa b i ê n c aủa m i nều D l à chiềuuđidọct h e o b i
ê n t h ì m i nều được x é t n mc ắc vềuphíataytr ái , chiềuuc ó hướngngược l ic ạn l à chiềuuâm.Đ iốtnghiệp vớimi nều Dđượcxétngườ tathườngkýhi ui ệt, ∂Dcũngl à biên
c anủa ól yất theochiềuudươnng,∂D−l àbiênl yất theohướngâm
Địnhnghĩa1.1.C h o đườngcongtr nơn γtrongCđượcthamsốtnghiệphóab iở phư
Trang 27Từc ô n g thứct r ê n đâychot a th ytíchất phânc aủa h à m b i nế phứct r ê n đư
ờngcongγđượchi uển nhưt ngổ c aủa haitíchphânđường.Từtínhch tất c aủa tíchphânđường,chúngtadễdàngnh nận được cáctínhch tc ất sauc aủa tíchphânhàm
Trang 29f (ζ)
ζ−z dζ.
Trang 30Chứngminh.Giảsửγlàchutuy nế tùyývâyquanhđi mển z0s a o choD γ ⊂D
.Ch nọ ρđủbésaochođĩađóngS(z0,ρ) tâmz0bánkính ρ ch a ứa trongD γ K ý h
i uệt, C ρ làbi ê n c a ủa đĩa S(z0,ρ) vàD γ,ρ =D γ \ S(z0,ρ)
Trang 31Trườngh pợc fliênt c ục trênDvàfchỉnhhìnhtrênDthìtacóthểnthay
∂Dch oγtrongchứngminhtrênvành nận được kếtquảmmongmuốtnghiệpn.c
Địnhlý1.6
(CôngthứctíchphânCauchyđốivớiđạohàm)N ế u f làhàmchỉnhhìnhtron
Trang 32gmộtmiềnDthìfkhảvivôhạnlầntrongD.Hơnnữa,nếuγlàchutuyếnnằmtro ngD,thì
f (n)
(z0)= n!¸ f(z)
dz; z D.
2πi γ (z−z0)n+1
Chứngminh.Tachứngminhcôngthứcb ngphằm épquyn pạn theon.Trườ
ngh pợc n=0,theocôngthứctíchphânCauchychúngtanh nận được đ i uc ều phi
Bâygiờvớihđủnhỏsaochoz0+h∈D γ,thươnngviphânđ iốtnghiệp vớihàm
f (n−1),được chob ic ở côngth cứ
Trang 33.ξ
−z0
Trang 34
=Dođó
z−z0
, ξ−z0
chuỗih iột tụcđềuuvớim iọ ξ∈C ρ.Đi uều đóchophéptal ytíchất phântừng
Trang 36z n +
n
Trang 37Chương2 Lýthuyếtchuỗi,l ý thuyếtthặngdư
làchu iTỗ aylorc aủa hàmf(z)theolũyth ac a ừ ủa z−z0.Khiz0=0thìchu iỗ (2.5
)đượcg iọ làchu iỗ Maclaurin
Địnhlý2.1.Nếuhàmfchỉnhhìnhtronghìnhtròn|z−z0|<Rthì
vớimọiz
∈S(z0, R).
∞
f (z)=.
n=1
Trang 38f (n) (z0)
n! (z−z0)n;
Trang 40B iở chuỗi(2.8)hộitụcđềuut iớ hàmch nhỉnh hìnhf(z)nêncách sệt, ốtnghiệpc anủa óđược tíc
Trang 42|c −n|1
Trang 432πic k=
γr0 (z−z0
)k+1dz.
Trang 46f (η)
dη η−z
1 ¸
=
2πi
+ r r
(z−z0)
f (η)
.1− η− z 0
f (η)
f (η) (z−z0)n+1dη.(z−z0)n
Trang 48Đi mển kỳd c aị ủa m tột hàmph cứ flàm tột s ph cốtnghiệp ứ z0saochofchỉnhhìnhtr on g l
ânc nận c aủa đi mển z0t r ừz0.Chúngtacũngg iọ nh ngữ đi mển đólàđ i mển kỳdị.côl p.ận Vídục,hàmfchỉxácđ nhị trênm tặc ph ngtẳngph h ngủa b iở f (z)=zthìg cốtnghiệp là
đi mkỳd ển ị Tuynhiên,b ngằm cáchđ tặc f(0)=0thìtháctri nển nh nận được làhàcmliênt cục vàdođónh ngữ đi mển nhưvậnyđượcc
g iọ làcácđi mển kỳdị.bỏđược Trườngh pc ợc c aủa hàmg(z)=1,
m h(z)tiếnt i ớ vôcựckhiz d ầ n đến0 trênt r cục thực
Trang 49dươnng,t r o n g khih(z)tiếnt i ớ 0 khiz d ầ n đến0 trênt r c ục thựcâ m vàh(z)d
aođộtngr tất nhanh,nhưngvẫnbị.ch n,ặc khizdầnđến0trêntr cục ảmo
Đi mển kỳd thị ườngx u tất h i nệt, b iở m uẫ sốtnghiệpc aphânủa sốtnghiệptri tệt, t i ê u nênchúngt
a b tắc đ uầ vớim tột n g h i ê n cứuđ aị phươnngc á c khôngđ i mển c aủa h à m chnh
ỉnh hình
S ph cốtnghiệp ứ z0làkhôngđi mển đ iốtnghiệp v iớ hàmch nhỉnh hìnhfnếuf(z0)=0.Đ cặc
bi t,ệt, tháctri nển ch nhỉnh hìnhchothấtyr ngằm khôngđi mển c aủa h à m ch nhỉnh hìnhkhôngt mầ thườ làcôl p.ng ận Nóicáchkhác,n uế flàch nhỉnh hìnht r o n g
Dv àf(z0)=0v iớ z0∈Dnàođó,thìt nồn t iạn m tột lânc nận mởU
Chúngt a b tắc đ uầ b ngằm v i cệt, m ô t ảm t í n h đ aị phươnngc aủa c á c h à m ch nhỉnhhìnhg nm tầ ột khôngđi mển c aủa nó
Địnhlý2.4.Giảs ử f l à m ộ t h à m c h ỉ n h h ì n h trongm ộ t m i ề n D,cóm ộ t
khôngđiểmtạiđiểmz0∈Dvàkhôngđồngnhấtbằngkhôngtrong
D.Thếthì,tồntạimộtlâncậnUc ủ a z0trongD,mộthàmchỉnhhìnhgkhô ngđồngnhấttriệttiêutrênUvàmộtsốnguyêndươngduynhấtksaocho
f(z)=(z−z0)k g(z); ∀z∈U.
Chứngminh.V ì D l i ê n t h ô n g vàf khôngđồnngnh t ất 0 trongD nênf kh
ôngđồnngnh tất 0 trongm tột l â n c nận đ nhủa ỏc aủa z0.Trongđĩađ nhủa ỏt â m t iạn
ởđógđượcxácđ nhị b iở chuỗilũythừatrongngo cặc vàdođóch nhỉnh hìnhvàkhôn
gđâutri tệt, tiêuvớit tcất ảmzgầnz0(vìa kƒ=0).Bâygiờchúngt a
Trang 50sẽchứngtỏtínhduynh tc aất ủa s nguyốtnghiệp ênk.Giảmsửr ngằm chúngtacòncót h ển v
Trongtrườngh pợc c ađ nhủa ị lýtrênta nó i fcókhôngđi mển b cận k(hoặc
b iột k)t iạn đi mển z0.N uế khôngđ i mển l à b cận m t ,ột chúngta n ó i r n gằm z0làkhôngđ i mển đơnn.Chúngt a nh nận x é t r n gằm vềum tặc đ nhị lư ợcn g ,b cận c aủa khôngđi mển môt m cảm ứ độtm à t iạn đóhàmtri tệt, tiêu
Bâygiờchúngtacóthểnmôtảmchínhxáccáclo i đi mạn ển kỳdị.quahàm1
f (z)= h(z)
.
(z−z0)k
S nguyốtnghiệp êndươnngktrongđ nh ị lý2.5.đượcg ilàọ b cận (ho cặc b iột )c acủa ựcđ i ển
m vànóm ô t ảm tốtnghiệpcđộtt ă n g c aủa h à m khiz t i ế n g nầ t iớ z0.N uế cựcđ i mển l
àb cm tận ột chúngtag iọ nólàcựcđi mển đơnn
Ti pế theo chúngta sẽn ó i vềuk h a i tri nển chuỗilũy thừac aủa m tột hàmt iạn cựcđi m.ển