PHÂN TÍCH đặc điểm DOANH NHÂN VIỆT NAM TRONG GIAI đoạn hội NHẬP

Những doanh nhân như ông Bạch Thái Bưởi, ông Trương Văn Bền… được lịch sử trân trọng tôn vinh như những người đi đầu trong việc mở mang kỹ nghệ nước nhà, làm giàu cho đất nước, và đặc bi

PHÂN TÍCH ĐẶC ĐIỂM DOANH NHÂN VIỆT NAM TRONG GIAI

ĐOẠN HỘI NHẬP

I GIỚI THIỆU CHUNG

Con người, theo phân loại học là Homo sapiens, tiếng La-tinh nghĩa là "người thông thái" hay "người thông minh", là một loài còn sống duy nhất của chi Homo Con người là một loài sinh vật có bộ não tiến hóa rất cao cho phép thực hiện các suy luận trừu tượng, ngôn ngữ và xem xét nội tâm Điều trên kết hợp với một cơ thể đứng

thẳng cho phép giải phóng hai chi trước khỏi việc di chuyển và được dùng vào việc cầm nắm, cho phép con người dùng nhiều công cụ hơn tất cả những loài khác Con người là sản phẩm của tự nhiên Từ điển bách khoa Việt Nam định nghĩa doanh nhân: người làm nghề tổ chức sản xuất kinh doanh, cung cấp hàng hoá, dịch vụ cho thị trường, đáp ứng yêu cầu của người tiêu dùng Doanh nhân xuất hiện và tồn tại trong lịch sử loài người cùng với sản xuất hàng hoá và thị trường Trong bối cảnh Việt Nam thì khái niệm doanh nhân thay đổi theo các thời kỳ lịch sử

Những doanh nhân như ông Bạch Thái Bưởi, ông Trương Văn Bền… được lịch sử trân trọng tôn vinh như những người đi đầu trong việc mở mang kỹ nghệ nước nhà, làm giàu cho đất nước, và đặc biệt điều không thể thiếu là làm giàu cho chính bản thân mình

Khi sự nghiệp kháng chiến được đặt lên hàng đầu, có những doanh nhân nổi

tiếng như Ngô Tử Hạ, rồi Trịnh Văn Bô, Đỗ Đình Thiện… đã dùng tài kinh doanh của mình để đóng góp vào sự nghiệp kháng chiến cứu nước Không ít doanh nhân

đã tạm từ bỏ sự nghiệp làm giàu của mình để tham gia kháng chiến, thậm chí chấp nhận nguy hiểm mạng sống của mình để bí mật đóng góp cho kháng chiến và ở thời đó đã phát sinh cụm từ “tư sản cách mạng”

Nhưng nghĩa doanh nhân sẽ không đầy đủ, nếu xét đến sự “tồn tại cùng với sản xuất hàng hóa và thị trường” Những doanh nhân trong thời kỳ bao cấp được gọi là doanh nhân, nhưng những doanh nhân này làm việc theo kế hoạch được chỉ đạo và hưởng lương như quan chức chính phủ Không có khái niệm lợi nhuận, chẳng có khái niệm làm giàu Thậm chí trong những kiến thức được trang bị, khái niệm marketing không hề tồn tại, còn khái niệm cạnh tranh bị coi là xấu xa

Những doanh nhân đang được tôn vinh ngày nay

Dường như thời của những khát vọng làm giàu đang trở lại, với việc xã hội bắt đầu tôn vinh giới doanh nhân Nhưng không chỉ có thế Với một trang mới của lịch sử, thì cũng xuất hiện những loại hình doanh nhân mới

Có những doanh nhân không hề phải nghĩ đến cạnh tranh Đơn giản vì họ là

“sân sau” của một vài tổ chức hay cá nhân Họ có được vị thế độc quyền mà các nhà cung cấp hay khách hàng phải tìm đến cầu cạnh Cao hơn nữa, có những doanh nhân với siêu quyền lực, mang theo “khát vọng” thao túng các quyết định và chính sách của các cơ quan quản lý

Có một thế hệ doanh nhân “chuyên nghiệp” đang hình thành Đó là những

người không bỏ tiền ra mở doanh nghiệp, nhưng được các nhà đầu tư giao trọng trách điều hành doanh nghiệp Đối chiếu với định nghĩa, chính xác họ là những doanh nhân, tuy họ không phải chủ doanh nghiệp Có lẽ nên ghi nhận đây là điểm rất sáng của nền kinh tế

Doanh nhân nào nên được vinh danh

Khi nói đến doanh nhân, thường người ta hình dung ra những vị giám đốc, đeo cà vạt, xách cặp da, đi xe hơi đắt tiền hay ngồi khoang máy bay hạng nhất, với những cuộc đàm phán hợp đồng hàng triệu đô la… Tuy nhiên, một chị bán đậu hũ hàng ngày dậy từ 3 giờ sáng để làm hàng, để sáng ra có thể gánh đậu đi bán rong Chị cũng thuê một người phụ việc, chị cũng lo đáp ứng nhu cầu của học sinh nơi cổng trường, cũng lo vay vốn, đầu vào đầu ra… Theo định nghĩa, chị cũng là một doanh nhân và là doanh nhân rất lương thiện Nhưng mải lam lũ làm ăn, chỉ chẳng bao giờ mơ tới việc được vinh danh Với những doanh nhân hào nhoáng nhưng ở mặt tối của bức tranh như đã nói ở trên, chắc phải chờ để lịch sử xóa tên khỏi danh sách được vinh danh Còn hiện tại, xã hội vẫn đang cố gắng để danh sách được vinh danh ngày 13/10 càng dài thêm, để con đường đi đến thịnh vượng càng ngắn lại

II ĐẶC ĐIỂM CỦA DOANH NHÂN VIỆT NAM THỰC TRẠNG VÀ ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN

Theo một số ý kiến nhân định trong kinh doanh của doanh nhân việt nam

Ông Nguyễn Tuấn Khải, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Sữa Quốc tế:

“….Nói về kinh doanh thì cái rất quan trọng là tính cạnh tranh Nhưng cạnh tranh phải lành mạnh Và đó chính là một phạm trù của đạo đức kinh doanh Ở Việt Nam tính đến thời điểm này thì theo tôi sự cạnh tranh cũng khá lành mạnh, chưa thấy một trường hợp nào mà cạnh tranh mang tính “một mất một còn” như trong môi trường tư bản chủ nghĩa Trên thế giới người ta phải đưa ra những điều luật chặt chẽ để khống chế sự cạnh tranh không lành mạnh

Tuy nhiên, đôi khi vẫn có doanh nghiệp còn suy nghĩ cạnh tranh có nghĩa là doanh nghiệp mình phải thắng các doanh nghiệp khác mà không nghĩ rằng đã kinh doanh là mình phải giúp cho cộng đồng tốt hơn Cạnh tranh càng lành mạnh bao nhiêu thì cộng đồng càng phát triển bấy nhiêu…”

Bà Đoàn Thị Hữu Nghị, Tổng Giám đốc Tập đoàn Hiệp Hưng:

“…Là một chủ doanh nghiệp giỏi thì phải biết thế nào là sự phát triển bền vững Chỉ có đạo đức doanh nghiệp thì chính đạo đức kinh doanh mới tạo nên sự phát triển bền vững Những chủ doanh nghiệp có tầm nhìn xa hơn thì sẽ biết tính toán kết hợp, có thể không thực hiện được 100% đạo đức doanh nghiệp nhưng họ

sẽ đảm bảo được một mức độ nhất định mà xã hội chấp nhận Do đó, tôi nghĩ rằng phải có sự dung hoà, sự tính toán rất kỹ, phải thấm nhuần được thế nào là đạo đức kinh doanh, đồng thời áp dụng văn hoá doanh nghiệp đó trong thời kỳ nào cho phù hợp…

Tôi nghĩ vấn đề này phải nhìn nhận một cách rộng lượng, không nên lấy một

trường hợp cụ thể này so sánh với trường hợp cụ thể khác Tôi không thấy có mâu thuẫn gì Trong kinh doanh nhiều người thường nói thương trường như chiến trường nhưng những quan điểm kinh doanh chân chính đã mãi mãi tồn tại và mãi mãi phát triển ….”

Bà Vũ Thị Thuận, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Traphaco:

“…Thực tế trong thương trường có rất nhiều loại doanh nghiệp cũng như là trong tự nhiên thì có rất nhiều loại nấm, có nấm ngon, nấm bổ nhưng cũng có nấm độc Cộng đồng doanh nghiệp cũng như vậy Tuy nhiên, tôi nghĩ những doanh nghiệp làm ăn kiểu này rất ít vì đã là con người, là doanh nhân đứng đầu một tổ chức làm ăn và có nhiều đối tượng làm việc với mình thì không có ai bỏ vốn ra để làm ăn ngắn cả …”

Ông Nguyễn Tuấn Khải:

“…Thực tế, đã làm kinh doanh là phải tận dụng tất cả những cơ hội có thể

để PR cho mình và mục đích của doanh nghiệp nào là xây dựng một thương hiệu thật mạnh cho mình và cho quốc gia Do đó, nếu xen kẽ việc làm từ thiện để xây dựng thương hiệu cho doanh nghiệp, cho quốc gia thì theo tôi là việc không có gì

là sai Tôi nghĩ rằng, khi cái tâm của con người trong sáng thì việc làm từ thiện không chỉ là công cụ đánh bóng tên tuổi của họ mà còn là chung sức giúp đỡ cộng đồng và xây dựng đất nước Do đó không nên phê phán họ làm từ thiện là để đánh bóng thương hiệu và không tin ở cái tâm của họ

Bản thân người được nhận từ thiện cũng nên khuếch trương cho doanh

nghiệp đó bởi việc tạo dựng thương hiệu là đòn bẩy cho sự phát triển của doanh nghiệp Khi một doanh nghiệp có thương hiệu thì quốc gia cũng có thương hiệu và khi đó mọi chính sách và việc làm cho cộng đồng cũng tốt hơn Việc làm từ thiện với việc PR cho doanh nghiệp không có mâu thuẫn Nó chỉ có không tốt khi một doanh nghiệp nào đó quá lợi dụng việc làm này và chỉ làm từ thiện ở những nơi nào nổi tiếng nhất và đổi với những nơi ít hiệu quả thì họ không làm….”

Bà Đoàn Thị Hữu Nghị:

“…Tôi nghĩ rằng lấy việc làm từ thiện là một hình thức marketing hay PR là hoàn toàn chính xác và tôi ủng hộ suy nghĩ đó Bởi vì khi một tôn giáo nào nhập thế, cũng tức là dùng một phương tiện để đi đến một mục đích cũng như việc đi qua một con sông thì người ta dùng một con đò, đó là việc hết sức bình thường

Tuy nhiên cũng không nên quá lợi dụng con đò đó, lần sau nếu có phương tiện khác thì nên đi phương tiện khác chứ không nên vác con đò đó để đi Song trước hết việc làm từ thiện của doanh nghiệp phải xuất phát từ cái tâm Việc quảng

bá thương hiệu của doanh nghiệp nhằm để tăng lợi nhuận sau đó lại quay trở lại làm từ thiện tiếp, bởi nếu doanh nghiệp làm ăn thua lỗ thì không thể tiếp tục hoạt động này.….”

Ông Trần Xuân Kiên:

“….Đó chính là chiến lược phát triển của các tập đoàn nước ngoài, việc các tập đoàn đó lập ra các quỹ từ thiện khổng lồ cũng đã thể hiện sự quan tâm của họ đối với cộng đồng và xã hội Chúng ta cũng phải hiểu để có thể lo cho được nhiều người có hoàn cảnh khó khăn hơn nữa thì vấn đề cốt lõi nằm ở nguồn tài chính

Doanh nghiệp có làm ăn hiệu quả thì việc làm từ thiện sẽ nhiều hơn Còn ở Việt Nam việc làm từ thiện của các doanh nhân, cá nhân tôi thấy rằng mọi người làm điều đó bắt nguồn từ sự đồng cảm và vì cái Tâm, chứ làm từ thiện vì mục đích marketing không nhiều Tôi thấy rất nhiều gương doanh nhân làm từ thiện ở Việt Nam thực sự đáng khâm phục, không phải vì số tiền họ bỏ ra, mà về cách mà họ làm từ thiện rất có Tâm, xuất phát từ sự đồng cảm đối với cộng động và xã hội…

“

Bà Vũ Thị Thuận:

“….Tôi nghĩ rằng nó đã thành một kỹ thuật trong PR Hoạt động tài trợ là một trong những nội dung của marketing hiện đại thì không tránh khỏi việc một doanh nghiệp nào đó họ làm khi làm từ thiện hay công tác xã hội thì đương nhiên

họ được xã hội ghi nhận và qua đó thương hiệu của họ, uy tín và vị thế của họ cũng được nâng lên rõ rệt trong con mắt xã hội bởi họ đã biết chia sẻ quyền lợi của họ cho cộng đồng

Ở Việt Nam, tôi nghĩ rằng hoạt động này đa phần xuất phát từ cái Tâm, bởi thực tế ở nước ta không phải đã có nhiều doanh nghiệp giàu có Thu nhập và lợi nhuận của người đứng đầu doanh nghiệp và doanh nghiệp Việt Nam có thể không bằng các ngôi sao nổi tiếng hay các doanh nghiệp nước ngoài nhưng họ vẫn tham gia các hoạt động phúc lợi xã hội, từ thiện Theo tôi, nó xuất phát từ chính cái tâm

và truyền thống, đạo lý vốn có xưa nay của người Việt Nam … “

Những hoài bão lớn

Một đất nước lớn mạnh là đất nước có được nhiều người có hoài bão, ước

mơ Chúng ta không thiếu những doanh nhân Việt Nam có hoài bão lớn, chúng ta

có quyền tin về một viễn cảnh nơi mà tất cả những doanh nhân tâm huyết sẽ cùng góp trí tuệ, dồn sức mạnh, đồng tâm gánh vác sứ mệnh làm giàu cho đất nước, cho con người Việt Nam

Trí tuệ doanh nhân

Doanh nhân trí tuệ Việt Nam là lớp doanh nhân dám nghĩ, dám làm, dám chấp nhận thách thức, dám đón nhận rủi ro Họ biết dự báo tình hình, thời cuộc, quyết đấu tranh với chính bản thân mình và vượt qua đối thủ cạnh tranh bằng những giải pháp thị trường sáng tạo Họ ngẩng cao đầu trong thất bại và hạnh phúc trong vinh quang Một thế hệ doanh nhân trẻ Việt Nam giải quyết sự việc bằng khoa học, và giảm dần sự phụ thuộc của cảm tính cá nhân Một lớp doanh nhân nhạy cảm với nhu cầu của cuộc sống, thấu hiểu nhu cầu và đáp ứng cho những nhu cầu đó Như vậy là họ đã làm giàu cho đất nước

Trí tuệ lại một lần nữa giúp doanh nhân nhạy bén hơn, năng động hơn, hiện đại hơn Những kỹ năng kinh doanh được hình thành dễ dàng hơn, giúp cho công việc thuận lợi hơn Chúng ta không còn lo lắng với kiến thức thương mại quốc tế hay kỹ năng kinh doanh toàn cầu Cộng thêm vào đó là tính quyết liệt vì sự tồn tại của doanh nghiệp mình trên thị trường thế giới, lúc đó Việt Nam sẽ có những thương hiệu toàn cầu, công ty toàn cầu

Tầm nhìn doanh nghiệp

Tùy mỗi doanh nhân, vời mức độ hoài bão, ước mơ, tùy vào niềm tin, mức

độ nhạy cảm trong kinh doanh sẽ có tầm nhìn “xa, gần” khác nhau Tầm nhìn xa gần là cơ sở của việc thiết lập chiến lược ngắn, trung, dài hạn

Nhiều doanh nhân trẻ hiện nay chưa có tầm nhìn cho doanh nghiệp của mình, do vậy ở đó không có chiến lược cho doanh nghiệp hoạt động Nhiều khi doanh nghiệp đã “sống” được vài năm, nhưng bản thân doanh nhân cũng chưa rõ tầm nhìn Phần lớn khi doanh nghiệp mới thành lập, doanh nhân canh cánh một điều là làm sao doanh nghiệp mình tồn tại và từng bước phát triển Để tồn tại mỗi doanh nhân phải lèo lái cho doanh nghiệp của mình trải nghiệm vài ba năm, thế là thời gian nhìn lại, không biết tiếp theo phải làm gì khi chưa có định hướng hoạt động rõ ràng để công ty phát triển mang tính bền vững hơn

Một điều nữa cũng thường gặp là mỗi doanh nhân chúng ta đều sẵn sàng trả lời là “công ty tôi có chiến lược hoạt động rõ ràng”, nhưng khi tìm hiểu mới được biết rằng, thật sự có nhưng ngoài sếp, không ai biết vì chiến lược không được chia

sẻ Nhân viên trong công ty không trả lời được câu hỏi ngày mai công việc họ sẽ như thế nào Và rất nhiều việc xảy ra trong công ty, vì không được định hướng để cùng phát triển Lúc đó các doanh nhân hết sức vất vả phải lo nhiều hơn vấn đề nhân sự Đừng nghĩ nhân viên đi làm chỉ vì lương mỗi tháng, mà họ cần được tôn trọng, được ghi nhận, được động viên và chia sẻ tầm nhìn phát triển của lãnh đạo

và của công ty

Lựa chọn đối tượng kinh doanh:

1 Trước khi kinh doanh một sản phẩm/dịch vụ nào đó, bạn cần tính toán thật

kỹ lưỡng Sản phẩm khách hàng đã mua hôm nay biết đâu ngày mai họ lại không còn thích nữa hay nghiêm trọng hơn là họ không mua nữa

2 Không nên đầu tư vào những sản phẩm/dịch vụ chỉ để thoả mãn ước muốn của bản thân, mà luôn phải nhớ rằng mình đang đầu tư vốn nhằm sinh lợi nhuận

Dĩ nhiên là bạn có thể hành động như vậy chỉ vì bạn muốn như thế, song không thể sớm hơn thời điểm bạn có thể lãng phí tiền bạc mà không ảnh hưởng đến thành công của bạn trên thương trường

3 Đôi khi sản phẩm/dịch vụ độc đáo và “không bình thường” có rất ít khả năng tìm được người mua, hoặc nến có khách hàng thì số lượng cũng không ổn định và chỉ mang tính nhất thời Vì vậy, hàng hóa của bạn càng có tính phổ biến cao, thì bạn càng dễ tìm được khách hàng muốn mua

4 Một mức giá hợp lý là rất quan trọng Giá bán được xác định bởi quy luật cung cầu chứ không phải là giá trị thực tế của nó Song song với chất lượng và mẫu mã, khách hàng bao giờ cũng quan tâm đến giá cả

Những khách hàng bình thường đều chỉ muốn mua những sản phẩm bình thường và 95% số khách hàng trên thị trường là những người bình thường, do đó bạn nên tập trung vào những sản phẩm/dịch vụ mà khách hàng có nhu cầu thực tế Hay nói một cách khác, nếu xét trên quan điểm tài chính thì các sản phẩm dịch vụ của bạn càng “giống” tiền bao nhiêu càng tốt bấy nhiêu, bởi đặc tính của đồng tiền

là nó luôn cần thiết cho mọi người và tiền bao giờ cũng có thể chuyển đổi thành hàng hoá

Từ đó, bạn cần thông suốt nguyên tắc rằng chỉ kinh doanh những hàng hoá

có nhiều khả năng bán được để khi cần, bạn có thể nhanh chóng biến nó thành tiền

mà không bị mất mát Kinh doanh là một quá trình thay thế nối tiếp nhau - hàng hoá thành tiền và tiền thành hàng hoá “Hàng tiền - tiền hàng” chính là kinh doanh, nếu qua mỗi mắt xích sinh ra lợi nhuận Ngược lại, nếu không có lợi nhuận thì đó không thể coi đó là kinh doanh, mà là sự phá tiền Bởi vậy, khi kinh doanh bất kể thứ gì, bạn hãy suy nghĩ: “Có thể nâng giá lên được không và có tìm được ai cần thứ này không?” Nếu có thì bạn hãy dũng cảm mà kinh doanh

Cộng trí tuệ, vượt tầm cao

Doanh nhân trẻ Việt Nam, một thế hệ doanh nhân đoàn kết để cộng trí tuệ, vượt tầm cao Mỗi doanh nhân tạo ra một giá trị nhỏ, nhưng một nhóm doanh nhân, một lớp doanh nhân, một thế hệ doanh nhân sẽ tạo ra một giá trị cực kỳ to lớn cho đất nước, cho con người Việt Nam

Ngày hội nhập WTO đã đến, ngay sau đó hàng loạt sự đổ bộ của những chàng khổng lồ đến từ nhiều quốc gia trên thế giới, họ đến với tư cách là nhà đầu

tư, tìm thị trường, họ hi vọng sẽ chiếm lĩnh một thị trường đầy tiềm năng với hơn

80 triệu dân Áp lực cạnh tranh trong bối cảnh mới chắc hẳn phải thay đổi, hàng loạt cơ hội và thách thức mới được đặt ra cho các doanh nghiệp Việt Nam

Đứng trước ngưỡng cửa hội nhập đầy thách thức, một thế hệ trẻ doanh nhân

sẽ thành công khi họ biết cộng trí tuệ, hợp tác, góp cùng sự nhiệt huyết thành công,