nghien cihi nghe thimt truyen thons Ddn ca tdi ttJtNam Bo d Tdy Ninh " 2'UA e'ude vos'u ^iRA 'XA '»on '^oe • Ths Le Ngoc Hoa Trung tdm Van hoa tinh ThUc hien de tdi nghien ciiu khoa
Trang 1• Tfp san KHOA HOC ft CONG NGHE 21
De tdi nghien ciin khoa hoc "Siiu tdm nghien cihi nghe thimt truyen thons
Ddn ca tdi ttJtNam Bo d Tdy Ninh "
2'UA e'ude vos'u ^iRA 'XA '»on '^oe
• Ths Le Ngoc Hoa
Trung tdm Van hoa tinh
ThUc hien de tdi nghien ciiu khoa hoc
"Siiu tdm, nghien cUu nghe thuat truyen
thdng Ddn ca tdi tiii Nam bo d Tdy
Ninh ", ngodi viec khdo sdt dien dd, quay
phim tdi lieu, Hoi thdo khoa hoc, cuoc
dieu tra xd hoi hoc ddi vdi 100 cdu Iqc bo
DCTTdang hoqt dong tren dia bdn thih
Tay Ninh vd 1.000 ddi tiidng cdng chung
rong rdi dd mang Iqi nhieu dieu thu vi,
phdn dnh khd ro net thiic trqng DCTTd
Tdy Ninh vd nhiing dinh hiidng trong
tiidng lai, nham bdo ton vd phdt trien
loqi hinh nghe thuat truyen thdng ndy
NhQng nghe nhan cua CLB Ddn ca tai tif Thi tran Tan Bien - Tay Ninh
Cupc dieu tra xa hdi hpc ve Ddn ca tai td
(DCTT) dddc tien hanh theo phddng
phap thu thap thdng tin bang bang hdi, vdi hai
dd'i tddng chinh: chpn lpc (danh cho 200 ddi
tddng la lanh dao xa phddng, can bd van hda,
nghe nhan DCTT, sinh vien) va ngau nhien
(nhan dan dang sinh sd'ng tren dia ban 95 xa
phddng, cdng chung dang tham gia sinh boat
tai cac tu diem van hda), nham bao dam eac
yeu td phan tang, nghe, gidi, mdc sd'ng, trinh
dp
Vdi cac Cau lae bd Ddn ca tai td dnh (CLB
DCTT), bang hdi gdm 3 ndi dung chinh:
Nhdng thdng tin ve CLB; nhdng eau hdi ve
thdc trang boat ddng eua CLB (sd lan boat
ddng trong thang, sd hdi vien tham gia sinh
hoat, sd ngddi xem khi CLB bieu diln, ehi phi
cho mdi lan sinh boat, eac hinh thdc sinh boat, eac tu diem sinh boat, trang thiet bi phuc vu sinh hoat, cae loai nhac eu hien ed, sd'ngddi cd kha nang sang tae trong CLB, sdchddng trinh -tiet muc da dddc thu thanh - thu hinh, so an pham sang tac td bien cda CLB, sd lan di giao ldu trong va ngoai dnh, sd lan tham gia Lien hoan DCTT cap huyen trd len, so lan tham gia tap hua'n nghiep vu DCTT td cap huyen trd len, ngudn kinh phi boat dpng, so kinh phi can
ed cho 1 nam boat ddng, boat ddng nao dddc hpi vien thich nhat, sd hd trd boat ddng cua eae cd quan ban nganh, td xep loai boat ddng cua CLB ); nhdng kien nghi de xua't eua CLB
Dd'i vdi dd'i tddng cdng chung rdng rai, bang hdi gdm 4 ndi dung chinh: nhdng thdng «•
Trang 222 • Tap san KHOA HOC ft CONG NGHE
"s- tin ve ngddi dddc dieu tra; nhdng cau hdi ve
thdc trang DCTT d dia phddng ngddi dddc
dieu tra; nhdng cau hdi ve thi hieu, sd thich,
trinh dp thddng thdc va kha nang tham gia sinh
boat DCTT cua ngddi dddc dieu tra; nhdng
cau hdi mang tinh gdi md dinh hddng, de xuat,
kien nghi Trong sd 1.000 dd'i tddng dieu tra
nam gidi chiem 65,2%; cd 49,8% d dd tudi td
15 den 30 tudi, 39,5% dddi 50 tudi va 10,7%
tren 50 tudi; ed 36,7% cd trinh dd cap II, chiem
da so la cap III vdi 46,6%, cap I va khdng biet
chd cd ti le rat nhd, bang vdi ti le Dai hpc va
tren Dai hpe (4%)
Vdi cau hdi "Ban co thich DCTT khongT,
cd den 52,8% tra ldi thich, 37,3% khdng thich
lam (nghTa la cd the chap nhan thddng thdc
DCTT), chi cd 9,9% xac dinh khdng thich Tra
ldi eau hdi "V7 sao ban thich DCTTl", cd den
31,1% cho rang thich DCTT vi bai ban (yeu td'
nghe thuat ddng dau cho viee yeu thich), sau
dd la vi each thdc sinh boat (Ddn gian, de chdi,
tiiy hdng, khdng gd bd ) chiem 29,6%; thich
dan nhac (cung la yeu to nghe thuat) chiem
den 22,6% va cudi cung yeu thich DCTT la do
truyen thd'ng gia dinh, cha truyen con ndi
Nhd vay, yeu td'nghe thuat (bao gdm bai ban,
dan nhac, chiem ti le hdn 50%) la yeu tdquan
trpng nha't khi cdng chung den vdi DCTT
Ngddc lai, vdi cau hdi "V7 sao ban khong thich
DCm" cd 22,4% cho la nghe - xem DCTT
budn ngu, 22,8% vdi ly do khdng biet thddng
thdc (khdng biet bai ban, nhac cu j ; ddng dao
nha't, chiem den 54,8%? cho la vi DCTT khdng
hien dai Ly do nay, cung vdi ly do nghe budn
ngu cd the xem cung mdt dang, phan anh sd
chda that thich hdp cua DCTT trong nep sd'ng
cdng nghiep hda, de td dd cd the tim ra hinh
thdc ca dien va sinh boat thich hdp hdn Ket
qua nay se gdp phan vao viec xac dinh hddng
phat trien DCTT trong thdi gian tdi tren cd sd
xac dinh thi hieu cua ngddi dddc dieu tra
Tra ldi cau hdi ''Ban co biet hdt bdi bdn ndo
cda DCTT khong?", da cd den 47% ngddi
dddc dieu tra khdng biet hat DCTT; nhdng van
cd 34,8% biet 1 den 3 bai; 9,2% biet hat 4 - 6 bai ban va dac biet la cd den 3,1% biet hat 10 den 20 bai ban Ket qua nay kha td't vi da xac dinh dddc ti le ngddi chdi DCTT kha ddng The nhdng, vdi viec sddung nhac cu trong dan nhac DCTT, ti le rat thap khi cd den 74,5% tra ldi khdng biet chdi loai nhac cu nao, chi cd 10,5% biet chdi guitar cd (nhdng guitar lai khdng thudc bien che dan nhac DCTT); cac loai nhac cu cd ban cua DCTT nhd Kim, Cd rat it ngddi biet chdi (5%) Ket qua nay cho tha'y kha nang tham gia trdc tiep vao sinh hoat DCTT cua cdng chung cdn thap, can phai day manh cdng tac "truyen nghe" trong thdi gian tdi
Mdt cau hdi khac nham xac dinh eae phddng tien, cac kenh dda DCTT den vdi
cdng chung la ''Ban thudng xem hoac nghe
DCTTddduV da cho ket qua la: Cae phddng
tien truyen thdng (gdm tivi va radio) van la ndi cung cap cac chddng trinh nghe thuat DCTT thddng xuyen nha't cho cdng chung (chiem 60%); tiep theo la cac tu diem sinh boat van hda dja phddng (18,9%), sdng truyen thanh dja phddng (5,5%), trong cac sinh hoat gia dinh ehi chiem mdt Iddng nhd (5,2%) Vdi cau hdi nham xac dinh "thdi gian" va "tam trang" khi thddng thdc DCTT, ket qua thu dddc xac dinh thdi diem thich hdp nha't la budi tdi (42,6%>), tiep theo la budi trda (24,4%) Day la hai thdi diem theo "gid rdi" trong chu ky sinh boat cua con ngddi, vi the hoan loan phu hdp
de thddng thdc DCTT Rieng dd'i vdi tam trang
de tim den DCTT, cd 10,8% khang dinh minh nghe, xem DCTT trong luc vui Iln luc budn (vi DCTT cd nhdng bai ban, tiet tau vui va cung
cd nhdng bai ban phu hdp vdi tam trang budn),
cd 5,7% thddng thdc khi budn va 4,8% thddng thdc khi vui, ehi cd mdt ti le nhd (8,2%) khdng thich DCTT bat cd luc nao Ket qua nay giup «•
Trang 3• Tap san KHOA HOC ft CONG NGHE 23
ra- dinh hddng trong viec tim ra eac giai phap td'i
du dda DCTT den vdi cdng chung
Cung vdi viee xac dinh "thdi gian" thddng
thdc DCTT, cau hdi "Ban thich sinh hoqt
DCTT d dduT xac djnh "khdng gian" thddng
thdc DCTT Dia diem dddc chpn ddng dao
nha't van la cac tu diem sinh boat van hda
(48,5%), ke den la d gia dinh (17,1%), edn lai
la tren ghe thuyen (4%), tren ddng rupng
(4,1%), trong vddn cay an trai (9,5%) Ket qua
nay xac dinh vai trd quan trpng eua cac thiet
ehe van hda dia phddng ( nhd Trung tam van
hda xa, khu van hda - the thao dan lap, tu diem
"Hat vdi nhau" ) trong viec phd bien va duy
tri sinh boat DCTT d cd sd; nd eung xac dinh
tinh phd bien eua DCTT la cd the chdi d bat cd
luc nao va bat cd ndi nao, khdng qua le thude
vao cac ye'u td' ky thuat, may mdc nhd nhdng
loai hinh nghe thuat khac, vi the cd the khai
thac yeu td'nay cho cac dich vu du lich tren dia
ban tinh Tay Ninh
Cau hdi "Theo ban, nen ddu tU cho nghe
thuat DCTTdkhdu ndoT nham thu thap thdng
tin cho viee tim ra giai phap dau td, phat trien
DCTT cho thdi gian tdi Vdi cdng chung dddc
dieu tra, yeu td'bao tdn dddc dat len hang dau
khi cd 29,2% y kien nen dau tdcho viec truyen
nghe (vi td viec truyen nghe mdi cd the
thddng thdc hoac sang tac, bieu dien DCTT),
cdng chung tre (dddi 30 tudi) la ldc Iddng iing
hd y kien nay nha't khi cd den 16,5% Ida tudi
nay chpn giai phap truyen nghe Cd 26,1%
chpn dau tdcho boat dpng sang lac, bieu dien
va 24,3% chpn dau td vao cac chinh sach dai
ngd cho nghe nhan (day, sang tac, bieu
diln ), Ida tudi td31 den 50 la Idc Iddng ung
hd y kien nay nha't Chi cd 20,4% de nghi dau
tdcho phddng tien bieu dien la am thanh, nhac
cu
Nham xac dinh "sd danh gia" cua cdng
chung dd'i vdi nghe thuat DCTT la eau hdi
"Ban nghT gi ve DCTTl" Cac y kien tieh cdc
ung hd DCTT nhd cho day la mdt loai hinh nghe thuat ddc dao chiem 29,5%; loai hinh nghe thuat cd the chdi d bat ky "khdng gian"
va "thdi gian" nao chiem 28,6%, tdng hdp 2 y kien ung hp chiem gan 60%; so'cdn lai khdng phan dd'i nhdng cho rang day la loai hinh nghe thuat chi phu hdp vdi ngddi ldn tudi (20,6%) hoac chi thich hdp vdi dia ban ndng thdn (15,2%) Chi cd mdt ti le nhd (6,1%) cho rang DCTT khdng cdn phu hdp vdi thdi dai Vdi kdt qua nay, ed the xac dinh bao tdn va phat trien DCTT la viec lam dung dan va cd y nghia dd'i vdi ddi sd'ng van hda d Tay Ninh
Vdi cau hdi md "Ban co nhiing dexudt, kien
nghigl ve hoqt dong DCTT?", ehi ed khoan 30
% ngddi dddc dieu tra ed y kien de xua't, tap trung vao nhdng van de nhd: Tang eddng viec xay ddng CLB.DCTT d cac dia phddng; Md eae ldp, cac tu diem, cae "Id" day DCTT d ed
sd hoac Trung tam Van hda tinh, huyen; To chdc nhieu cudc Lien hoan DCTT cap tinh, huyen va td chdc cho eac CLB.DCTT ed sd tham gia lien hoan DCTT khu vdc hoac giao ldu vdi cac CLB.DCTT tinh ban Cd chinh sach, che dp dai ngp dd'i vdi cac nghe nhan DCTT, cd ehe dp sinh boat eu the (kinh phi,
am thanh, nhae cu ) cho cae CLB.DCTT ed
sd td chdc sinh boat phuc vu cdng chung dia phddng; To chdc hdi thao, cae cdng trinh khoa hpc de thd'ng nha't bai ban va de bao tdn, phat trien DCTT d Tay Ninh
Cd the ndi, viec tie'n hanh cupc dieu tra xa hdi hpe ve DCTT tren dia ban tinh Tay Ninh ngoai viec phan anh dddc thdc trang va thi hieu, dinh hddng cua cdng chung trong tinh ve DCTT, da nang cao trinh dd, nang lire eua can
bd van hda cd sd thdng qua viec dddc tap huan dieu tra va tien hanh dieu tra d tdng dia ban Ket qua dieu tra cung se la ngudn td lieu qui, nhdng sdlieu chinh xac nham djnh hddng eac
md hinh, eac giai phap bao tdn va phat trien DCTT d l a y Ninh trong nhdng nam tdi n