ddi Ddn tdc nay la SdNoi vu dd tiiam muu cho sdng vgt chdt vd tinh thdn aia ddng bdo UBND tinh chi dao cdc sd, ban nganh, doan Chdm Hdi gido Tdy Ninh luon duQC chinh thi ciia tinh, UBN
Trang 1TfpchiC6i«ticTAi|iho CONG TAC TON GIAO
CHlNH SiCH CHiM LO CHO Ddi StflVG
9hm BAO CHiM Hdi GlAO OTTAY M M
DUONG VAN KHA *
a mdt bg phdn eua cgng ddng Chdm sdng thdnh nhilu cum ddn cu xen kd d cac
Hdi gido Viit Nam ndi riing aia dgi huyen Tan Bien, Tan Chau, Chau Thanh va
' gia dinh ede ddn tgc Viit Nam ndi thj xd Tdy Ninh
chung nhung ndm qua ciing vdi qud trinh vdi chuc ndng eua minh Ban Tdn giao
-phdt trien kinh ti xd hgi aia ddt nuoc ddi Ddn tdc (nay la SdNoi vu) dd tiiam muu cho
sdng vgt chdt vd tinh thdn aia ddng bdo UBND tinh chi dao cdc sd, ban nganh, doan
Chdm Hdi gido Tdy Ninh luon duQC chinh thi ciia tinh, UBND cdc huyen, thi, xd,
quyin dia phuang quan tam vd dang ngdy phudng cd ngudi Chdm Hdi gido sinh sdng,
m4t khdi sdc Sau m0t ndm ra mdt Ban Dgi quan hiet cac chu tiarong, chinh sach ciia
di?n ldm thai cdng dong Hdi gido tinh Tay e^g^ Nha nudc ddi vdi Hdi giao h-ong tinh
Ninh, cgng dong Hdi gido Tdy Ninh se tiin hinh mdi, nhu Chi tiii sd 08/CT-UB ngay
12-hdnh dgi hgi ldn tha nhdt dd chinh thac 4-2004 ciia Uy ban nhdn ddn tinh, Quylt
thdnh lgp Ban Dgi diin de lanh dgo va dinh sd 3093/QD-UBND ngdy 19l\lll'd^l,
hudng ddn cgng ddng tin dd trong ede hogt ban hanh Kl hoach tilp hic ddy manh phdt
ddng tdn gido theo phuang chdm "tdt ddi triln kinh tl - xd hpi, bdo dam an ninh hat tu
d^p dgo " Chiing tdi xin gidi thliu m0t sd ddi vdi viing ddng bdo Chdm Npi dung co
chinh sach vd ket qud aia dia phuang ddi bdn la tdng cudng cdng tdc ddn van ti-ong
vdi ddng bdo Chdm Hdi gido vung ddng bao Cham, xay dung vd ddi mdi
boat dpng cua doan thi nhdn ddn cho phu
I Chinh sdeh quan tdm ddi vdi ddng bdo hpp vdi tdp qudn ddn tpc Chdm Nhdm tao
Chdm Hdi gido ciia cdc cdp chinh quyln dilu kidn cho ddng bdo ddn tdc Chdm ndng
tinh Tdy Ninh cao ddi sdng kinh tl - xd hdi, tinh Tdy Ninh
Ld mdt tinh thude miln Ddng Nam Bd dd chii hpng ndng cao chdt lupng cua cac td
vd Id mdt trong tdm tinh, thdnh phd hpng chuc chinh tri - xd hpi, nhat la dpi ngii can bp
dilm kinh tl dphia Nam, Tdy Ninh cd didn cdp co sd; cd kl hoach quy hoach dao tao,
tich 4.035,45 km', ddn sd khoang bdi dudng vd sii dung can bp Id con em ddng
1.096.000 ngudi La cdu ndi giiia Thdnh bdo ddn tdc Chdm
phd Hd Chi Minh vd tfiu dd PndmPdnh ciia s^n TPn gido - Ddn tdc da phdi hpp vdi
Campuchia qua cira khdu qudc tl Mdc Bai, y ^ ban Mat ti-an To qudc tinh va cdc doan
vdi dudng xuydn A chay qua Todn tinh cd thi thudng xuydn td chuc hiydn huyin cac
17 ddn tdc thilu sd chilm khoang 1,52% chu huong, chinh sdeh cua Dang, phap ludt
ddn sd, hong dd cd 661 hd/3.217 nhdn khdu ciia Nha nudc din tdn noi cd ddng bao Chdm
ngudi Chdm theo Hdi gido dang sinh boat ^^^ ggng, khoi ddy nhiing huyin thdng van
tai sdu thdnh dudng, cdng ddng Chdm Hdi hod ddn tpc, ddng tiidi hudng ddn, vdn dpng
gido Tdy Ninh ed 28 chiic sdc Ddng bdo '
Chdm Hdi gido Tdy Ninh cd ljch su Idu ddi, (*) Vu tmdng Vu Cdc tdn gido khdc -BanTdngido
dd Cling cdc edng ddng ddn tpc khdc sinh Chinh phu
Si 1+2-2010 "
Trang 2CONG TAC TON GIAO TfpchiCltag the Tiia
bdi trii nhiing hu tue lae hdu, md tin dj doan
Tdp trung chi dao cd hpng dilm cac chuang
trinh du dn uu tidn ddi vdi cdc ddn tdc it
ngudi nhir Chuong trinh xod ddi giam
ngheo, giai quylt vide ldm, ede du an cho
vay vdn eua cac doan thi Ddc bidt la chuong
tiinh ttiuc hidn Quylt dinh sd
134/2004/QD-TTg da tao dupe bp mdt mdi cho vung ddng
bdo ddn tdc Clidm
Ngodi cdng tdc tuydn truyin cdc chu
truong, chinh sach ciia Dang, Nha nudc Ban
Tdn giao -Ddn tdc tinh Tdy Ninh dd td chiic
eac budi hpp mdt tilp xiic vdi cdc chuc sdc
Hdi gido (cdc vj Ca chiia, Phd Cd ehua,
tnrdng dp va nhiing ngudi uy tin hong cpng
ddng Chdm Hdi gido) dl tim hilu tdm tu
nguydn vpng, kip thdi cd nhung chinh sdeh
phu hpp hong phdt triln kinh tl, xd bdi, an
ninh chinh tri, hat tu hi an hong vung ddng
bao ddn tdc Chdm Hdi giao
n Kit qua thuc hidn chinh sach Idnh t l
-xa hdi, y tl, vdn hoa giao due ddi vdi ddng
bao Chdm Hdi gido
1 Chinh sach kinh ti
Qudn tridt vd thuc hidn tdt cac chii truong,
chinh sdeh ciia Dang vd Nhd nudc, cdc cdp
chinh quyln tinh Tdy Ninh dd thiic ddy ddi
sdng ddng bao Chdm Hdi gido d dja phuong
cd nhilu chuyin biln tich cue Cdc cdng
trinh ha tdng nhu ldm dudng giao thdng,
nudc sinh boat, mang ludi didn qudc gia da
dupc keo vl cac khu vuc ndng thdn, tinh dd
hd h a cho ddng bdo Chdm 131 cdn nhd,
8.980 m\ 60,71 bee ta ddt san xuat Ridng
khu ddn eu dp Chdm xd Sudi Ddy, huydn
Tdn Chau da dupc ddu tu mdt tram cdp nudc
tdp trung tri gia 1,2 ti ddng Thuc bidn chinh
sach hd h a ddn tdc ddc bidt khd khdn Ban
Tdn gido - Ddn tpc da tham muu eho UBND
tinh quylt dinh hd tra cho 112 hd ngudi
Chdm vdi sd tiln 155,4 tiidu ddng dl phdt
triln san xudt, chdn nudi nhdm dn djnh ddi
sdng Bdn canh dd ddng bdo Chdm Hdi giao
dd ehu ddng vdn dung khoa bpc ky thudt vao
hong san xudt ndng nghi|p, phdt huy tilm
ndng phdt triln kinh tl, dn dinh ddi sdng, ndng cao chdt lupng ddi sdng ciia cdng ddng, tai cac huydn Tdn Bidn, Tdn Chdu
Bdng nhilu ngudn vdn, ddng bdo ddn tdc Chdm Hdi gido dd ddu tu diing muc dich, san xudt dat hidu qua kinh tl Bd con dd tiiln khai vide da dang hod cdy hdng, vat nudi, mdt sd hd chuyin sang hdng sdn, hdng mia
va manh dan ddu tu hdng cao su thay cho liia nudc Ddi sdng ciia ddng bao dupc ndng cao hon hdn trudc ddy, nhilu hd thodt nghdo, dd ddu tu xdy dung nhd eua, mua sdm cdc phuong tidn san xudt vd sinh boat gia dinh Trong chdn nudi, ddng bdo Chdm Hdi gido Tdy Ninh chii ylu chdn nudi trdu, bd diing ldm sue keo, rat phu hop vdi dilu kidn kinh
tl vd sdn xuat ciia tiing hd gia dinh
Din nay, nhilu chuong trinh, kl hoach do tinh triln khai, dd hodn thdnh, nhilu cdng trinh ddu tu, da dupc dua vdo sir dung, tao dilu kidn tdt bon hong sinh boat va ndng cao ddi sdng vdt chdt, tinh thdn cho ddng bao Chdm Hdi gido tai dja phuong
Tuy nhidn, cdc chinh sach khuyin khich theo md hinh kinh tl trang trai dl phdt triln chdn nudi hai gia siic d Tdy Ninh khdng dat kit qua Tuy sd hp ddi hong ddng bdo Chdm Hdi gido khdng cdn, nhung sd hd ngheo cdn kha cao (178/608 hd ngheo theo chudn trung uong - ty Id 29,28%) Ridng phudng 1, tiij xd Tdy Ninh cdn 40/71 hd khdng ed ddt san xudt, phai chuyin sang ldm thud kilm sdng
2 Vdn hod - xd hgi
Nhdm giii gin, phdt huy ban sdc va truyin thdng vdn hod ddn tpc Chdm, chinh quyln tinh da chi dao tdng cudng phdt triln cdc boat ddng vdn hod till thao eua ddng bdo Chdm, ddy manh cdc boat ddng nay tai ea sd, ddu tu xdy dung hai nhd vdn hod dl phuc vy boat ddng vdn hod, vdn ngh$, thdng tin hong edng ddng Chdm Hdi gido tai dja phuong Phdi hpp vdi ngdnh Vdn hod - Thdng tin xdy dvmg du an suu tdm vdn hod ddn tpc Chdm, ldp hd so dl bdo v^ ede di tich Id Thanh
Si 1+2-2010
Trang 3T|pchiCAi«!hcTAatfho CONG TAC TON GIAO
dudng Hdi gido t^ii phudng 1, ttij xd Tdy
Ninh (ldng Ddng Tdc cu) Nhd tiiuc hidn tdt
cuOe vdn dpng "Toan ddn doan kit xdy dung
ddi sdng vdn hod ix khu ddn cu'' ma cdc ylu
td md tin di doan gidm manh hong edng
ddng Chdm Hdi gido
Hdng ndm Ban Tdn gido - Ddn tdc dd phdi
hpp ciing ngdnh Vdn hod - Thdng tin td chiic
cho cdc ddi vdn nghd, chilu phim vl phuc vu
tai ede xd vvmg sdu nhdn djp cac ngdy Id ldn
nhu 30-4 vd 01-5; td chiic doan vdn nghd ddn
tdc Chdm cua tinh di tiiam du lidn hoan
"isigay hdi vdn hod ddn tdc Chdm" tai Ha Ndi
vd cdc tinh khac Cdc ll hdi dupc ddng bdo
Chdm td chiic hpng till, cdc cdp chinh quyln
da quan tdm, thdm hdi, cd vii tinh thdn vd
chia vui cimg bd con hong cac djp kit tbiic
thang chay Ramadan
3 Chinh sach y ti
Nhdm bdo dam siic khoe cho nhdn ddn
ndi chung, cho cdng ddng Chdm Hdi gido tai
dja phuong ndi ridng, nhung xd, phudng cd
ddng bdo Chdm diu ed ham y tl vd y bdc sT
chdm sdc siic khoe; ddi vdi 20 xd bidn gidi
diu dupc cdp phdt thi bdo hilm y tl Chinh
quyln tinh ddc bidt coi hpng vide khdm chiia
b^nh vd thuc hidn cdc chuong hinh vd sinh
dich tl, phdng bdnh tai cac dia phuong cd
ddng bdo ddn tpc Hang ndm diu td chuc di
khdm va phdt thudc, chdn, man; ngudi gid
hong cpng ddng ddn tpc diu dupc cdc td
chuc chinh quyln dja phuong chii hpng
chdm sdc, vdn dpng bd con thudng xuydn di
kham chiia bdo vd sue khoe
Cdng tdc chdm sde sue khoe he em dupc
chinh quyln ddc bidt quan tdm vd tiiu nhilu
kit qud bdng vide tiiln khai chuong tiinh
tidm chung md rpng: tidm chiing cdc loai
Vdc xin, udng Vitamin A Kit qud ty Id tie
em dupc tidm chung sdu loai vdc xin hang
ndm dat ty 1| 98%, ty Id h i em dudi ndm tiidi
suy dinh dudng dd gidm di, diln hinh nhu xd
Sudi Ddy ty Id ti-l suy dinh dudng cdn
29,8%
4 Chinh sach gido due
Trong nhiing ndm qua, cdc cdp chinh
quyln d Tdy Ninh dd quan tdm van di gido
due ddo tao cho ddng bdo cdc ddn tpc Thuc hidn cdng tae dao tao, bdi dudng cdn bp Id ngudi ddn tdc, UBND tinh da ban hanh Quylt dinh sd 167/QD-UB ngdy 28-8-2001, quy djnh tam thdi vl chinh sach thu hiit nhdn tai, thuc hidn cdc chinh sach midn, giam hpc phi cho con em ddng bao ddn tdc thilu sd Chinh sdeh dd dd tdc ddng tich cue din cpng ddng Chdm Hdi giao dja phuong Dpi ngu giao vidn la ngudi Chdm cd bidn cd 10 ngudi (07 gido vidn cdp tiiu hpc, 03 gido vidn day song ngu Chdm - Vidt, hong dd cd 3/10 giao vidn dat hinh dp Cao ding Su pham) Trong hai ndm 2005-2006 tdt ca con em ngudi ddn tpc diu dupc den trudng hong dp tudi tiiu hpc va trung hpc co sd, nhimg hpc sinh nay diu dupc dp dung cbinh sdeh midn hpc phi
vd hd tro sdeh gido khoa Thuc hidn chinh sdeh cu tiiyln, hong ndm 2006-2007, Hpi ddng cii tuyIn ciia tinh Tdy Ninh da dl nghj
Bp Gido due vd Dao tao xet cho 01 thanh nidn vdo hpc tiardng Dai hpc Kinh tl Thanh phd Hd Chi Minh
Qua nhilu ndm thuc hidn cac cbinh sach tich cue dd, ddng bao ddn tpc thilu sd ndi chung vd ddng bdo ngudi Chdm Hdi gido ndi ridng tin tiidng vao sir Idnh dao cua Dang va Nhd nudc, tich cue hudng iing cac phong hao d dja phuong
Sdng hong nilm tin Hdi giao vd dupc su quan tam gido due ciia nha nudc, ciia cac bdc chiic sdc tdn giao, Cpng ddng Cham Hdi gido Tdy Ninh cd it thanh thilu nidn vi pham cac chuan muc dao due xd hdi cung nhu phdp ludt Tuy nliien, ben canh sir tdng hudng vl kinh tl vd muc sdng thi tinh hinh ddn tii cua thanh nien Chdm tai ddy cdn tiidp
so vdi mdt bdng chung cua dia phuang, khiln ty Id tiidt nghidp ciia thanh nidn Chdm cdn cao, cdng vide lao dpng phd thdng thu nhdp thdp la ciiu canh cua bp phdn nay Nhung nam gdn day, do qud tiinh ddi mdi
Trang 4CONG TAC TON GIAO T|p cW Cfiao the TOI
cdn phai quy hoach lai ddt dai phuc vu phdt
triln cua dia phuong, dd phat sinh vdn dl
khilu kidn vl dat dai san xuat, hdng rimg
cua mpt sd hd gia dinh, tuy nhidn Ban Tdn
giao - Ddn tdc dd nhay ben hong vide phdi
hpp vdi cac nganh chiic nang cdc cdp xudng
dja ban dl ndm vd 6n djnh tinh hinh, tham
muu cho UBND tinh giai quylt diing theo
quy djnh cua phdp ludt
HI Tinh hinh Hdi giao va cdng tac tdn
giao a Tdy Ninh
Theo truyin thdng, ngudi Chdm Hdi
giao Tdy Ninh sdng tap trung vd dn dinh
tai cac thdn, dp Hidn nay cd sau cum ddn
cu ciia ddng bao Chdm Hdi gido dang
sdng va sinh boat d sdu thanh dudng (5/6
thanh dirdng dupc xdy dung sau gidi
phdng miln Nam -1975) Cdc co sd tdn
giao nay dupc nhd nude tao dieu kidn dl
dupe sua chiia, ndng cap, xdy dung lai mdi
ngdy mdt khang trang lion Tai mdi thdnh
dirdng diu bdu ra ban qudn trj thanh
dudng Sd luong hidn Id 28 ngudi do Gido
cd (Hakim) diing ddu, la nhiing ngudi cd
uy tin ca mat dao va ddi, ndn tiing ndi cua
cac chiic sdc trong ban quan trj thanh
dirdng cd tac ddng rdt ldn din cdng ddng
tin d6 trong ddi sdng tdn giao ciing nhu
trong san xudt kinh tl va boat ddng xd hdi;
ddc bidt tii thdng 12-2008, sau khi ra mdt
Ban Dai didn ldm thai thi cac hoat dpng
cua cdng ddng ngay cang di vao quy cii
Ban dai didn ldm thai hinh thanh ndn cdc
bd phdn giiip vide cho minh, xdy dung cdc
ke hoach boat dpng hang ndm, vdn dpng
tin dd ludn sdng "tdt ddi dep dao", hirdng
tdi viec Dai hpi lan thii nhdt
Nhiing ndm gdn ddy, ciing vdi su phdt
triln cua dat nudc, mdi quan he giiia cpng
ddng Chdm Hdi giao Tay Ninh vdi cdc
cpng ddng Chdm Hdi giao thanh phd Hd
Chi Minh, An Giang, Binh Duong, Ddng
Nai ngay cang sdi ndi Trong cdc djp Id,
cac budi khanh thanh thanh dudng, ra mdt
Ban Dai dien ldm thdi nhilu ngudi Chdm
Hdi gido tii edng ddng ban dd vl tham du, chia vui
Ben canh dd, mdi quan hd vdi Hdi gido qudc tl ciing gia tdng, quan hd vdi Hdi gido Campuchia, Indonesia, Malaysia phdt tiiln manh Vdi khoang 50% sd ngudi Chdm cd ngudn gdc trudc ddy tii Campuchia vl cu ngu nhung ndm sau giai phdng (1975) dcac huydn bidn gidi giap Campuchia ndn vide qua lai quan hd thdm thdn rdt thudng xuydn
Va, vdn dl ndy ciing dang nay sinh nhiing phuc tap ddi vdi boat dpng tdn giao vd cho cdng tac quan ly ciia dja phuong
Trong cdng tdc quan ly nhd nudc Ban Tdn gido-Dan tdc dd tham muu eho UBND tinh td chiic triln khai qudn tridt Phdp Idnh Tin ngudng, tdn giao va Nghi djnh sd 22/2005/ND-CP cua Chinh phu din chiic sde, tin do cac tdn gido hong dd cd chuc sdc, tin dd Hdi gido tai cdc huydn, thi Sau dd cdp huydn triln khai din tdn noi cd ddng bao cd
dao; di tdng cirdng tinh hidu qua, tinh Tdy
Ninh dd thdng qua Mdt trdn Td qudc va cac dodn thi xd, phudng, thj trdn dl ndm bdt tinh hinh va hudng ddn ddng bao, chiic sdc cac tdn giao thuc bidn tdt cdc cbii truong chinh sach ciia Dang va Nha nudc
Hidn nay, dd ed 33 ngudi Chdm Hdi gido tham gia cdng tdc doan thi tai dja phuang, hong dd cd sdu dang vidn (xd Sudi Ddy cd mpt bi tbu chi bp), 129 doan vidn, 159 hdi vidn cdc doan tbi qudn chiing; bdn ngudi la tbanh vidn mdt hdn tinh va huydn, mdt nu la Phd Chii tjcli Hpi lidn hidp Phu nii huydn Tdn Chdu, ddng thdi la Uy vidn Ban Chdp hanh Hpi Phu nu tinh, ngodi ra cdn nhilu ehiic sdc Hdi giao khdc (noi cd cdng ddng Chdm Hdi giao sinh sdng) dupc cocdu tham gia vao Mdt trdn Td qudc xd, phudng
Tuy sd dang vidn la ngudi Chdm cdn it,
trinh dd chua cao, nhung ciing dd phdt huy
dupc vai hd tich ciic ddi vdi cpng ddng, hudng ddn, khuyin khich ddng bdo tich cue phdt tiiln kinh tl, xd hdi, dn djnh titt tu chinh tii tai dja phuong •