SKKN Một số biến pháp giúp đỡ em Bùi Văn Huy và Phạm Thị Kim Thảo, học sinh lớp 42, Trường Tiểu học Tô Hiến Thành học tập tiến bộ

SKKN Một số biến pháp giúp đỡ em Bùi Văn Huy và Phạm Thị Kim Thảo, học sinh lớp 42, Trường Tiểu học Tô Hiến Thành học tập tiến bộSKKN Một số biến pháp giúp đỡ em Bùi Văn Huy và Phạm Thị Kim Thảo, học sinh lớp 42, Trường Tiểu học Tô Hiến Thành học tập tiến bộSKKN Một số biến pháp giúp đỡ em Bùi Văn Huy và Phạm Thị Kim Thảo, học sinh lớp 42, Trường Tiểu học Tô Hiến Thành học tập tiến bộSKKN Một số biến pháp giúp đỡ em Bùi Văn Huy và Phạm Thị Kim Thảo, học sinh lớp 42, Trường Tiểu học Tô Hiến Thành học tập tiến bộSKKN Một số biến pháp giúp đỡ em Bùi Văn Huy và Phạm Thị Kim Thảo, học sinh lớp 42, Trường Tiểu học Tô Hiến Thành học tập tiến bộSKKN Một số biến pháp giúp đỡ em Bùi Văn Huy và Phạm Thị Kim Thảo, học sinh lớp 42, Trường Tiểu học Tô Hiến Thành học tập tiến bộSKKN Một số biến pháp giúp đỡ em Bùi Văn Huy và Phạm Thị Kim Thảo, học sinh lớp 42, Trường Tiểu học Tô Hiến Thành học tập tiến bộSKKN Một số biến pháp giúp đỡ em Bùi Văn Huy và Phạm Thị Kim Thảo, học sinh lớp 42, Trường Tiểu học Tô Hiến Thành học tập tiến bộ

-MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP ĐỠ EM BÙI VĂN HUY VÀ PHẠM THỊ KIM THẢO,

HỌC SINH LỚP 4/2, TRƯỜNG TIỂU HỌC TÔ HIẾN THÀNH

HỌC TẬP TIẾN BỘ

I Mở đầu

Việc giáo viên giúp đỡ học sinh có khó khăn trong học tập tiến bộ, góp phầnnâng cao chất lượng học tập không phải là vấn đề mới Đó là việc làm thườngxuyên của người giáo viên, đặc biệt là giáo viên chủ nhiệm lớp ở bậc tiểu học.Công tác này không chỉ được ngành Giáo dục và Đào tạo mà còn được các cấpchính quyền luôn quan tâm

Trước đây, hiện nay và cả sau này, vấn đề này chắc vẫn sẽ luôn được bànđến Bởi vì, quá trình thầy cô giáo tổ chức, hướng dẫn giờ học, đòi hỏi sự hợp tácmột cách tích cực giữa học sinh và giáo viên Có như vậy, học sinh mới nắm đượcnội dung bài học Chính vì thế, người giáo viên phải làm thế nào để quá trình hợptác đó diễn ra một cách tích cực, đồng đều, đem lại hiệu quả cao, hạn chế được tỉ lệhọc sinh tiếp thu bài chậm hoặc chưa tiếp thu được đầy đủ nội dung bài học Thếnhưng, vẫn có những học sinh, do nhiều nguyên nhân khác nhau, vẫn chưa theo kịpyêu cầu bài học, gặp khó khăn trong học tập Vì vậy, người giáo viên chủ nhiệmlớp ở tiểu học lúc nào cũng phải tìm mọi cách để giúp đỡ học sinh có khó khăntrong học tập đọc được, viết được, làm đúng bài tập, tiếp thu được bài học, vươnlên kịp bạn bè … góp phần nâng cao chất lượng học tập của lớp, của trường và chấtlượng giảng dạy của bản thân

Nhưng giúp đỡ như thế nào, phương pháp ra sao cho phù hợp với từng đốitượng học sinh cụ thể của lớp mình, trường mình là một vấn đề đòi hỏi mỗi giáoviên phải không ngừng tìm hiểu

Ở lớp, tôi dạy chung cho tất cả học sinh như nhau, nhưng lại chỉ có một số

em là gặp khó khăn trong học tập Đó là lí do tôi chọn đề tài “Một số biện phápgiúp đỡ em Bùi Văn Huy và Phạm Thị Kim Thảo, học sinh lớp 4/2, Trường Tiểuhọc Tô Hiến Thành học tập tiến bộ”

là em Bùi Văn Huy và Phạm Thị Kim Thảo Tình hình học tập hai môn Toán vàTiếng Việt của hai em Huy và Thảo như sau:

1.1 Em Bùi Văn Huy:

* Môn Tiếng Việt:

- Đọc rời rạc và có đánh vần một số tiếng trong câu (một số tiếng, giáo viênhoặc bạn phải nhắc âm, vần, tiếng mới đánh vần được), không đọc trơn được câungắn gọn nào; gọi đứng lên nhiều lúc không chịu đọc bài

- Viết: Phải nhìn - viết nhưng vẫn không đảm bảo đúng chính tả; tốc độ viếtrất chậm, có thể nói là không muốn viết bài Dù được giáo viên và bạn bè đốc thúcnhưng em viết cả tiết học vẫn chưa xong một bài chính tả Có tiết học toán, cả tiếtkhông viết xong một bài tập vào vở Trong tháng 9 và tháng 10, ngày nào tôi, cókhi là học sinh khá giỏi cũng ở lại lớp vào giờ ra chơi buổi sáng và cả buổi chiều đểhướng dẫn em viết hoặc làm cho xong bài của mỗi ngày

-1.2 Em Phạm Thị Kim Thảo:

* Môn Tiếng Việt:

- Đọc còn sai một số tiếng trong câu, sót hoặc bỏ qua không đọc những tiếngkhông biết đánh vần hoặc không biết đọc

- Nghe - viết sai chính tả trên 10 lỗi/bài; chữ viết cẩu thả, xấu, gạch bỏ bẩn;tốc độ viết chậm

2.1 Nguyên nhân riêng:

2.1.1 Đối với em Bùi Văn Huy:

* Môn Tiếng Việt:

- Đọc: Do không thường xuyên luyện đọc nên không thuộc, không nhớ,không nắm đầy đủ và vững chắc về âm, vần, tiếng, từ đã học (không biết đó là âm

gì, vần gì, tiếng gì );

- Viết: Do tay mềm, viết mau mỏi và không kiên trì tập luyện nên viết chậm,rồi lười viết, dẫn đến không nắm được đầy đủ hình thức chữ viết của âm, vần,tiếng, từ

* Môn Toán:

- Do kĩ năng tính toán yếu;

- Do chưa thuộc các bảng cộng trừ, nhân chia đã học

2.1.2 Đối với em Phạm Thị Kim Thảo:

* Môn Tiếng Việt:

- Đọc: Do không thường xuyên luyện đọc nên không đọc được một số tiếng,từ;

- Viết: Do ít luyện đọc và viết nên quên hình thức chữ viết; không biết cáchrèn chữ, giữ vở

* Môn Toán: Do chưa nhớ chính xác bảng cộng trừ, nhân chia đã học; kĩ

năng tính toán, tư duy kém

2.2 Nguyên nhân chung:

Khó khăn trong học tập của hai em Huy và Thảo biểu hiện nhiều lúc khácnhau Có thể nêu ra đây một số nguyên nhân cơ bản:

2.2.1 Về phía học sinh:

- Do các em chưa nắm được kiến thức cũ, chưa thực hiện được những kĩnăng cơ bản đã học nên thiếu cơ sở để tiếp thu và thực hiện được những kiến thức

và kĩ năng hiện tại;

- Ý thức học tập không cao, các em chưa xác định được động cơ, chưa đượchình thành ý thức học tập; chưa chăm chỉ, siêng năng tiếp thu bài học trên lớp, chưachịu khó học tập và rèn luyện ở nhà

2.2.2 Về phía cha mẹ học sinh (gia đình):

Do hoàn cảnh gia đình khó khăn, điều kiện học tập thiếu thốn, cha mẹ đi làm

cả ngày, không có thời gian quan tâm đến việc học của con, không kiểm tra, nhắcnhở, giúp đỡ con xem lại bài đã học, không học bài ở nhà … nên kiến thức bài họcchưa được ghi nhớ, củng cố và khắc sâu

2.2.3 Về phía giáo viên:

- Việc lựa chọn phương pháp dạy học, cách thức tổ chức tiết dạy của tôi đôikhi chưa phù hợp với mọi đối tượng học sinh trong lớp

- Do tôi chưa chú ý được hết các đối tượng học sinh trong mỗi giờ học, nhất

là học sinh có khó khăn trong học tập nên các em càng gặp khó khăn hơn

Nguyên nhân thì rất nhiều nhưng nhìn chung hai em khó khăn trong học tập của lớp tôi có 5 đặc điểm:

- Nhiều "lỗ hổng" kiến thức, kĩ năng

- Tiếp thu kiến thức, hình thành kĩ năng chậm

- Năng lực tư duy yếu

- Phương pháp học tập chưa tốt

- Thờ ơ với giờ học trên lớp, không rèn luyện thêm ở nhà

Vậy làm như thế nào để hai em Huy và Thảo của lớp tôi vừa lấy lại đượckiến thức cơ bản ở lớp dưới, vừa hình thành những kỹ năng đọc, viết, tính toán vàtiếp thu được kiến thức hiện tại Đặc biệt, cụ thể và thiết thực hơn là làm thế nào để

em Huy viết được vào vở từng tiết học mỗi ngày để có bài làm cho tôi chấm chữa

Đó thực sự là một nỗi lo lớn mỗi ngày đến lớp của tôi

3 Cơ sở lí luận:

3.1 Đối với học sinh:

Một học sinh bình thường về mặt tâm lý, không có bệnh tật gì đều có khảnăng tiếp thu kiến thức theo yêu cầu phổ cập của chương trình tiểu học hiện nay.Cho nên, giáo viên tiểu học phải tìm mọi cách tác động về tâm lý, tình cảm,phương pháp học tập …, vận dụng kĩ năng sư phạm của mình để giúp đỡ học sinh

có khó khăn trong học tập tiếp thu được kiến thức theo yêu cầu phổ cập của chươngtrình

3.2 Đối với cha mẹ học sinh (gia đình):

Gia đình là cái nôi quan trọng để giúp con em trở thành những người có íchcho xã hội Chính gia đình là chỗ dựa vững chắc, là niềm tin, động lực thúc đẩy con

em học giỏi, thành đạt Chúng ta cần cho cha mẹ học sinh có khó khăn trong họctập thấy vai trò của gia đình đối với con cái, đặc biệt là tương lai của con em họ.Khích lệ, bàn bạc, tìm biện pháp, phối hợp với họ để họ quan tâm nhiều hơn đếnviệc chăm sóc sức khỏe, giáo dục đạo đức và chăm lo việc học tập cho con emmình Tôi nghĩ đó là biện pháp hữu hiệu

3.3 Đối với giáo viên:

Ở bậc tiểu học, giáo viên chủ nhiệm là người đóng vai trò quyết định, ngườigiữ vai trò then chốt trong việc tổ chức phát triển nhân cách, năng lực, trí tuệ củahọc sinh Giáo viên chủ nhiệm là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục của lớp và

* Biện pháp đối với nguyên nhân xuất phát từ phía gia đình học sinh 4.1 Biện pháp 1: Tìm hiểu hoàn cảnh gia đình từng học sinh

Tôi đã đến thăm gia đình từng học sinh có khó khăn trong học tập, xác định

ở mức độ nào đó nguyên nhân dẫn đến kết quả học tập của các em thua kém bạn bècùng lứa Từ đó, tôi tìm biện pháp giúp đỡ cho các em học tập phù hợp, đạt hiệuquả hơn Hoàn cảnh của từng em như sau :

- Em Bùi Văn Huy: Cả cha mẹ đều là công nhân, ngoài giờ đi làm thườngtăng ca để đảm bảo thu nhập cho gia đình nên ít có thời gian quan tâm, kèm cặpcon học hành

- Em Phạm Thị Kim Thảo: Cha là thợ xây dựng, sáng đi tối về, có bữa vềkhuya vì nhậu nhẹt với bạn bè Mẹ không có việc làm, hay đi đánh bài

Qua tìm hiểu hoàn cảnh gia đình, tôi xác định được nguyên nhân học yếu từphía gia đình của cả hai em Bùi Văn Huy và Phạm Thị Kim Thảo là do: công việccủa cha mẹ bận rộn; kinh tế của gia đình khó khăn; điều kiện nghề nghiệp, trình độhọc vấn không thuận lợi cho việc giúp đỡ con học tốt Việc quan tâm của cha mẹ từhọc tập đến tình cảm cho các em là thiếu thốn Cho nên, để phù đạo kiến thức chohai em này, tôi xác định nhiệm vụ của mình là chính

Đó là cơ sở để tôi tiếp tục xây dựng và thực hiện các biện pháp giúp đỡ các

em học tập phù hợp và hiệu quả hơn

học tập ngay từ đầu năm học tại trường.

Tôi đã mời gặp mặt cha mẹ từng học sinh có khó khăn trong học tập (khônggặp chung một lần để tránh cho họ sự tự ái) Trong cuộc gặp mặt đó, tôi đã thôngbáo những nội dung sau:

- Báo cáo kết quả học tập của con em họ Cho họ xem qua bài tập của con

em mình, để cha mẹ các em đó biết kết quả học tập của con em họ là chưa đạt

- Phân tích cho cha mẹ các em đó thấy, việc con em họ học yếu là do từ haiphía: phía thứ nhất là từ nhà trường; phía thứ hai có ảnh hưởng đến chất lượng họctập của con em là từ gia đình Các thầy cô giáo đều dạy chung cho tất cả học sinhtrong lớp như nhau, nhưng lại chỉ có một số em yếu kém Các thầy cô giáo và nhàtrường sẽ chịu trách nhiệm phụ đạo kiến thức cho các em Do vậy, gia đình cũngphải có trách nhiệm đối với các em: nhắc nhở; động viên; theo dõi con em mìnhhọc bài, làm bài tập; bày cho con học thêm ở nhà …

- Cho cha mẹ các em biết, nếu cả nhà trường và gia đình tiếp tục thiếu quantâm thì sau này các em sẽ không thể đọc được những cái thông thường như một tờthông báo, một hướng dẫn chỉ đường; không thể viết được những điều đơn giảnnhư ký tên, viết thư, viết đơn xin việc; không biết tính toán khi mua bán … Tôi đãkhích lệ cha mẹ các em quan tâm nhiều hơn đến việc học tập của con em

- Sau đó, tôi cùng họ bàn bạc, thảo luận để tìm ra biện pháp phù hợp để giúp

đỡ các em Hầu như, các em có khó khăn trong học tập đều hổng kiến thức từ quátrình học trước đó, tôi đề nghị gia đình cùng nhà trường bù đắp lỗ hổng đó cho các

em Cụ thể là nhắc nhở, hướng dẫn, bày vẽ kĩ càng từng chữ khi đọc, khi viết vàtính toán cho các em … Tôi cũng đề nghị gia đình, trong quá trình bày dạy cho các

em, phải hết sức nhẹ nhàng, tránh gây áp lực về tâm lý thì các em mới tiếp thu bàiđược

- Tôi cũng thống nhất với họ rằng: mỗi ngày, tôi kiểm tra việc học của con

em họ, nếu có vấn đề gì khó khăn, tôi sẽ trao đổi với họ qua điện thoại để tìm cách

-giải quyết Mỗi tháng, mỗi đợt, nhà trường kiểm tra, tôi sẽ gửi kết quả về gia đình,

để họ biết được mức độ học tập của con em

Bước đầu, tôi cũng gặp những khó khăn trong quá trình hợp tác với gia đìnhhọc sinh như: cha mẹ về trễ không có thời gian bày con học; bày mãi mà con vẫnkhông đọc, viết hay tính toán được, giận quá, cha mẹ đánh con rồi không bày họctiếp được; … Nhưng tôi vẫn kiên trì ra bài tập, yêu cầu học sinh về nhờ ba mẹ bàyhọc, tôi kiểm tra việc học bài ở nhà học sinh một cách nghiêm túc Từng bước, giađình đã có giúp đỡ các em học tập

* Biện pháp đối với nguyên nhân từ phía giáo viên:

4.3 Biện pháp 3: Phân loại học sinh cần phụ đạo theo từng yêu cầu nội dung kiến thức và kỹ năng; xây dựng kế hoạch phù đạo kiến thức.

Từ đầu năm học, tôi đã theo dõi, phân loại khả năng học tập của từng họcsinh có khó khăn trong học tập một cách nghiêm túc Bám sát yêu cầu cơ bản củachuẩn kiến thức và kỹ năng, lựa chọn nội dung và phương pháp thích hợp, tôi xâydựng kế hoạch phù đạo kiến thức cho các em theo từng yêu cầu nội dung kiến thức

và kỹ năng đọc, viết, tính toán như sau:

T

Môn học Nội dung cần phụ đạo cho HS

1 Bùi Văn Huy Môn Tiếng Việt:

- Tập đọc: đánh vần, ghép vần … Đọc trơn tiếng, từ, câu; đọc ghép câu, đoạn …

- Nhìn - viết đúng chính tả: tiếng, từ, câu, đoạn, bài chính tả; bài tập các môn đảm bảo tốc độ

- Luyện nghe - viết chính tả; luyện viết câu đủ thành phần, làm văn

Môn Toán:

- Luyện cách giải toán, tìm thành phần chưa biết, tính giá trị biểu thức…

2 Phạm Thị Kim Thảo Môn Tiếng Việt:

- Tập đọc trơn, liền mạch cả câu, đoạn … (không bỏ sót, không đọc sai tiếng, từ)

- Luyện viết đúng chính tả: tiếng, từ khó; vị trí đặt dấu thanh …

4.3.2 Kế hoạch và biện pháp thực hiện từng tháng

- Đi sâu tìm hiểu xem các em gặp khó khăn phần kiến thức nào (ở lớp nào)

để chọn lựa nội dung phụ đạo phù hợp

- Kèm đọc, viết trong tiết học, buổi thứ hai

- Phân công học sinh khá giỏi kèm thêm ở lớp

- Liên lạc với cha mẹ học sinh về việc phối hợp thực hiện các biện pháp

- Thường xuyên giao bài phù hợp; theo dõi, kiểm tra và nhắc nhở cho họcsinh, giúp các em có thói quen tự học, tự rèn luyện ở nhà cũng như ở trường

- Chấm, chữa bài cho học sinh thường xuyên, chỉ rõ sự tiến bộ hoặc chưatiến bộ để học sinh có hướng phấn đấu, rèn luyện

- Tập trung phù đạo để kiểm tra Giữa học kì I đảm bảo chất lượng

- Động viên, tuyên dương kịp thời những tiến bộ của học sinh, giúp học sinh

- Tìm cách thức giảng dễ hiểu nhất để các em có thể tiếp thu bài.

- Kết hợp với giáo viên bộ môn và các bộ phận trong nhà trường thườngxuyên giáo dục, động viên kịp thời để khích lệ tinh thần học tập cho các em

- Nhận xét học sinh thông qua kết quả học tập thường xuyên, kết quả kiểmtra chất lượng tháng và bài kiểm tra giữa học kì I

* Tháng 12: Vẫn tiếp tục thực hiện một số biện pháp trên và chú ý:

- Luyện kĩ năng làm bài đảm bảo thời gian

- Tập trung phù đạo để kiểm tra học kì I đảm bảo chất lượng

- Thống kê, đối chiếu, so sánh, chất lượng từng tháng và cuối kì 1 để rút kinhnghiệm cho việc thực hiện các biện pháp

- Theo dõi tinh thần, thái độ học tập và mức tiến bộ độ của học sinh để phốihợp với gia đình tiếp tục thực hiện kế hoạch đạt hiệu quả

- Họp cha mẹ học sinh, sơ kết công tác phối hợp giúp đỡ học sinh có khókhăn trong học tập

* Tháng 1&2:

- Tiếp tục duy trì nền nếp phụ đạo để chống “tái yếu”

4.4 Biện pháp 4: Tạo niềm tin trong học tập và cả cuộc sống cho các em

Sau khi biết hoàn cảnh của các em học sinh có khó khăn trong học tập, tôibiết các em học chưa đảm bảo một phần cũng là vì gia đình có những khó khănriêng Các em rụt rè, ít tự tin trong học tập, ít gần gũi với bạn bè cũng vì lí do mìnhchưa bằng bạn Do vậy, tôi quan tâm, gần gũi, giúp các em cùng hoà đồng với bạn

- Tôi tổ chức thi đua học tập giữa các nhóm: "Nhóm không có bạn họcchậm"; "Đôi bạn cùng tiến" Tôi đánh giá hàng tuần các tổ nhóm có nhiều bạn phátbiểu tốt, làm đúng bài tập trong các giờ học, cá nhân có thành tích trong việc giúp

đỡ bạn có khó khăn trong học tập tiến bộ

- Trong những giờ giải lao, tôi trò chuyện, hỏi han về gia đình, về việc họcbài ở nhà để các em không còn cảm thấy mặc cảm cũng như xa cách với cô giáo vàbạn bè Khuyến khích các em luôn tự tin, thể hiện bản thân mình mọi lúc mọi nơi,trong mỗi tiết học cũng như các giờ ra chơi, mạnh dạn trao đổi ý kiến của mìnhcùng các bạn

- Trong quá trình hướng dẫn các em học tập, nhiều lúc rất bức xúc, căngthẳng, nhưng tôi phải cố gắng kiềm chế sự nóng giận, tạm dừng lại một lát, quay ravới cả lớp, để tránh nặng lời hoặc phê bình các em trước lớp Sau đó mới tiếp tụchướng dẫn

- Tôi luôn tôn trọng đối xử công bằng với các em, tìm cách giúp đỡ các em

về mặt tinh thần Bồi đắp cho các em tình yêu thương, tôi thường xuyên quan tâmnhắc nhở, an ủi các em, tạo cho các em niềm tin trong học tập, để các em thấy bênmình còn có tình thương yêu của thầy cô, bạn bè

Đến nay, cả hai em Huy và Thảo đã mạnh dạn và tập trung hơntrong mỗi giờhọc Các em có tham gia phát biểu xây dựng bài và lên bảng làm bài tập

* Biện pháp đối với nguyên nhân từ phía học sinh

4.5 Biện pháp 5: Xác định mục tiêu phù hợp với khả năng học tập của từng học sinh

- Tôi đã thực hiện việc xây dựng hệ thống câu hỏi, bài tập các bài học đảmbảo cho ba đối tượng học sinh giỏi - khá, trung bình, yếu trong lớp Đây là quy địnhchuyên môn, là việc làm thường xuyên, bắt buộc của người giáo viên khi lên lớp

Song qua thực tế, tôi nhận thấy, các câu hỏi, bài tập dành cho đối tượng họcsinh có khó khăn trong học tập từ các bài học, các em không thể tự tìm cách trả lờihay làm được Bởi vì, lỗ hổng kiến thức ở các em đã sâu, các em thiếu cơ sở để tiếpthu tốt kiến thức mới Tôi cũng hiểu rằng, đó chính là lí do dẫn đến ý thức học tậpcủa các em không cao Ở lớp, các em không thể tiếp thu bài học Về nhà, các emkhông thể đọc lại bài đã học và không có người hướng dẫn, giúp đỡ nên kiến thứccủa các em ngày càng không được ghi nhớ, củng cố và khắc sâu