Công tác xã hội nhóm với việc phát huy vai trò tự giúp nhau trong chăm sóc sức khỏe của người cao tuổi tại xã hợp hải, huyện lâm thao, tỉnh phú thọ tt

Đó là lý do tác giả lựa chọn đề tài “Công tác xã hội nhóm với việc phát huy vai trò tự giúp nhau trong chăm sóc sức khỏe của người cao tuổi tại xã Hợp Hải, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ”

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG

NGUYỄN THU HÀ – C00274

C¤NG T¸C X· HéI NHãM VíI VIÖC PH¸T HUY VAI TRß

Tù GIóP NHAU TRONG CH¡M SãC SøC KHáE CñA NG¦êI CAO TUæI T¹I X· HîP H¶I, HUYÖN L¢M THAO, TØNH PHó THä

MỞ ĐẦU 1.Lý do chọn đề tài

Già hóa dân số, một hiện tượng mang tính toàn cầu xảy ra ở khắp nơi và ảnh hưởng đến mọi quốc gia, dân tộc Hiện tượng này bắt đầu xuất hiện trong thế kỷ XX và được dự báo là sẽ tiếp tục trong thế kỷ XXI với mức độ ngày càng gia tăng Già hóa dân số phản ánh sự thành công trong quá trình phát triển con người, là thước đo quan trọng của trình độ phát triển kinh tế - xã hội và là thành tựu quan trọng của nhân loại Tuy nhiên, già hóa dân số có ảnh hưởng sâu rộng đến mọi phương diện của cuộc sống con người Do vậy, nhiều quốc gia trên thế giới đã và đang quan tâm đến vấn đề già hóa dân số Việt Nam cũng không nằm ngoài xu hướng đó Hiện nay, đã có nhiều nghiên cứu về chăm sóc sức khỏe người cao tuổi dưới những góc độ khác nhau như y học, xã hội học, tâm lý học, quản lý xã hội nhưng dưới góc độ công tác xã hội thì chưa nhiều Mặt khác, cũng đã có nhiều mô hình quản lý và chăm sóc sức khỏe người cao tuổi được nghiên cứu, triển khai ứng dụng ở nhiều nước trên thế giới cũng như ở Việt Nam nhưng việc áp dụng vào hoàn cảnh cụ thể của từng địa phương còn phụ thuộc vào các điều kiện kinh tế, văn hóa, xã hội đặc biệt là người cao tuổi sống ở khu vực nông thôn Việc tìm kiếm một

mô hình phù hợp để nâng cao sức khỏe, cải thiện chất lượng cuộc sống người cao tuổi là một vấn đề quan trọng Đó là lý do tác giả lựa

chọn đề tài “Công tác xã hội nhóm với việc phát huy vai trò tự giúp

nhau trong chăm sóc sức khỏe của người cao tuổi tại xã Hợp Hải, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ” làm hướng nghiên cứu cho luận văn

trong chăm sóc sức khỏe của người cao tuổi tại xã Hợp Hải để người cao tuổi sống vui, sống khỏe, sống tích cực tại công đồng

Nhiệm vụ nghiên cứu

Thông qua việc phân tích tài liệu thứ cấp và tiến hành điều tra xã hội học để tìm hiểu và đánh giá tình trạng sức khỏe, các yếu tố liên quan đến sức khỏe, công tác chăm sóc sức khỏe người cao tuổi của chính quyền địa phương cũng như nhu cầu của hoạt động công tác xã hội trong lĩnh vực này tại xã Hợp Hải, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ; Vận dụng các lý thuyết liên quan với nhóm người cao tuổi để hỗ trợ đáp ứng các nhu cầu chăm sóc sức khỏe góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho người cao tuổi tại xã Hợp Hải; Đề xuất việc vận dụng phương pháp công tác xã hội nhóm trong việc phát huy vai trò tự giúp nhau trong chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tại xã Hợp Hải, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ

3.Tổng quan vấn đề nghiên cứu:

3.1.Ngoài nước

Nhìn một cách tổng thể, có thể thấy rằng trên thế giới đã có rất nhiều các công trình tìm hiểu về thực trạng đời sống của NCT, những nhu cầu của họ trong cuộc sống đặc biệt trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe Tuy nhiên, các mô hình chăm sóc sức khỏe người cao tuổi được thực ở nước ngoài đều có sự khác biệt nhất định so với Việt Nam dù đây là những tài liệu tham khảo hữu ích cho tác giả trong quá trình nghiên cứu

3.2 Trong nước

Việt Nam cũng như nhiều nước đang phát triển trên thế giới, vấn đề NCT là một chủ đề thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu, đặc biệt là các nhà lập chính sách Cho đến nay các ấn phẩm về NCT khá

đa dạng, bao gồm các kết quả nghiên cứu thực nghiệm dưới dạng sách, bài tạp chí chuyên ngành, báo cáo nghiên cứu, dạng bài tham luận, cho đến bài viết trên báo chí… Rất nhiều nghiên cứu được là kết quả của các chương trình và khảo sát xã hội học có quy mô lớn về NCT do các Viện nghiên cứu, các tổ chức và cá nhân trong và ngoài nước tiến hành Những đánh giá tổng quan về tình hình nghiên cứu trên đã cho thấy các công trình nghiên cứu về người cao tuổi ở Việt

Nam cũng không phải là ít Các công trình được tiếp cận dưới nhiều góc độ khác nhau nhưng dưới góc độ công tác xã hội cụ thể là vận dụng một phương pháp chuyên ngành của công tác xã hội để chăm sóc

và phát huy vai trò của người cao tuổi thì còn hạn chế Vì vậy, đề tài

“Công tác xã hội nhóm với việc phát huy vai trò tự giúp nhau trong chăm sóc sức khỏe của người cao tuổi tại xã Hợp Hải, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ” thể hiện một hướng tiếp cận mới và có ý nghĩa

lý luận cũng như thực tiễn cao trong bối cảnh Việt Nam hiện nay

4 Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn

4.1 Ý nghĩa khoa học

Đề tài vận dụng lý thuyết của công tác xã hội vào việc đánh giá thực trạng sức khỏe và công tác chăm sóc người cao tuổi cũng như nhu cầu của hoạt động công tác xã hội trong chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tại xã Hợp Hải, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ; Đề tài áp dụng phương pháp thực hành công tác xã hội nhóm để đề xuất xây dựng mô hình câu lạc bộ nhằm phát huy vai trò tự giúp nhau trong chăm sóc sức khỏe của người cao tuổi trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tại xã Hợp Hải, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ; Đề tài là nguồn

tư liệu tham khảo cho các nghiên cứu trong lĩnh vực người cao tuổi nói chung và công tác xã hội với người cao tuổi nói riêng

4.2 Ý nghĩa thực tiễn

Từ những kết quả nghiên cứu thực tế tác giả đưa ra những nhận xét

về điểm mạnh, điểm yếu trong công tác chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tại địa phương; những nhu cầu trong chăm sóc sức khỏe của người cao tuổi tại cộng đồng để giúp cho các cán bộ làm công tác với người cao tuổi có những biện pháp thiết thực thúc đẩy công tác chăm sóc người cao tuổi ngày càng tốt hơn; Đồng thời, với việc xây dựng

mô hình nhóm tự giúp nhau trong chăm sóc sức khỏe của người cao tuổi tại xã Hợp Hải để giúp họ có một cuộc sống tích cực và khỏe

mạnh hơn từ đó có thể nhân rộng mô hình này trong cộng đồng

5 Đối tượng nghiên cứu

Công tác xã hội nhóm trong việc phát huy vai trò tự giúp nhau trong chăm sóc sức khỏe của người cao tuổi tại xã Hợp Hải, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ

6 Khách thể nghiên cứu:

Người cao tuổi tại xã Hợp Hải, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ; Người thân trong gia đình (con, cháu ) của người cao tuổi đang chung sống trong một hộ gia đình; Chính quyền địa phương; Hội người cao tuổi tại xã Hợp Hải; Chi hội người cao tuổi tại các tiểu khu; Hội Cựu chiến binh; Nhân viên công tác xã hội địa phương

7 Câu hỏi nghiên cứu:

1/ Thực trạng sức khỏe và công tác chăm sóc sức khỏe của người cao tuổi tại xã Hợp Hải, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ như thế nào? 2/ Nhu cầu của hoạt động công tác xã hội trong chăm sóc sức khỏe người người cao tuổi tại xã Hợp Hải như thế nào?

3/ Công tác xã hội nhóm có vai trò ra sao trong việc phát huy vai trò tự giúp nhau trong chăm sóc sức khỏe của người cao tuổi tại cộng đồng xã Hợp Hải, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ

8 Giả thuyết nghiên cứu:

Người cao tuổi tại xã Hợp Hải, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ hiện nay chưa thực sự phát huy được vai trò tích cực của họ trong công tác chăm sóc sức khỏe Nếu người người cao tuổi trên địa bàn xã Hợp Hải, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ nhận được sự quan tâm, hỗ trợ từ nhân viên công tác xã hội cụ thể là thông qua việc vận dụng phương pháp công tác xã hội nhóm để đề xuất xây dựng mô hình câu lạc bộ tự giúp đỡ nhau trong chăm sóc sức khỏe thì cuộc sống của họ sẽ trở nên tích cực hơn, khắc phục những khó khăn của bản thân và phát huy các tiềm năng đóng góp cho cộng đồng, xã hội

11 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp phân tích tài liệu; Phương pháp điều tra xã hội học:

Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi; Phương pháp phỏng vấn sâu;

Phương pháp phân tích và thống kê; Phương pháp công tác xã hội: Phương pháp công tác xã hội nhóm

NỘI DUNG Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA NGHIÊN CỨU

1.1.KHÁI NIỆM NGHIÊN CỨU

1.1.1.Khái niệm và các đặc điểm tâm sinh lý của người cao tuổi

1.1.1.1 Khái niệm về người cao tuổi

Có rất nhiều khái niệm khác nhau, cách nhìn khác nhau về người cao

tuổi Ở Việt Nam, Luật Người cao tuổi được Quốc hội thông qua vào

tháng 11 năm 2009 và có hiệu lực bắt đầu từ ngày 01 tháng 07 năm

2010 quy định tại điều 2 rằng người cao tuổi là “tất cả các công dân Việt

Nam từ 60 tuổi trở lên” Trong khuôn khổ luận văn này, tác giả tiến

hành nghiên cứu với những người cao tuổi ở các lứa tuổi khác nhau từ

60 đến 80 tuổi, nghề nghiệp khác nhau tại cộng đồng

1.1.1.2 Một số đặc điểm tâm sinh lý của người cao tuổi

Đặc điểm sinh lý đầu tiên của người cao tuổi là quá trình lão hóa Đặc điểm sinh lý thứ hai là người cao tuổi thường hay mắc các bệnh

về tim mạch và huyết áp, xương khớp, hô hấp, rối loạn tâm thần… Khi bước sang giai đoạn tuổi già, những thay đổi tâm lý của mỗi người mỗi khác, nhưng tựu trung những thay đổi thường gặp là: Thứ nhất, hay hướng về quá khứ Thứ hai, người cao tuổi hay chuyển từ trạng thái “tích cực” sang trạng thái “tiêu cực” Thứ ba, người cao tuổi thường gặp phải những biểu hiện tâm lý cô đơn, buồn phiền, trầm cảm

1.1.2 Sức khỏe và chăm sóc sức khỏe người cao tuổi

1.1.2.1 Khái niệm sức khỏe

Theo định nghĩa về sức khỏe của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) thì một người khỏe mạnh phải đảm bảo ba yếu tố là có thể lực tốt, tinh thần tốt và thực hiện được các chức năng xã hội

1.1.2.2 Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi

Chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi là phòng chống sự già hóa sớm, đề phòng và chữa trị các bệnh tuổi già sinh ra bằng nhiều biện pháp khác nhau qua đó nhằm cải thiện tình trạng sức khỏe (cả về thể xác lẫn tinh thần), giảm thiểu các bệnh mãn tính, tàn phế và tử vong khi bước vào tuổi già Các nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người cao tuổi bao gồm: chăm sóc sức khỏe tâm thần, tâm lý, phục hồi về thính lực và thị lực, chăm sóc vệ sinh răng miệng, dinh dưỡng đầy đủ, hợp

lý và an toàn, phục hồi chức năng, nhà ở, môi trường sống và phòng chống giảm thiểu các yếu tố nguy cơ

1.1.3 Khái niệm vai trò

Trong cuộc sống con người luôn phải đối mặt với các vai trò xã hội khác nhau, vai trò đi đôi với quyền và nghĩa vụ Người cao tuổi có vai trò quan trọng trong gia đình và cộng đồng do đó việc nâng cao sức khỏe và phát huy vai trò của họ là vô cùng quan trọng Với việc vận dụng một phương pháp tác nghiệp cụ thể, nhân viên công tác xã hội sẽ giúp người cao tuổi phát huy thế mạnh của mình, tự giúp nhau trong chăm sóc sức khỏe để hòa nhập với xã hội, tiếp tục đóng góp sức lực, trí tuệ và kinh nghiệm để phát triển địa phương, đất nước

1.1.4 Công tác xã hội và công tác xã hội nhóm

1.1.4.1.Công tác xã hội

Công tác xã hội là một khoa học, một nghề chuyên môn nhằm trợ giúp các cá nhân, nhóm, cộng đồng phục hồi và phát triển các chức năng xã hội bị suy giảm thông qua việc tăng cường năng lực và thay đổi môi trường xung quanh, giúp cá nhân, nhóm, cộng đồng đó tự vươn lên, giải quyết các vấn đề tồn tại, hòa nhập và sự phát triển chung của xã hội

1.1.4.2.Công tác xã hội nhóm

Công tác xã hội nhóm là một phương pháp đặc thù của công tác xã hội Phương pháp này đặc biệt hữu hiệu khi sử dụng để can thiệp với một nhóm thân chủ có vấn đề chung, đặc biệt là với người cao tuổi Việc áp dụng công tác xã hội nhóm với người cao tuổi cũng tuân thủ theo tiến trình của công tác xã hội nhóm thông thường

1.1.4.3.Các loại hình công tác xã hội nhóm

Việc ứng dụng CTXH nhóm ở những loại hình khác nhau với mục đích tạo điều kiện để mỗi cá nhân khi tham gia nhóm sẽ có cơ hội, điều kiện để tự nhìn nhận, đánh giá về bản thân, học tập chia sẻ kinh nghiệm qua các hoạt động tăng cường sự đồng cảm với người khác nhằm phát triển các mối quan hệ tương tác có hiệu quả hơn, tăng cường sức mạnh từ tiềm năng Trong phạm vi đề tài, tôi nghiên cứu loại hình công tác xã hội nhóm tự giúp

1.1.4.4.Tiến trình công tác xã hội nhóm

Có 4 bước cơ bản trong tiến trình công tác xã hội nhóm với người cao tuổi Bước 1: Chuẩn bị và thành lập nhóm; Bước 2: Khảo sát nhóm (Khởi động và tiến hành hoạt động – giai đoạn đầu); Bước 3: Duy trì nhóm (Tập trung hoạt động- giai đoạn trọng tâm); Bước 4: Lượng giá và kết thúc hoạt động - giai đoạn cuối

1.2.LÝ THUYẾT ÁP DỤNG

1.2.1.Lý thuyết nhu cầu

Tác giả nghiên cứu đề tài khi làm việc với người cao tuổi tại cộng đồng cần biết đánh giá những nhu cầu của người cao tuổi đặc biệt là nhu cầu về chăm sóc sức khỏe để có thể cung cấp dịch vụ đáp ứng một cách phù hợp và hiệu quả nhất

1.2.2.Lý thuyết vai trò xã hội

Người cao tuổi vốn có vai trò quan trọng trong gia đình và xã hội,

là người có công sinh thành, nuôi dạy con cháu, hình thành nhân cách, phát triển giống nòi, giáo dục truyền thống văn hóa đạo đức cho thế hệ trẻ Với người cao tuổi, vấn đề chăm sóc sức khỏe cũng rất quan trọng, có sức khỏe sẽ giúp người cao tuổi thực hiện tốt các vai trò khác, sống một cách vui vẻ và tích cực Việc phát huy vai trò tự giúp

đỡ lẫn nhau giữa những người cao tuổi sẽ giúp những người cao tuổi sống vui khỏe và tích cực hơn

1.3 TỔNG QUAN CHÍNH SÁCH CHĂM SÓC NGƯỜI CAO TUỔI TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM

1.3.1 Chính sách chăm sóc người cao tuổi trên thế giới

Ngày 14/12/1990, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc đã bỏ phiếu tán

thành việc lấy ngày 01/10 hàng năm là Ngày quốc tế cao tuổi (Nghị quyết số 45/106) Tuyên ngôn Brasillia của Tổ chức Y tế thế giới

(năm 1996) cũng chỉ rõ chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi là công việc của mọi cấp, mọi ngành “Tuổi già khỏe mạnh là nguồn lực của

gia đình, của cộng đồng và toàn xã hội” Năm 2002, Đại hội đồng

Liên Hợp Quốc đã tổ chức Hội nghị thế giới lần thứ hai về người cao

tuổi tại Madrid (Tây Ban Nha) thông qua văn kiện chiến lược mới

(Chương trình hành động) nhằm hướng dẫn các hoạt động chính sách

về người cao tuổi trong thế kỷ 21

1.3.2 Chính sách chăm sóc người cao tuổi ở Việt Nam

Luật người cao tuổi (số 39/2010/QH12) được Quốc hội ban hành có

hiệu lực từ ngày 01/07/2010 Luật quy định người cao tuổi là công dân Việt Nam từ 60 tuổi trở lên Không chỉ có Luật người cao tuổi quy

định về chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi, Việt Nam cònn

có Luật Bảo vệ sức khoẻ nhân dân, Luật Hôn nhân và Gia đình, Bộ luật Lao động, Bộ luật Dân sự, Bộ luật Hình sự, Luật Phòng chống bạo lực gia đình… đều có các quy định nhằm đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người cao tuổi

1.4 MỘT SỐ MÔ HÌNH CHĂM SÓC SỨC KHỎE NGƯỜI CAO TUỔI

1.4.1 Mô hình chăm sóc người cao tuổi tại gia đình

Khác với mô hình con cháu, người thân trong gia đình chăm sóc người cao tuổi trong xã hội truyền thống, ngày nay với sự phát triển của kinh tế thị trường chăm sóc tại gia đình được hiểu là các mô hình chăm sóc lưu động mang chất lượng của các gói dịch vụ nhỏ đến với người cao tuổi ngay tại gia đình họ

1.4.2 Mô hình y tế viễn thông trong chăm sóc sức khỏe người cao tuổi

Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, các nước phát triển đã xây dựng mô hình tư vấn, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi từ xa và y tế viễn thông được đánh giá là một trong ba mũi nhọn của ngành y tế ở thế kỷ XXI (dược phẩm, chẩn đoán hình ảnh và y tế viễn thông)

1.4.3 Mô hình chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi tại cộng đồng

Mô hình chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi tại cộng đồng bao gồm khá nhiều hoạt động phong phú, nổi bật là hai hoạt động Nhà dưỡng lão do cộng đồng hoặc tổ chức xã hội thành lập và hoạt động của các nhóm, câu lạc bộ

1.4.4 Mô hình chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi tại bệnh viện

Ở các nước phát triển phúc lợi xã hội tăng, người cao tuổi được chăm sóc miễn phí tại bệnh viện ngày càng nhiều Đó chính là Viện Lão khoa với mô hình chăm sóc sức khoẻ miễn phí dành cho người cao tuổi Đồng thời, thông qua thẻ bảo hiểm y tế dành cho người cao tuổi diện nghèo, cô đơn và những người cao tuổi từ 80 tuổi trở lên được miễn phí khi khám chữa bệnh tại các bệnh viện

1.4.5 Mô hình câu lạc bộ sức khỏe

Thực hiện Pháp lệnh người cao tuổi, ngoài các Trung tâm dưỡng lão do nhà nước và tư nhân xây dựng, tại các địa bàn dân cư, nhiều chi hội người cao tuổi, cơ quan, xí nghiệp đã thành lập các câu lạc bộ (CLB) sức khỏe, CLB văn hóa, thể dục dưỡng sinh, CLB thể thao: bóng đá, bóng chuyền hơi, bóng bàn, cầu lông, cờ tướng… Đây là một trong những mô hình chăm sóc sức khỏe người cao tuổi theo hướng phòng bệnh hơn chữa bệnh, đã thút hút được sự tham gia đông đảo và nhiệt tình của người cao tuổi

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1

Chương 2 PHÂN TÍCH VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

2.1 KHÁI QUÁT ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU VÀ ĐẶC ĐIỂM NGƯỜI CAO TUỔI TRONG MẪU NGHIÊN CỨU TẠI XÃ HỢP HẢI, HUYỆN LÂM THAO, TỈNH PHÚ THỌ

2.1.1 Khái quát địa bàn xã Hợp Hải, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ

Xã Hợp Hải là một xã đồng bằng nằm ở phía Tây Nam huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ Trên địa bàn xã có tổng số dân là 3.442, số hộ là

968 hộ được phân chia thành 5 khu dân cư Người dân sống chủ yếu

bằng nghề sản xuất nông nghiệp, các ngành nghề kinh doanh, dịch vụ chưa phát triển nhiều

2.1.2 Đặc điểm chung người cao tuổi trong mẫu nghiên cứu

* Cơ cấu người cao tuổi chia theo giới tính

Kết quả khảo sát cho thấy, tỷ số giới tính nghiêng về nữ giới

* Cơ cấu người cao tuổi chia theo nhóm tuổi

Theo kết quả mẫu khảo sát, độ tuổi tập trung cao nhất của người cao tuổi là ở nhóm tuổi 60 – 69 (chiếm 63,3% với tỷ lệ 76/120 cụ) trong tổng số người cao tuổi trong mẫu nghiên cứu và là nhóm “trẻ nhất” của lớp người cao tuổi

* Tình trạng hôn nhân

Số liệu khảo sát cho thấy phần lớn người cao tuổi xã Hợp Hải đang sống với vợ/chồng (chiếm 69,2%), tiếp đó là góa vợ/chồng (26,7%), còn các tình trạng ly hôn/ly thân (chiếm 2,5 %); không vợ/chồng chiếm tỷ lệ nhỏ (chiếm 1,7%)

* Mô hình gia đình người cao tuổi

Theo như số liệu điều tra, mô hình gia đình của người cao tuổi tại

xã Hợp Hải thì phổ biến nhất là hai vợ chồng người cao tuổi sống cùng con cháu chiếm 58,3%, hai vợ chồng cao tuổi sống với nhau chiếm 11,7%, một người cao tuổi sống với con cháu 28,3%, tỷ lệ NCT sống cô đơn một mình chiếm tỷ lệ nhỏ (chiếm 1,7%)

* Trình độ học vấn

Có 22,5% người cao tuổi chưa tốt nghiệp cấp tiểu học, 29,2% người cao tuổi đã tốt nghiệp tiểu học, 18,3% người cao tuổi tốt nghiệp trung học cơ sở, 15% NCT tốt nghiệp trung học phổ thông, 6,7% người cao tuổi tốt nghiệp trung cấp/cao đẳng/đại học và trên đại học

* Cơ cấu người cao tuổi phân theo nghề nghiệp

Phần lớn người cao tuổi trong mẫu kháo sát đã hoặc đang tham gia vào hoạt động sản xuất nông nghiệp, nhóm nghề nghiệp này chiếm tỷ

lệ cao nhất với 60,8%; buôn bán, dịch vụ 15,0%, công nhân viên chức 10,8%, công nhân 6,7%, nội trợ 4,2%, khác 2,5%

2.2 THỰC TRẠNG SỨC KHỎE VÀ CHĂM SÓC NGƯỜI CAO TUỔI TẠI XÃ HỢP HẢI, HUYỆN LÂM THAO, TỈNH PHÚ THỌ

2.2.1 Thực trạng sức khỏe người cao tuổi

2.2.1.1 Về tình trạng sức khỏe tự đánh giá của người cao tuổi

Khi tự đánh giá về sức khỏe của bản thân thì có 12,5% các cụ cho rằng sức khỏe tốt, 68,3% cho rằng sức khỏe trung bình, 19,2 % cho

rằng sức khỏe hiện nay kém

2.2.1.2 Về trạng thái tinh thần của người cao tuổi

Kết quả nghiên cứu này cho thấy, 30,8% người cao tuổi nói chung cảm thấy luôn vui vẻ và thoải mái, 54,2% cho rằng cuộc sống bình thường, có tới 11,7% cảm thấy thường xuyên lo âu/suy nghĩ và 3.3% còn lại cảm thấy luôn bị cô đơn

2.2.1.3 Về khả năng đi lại, nhai, nghe, nói, nhìn của người cao tuổi

Trong nghiên cứu tại xã Hợp Hải cho thấy phần lớn người cao tuổi

đều có khả năng đi lại, sinh hoạt bình thường (83,7%), chỉ có một tỷ lệ rất thấp là không tự đi lại được (0,4%) Điều tra này cho thấy có tới 89% người cao tuổi có khả năng nhai bình thường, 12,5% người cao tuổi cảm thấy khó khăn khi nghe, 2,9% người cao tuổi gặp khó khăn khi nói và phần lớn (85,5%) người cao tuổi đều nhìn được bình

thường

2.2.1.4 Tình hình mắc các chứng bệnh của người cao tuổi

Theo số liệu điều tra tại xã Hợp Hải, tỷ lệ người cao tuổi không có

bệnh chỉ chiếm 15,3% Tính chất đa bệnh lý được thể hiện càng rõ khi

số người cao tuổi mắc hai bệnh chiếm tỷ lệ cao nhất (32,3%), tiếp đến

là từ bốn bệnh trở lên (22,0%), một bệnh (17,1%) và ba bệnh (13,3%)

Trung bình mỗi người cao tuổi mắc 2,28 bệnh Kết quả điều tra trong nghiên cứu này cũng cho thấy số lượt người cao tuổi bị ốm chiếm tỷ lệ khá lớn (63,5%), trong đó số người cao tuổi bị ốm 1 đợt (73,6%), 2 đợt là 20,2%

2.2.2 Thực trạng chăm sóc sức khỏe người cao tuổi

2.2.2.1 Nhu cầu thăm khám sức khỏe định kỳ

Khi hỏi về nhu cầu khám sức khỏe định kỳ trong năm có tới 53,3% các cụ cho rằng cần khám 3 lần/năm, 25% các cụ cần khám 2 lần/năm

và 6,7% cho rằng khám 1 lần/năm là đủ Có tới 13,3% còn lại trong số