So sánh sự khác nhau giữa cảm xúc và trí tuệ

Trong cuộc sống mỗi cá nhân chúng ta đều trải qua nhiều những trạng thái tâm lý tình cảm: vui, buồn…Trớc những yếu tố tác động lên đời sống, tâm lý tình cảm riêng của mỗi chúng ta có nhữ

Chủ đề: So sánh sự khác nhau giữa trí tuệ cảm xúc, cảm xúc trong khi làm việc, và tâm trạng Cách hiểu những khía cạnh này giúp cho các nhà quản

lý thực hiện đợc công việc của mình nh thế nào.

Trong cuộc sống mỗi cá nhân chúng ta đều trải qua nhiều những trạng thái tâm lý tình cảm: vui, buồn…Trớc những yếu tố tác động lên đời sống, tâm lý tình cảm riêng của mỗi chúng ta có những ngời khi vui thì có thể biểu lộ tâm trạng sung sớng tột đỉnh…khi buồn lại thể hiện tâm trạng ủ rũ, chán chờng…cũng có ngời khi đau buồn lại nén đau thơng thành hành động, khi vui thì tạo ra đợc tâm lý quấn hút cả tập thể cùng vui tạo ra một tinh thần lạc quan trong quá trình làm việc

Khi nghiên cứu thảo luận về Cảm xúc, trí tuệ cảm xúc nhóm chúng tôi nghĩ

đó là một chuyên đề rất hay và bổ ích, nói về cảm xúc là vô tận, không đong đếm

đợc cảm xúc mỗi con ngời, vì con ngời ai cũng có cảm xúc, cảm xúc mỗi ngời là khác nhau, có cảm xúc tích cực và tiêu cực; Cảm xúc tích cực đó là trí tuệ cảm xúc là ngời biết kiềm chế trạng thái hành động của mình để đạt đợc mục đích, không bị đối phơng lừa vào trạng thái cảm xúc Cảm xúc tiêu cực đó là sự chán nản, nóng nẩy thể hiện ra hành động và làm không có lợi cho mục tiêu của cá nhân và doanh nghiệp

Để làm rõ đợc vấn đề trên, chúng ta sẽ nghiên cứu về cảm xúc, trí tuệ cảm xúc và tâm trạng Trên cơ sở đó nó giúp cho chúng ta những nhà quản lí thực hiện công việc của mình thế nào?

Nếu có một câu hỏi đặt ra: Điều gì ảnh hưởng lớn nhất đến sự hoạt động của công ty bạn, sẽ có rất nhiều câu trả lời Song có một câu trả lời sẽ khiến bạn

phải quan tâm: Đó chính là tâm trạng, tính khí của người lãnh đạo

Đối với những người quản trị, sự tự nhận thức, thông cảm và mối quan hệ hòa hợp của họ với những người khác có ảnh hưởng rõ rệt tới hoạt động của bản thân họ Không những vậy những đặc trưng cảm xúc của một nhà lãnh đạo còn ảnh hưởng đến hành vi và tâm trạng của những người khác Trong tâm lý học, người ta gọi đó là sự lây lan về cảm xúc Nó giống giống với câu phương ngôn:

"Hãy cười với mọi người, cả thế giới sẽ mỉm cười với bạn"

Những tin tức về cảm xúc của lãnh đạo có sức lan tỏa rất mạnh Nó lan truyền khắp tổ chức giống như một luồng điện Những ông chủ hay ngã lòng, phiền muộn hoặc thô lỗ thường tạo ra những tổ chức "bị nhiễm độc" với những con người kém cỏi và tiêu cực Nhưng nếu bạn là một lãnh đạo lạc quan vui vẻ và truyền cảm hứng, bạn sẽ giúp tạo ra những nhân viên tích cực - những người có thể chế ngự và giải quyết được thách thức cam go nhất

Lãnh đạo về cảm xúc không chỉ đơn thuần là tạo cho mình một khuôn mặt kh«ng bÞ chi phèi vÒ cảm xúc , mà là hiểu được ảnh hưởng của mình đối với người khác để sau đó có những điều chỉnh về tâm trạng và thái độ sao cho phù hợp Đây có thể coi là một quá trình tự khám phá khó khăn, song lại rất cần thiết trước khi bạn thực hiện trách nhiệm lãnh đạo của mình

1- Kh¸i niÖm vµ sù kh¸c nhau gi÷a trÝ tuÖ c¶m xóc, c¶m xóc trong khi lµm viÖc, vµ t©m tr¹ng.

a Cảm xúc là những rung cảm diễn ra trong thời gian ngắn, phản ánh

những biến cố có ý nghĩa đối với hoạt động sống của con ngời

Cảm xúc trong khi làm việc và thái độ là hình thức điều chỉnh cảm xúc ở các nơi mà nhân viên kỳ vọng biểu lộ cảm xúc nh là một phần công việc của họ

để họ đạt đợc mục đích của tổ chức Nh vậy cảm xúc trong khi làm việc là trạng thái tinh thần và sinh lý đi cùng với cảm giác , suy nghĩ và hành vi là trải nghiệm chủ quan của một ngời

“Cảm xỳc thường thoỏt khỏi sự kiểm soỏt của bạn? Như vậy là bạn đó khụng được học cỏch kiềm chế nú Khi bạn phải nhanh chúng quyết định một điều gỡ và phải làm điều gỡ ngay lập tức, cỏc phản xạ sẽ quyết định hành động của bạn Khi đú bạn khụng cú thời gian để suy nghĩ hợp lý và cõn nhắc mọi tỡnh huống Trong cơn phẫn nộ hoặc tức giận, bạn thường núi ra những lời mà sau đú bạn õn hận Hậu quả của những hành động thiếu sự kiểm soỏt đú cú thể khú mà lường trước được, tỡnh thế hầu như tuột khỏi tay bạn Cỏc nhà tõm lý học càng ngày càng đỏnh giỏ cao vai trũ của cảm xỳc và ảnh hưởng của nú đến đời sống con người Cũng rất may mắn là vẫn cú thể kiểm soỏt cảm xỳc và hướng nú một cỏch đỳng đắn Nghệ thuật đú được gọi là TRÍ TUỆ CẢM XÚC” ( Cary Cherniss, Nguyễn Thu Phương lược dịch từ www.eiconsortium.org, ngày cập nhật 20/06/2009)

b.Trí tuệ cẩm xúc

“TrÝ tuÖ xóc c¶m là khả năng cảm thấy được cảm xúc, nhận biết nó và đặt tên cho nó một cách đúng đắn – Ewa Chalimoniuk, một nhà tâm lý học nói như vậy Những người có trí tuệ cảm xúc biết cách thể hiện tình cảm của mình phù hợp với hoàn cảnh, có khả năng điều khiển nó Khả năng thích nghi của họ cho phép họ hoạt động tốt hơn Sự phân biệt được cảm xúc của người khác là điều cơ bản trong mối quan hệ với mọi người, mà người nắm bắt được cảm xúc của mình đồng thời biết kiềm chế nó, sẽ hiểu được cảm xúc của người khác tốt hơn Khả năng này được gọi là sự đồng cảm Một tính chất quan trọng nữa của trí tuệ cảm xúc là khả năng tập trung tình cảm vào những mục đích mà họ muốn đạt được Tình cảm và sự đồng cảm giúp họ nhưng không có nghĩa là bỏ qua lý trí Người

có trí tuệ cảm xúc biết giữ sự cân bằng giữa tình cảm và lý trí”

( Cary Cherniss, Nguyễn Thu Phương lược dịch từ www.eiconsortium.org ngày cập nhật 20/06/2009)

“Thuật ngữ trớ tuệ cảm xỳc (Emotional Intelligence) do hai nhà tõm lý học

Mỹ Peter Salovey và John Mayer sử dụng năm 1990

Trớ tuệ cảm xỳc được hiểu là khả năng hiểu rừ cảm xỳc bản thõn, thấu hiểu cảm xỳc người khỏc, phõn biệt được chỳng và sử dụng chỳng để hướng dẫn suy nghĩ và hành động của bản thõn

P Salovey:

Trớ tuệ cảm xỳc bao gồm khả năng tiếp nhận đỳng, đỏnh giỏ và thể hiện cảm xỳc, khả năng đỏnh giỏ và phõn loại những cảm xỳc giỳp định hướng suy nghĩ, khả năng hiểu và điều khiển, định hướng cảm xỳc nhằm gia tăng sự phỏt triển cảm xỳc và trớ tuệ

Daniel Golman:

Trớ tuệ cảm xỳc là khả năng giỏm sỏt cỏc cảm giỏc và cảm xỳc của bản thõn

và của người khỏc, khả năng phõn biệt chỳng và khả năng sử dụng cỏc thụng tin nhằm định hướng suy nghĩ và hành động của mỡnh

Edward De Bono:

Trớ tuệ cảm xỳc là loại trớ tuệ giỳp cỏ nhõn đi sõu phõn tớch, khỏm phỏ và làm bộc lộ cảm xỳc của chủ thể ra ngoài

H Steve:

Trớ tuệ cảm xỳc là sự kết hợp giữa sự nhạy cảm về cảm xỳc cú tớnh chất tự nhiờn với cỏc kỹ năng quản lý cảm xỳc cú được do tự học hỏi, nhằm giỳp con người đạt được hạnh phỳc trong cuộc sống.” ( Điều kỳ diệu của cảm xỳc và trớ tuệ Thứ sỏu, 02 Thỏng 1 - 2009 07:12 www.CafeDao.com )

Như vậy qua cỏc cỏch định nghĩa về trớ tuệ cảm xỳc của những nhà tõm lý khỏc nhau chỳng ta thấy trớ tuệ cảm xỳc cú điểm chung là khả năng hiểu rừ cảm xỳc của bản thõn và thấu hiểu cảm xỳc của người khỏc.

Từ những khái niệm trên có thể cho chúng ta thấy sự khác nhau cơ bản giữa trí tuệ cảm xúc và cảm xúc đó là:

Trí tuệ cảm xúc là khả năng quản lý cảm xúc, điều khiểm cảm xúc và thể hiện tình cảm phù hợp với hoàn cảnh và biết giữ cân bằng giữa lý trí và tình cảm

Giáo s tâm lý học ngời Mỹ SIGALBARSADE (Đại học FAIVFIEDD) cho rằng: “Cảm xúc tiêu cực lây lan từ ngời này sang ngời khác nhanh nh vi rút vậy Bên cạnh trí tuệ và cái lý trí khôn ngoan, ta còn đem theo những cảm xúc tự nhiên vào Công ty Cảm xúc thế nào thể hiện qua cách làm việc, cách ứng xử của mỗi ngời: Chính vì thế, quản lý đợc cảm xúc nơi công sở đóng vai trò rất quan trọng

đối với mỗi chúng ta”

Nh vậy trí tuệ cảm xúc đóng vai trò rất quan trong trong việc quản lý và sử trí các công việc để tổ chức hoạt động có hiệu quả nhất

- Trí tuệ cảm xúc khác với tâm trạng là nó sử dụng lý trí để điều hoà cảm xúc là những đấu tranh về nội tâm cá nhân để hạn chế những cảm xúc không để kéo dài thành tâm trạng tiêu cực, khắc phục và chuyển hoá tâm trạng tiêu cực thành tích

* Giỏ trị của trớ tuệ cảm xỳc trong cụng việc

Martin Seligman đó phỏt triển một hệ thống được gọi là “chủ nghĩa lạc quan thụng thỏi” Nú đề cập đến những quy kết nhõn quả do con người tạo ra khi đương đầu với những thất bại Những người lạc quan cú xu hướng tạo

ra những quy kết rừ ràng, tạm thời và liờn quan đến mối quan hệ nhõn quả bờn ngoài trong khi những người bi quan thỡ lại tạo ra những quy kết phổ biến, cố định và liờn quan đến mối quan hệ bờn trong Trong một nghiờn cứu tại Met Life, Seligman và đồng nghiệp của ụng đó nhận thấy rằng những người bỏn hàng lạc quan sẽ bỏn được hơn 37 % trong 2 năm đầu so với những người bi quan Khi cụng ty thuờ một nhúm những cỏ nhõn đặc biệt, những người đạt chỉ số lạc quan cao thỡ lượng hàng bỏn ra sẽ nhiều hơn 21% trong năm đầu tiờn và 57% trong năm thứ hai, trung bỡnh họ bỏn ra nhiều hơn cỏc đại lớ là 27%

Nh vậy làm thế nào để tạo ra đợc tâm lý lạc quan trong tổ chức đó chính là vai trò của trí tụê cảm xúc

- Trí tuệ cảm xúc còn giúp cho các Nhà lãnh đạo, các Nhà quản lý có khả năng chọn đợc những phơng án hay nhất trong các tình huống khác nhau

- Trí tuệ cảm xúc còn giúp cho các Nhà lãnh đạo, các Nhà quản lý tạo đợc

sự thấu cảm với các nhân viên chính vì vậy mà họ giành đợc sự ủng hộ và chia sẻ của các nhân viên với các công việc

Một thực tiễn cho thấy rằng những Nhà lãnh đạo, những Nhà quản lý có kỹ năng về trí tuệ cảm xúc thì việc quan hệ với mọi ngời tốt hơn, hiệu suất làm việc

và năng suất lao động trong tổ chức cao hơn, mức độ thay đổi nhân sự cũng giảm

đi và họ đợc nhiều hơn những ngời nhân viên tận tuỵ và vui vẻ

Điều gì sẽ xẩy ra khi đến một tổ chức mà mọi ngời luôn trong trạng thái tâm lý sợ sệt, buồn rầu, hay chán nản?… chắc chắn một điều rằng hiệu suất, năng chắc chắn một điều rằng hiệu suất, năng suất lao động của tổ chức này sẽ giảm sút, nhân viên sẽ không gắn bó với tổ chức, không ai còn tâm trạng hết mình vì công việc dẫn tới sự suy yếu dần của tổ chức

và ở một mức độ cao có thể gây tâm lý bất bình và tan rã tổ chức

Điều gì sẽ xẩy ra trong đàm phán thơng thuyết, hợp đồng mà ta luôn luôn tạo ra cho phía đối tác những bực tức, bất bình? chắc chắn sẽ không đợc việc

Nh vậy có thể nói rằng trí tuệ cảm xúc đóng vai trò rất quan trọng đối với những Nhà lãnh đạo, những Nhà quản lý trong quá trình thực hiện công việc Trí tuệ cảm xúc đóng vai trò quan trọng trong thành công của mỗi ngời, trong công việc cũng nh trong cuộc sống Để có kỹ năng sử dụng trí tuệ cảm xúc đòi hỏi mỗi Nhà lãnh đạo, mỗi Nhà quản lý phải rèn luyện để có đợc năng lực trí tuệ cảm xúc tốt hơn

Trong một nghiờn cứu khỏc về chủ nghĩa lạc quan thụng thỏi, Seligman đó kiểm tra 500 thành viờn của một lớp năm thứ nhất trường Đại học Pennsylvania, ụng đó thấy rằng kết quả của họ trong bài kiểm tra về tinh thần lạc quan là tốt hơn rất nhiều so với dự đoỏn và so với học sinh phổ thụng

Khả năng để kiểm soỏt cảm xỳc và điều khiển stress là một khớa cạnh khỏc của trớ tuệ cảm xỳc và đúng vai trũ quan trọng trong thành cụng của mỗi người Trớ tuệ cảm xỳc cần nhận biết khi nào và bằng cỏch nào để diễn tả cảm xỳc cũng như là điều khiển nú Chỳng ta hóy xem xột một cuộc điều tra được thực hiện tại Yale University bởi Sigdal Barsade Anh ta tổ chức một nhúm tỡnh nguyện viờn đúng vai trũ là những nhà quản lớ cựng làm việc trong một nhúm để phõn phỏt tiền thưởng tới cỏc bộ phận cấp dưới Một người trong số họ được đào tạo để đưa

ra kế hoạch và người này luụn được núi đầu tiờn Trong một vài nhúm, nhõn vật này lập kế hoạch với tõm trạng vui vẻ, nhúm khỏc với sự thư gión, thoải mỏi, một nhúm khỏc thỡ uể oải, ỏp đặt và nhúm nữa thỡ với tõm trạng khú chịu Kết quả thấy được là cảm xỳc của nhõn vật này cú ảnh hưởng rất lớn đến cả nhúm, cảm xỳc tốt mang đến sự hợp tỏc mang tớnh phỏt triển, sự cụng bằng và sự bao quỏt đối với hoạt động của cả nhúm Trong thực tế, những nghiờn cứu khỏch quan chỉ

ra rằng những nhúm vui vẻ, hũa đũng sẽ rất cụng bằng về tài chớnh và về một khớa cạnh nào đú, hỗ trợ việc tổ chức nhúm Bachman nhận thấy rằng những nhà lónh đạo hiệu quả trong US Navy là những người cởi mở, lớ trớ gõy ấn tượng và hũa đồng

Thờm một vớ dụ nữa chứng minh rằng sự thấu cảm là một phần quan trọng của trớ tuệ cảm xỳc, và cỏc nhà nghiờn cứu cũng đó nhận thấy sự đúng gúp của nú trong sự thành cụng của cụng việc Rosenthal và cỏc đồng nghiệp của ụng tại Harvard đó khỏm phỏ ra rằng, trong 2 thế kỉ trước những người nhạy cảm trong vấn đề xỏc định xỳc cảm của mọi người thỡ họ thành cụng hơn rất nhiều trong cụng việc cũng như trong cuộc sống xó hội Gần đõy hơn, một cuộc điều tra của những người mua hàng chỉ ra rằng tiờu chớ đầu tiờn để thu hỳt việc bỏn hàng chớnh là sự thấu cảm của họ Những người mua mong muốn những người bỏn cú thể lắng nghe và thực sự thấu hiểu những gỡ họ quan tõm

Khả năng nhận biệt một cỏch chớnh xỏc điều mà người khỏc đang cảm nhận

là một cỏch để phỏt triển năng lực đặc biệt như là sự ảnh hưởng, tỏc động Tương

tự như vậy, những người cú khả năng điều phối tốt cảm xỳc cuả mỡnh sẽ dễ dàng hơn trong việc phỏt triển cỏc khả năng khỏc vớ dụ như sự sỏng tạo Núi túm lạị, chỳng ta cần xỏc định những năng lực xó hội và năng lực cảm xỳc nếu chỳng ta muốn thành cụng

c.Tõm trạng: Là trạng thái tâm lý ( Xúc động hay cảm xúc) kéo dài tơng

đối Tâm trạng khác với cảm xúc đơn thuần là chúng ít rõ ràng, ít mãnh liệt, hoặc

ít có thể bộc phát hơn bởi một kích thích hoặc sự việc cụ thể, và kéo dài Tâm trạng là một trạng thái bên trong, có thể đợc suy ra từ thái độ và những hành vi khác

2- Một số nguyên tắc rèn luyện cảm xúc trong khi làm việc và tâm trạng lên tầm trí tuệ cảm xúc nâng cao kỹ năng lãnh đạo trong quá trình sử lý công việc

Ta đó nhận thấy tầm quan trọng của Trớ tuệ cảm xỳc trong cuộc sống cũng như trong cụng việc kinh doanh? Vậy làm thế nào

để phỏt huy nú, làm thế nào để sử dụng nú một cỏch hiệu quả? Sau

đõy là một số giải pháp rèn luyện cảm xúc trong khi làm việc,

nõng cao trớ tuệ cảm xỳc của bản thõn Chỳng được ứng dụng trong tất cả những nỗ lực phỏt triển của mỗi người trong đú những hiểu biết về cảm xỳc

và xó hội là mục tiờu hướng tới Điều này bao gồm hấu hết những nỗ lực phỏt triển và quản lớ cũng như việc đào tạo những kĩ năng như: kỹ năng giỏm sỏt, kỹ năng làm việc theo nhúm, năng lực lónh đạo, kỹ năng điều phối mõu thuẫn, khả

năng quản lớ stress, kỹ năng bỏn hàng và mối quan hệ với khỏch hàng…

Làm thế nào để điều phối và quản lý Cảm xúc có lợi cho công việc đó tuỳ thuộc vào trí tuệ mỗi cá nhân đó gọi là trí tuệ Cảm xúc Ngời có trí tuệ cảm xúc là ngời phải biết cách kìm nén, biết cách tránh và quản lý STRESS, Thể hiện cảm xúc đúng nơi đúng chỗ, Khi trao đổi công việc cung nh đàm phán phải luôn chủ

động hiểu rõ cảm xúc cử chi hành động của ngời đối diện từ đó thể hiện cảm xúc thái độ của mình phù hợp

Những nguyờn tắc này dựa trờn những nghiờn cứu thấu đỏo trong vấn đề đào tạo và phỏt triển, khuyờn răn và tõm lý liệu phỏp cũng như sự thay đổi về hành vi ứng xử Những nguyờn tắc này mang tớnh chất bổ sung, và trở thành những kinh nghiệm hiệu quả mang tớnh chất xó hội và cảm xỳc Chỳng ta khụng cần thiết phải tỏn thành hay một mực làm theo những nguyờn tắc này tuy nhiờn cơ hội thành cụng của bạn sẽ tăng lờn rất nhiều với mỗi nguyờn tắc đú

Cỏc nguyờn tắc được phõn chia thành 4 bước tương ứng với 4 giai đoan trong tiến trỡnh phỏt triển: chuẩn bị, đào tạo, chuyển giao và duy trỡ, và đỏnh giỏ như sau:

“Thiết lập nền tảng (chuẩn bị)

1 Đỏnh giỏ những nhu cầu của tổ chức

Xác định rõ những năng lực quan trọng nhất cho sự thể hiện hiệu quả trong công việc đối với một loại hình công việc cụ thể Bằng cách đó và sử dụng một phương pháp hiệu quả như so sánh hành vi ứng xử của những người thể hiện tốt

và những người thể hiện ở mức độ trung bình Cần phải đảm bảo rằng, những năng lực được phát triển phù hợp với văn hóa và toàn bộ kế hoạch của tổ chức

2 Đánh giá từng cá nhân

Việc đánh giá này nên dựa trên những năng lực then chốt cần thiết cho từng công việc cụ thể, và dữ liệu nên được thu thập từ nhiều nguồn bằng nhiều phương thức khác nhau để tối đa hóa sự xác tín và có giá trị pháp lý

3 Thực hiện việc đánh giá với sự cẩn trọng

Cung cấp những thông tin cá nhân về điểm yếu cũng như điểm mạnh, cố gắng để những thông tin đó được cung cấp chinh xác và rõ ràng Mỗi cá nhân cần một khoảng thời gian dài để phân loại và sắp xếp các thông tin Cung cấp sự phản hồi mang tính xây dựng và an toàn để tối thiểu hóa sự đối kháng và phòng thủ nhưng cũng cần tránh tạo ra những thiếu sót trầm trọng

4 Tối đa hóa sự lựa chọn của người học

Mọi người được khuyến khích thay đổi nhiều hơn khi họ được tự do lựa chọn Cho phép mỗi người tự quyết định xem liệu họ có tham gia hay không vào quá trình phát triển và tự họ đặt ra mục tiêu thay đổi cho mình

5 Khuyến khích mọi người tham gia

Mọi người sẽ tham gia vào những nỗ lực phát triển nếu họ nhận thấy chúng hiệu quả và xứng đáng Những chính sách và tiển trình của tổ chức nên khuyến khích mọi người tham gia vào những hoạt động phát triển, và những người quản

lý nên động viên và có những hỗ trợ cần thiết Sự khuyến khích cũng được đề cao nếu mọi người tin vào những người khuyến khích động viên họ tham gia đào tạo

6 Gắn những mục tiêu học tập với lợi ích cá nhân

Mọi người luôn có động lực cao nhất để theo đuổi những thay đổi mà phù hợp với lợi ích và hi vọng của họ Nếu những thay đổi ít liên quan đến họ, họ sẵn sàng từ bỏ Cần giúp mọi người hiểu rằng liệu một thay đổi đưa ra có thích hợp