định nghĩa lý thuyết về lãnh đạo nào là phù hợp nhất với những lãnh đạo doanh nghiệp việt nam ngày nay và bài học thực tiễn có thể được rút ra

Bài làm Nghệ thuật hay khả năng lãnh đạo luôn là đề tài có sức lôi cuốn các nhà nghiên cứu trong nhiều năm qua và lịch sử loài người đã chứng minh rằng: vai trò của người lãnh đạo là vô

Bạn nghĩ gì về câu nói “Có bao nhiêu người định nghĩa về lãnh đạo thì có từng

ấy định nghĩa khác nhau về hành vi này”? Đánh giá xem các định nghĩa lý thuyết về lãnh đạo nào là phù hợp nhất với những lãnh đạo doanh nghiệp Việt Nam ngày nay và bài học thực tiễn có thể được rút ra?

Bài làm

Nghệ thuật hay khả năng lãnh đạo luôn là đề tài có sức lôi cuốn các nhà nghiên cứu trong nhiều năm qua và lịch sử loài người đã chứng minh rằng: vai trò của người lãnh đạo là vô cùng quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển của một tổ chức, và có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả hoạt động của tổ chức đó Vậy lãnh đạo

là gì? Vì sao vai trò của lãnh đạo lại vô cùng quan trọng như vậy?

Khi nói đến lãnh đạo người ta thường liên tưởng tới hình ảnh của những cá nhân kiệt xuất đầy quyền lực, năng động, lôi cuốn, ảnh hưởng tới nhiều người khác và

để lại dấu ấn trong lịch sử cũng như trong hiện tại Lãnh đạo mang trong mình một sự quyến rũ bởi quyền lực và vinh quang, lãnh đạo làm người ta đấu tranh

vì nó và cũng khổ sở vì nó Hào quang và tầm ảnh hưởng của họ có thể lan xa mọi châu lục và mọi dân tộc loài người, bên cạnh họ có rất nhiều người có khi là

cả một dân tộc sẵn sàng hy sinh thân mình để bảo vệ họ Nhưng cũng có lãnh đạo có quyền lực nhưng lại không thu hút được mọi người, gây hận thù mất lòng cấp dưới mất lòng nhân dân Có những nhà lãnh đạo chuyên quyền độc đoán lấy mục tiêu đạt được bằng mọi giá, thì lại có những nhà lãnh đạo lại ôn hòa thu phục nhân tâm lấy chữ nhân làm gốc

Thuật ngữ lãnh đạo là một từ có gốc từ vựng thông thường và được đưa vào trong kho thuật ngữ nghiên cứu khoa học mà chưa được định nghĩa một cách chính xác Phức tạp hơn khi lãnh đạo được người ta hiểu và đánh đồng nó như một số thuật ngữ khác như là: Quản lý, quyền lực, thẩm quyền, quản trị hay

kiểm soát, Chính vì thế mà Bennis khi nhìn nhận vấn đề này ông cho rằng:

“Khái niệm về lãnh đạo dường như luôn luôn làm chúng ta bối rối hoặc nó xuất hiện dưới một hình thức khác làm cho chúng ta khốn khổ một lần nữa bởi tính chất khó định hình và quá linh hoạt của nó Vì vậy, chúng ta đã phải sáng tạo nhiều thuật ngữ tương ứng để đối phó với nó nhưng những thuật ngữ này vẫn chưa định nghĩa được một cách thỏa đáng”.

Theo dòng lịch sử, con người đã cố gắng nghiên cứu về thuật ngữ lãnh đạo, các nhà nghiên cứu thường định nghĩa lãnh đạo theo quan điểm cá nhân của mình và các mặt của hiện tượng mà họ quan tâm nhất, còn các nhà lãnh đạo thực tế thì lại đứng trên các quan điểm từ đặc thù lãnh đạo của tổ chức mình đảm nhiệm mà ở

đó nó là các đặc thù khác nhau về chuyên môn, về văn hóa tổ chức, về tập quán lao động trong tổ chức, về tính chất, về nhu cầu của các nhóm người khác nhau trên những điều kiện kinh tế xã hội khác nhau Tuy nhiên, sau khi tổng quan các

tài liệu viết về lãnh đạo, Stogdill (1974, trang 259) đã đưa ra nhận định: “Có bao nhiêu người định nghĩa về lãnh đạo thì có từng ấy định nghĩa khác nhau

về hành vi này”.

Có thể thấy rằng Stogdill đã đưa ra quan điểm như vậy là hoàn toàn có cơ sở do mỗi nhà nghiên cứu lại có các phương pháp/cách tiếp cận khác nhau khi nghiên cứu hành vi lãnh đạo

Nghiên cứu hành vi lãnh đạo: “Là nghiên cứu cách thức người quản lý dùng

thời gian và những mô hình hoạt động, trách nhiệm, chức năng chính của công việc quản lý Nghiên cứu hành vi lãnh đạo cũng xác định hành vi lãnh đạo hiệu quả“.

Lãnh đạo được định nghĩa dưới góc độ tố chất, hành vi, ảnh hưởng, cách giao tác, lãnh đạo vai trò, sự đảm nhiệm một vị trí quản lý

Sau đây là một số định nghĩa tiêu biểu của các nhà nghiên cứu:

- “Lãnh đạo là sự vượt trội về quyền lực áp đặt nhằm đảm bảo sự tuân thủ về

cơ học những chỉ đạo mang tính thủ tục của một số tổ chức” (D.Katz & Kanh, 1978 – T528)

- “Lãnh đạo là hành vi của một cá nhân … chỉ đạo các hoạt động của một nhóm người thực hiện một mục tiêu chung” (Hemphilll&Coons, trang 7)

- “Lãnh đạo được thực hiện khi mọi người … huy động … các nguồn lực

về thể chế, chính trị, tâm lý và các nguồn lực khác để đánh thức, lôi kéo sự tham gia và làm hài lòng động cơ của những người cấp dưới” (Burns, 1978 – trang 18)

- “Lãnh đạo là một quá trình gây ảnh hưởng đối với các hoạt động của một nhóm người có tổ chức để thực hiện một mục tiêu chung” (Rauch & Behling, 1984 – trang 46)

- “Lãnh đạo là một quá trình chỉ đạo có ý nghĩa đối với nỗ lực của tập thể và huy động nỗ lực sẵn sàng để đạt được mục đích” (Jacobs & Jaques, 1990 – trang 281)

- “Lãnh đạo là khả năng bước ra khỏi nền văn hoá để bắt đầu những quy trình thay đổi mang tính cách mạng dễ được chấp nhận hơn” (E.H Schein,

1992 – trang 2)

- “Lãnh đạo là một quá trình làm cho những gì mà mọi người chung sức làm cùng nhau trở nên có ý nghĩa nhờ đó mọi người có thể hiểu và quyết tâm” (Drath & Palus, 1984 – trang 4)

- “Lãnh đạo là việc truyền đạt các tầm nhìn, thể hiện các giá trị và tạo ra môi trường trong đó các mục tiêu có thể đạt được” (Rechard & Engle, 1986 – trang 206)

- “Lãnh đạo là khả năng của một cá nhân gây ảnh hưởng, thúc đẩy và khuyến khích người khác cống hiến vì hiệu quả và thành công của tổ chức…” (Housetal, 1999 – Trang 184)

Có thể thấy sự khác nhau giữa các định nghĩa nêu trên không phải do kết quả xem xét quá kỹ lưỡng mà thực chất là phản ánh sự không nhất quán trong việc xác định những người lãnh đạo và các quy trình lãnh đạo, mỗi một môi trường lãnh đạo sẽ thích ứng với từng phong cách hay hành vi lãnh đạo khác nhau Mặt

khác, nhân tố trong tổ chức thay đổi, con người thay đổi, cuộc sống vận động, người lãnh đạo trong tổ chức cũng trưởng thành từ sự vận động đó Chính vì thế, các “hoạt động” của lãnh đạo phải mang phong cách “tình huống” để theo từng hoàn cảnh nhất định

Trên thực tế, quá trình phân tích đã phát sinh nhiều luận điểm gây tranh cãi như sau:

* Thứ nhất, lãnh đạo nên được nhìn nhận là vai trò chuyên trách hay là một quy trình ảnh hưởng chung?

Có quan điểm cho rằng toàn bộ các nhóm đều có sự phân rõ về vai trò trong đó

có cả vai trò lãnh đạo gắn liền với một số trách nhiệm và chức năng mà không thể chia sẻ rộng rãi cho người khác mà không làm nguy hại đến hiệu quả chung của nhóm Cá nhân được kỳ vọng thực hiện vai trò lãnh đạo chuyên trách được gọi là “lãnh đạo” Các thành viên còn lại được coi là “cấp dưới” Sự khác biệt về vai trò giữa người lãnh đạo và cấp dưới không có nghĩa là một cá nhân không thể không thực hiện được đồng thời vai trò của người lãnh đạo và cấp dưới Các nhà nghiên cứu có quan điểm lãnh đạo là một vai trò chuyên trách thường quan tâm hơn đến các yếu tố quyết định việc lựa chọn người lãnh đạo, các hành vi điển hình của những vị lãnh đạo và tác động của các hành vi đó đối với những thành viên khác trong nhóm hoặc tổ chức

Có quan điểm khác thì cho rằng lãnh đạo là một quá trình gây ảnh hưởng diễn ra

tự nhiên trong một hệ thống xã hội và được các thành viên phổ biến rộng rãi Theo quan điểm này bất kỳ cá nhân nào trong xã hội có thể thực hiện khả năng lãnh đạo ở bất cứ thời điểm nào và không có ranh giới rõ ràng giữa lãnh đạo và cấp dưới Các thành viên trong nhóm có thể thực hiện các quy trình gây ảnh hưởng lẫn nhau để gánh vác nhiều chức năng lãnh đạo và quyết định tới hiệu quả làm việc của tổ chức hoặc của nhóm

* Thứ hai, tranh cãi khác được đưa ra là kiểu quá trình gây ảnh hưởng của lãnh đạo Lãnh đạo gây ảnh hưởng tới tổ chức, tới từng thành viên trong tổ chức

bằng nhiều cách khác nhau ví dụ có thể bằng mệnh lệnh hành chính, sử dụng

nhiều biện pháp kiểm soát là khen thưởng hoặc phạt để khống chế hoặc cưỡng

ép cấp dưới Có những ý kiến ngược lại cho rằng lãnh đạo là việc gây ảnh hưởng khiến cấp dưới trở nên nhiệt huyết và quyết tâm thực hiện công việc Theo tôi phải gộp cả hai ý kiến trên lại để định nghĩa quá trình gây ảnh hưởng của lãnh đạo Điều này phụ thuộc vào nhiều yếu tố, và mỗi cách gây ảnh hưởng có hiệu quả khác nhau trong từng tình huống cụ thể khác nhau, trong từng hoàn cảnh khác nhau và áp dụng với từng đối tượng khác nhau Điều quan trong là nhà lãnh đạo sẽ phải điều tiết để sử dụng quyền lực một cách hợp lý, đấy chính là một trong những tố chất làm nên lãnh đạo

* Thứ ba, tranh cãi về những nỗ lực ảnh hưởng nào là một phần của lãnh đạo liên quan đến mục đích và kết quả của những nỗ lực đó

Có quan điểm cho rằng lãnh đạo xuất hiện chỉ khi mọi người bị tác động phải làm gì là đúng và có lợi cho chính họ và cho tổ chức Định nghĩa này về lãnh đạo không bao gồm các nỗ lực gây ảnh hưởng không thích hợp hoặc có hại cho cấp dưới Ví dụ như trong lịch sử hầu hết nhưng nhà lãnh đạo kiệt xuất đều mang lại hiệu quả cho nhóm, tổ chức hay rộng hơn là toàn nhân loại Nhưng cũng có những lãnh đạo gây ra tổn thất rất lớn, và thường nhưng tổn thất do lãnh đạo gây ra có sức công phá rất lớn, một ví dụ điển hình là Adoft Hitle lãnh đạo của đế chế Đức quốc xã đã kéo lùi lịch sử của nhân loại Trong nhiều trường hợp hành vi của lãnh đạo có nhiều mục đích khác nhau, kết quả của những hành động đấy không thể suy đoán ngay được mà phải phụ vào nhiều yếu tố khác nhau để dẫn đến kết quả cuối cùng Có nhiều quyết định của lãnh đạo đi ngược lại với lợi ích của tổ chức nhưng kết quả cuối cùng lại mang lại thắng lợi chung, nhưng cũng có trường hợp ngược lại Vì vậy, phạm trù các quá trình lãnh đạo không nên chỉ giới hạn bởi mục đích dự kiến, hoặc nếu có thì không nên giới hạn ở đó

* Thứ tư, các nhà lãnh đạo là các nhà thu phục nhân tâm

Hầu hết các ý kiến đều cho là vậy Các nhà lãnh đạo có thể gây ảnh hưởng bằng cách dựa trên lý trý hoặc tình cảm Các nhà lãnh đạo gây ảnh hưởng đến lý trí

bằng cách để cấp dưới tin rằng lợi ích tốt nhất của họ là hợp tác và cùng nhau thực hiện mục tiêu chung Các ý kiến khác cho rằng giá trị ảnh hưởng của lãnh dạo dựa trên tình cảm có thể mang lại các thành công to lớn cho nhóm và tổ chức, các nhà lãnh đạo này sẽ truyền nhiệt huyết đến từng thành viên trong nhóm để họ hi sinh lợi ích các nhân này vì mục tiêu chung Khái niệm lãnh đạo

sẽ phải bao gồm cả hai quy trình gây ảnh hưởng này, thực tế chứng minh rằng nhà lãnh đạo nào biết kết hợp cả hai yếu tố lý trí và tình cảm một cách nhuần nhuyễn sẽ mang lại thắng lợi rực rỡ cho tổ chức

Như vậy, không có thuyết lãnh đạo nào là tuyệt đối, và cũng không thể có mô hình lãnh đạo nào lý tưởng, vì thế tôi cho rằng sự vận dụng linh hoạt các thuyết lãnh đạo vào trong từng tổ chức khác nhau sẽ phụ thuộc rất nhiều vào tài “biến hoá” của các nhà lãnh đạo, nhưng dù là biến hoá gì thì ở một nhà lãnh đạo vẫn nên có 3 yếu tố là: Khả năng gây ảnh hưởng, tầm nhìn và khả năng truyền cảm hứng

Điều đó hoàn toàn phù hợp với một định nghĩa mà được đánh giá phổ biến nhất

về lãnh đạo là: “ Lãnh đạo là quá trình gây ảnh hưởng đối với người khác nhằm tạo ra sự hiểu biết và nhất trí về việc cần phải làm, cách thức thực hiện hiệu quả những việc đó và quá trình hỗ trợ nỗ lực tập thể hoặc cá nhân để hoàn thành những mục tiêu chung”.

Định nghĩa và lý thuyết về lãnh đạo nào mà phù hợp nhất với những lãnh đạo doanh nghiệp Việt Nam ngày nay?

Việt Nam - một nước đang chuyển đổi từ nên kinh tế bao cấp sang nền kinh tế thị trường với sự lãnh đạo tập trung và một thực tế diễn ra hiện nay là:

- Có hiện tượng rất nhiều lãnh đạo đã sử dụng quyền lực của mình vượt giới hạn cho phép Lợi dụng chức quyền và lạm dụng chức quyền là bệnh khá phổ biến ở nước ta hiện nay Chính điều đó đã gây thiệt hại hàng ngàn tỷ đồng của ngân sách Gây xói mòn niền tin của nhân dân Bao che dung túng cho tội phạm và kết quả là hàng loạt các vụ án tham nhũng xét xử chậm chạp, kéo dài và không nghiêm minh Các vụ án lớn như Epco/Minh

Phụng, Năm Cam, Đại lộ Đông Tây, PMU18, Vinashin, … trong một thời gian dài được dung túng bởi những người có chức có quyền

- Cấp trên không làm gương, không trung thực làm cấp dưới mất lòng tin diễn ra tình trạng cấp dưới không nghe lời cấp trên, ngấm ngầm không chịu

sự lãnh đạo của cấp trên Điển hình là các văn bản chỉ thị của cấp trên đưa xuống nhưng cấp dưới không chấp hành Hoặc nếu có chấp hành thì cũng

cố tình kéo dài hoặc làm sai lệch Chính lợi dụng điểm yếu trong lãnh đạo này mà nhiều kẻ thù của dân tộc tìm mọi cách chống chúng ta như vụ tại Tây Nguyên Hầu hết các vụ tham những đều xuất phát từ lợi dụng quyền lực và lạm dụng vượt quyền lực mà mình được giao

- Chế độ một thủ trưởng làm việc theo mệnh lệnh cũng là một kiểu lãnh đạo

mà hiện nay chúng ta đang áp dụng, đặc biệt ở các doanh nghiệp quốc doanh Các vị lãnh đạo điển hình là các giám đốc doanh nghiệp nhà nước được trao quyền cho lãnh đạo một doanh nghiệp Với tiêu chí là thực hiện quy chế dân chủ cho người lao động, nhưng thực chất thì hầu như nắm mọi quyền lực áp đặt vào tay mình Lợi dụng sự quyết đoán của cá nhân mình trong mọi hoàn cảnh từ phân chia quyền lợi đến phân công công việc, tuyển dụng hay đào tạo Cũng có sự tham gia của người lao động nhưng thực tế chỉ là hình thức Sợ và ngại ủy quyền cho cấp dưới vì sợ mất quyền lợi và ảnh hưởng tới uy tín của mình Tình trạng không muốn sử dụng người tài còn diễn ra nhiều, các công ty cổ phần còn mang nặng hình thức

sở hữu nhà nước Các tập đoàn cát cứ, mạnh đơn vị nào đơn vị đó phát triển kinh doanh tất cả các ngành nghề nào nếu có khả năng gây mất cân bằng cho nền kinh tế Tuy vậy, thực tế khi xảy ra những vấn đề khó khăn hay phải chịu trách nhiệm thì lãnh đạo của chúng ta lại đổ lỗi nhiều cho sự lãnh đạo tập thể ví dụ như ban giám đốc, cấp ủy, … Lãnh đạo của chúng ta còn mang tính truyền thống cao như ngại đổi mới, dĩ hòa vi quý, ngại trách nhiệm, bảo thủ Nhiều cơ quan đơn vị còn tình trạng địa phương chủ nghĩa, gia đình trị, ê kíp vây cánh lãnh đạo

Do vậy, đối với các doanh nghiệp quốc doanh theo quan điểm của tôi định nghĩa

phù hợp nhất về lãnh đạo là: “ Sự vượt trội về quyền lực áp đặt nhằm đảm bảo

sự tuân thủ về cơ học những chỉ đạo mang tính thủ tục của một tổ chức”.

Định nghĩa của D Katz & Kahn, 1978, trang 528

Tuy nhiên, bên cạnh đó cũng có rất nhiều nhà lãnh đạo đổi mới kiệt xuất đã làm cho đất nước ta trở nên phát triển và hiện nay Việt Nam đang từng bước hội nhập vào nền kinh tế thế giới với việc tham gia vào Tổ chức thương mại thế giới WTO và các tổ chức khác

Quá trình hội nhập đòi hỏi sự phát triển không ngừng của xã hội, chúng ta đã, đang và sẽ được tiếp cận với nhiều kiến thức mới, từ lý thuyết đến thực tiễn, không thể giữ mãi một phong cách lãnh đạo chủ đạo mà cần kết hợp được tính truyền thống và hiện đại Do đó , ngày đang xuất hiện nhiều nhà lãnh đạo có đầy

đủ các tố chất, năng lực lãnh đạo gồm: tố chất kiến thức, năng lực, phẩm chất và nghệ thuật lãnh đạo Công việc lãnh đạo bao gồm việc khích lệ các thành viên trong tổ chức đồng tâm hiệp lực để hoàn thành kế hoạch và thực hiện mục tiêu của tổ chức Người lãnh đạo có khả năng quyết sách kịp thời và đúng đắn, có tố chất phẩm cách tốt, tính tình cởi mở, giỏi giao tiếp, tính cách hướng ngoại dễ gần và dễ bao dung, có ý chí và có lập trường có thể chấp nhận thất bại và áp lực, không ngại khó khăn, kiên quyết và bình tĩnh khi xử lý công việc, không mềm yếu và cũng không quá xốc nổi, có ý kiến độc đáo, làm việc linh hoạt ứng biến không vi phạm nguyên tắc

Điều đó rất phù hợp với đặc thù của văn hoá ” Doanh nghiệp Việt Nam hiện đại” trong giai đoạn hiện nay:

- Văn hoá doanh nghiệp là toàn bộ những giá trị tinh thần mà doanh nghiệp tạo ra trong quá trình sản xuất kinh doanh tác động tới tình cảm, lý trí và hành vi của các thành viên cũng như sự phát triển bền vững của doanh nghiệp Văn hoá doanh nghiệp là cơ sở của toàn bộ các chủ trương, biện pháp cụ thể trong sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, chi phối kết quả kinh doanh của doanh nghiệp Chính vì vậy, có thể nói thành công hoặc

thất bại của các doanh nghiệp đều gắn với việc có hay không có văn hoá doanh nghiệp theo đúng nghĩa của khái niệm này

- Văn hoá doanh nghiệp nước ta tiếp thu những nhân tố văn hoá trong kinh doanh hình thành qua nhiều năm của các nền kinh tế hàng hoá trên thế giới, đồng thời tiếp thu và phát huy những tinh hoa văn hoá trong kinh doanh của cha ông Chỉ có như vậy mới kết hợp được tốt truyền thống và hiện đại,

đó là sự kết hợp có chọn lọc và nâng cao, từng bước hình thành văn hoá doanh nghiệp mang đặc sắc Việt Nam

Có thể nêu lên một số điểm nổi bật về văn hoá doanh nghiệp nước ta trong giai đoạn hiện nay như sau:

Trước hết, từ công cuộc đổi mới được bắt đầu đến nay, ở nước ta đã dần dần hình thành mục đích kinh doanh mới, đó là kinh doanh vì lợi ích của mỗi cá nhân doanh nhân, mỗi doanh nghiệp và cũng vì lợi ích của cả dân tộc Ngay

trong thời kỳ Pháp thuộc, chúng ta cũng có những doanh nhân không chỉ làm giàu cho mình mà còn làm giàu cho đất nước như Bạch Thái Bưởi, vừa làm giàu vừa quan tâm những hoạt động xã hội từ thiện như Nguyễn Sơn Hà Ngày nay, mục đích kinh doanh của mỗi doanh nghiệp gắn với công cuộc phát triển kinh tế của đất nước, vì lợi ích của cá nhân, gia đình và lợi ích của cả đất nước, dân tộc Tuy nhiên, cũng cần thấy rằng mục đích kinh doanh của mỗi doanh nhân ở nước

ta hiện nay cũng rất đa dạng về tính chất, bởi vì lẽ sống của con người là đa dạng, phong phú, nhiều màu vẻ, nhất là trong điều kiện nền kinh tế đang trong giai đoạn chuyển đổi, thể chế kinh tế cũng đang được chuyển đổi từng bước

Hai là, văn hoá doanh nghiệp Việt nam đòi hỏi gắn bó chặt chẽ hiệu quả kinh doanh và tính nhân văn trong kinh doanh Điều đặc biệt quan trọng là nâng

cao tinh thần cộng đồng dân tộc trong mọi hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp, một đặc điểm của văn hoá doanh nghiệp mà chúng ta cần xây dựng: chúng ta đề cao ý chí tự lập, tự cường, sức vươn lên của mỗi doanh nghiệp, đồng thời huy động tính cộng đồng, tính truyền thống "chị ngã, em nâng" của dân tộc Đồng thời cũng khuyến khích doanh nghiệp tham gia các

hoạt động xã hội, như xoá đói giảm nghèo, cứu trợ đồng bào gặp thiên tai, tham gia các hoạt động từ thiện, … Tuy nhiên, doanh nghiệp Việt nam vẫn còn một số nhược điểm như cạnh tranh bất hợp pháp, tranh giành thị trường, đáng phê phán nhất là những thủ đoạn hạ giá, phá giá khi xuất khẩu hàng hoá để cạnh tranh nội

bộ Trong bối cảnh kinh tế thế giới và khu vực hiện nay, khi cuộc cạnh tranh về chất lượng và giá cả hàng hoá diễn ra gay gắt, chúng ta đề cao việc nâng cao khả năng cạnh tranh của mỗi doanh nghiệp lại càng phải đề cao tính tập thể, truyền thống đoàn kết dân tộc trong kinh doanh

Ba là, hình thành và phát huy văn hoá doanh nghiệp trước hết là phải dựa vào con người Đó là vì phát triển doanh nhân không chỉ tăng vốn, tăng lợi

nhuận, tăng thu nhập cho người lao động mà còn phải tạo ra môi trường văn hoá doanh nghiệp tiến bộ cũng tức là tạo ra một sức mạnh tổng thể cố kết và cổ vũ người lao động trong doanh nghiệp lao động sáng tạo với niềm tin, một lý tưởng cao đẹp Trình độ nhân lực của ta hiện nay đang còn thấp so với yêu cầu (kể cả trình độ của người lao động cũng như của người quản lý doanh nghiệp) càng làm nổi bật ý nghĩa hết sức cấp bách của việc bồi dưỡng và phát huy nhân tố con người trong khi xây dựng văn hoá doanh nghiệp

Bốn là, văn hoá doanh nghiệp của từng doanh nghiệp Việt Nam có những nét chung của văn hoá doanh nghiệp Việt Nam và những nét riêng của từng doanh nghiệp Những nét riêng ấy là truyền thống tốt đẹp, độc đáo của từng

doanh nghiệp Ví dụ nét độc đáo của doanh nghiệp A là rất nhã nhặn, chu đáo với khách hàng và đối tác, nét độc đáo của doanh nghiệp B là nhiều sáng kiến vận dụng công nghệ cao, nét độc đáo của doanh nghiệp C là tận tình bồi dưỡng, đào tào nguồn nhân lực và phát triển con người

Từ việc tìm hiểu những đặc điểm nổi bật của văn hóa doanh nghiệp Việt Nam, tôi cho rằng định nghĩa và lý thuyết phù hợp nhất với những lãng đạo doanh

nghiệp Việt Nam thời kỳ đổi mới đó là: “ Lãnh đạo là quá trình gây ảnh hưởng đối với người khác nhằm tạo ra sự hiểu biết và nhất trí về việc cần