SKKN HOÀN THIỆN NHÂN CÁCH VÀ XÂY DỰNG KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH THÔNG QUA CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM

SKKN HOÀN THIỆN NHÂN CÁCH VÀ XÂY DỰNG KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH THÔNG QUA CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM SKKN HOÀN THIỆN NHÂN CÁCH VÀ XÂY DỰNG KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH THÔNG QUA CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM SKKN HOÀN THIỆN NHÂN CÁCH VÀ XÂY DỰNG KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH THÔNG QUA CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM SKKN HOÀN THIỆN NHÂN CÁCH VÀ XÂY DỰNG KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH THÔNG QUA CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM SKKN HOÀN THIỆN NHÂN CÁCH VÀ XÂY DỰNG KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH THÔNG QUA CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM SKKN HOÀN THIỆN NHÂN CÁCH VÀ XÂY DỰNG KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH THÔNG QUA CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM SKKN HOÀN THIỆN NHÂN CÁCH VÀ XÂY DỰNG KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH THÔNG QUA CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM SKKN HOÀN THIỆN NHÂN CÁCH VÀ XÂY DỰNG KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH THÔNG QUA CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM SKKN HOÀN THIỆN NHÂN CÁCH VÀ XÂY DỰNG KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH THÔNG QUA CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM SKKN HOÀN THIỆN NHÂN CÁCH VÀ XÂY DỰNG KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH THÔNG QUA CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM SKKN HOÀN THIỆN NHÂN CÁCH VÀ XÂY DỰNG KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH THÔNG QUA CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM

MỤC LỤC

Danh mục ký hiệu, chữ viết tắt 2

A Phần Mở Đầu 1 Lý do chọn đề tài 3

2 Mục đích đề tài 4

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4

4 Phương pháp nghiên cứu 5

5 Tính mới mẻ của đề tài 6

B Phần Nội Dung 1 Cơ sở lý luận 7

2 Cơ sở thực tiễn (Thực trạng vấn đề) 8

3 Các giải pháp 10

3.1 Thiết kế mẫu lý lịch trích ngang 10

3.2 Thực hiện thi đua trong lớp học 13

3.3 Các bước thực hiện một tiết sinh hoạt lớp sinh động 16

3.4 Kết quả đạt được 17

C Phần Kết Luận 1 Hiệu quả, ý nghĩa của sáng kiến 19

2 Đề xuất ý kiến 19

Danh mục các ký hiệu, chữ viết tắt

Cụm từ đầy đủ Cụm từ viết tắt

1 Giáo viên chủ nhiệm GVCN

A PHẦN MỞ ĐẦU

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

Công tác chủ nhiệm từ lâu đã được đánh giá là một công tác khó và phức tạp Khó vì mỗi em là mỗi hoàn cảnh, để có được sự hòa nhập và đoàn kết trong tập thể là một việc làm khá vất vả Hơn nữa, GVCN phải có phương pháp uốn nắn để nâng cao ý thức và nâng lực học tập của HS Phức tạp vì công việc này có tính trách nhiệm rộng không chỉ trong nhà trường mà còn ở phía gia đình và xã hội

Tuy nhiên, ở độ tuổi vị thành niên hầu hết các em hay có nhiều thay đổi trong tư tưởng và luôn có tính hiếu kỳ ham thích cái mới rất cao Vì thế, nắm bắt tâm lý này, ta cần hướng cho các em vào việc học hỏi cái có ích, thời gian tiếp cận cái tốt càng nhiều thì các em càng ít cơ hội học nhiễm cái xấu Trong thời gian THPT, nhân cách các em đang dần hoàn chỉnh nên nếu có tác nhân thúc đẩy các em hoàn thiện nhân cách lúc này là việc làm cần thiết GVCN là nhịp cầu nối giữa nhà trường, gia đình và xã hội nên việc giáo dục rèn luyện đạo đức và kỹ năng sống cho HS là công việc cần thiết GVCN làm tốt công việc này sẽ hỗ trợ cao cho việc điều chỉnh nề nếp học tập của các em, bởi lẽ các em đã ngoan, tự quản tốt thì ý thức học tập cũng nâng cao theo Cho nên, trong công tác chủ nhiệm, tôi đã đặt mục tiêu giáo dục nhân cách và kỹ năng sống khi các

em còn ngồi trên ghế nhà trường, để mai sau các em có một nhân cách-một lý tưởng tốt đẹp làm hành trang trên con đường cống hiến cho quê hương, đất nước

Bên cạnh đó, chủ nhiệm là người truyền đạt thông tin giữa Ban giám hiệu và các em, là người tranh thủ quyền lợi cho các em về mặt kinh phí học tập cũng như các phần hỗ trợ khác

Công tác chủ nhiệm được qui mô bốn tiết trên tuần nhưng để làm cho hết tâm của một người thầy thì đây không thể tính bằng thời gian hay số lượng công việc nữa Vì thế, có nhiều giáo viên chủ nhiệm nhận thấy trách nhiệm giáo dục cao nên thường nghiêm khắc, la mắng, trách phạt…trong suốt giờ sinh hoạt Điều này dẫn đến một tác dụng phụ tai hại là đối với những em ý thức học tập

kém sẽ làm cho các em xấu hổ, chán nản trong giờ sinh hoạt, không thích đối diện với chủ nhiệm và cho đây là tiết tra tấn Điều đó có thể càng đẩy các em ra

xa chủ nhiệm hơn Còn đối với các em ý thức tốt thì coi như chủ nhiệm đã lãng phí thời gian được trao đổi giáo dục các em về những cái hữu ích hơn Mặt khác, việc lớn tiếng la hét để răn dạy HS dễ làm mất đi phẩm giá cao đẹp của một nhà

giáo Do đó, tôi đặt ra mục tiêu: làm sao vừa hoàn thành công việc vừa giáo dục răn đe các em cho hiệu quả mà vẫn làm các em thích thú trong giờ sinh hoạt lớp

II MỤC ĐÍCH ĐỀ TÀI:

Với tinh thần trách nhiệm của một nhà giáo, tôi mong muốn các em được học tập và rèn luyện trong một môi trường giáo dục tốt thì các em sẽ tốt Các em là thế hệ tương lai, đất nước ta đã, đang và luôn cần những người có đức có tài để phụng sự Đúng như Bác Hồ đã dạy ta: “Có tài mà không có đức là người vô dụng, có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó”

Bên cạnh đó, tôi mong những ý kiến được nêu trong đề tài sẽ giúp ích được cho quí thầy cô trong công tác chủ nhiệm của mình

III ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU:

1 Đối tượng nghiên cứu:

+ Tâm lý HS ở lứa tuổi vị thành niên

+ Thời gian và hiệu quả công việc quản lý lớp

2 Phạm vi nghiên cứu:

Đề tài có thể là một tài liệu tham khảo của tất cả giáo viên làm công tác chủ nhiệm Các nội dung ứng dụng công nghệ thông tin:

+ Khảo sát đối tượng theo Nghị định số 49/2010/NĐ-CP ngày 14 tháng 5 năm 2010

+ Hình thức quản lý lớp trong năm học

+ Các bước thực hiện một tiết sinh hoạt lớp sinh động

IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:

1 Lịch sử đề tài:

Từ khi Nghị định số 49/2010/NĐ-CP ngày 14 tháng 5 năm 2010 được thực hiện HS được hưởng ưu đãi nhiều hơn đặc biệt là tuyến huyện, xã có kinh tế khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn và các HS thuộc đối tượng được hưởng chính sách Có khi một lớp lên đến trên 20 HS được miễn, giảm hoặc được hỗ trợ chi phí học tập Thế nhưng, khâu hướng dẫn và đôn đốc các em trong việc hoàn thành hồ sơ thì khá nhọc nhằng với đa số GVCN Bởi vì thời gian đầu nhận lớp, GVCN chưa kịp nắm được rõ hoàn cảnh từng em để hướng dẫn việc chuẩn bị hồ sơ Và thời gian GVCN bàn giao hồ sơ về trường thì tương đối ngắn, khoảng hơn hai tuần đầu năm học Điều đó dẫn đến lúng túng, sai sót của cả thầy và trò trong công việc đầu năm này

Trên một phương diện khác, xuất phát từ quan sát tình hình đạo đức lối sống HS_ thanh niên hiện nay ngày một đi xuống Ý thức kỷ luật không cao, tinh thần cống hiến thấp, ham thích thỏa mãn nhu cầu cá nhân, thiếu ý chí phấn đấu, dần vô cảm trước cái khổ cực xung quanh…Tôi thiết nghĩ, mình là một giáo viên thì việc giáo dục đạo đức các em cũng là trách nhiệm của mình không chỉ riêng giáo viên Giáo dục công dân Nếu học trò mình không tốt thì mình cũng có một phần trách nhiệm

2 Biện pháp:

Trước những việc làm cần thiết của một chủ nhiệm, tôi đã xây dựng cho mình một kế hoạch công việc logic và xuyên suốt cho đến hết năm học Và biện pháp để đảm bảo số lượng công việc và thời gian sinh hoạt đó là tận dụng tốt công nghệ thông tin vào công tác chủ nhiệm đặc biệt là tiết sinh hoạt lớp

Qua quan sát thực tế, tôi nhận ra tâm lý các em ở tuổi mới lớn thường ham thích tìm hiểu những cái mới lạ, thích nghe kể chuyện, thích được thư giản Nên để truyền đạt tới các em nhiều hơn về những điều tốt, tôi nghĩ mình cần lồng ghép vào tiết Sinh hoạt lớp những công việc trên với nội dung mang tính thời sự, giáo dục rồi từ đó nhắc nhở dạy dỗ các em Dùng công nghệ thông tin

để hỗ trợ tôi vào các công việc như trình chiếu, soạn văn bản, lưu trữ, sắp xếp và truyền dữ liệu

V TÍNH MỚI MẺ CỦA ĐỀ TÀI:

Đề tài cho biết ứng dụng công nghệ thông tin như thế nào để công tác chủ nhiệm tưởng như nặng nề mà thành ra nhẹ nhàng đơn giản, để tiết sinh hoạt tưởng như ồn ào vì tiếng la rầy quở phạt mà đó là tiếng cười niềm vui giữa thầy và trò

B PHẦN NỘI DUNG

I CƠ SỞ LÝ LUẬN:

1 Nhằm hưởng ứng chỉ thị 40/2008/CT–BGDĐT ngày 22/7/2008 của

Bộ trưởng Bộ GD&ĐT về “xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”

Với những yêu cầu:

a Tập trung các nguồn lực để giải quyết dứt điểm những yếu kém về cơ sở vật chất, thiết bị trường học, tạo điều kiện cho học sinh khi đến trường được

an toàn, thân thiện, vui vẻ

b Tăng cường sự tham gia một cách hứng thú của học sinh trong các hoạt động giáo dục trong nhà trường và tại cộng đồng, với thái độ tự giác, chủ động và ý thức sáng tạo

c Phát huy sự chủ động, sáng tạo của thầy, cô giáo đáp ứng yêu cầu đổi mới phương pháp giáo dục trong điều kiện hội nhập quốc tế

Trong đó có một số nội dung:

-Rèn luyện kỹ năng ứng xử hợp lý với các tình huống trong cuộc sống, thói quen và kỹ năng làm việc, sinh hoạt theo nhóm

- Rèn luyện sức khỏe và ý thức bảo vệ sức khỏe, kỹ năng phòng, chống tai nạn giao thông, đuối nước và các tai nạn thương tích khác

- Rèn luyện kỹ năng ứng xử văn hóa, chung sống hòa bình, phòng ngừa bạo lực và các tệ nạn xã hội

-Tổ chức các hoạt động tập thể vui tươi, lành mạnh, các trò chơi dân gian

và các hoạt động vui chơi giải trí tích cực khác phù hợp với lứa tuổi của học sinh

-Tìm hiểu, chăm sóc và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa, cách mạng ở địa phương…

2 Căn cứ vào Thông tư quy định chuẩn nghề nghiệp của giáo viên THPT thì theo cái nhìn cá nhân tôi, một giáo viên chủ nhiệm giỏi phải được hội

tụ tốt các chuẩn năng lực cần thiết sau:

Điều 5 Tiêu chuẩn 2: Năng lực tìm hiểu đối tượng và môi trường giáo dục

Tiêu chí 6 Tìm hiểu đối tượng giáo dục:

Có phương pháp thu thập và xử lí thông tin thường xuyên về nhu cầu và đặc điểm của học sinh, sử dụng các thông tin thu được vào dạy học, giáo dục

Tiêu chí 7 Tìm hiểu môi trường giáo dục:

Có phương pháp thu thập và xử lí thông tin về điều kiện giáo dục trong nhà trường và tình hình chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội của địa phương, sử dụng các thông tin thu được vào dạy học, giáo dục

Tiêu chí 12 Sử dụng các phương tiện dạy học:

Sử dụng các phương tiện dạy học làm tăng hiệu quả dạy học

Điều 7 Tiêu chuẩn 4: Năng lực giáo dục

Tiêu chí 17 Giáo dục qua môn học

Thực hiện nhiệm vụ giáo dục tư tưởng, tình cảm, thái độ thông qua việc giảng dạy môn học và tích hợp các nội dung giáo dục khác trong các hoạt động chính khoá và ngoại khoá theo kế hoạch đã xây dựng

Tiêu chí 20 Vận dụng các nguyên tắc, phương pháp, hình thức tổ chức giáo dục:

Vận dụng các nguyên tắc, phương pháp, hình thức tổ chức giáo dục học sinh vào tình huống sư phạm cụ thể, phù hợp đối tượng và môi trường giáo dục, đáp ứng mục tiêu giáo dục đề ra

3 Căn cứ trên thông tư liên tịch hướng dẫn thực hiện một số điều của nghị định số 49/2010/NĐ-CP ngày 14 tháng 5 năm 2010 của chính phủ quy định về miễn, giảm học phí, hỗ trợ chi phí học tập và cơ chế thu, sử dụng học phí đối với cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân và nghị định số 74/2013/NĐ-CP ngày 15 tháng 7 năm 2013 cửa chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của nghị định số 49/2010/NĐ-CP

4 Một số khái niệm liên quan đến đề tài

Theo UNESCO dựa trên cơ sở là 4 mục tiêu cơ bản của việc học: “Học để biết – Học để làm – Học để là chính mình – Học để cùng chung sống”, đã đưa ra

định nghĩa kỹ năng sống là năng lực cá nhân để thực hiện đầy đủ các chức năng

và tham gia vào cuộc sống hàng ngày

Giáo dục kỹ năng sống là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch

đến học sinh nhằm giúp học sinh có những kiến thức về cuộc sống, có những thao tác, hành vi ứng xử đúng mực trong các mối quan hệ xã hội như quan hệ của cá nhân với xã hội, của cá nhân với lao động, của cá nhân với mọi người chung quanh và của cá nhân với chính mình, giúp cho nhân cách mỗi học sinh được phát triển đúng đắn đồng thời thích ứng tốt nhất với môi trường sống

II CƠ SỞ THỰC TIỄN (THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ):

1 Công việc lập hồ sơ miễn giảm học phí:

Tuy nghị định miễn giảm học phí được thực hiện xuyên suốt bốn năm gần đây nhưng đến nay vẫn còn nhiều GVCN lúng túng trong công việc này Vì việc hướng dẫn các đối tượng giống nhau không được thực hiện một cách đồng bộ Cho nên dễ dẫn đến thiếu sót và trễ nải thời gian nộp hồ sơ

2 Tình trạng đạo đức, kỹ năng sống của học sinh:

Đối với các em có ý thức học tập sẵn có thì khi lên cấp THPT, các em có khuynh hướng tập trung vào việc học chữ quá nhiều Có khi bỏ quên mình phải còn vui chơi, cùng sinh hoạt tập thể, khám phá thêm thế giới xung quanh…Những thứ đó sẽ giúp các em hoàn thiện chính mình hơn Và cũng từ đó hình thành bản lĩnh sống cho các em khi bước vào xã hội tương lai Nhưng thực tế, phần lớn các em có nhà xa trường, chưa trang bị được máy tính và mạng internet Các em lại rất ngoan, tan học là về nhà, ít khi ra tiệm internet để tìm thông tin Các loại sách mua thêm chỉ là sách tham khảo và bài tập thêm Với các em việc đến thư viện trường đọc sách thêm là việc khá mất thời gian nên rất ít em đến đây Cho nên, giáo viên chủ nhiệm cần cung cấp thêm cho các em thông tin, tạo môi trường sinh hoạt tập thể và rèn luyện kỹ năng sống thêm cho các em

Đối với các em ý thức học tập chưa cao thì khi lên THPT các em thường

lơ là trong việc học chữ, chú ý nhiều vào các mối quan hệ xung quanh đặc biệt là quan hệ khác phái Các em này thường chủ quan trong việc làm của mình, chưa có kỹ năng nhận diện vấn đề trong cuộc sống dẫn đến dễ gặp nhiều chuyện rủi ro đáng tiếc

Đối với các em ý thức học tập kém thì việc duy trì nề nếp học tập cũng như việc thực hiện nội qui nhà trường là việc làm tương đối khó Tuy nhiên các

em này có tính hiếu kỳ rất cao Cho nên GVCN cần khéo léo trong xử lý Ở đây, tôi sẽ cung cấp những điều mới lạ ở thế giới xung quanh vào giờ sinh hoạt để kích thích tính hiếu kỳ của các em, qua đó giáo dục xây dựng ý thức học tập cho các em

Với ba đối tượng trên, để tập trung các em lại thì GVCN cần hướng các

em vào một chủ đề hấp dẫn nào đó Có thể là cùng xem video hay cùng tìm hiểu về một kỹ năng sống hoặc là cùng chơi một trò chơi …Nhưng mục đích cuối cùng vẫn là làm cho các em vui tươi, đoàn kết, ý thức tốt, học tập tốt và sống tốt Thuận lợi từ phía nhà trường là cơ sở vật chất đủ đáp ứng cho yêu cầu ứng dụng của tôi Hiện nay, trường có hai máy chiếu, một cố định trên phòng và một để rời Năm nay trường có trang bị thêm bốn tivi cho bốn phòng lớp chọn Nên số lượt mượn máy chiếu cũng giảm đi nhiều Tuy nhiên, năm nay tôi chủ nhiệm ngay một trong năm lớp chọn của khối 10 nên có lợi thế trong việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy cũng như công tác chủ nhiệm Mặt khác, khối

10 là khối lớp đầu cấp nên việc ổn định nề nếp học tập và nội qui trong giai đoạn đầu là khá cực cho GVCN Tuy là lớp chọn, có học lực tốt nhưng hầu hết các em này đều là con cưng trong gia đình khá giả nên về lời nói, thái độ cư xử còn nhiều điều chưa phù hợp Có những em còn dùng cả lời khiếm nhã để trêu bạn dù chỉ là đùa giỡn nhưng có thể nó sẽ được hưởng ứng nhiều hơn khi không được ai nhắc nhở Kỹ năng giao tiếp của các em còn nhiều vụng về Hơn nữa, ý thức trách nhiệm của Ban cán sự không cao, chưa thống nhất trong công việc nên dẫn đến làm thất lạc Sổ đầu bài vào ngày thứ hai sau khi đi học

III CÁC GIẢI PHÁP:

1 Thiết kế mẫu Lý lịch trích ngang:

Nhằm đảm bảo nắm bắt thông tin học sinh kịp thời để hỗ trợ việc hoàn thành hồ sơ miễn giảm học phí cho các em nên tôi mạnh dạn thiết kế một bảng Lý lịch trích ngang Trên một số mục thường có, tôi thiết kế thêm vài mục mới Rút kinh nghiệm của một số giáo viên chủ nhiệm khác vì không biết sớm lớp