SKKN Một vài biện pháp tích cực giúp học sinh học tốt phân môn Tập Đọc lớp 1

SKKN Một vài biện pháp tích cực giúp học sinh học tốt phân môn Tập Đọc lớp 1SKKN Một vài biện pháp tích cực giúp học sinh học tốt phân môn Tập Đọc lớp 1SKKN Một vài biện pháp tích cực giúp học sinh học tốt phân môn Tập Đọc lớp 1SKKN Một vài biện pháp tích cực giúp học sinh học tốt phân môn Tập Đọc lớp 1SKKN Một vài biện pháp tích cực giúp học sinh học tốt phân môn Tập Đọc lớp 1SKKN Một vài biện pháp tích cực giúp học sinh học tốt phân môn Tập Đọc lớp 1SKKN Một vài biện pháp tích cực giúp học sinh học tốt phân môn Tập Đọc lớp 1SKKN Một vài biện pháp tích cực giúp học sinh học tốt phân môn Tập Đọc lớp 1SKKN Một vài biện pháp tích cực giúp học sinh học tốt phân môn Tập Đọc lớp 1

Một vài biện pháp tích cực giúp học sinh học tốt

phân môn Tập Đọc lớp 1

A Đặt vấn đề.

I Lí do chọn đề tài.

Mục tiêu của môn tiếng việt ở tiểu học được xác định” Nhằm hình thành

và phát triển các kĩ năng sử dụng tiếng việt Nghe, nói, đọc, viết để học tập vàgiao tiếp trong các hoạt động của lứa tuổi …”Nhất là trong thời đại công nghệthông tin đang phát triển như hiện nay.Thì lại càng đòi hỏi có những con ngườinăng động, tự tin, sáng tạo, có những kĩ năng thích ứng với những biến đổimới đang diễn ra hằng ngày

Như vậy việc đổi mới được bắt đầu từ bậc tiểu học và đầu tiên là lớp 1.Các môn học ở lớp 1 đều góp phần hình thành kiến thức cơ bản, những hiểubiết ban đầu về xã hội.Trong đó môn tiếng việt là một trong những môn quantrọng rất cần thiết để học được các môn học khác ở tiểu học và tiếp tục học lêncác lớp trên

Tập Đọc là một phân môn của Tiếng Việt với nhiệm vụ hình thành nănglực đọc cho học sinh: Đọc đúng, đọc nhanh, đọc hay, qua hai hình thức là: Đọcthành tiếng và đọc hiểu

Dạy phân môn Tập Đọc còn giúp cho học sinh trao dồi ngôn ngữ, kiếnthức, kĩ năng, thái độ và giáo dục tình cảm cho học sinh Đọc đúng có vai tròhết sức quan trọng, nó là trọng tâm của kiến thức Tiếng Việt và toàn bộchương trình của tiểu học

II Mục đích nghiên cứu.

Học sinh lớp 1 mới học xong phần vần và bắt đầu làm quen với phầnTập Đọc, nên các em còn gặp nhiều khó khăn Phát âm còn lẫn lộn, chưa biết

cách ngắt, nghỉ hơi đúng chỗ, chưa biết cách vận dụng các kĩ năng sử dụngTiếng Việt vào bài đọc.

Trong tình hình hiện nay, hầu như ở lớp nào cũng có học sinh chưa hoànthành nên việc giảm tỉ lệ học sinh chưa hoàn thành, tăng học sinh hoàn thành

là một vấn đề mà nhà trường - gia đình và xã hội đều quan tâm

Vì vậy nhiệm vụ của giáo viên đứng lớp là cần phải tìm tòi những biệnpháp thích hợp để rèn luyện, hướng dẫn học sinh học tập có kết quả tốt hơn

III Nhiệm vụ nghiên cứu.

Ở phương pháp dạy học cũ là giáo viên cần truyền đạt những kiến thức

có sẵn trong sách giáo khoa và sách hướng dẫn giáo viên, nên giáo viênthường làm việc một cách máy móc, ít quan tâm đến việc phát huy tính tíchcực và khả năng tìm tòi sáng tạo của học sinh

Giáo viên là người duy nhất có quyền đánh giá kết quả học tập của họcsinh, học sinh ít khi được tham gia nhận xét đánh giá kết quả học tập của mình

và các bạn trong lớp

Học sinh học tập một cách thụ động, chủ yếu là nghe cô giáo đọc bài,giảng bài rồi học sinh nhớ và đọc vẹt Do đó học sinh ít có hứng thú trong họctập

Trong giờ dạy tập đọc ở tiểu học hiện nay chiếm số thời gian học rấtlớn Vì vậy việc nâng cao hiệu quả rèn luyện kĩ năng thực hành đọc là một vấn

đề cần thiết và thường xuyên

Từ những lí do thực tế trên, qua quá trình giảng dạy trực tiếp từ lớp 1

Tôi đã chọn đề tài “Một vài biện pháp tích cực giúp học sinh học tốt phân môn Tập Đọc lớp 1”.

IV Đặc điểm tình hình.

Năm học 2014-2015 Tôi được Ban giám hiệu nhà trường phân côngchủ nhiệm lớp 1A2

Sĩ số: 34 học sinh, nữ 15.

1.Thuận lợi.

Ban giám hiệu luôn quan tâm giúp đỡ trong công tác giảng dạy

Giáo viên trong tổ khối luôn góp ý xây dựng chương trình giảng dạy ởcác môn học

Một số học sinh luôn được cha mẹ quan tâm, có đầy đủ sách vở đồ dùnghọc tập

2.Khó khăn.

Trong lớp còn một số em từ địa phương khác chuyển đến chưa qua mẫugiáo nên còn rụt rè, chưa mạnh dạn giao tiếp với thầy cô và bạn bè Chưa tíchcực tham gia các hoạt động của lớp

Đa số các em có hoàn cảnh gia đình khó khăn, chưa đầy đủ dụng cụ họctập Cha, mẹ ít quan tâm đến việc học của con em mình

- Xây dựng các hình thức tổ chức hoạt động học tập của lớp mình

- Tiếp tục thực hiện dạy học theo phương pháp tích cực

- Thực nghiệm trong tiết dạy tập đọc cho lớp một

- Hình thành cho các em những nhận thức về tình cảm, thái độ đúngđắn, ở mức độ đơn giản, kết hợp ôn luyện một số âm,vần, để phát triển vốn từ,luyện nói theo chủ đề

- Đề xuất các hình thức tổ hoạt động học tập, phân môn tập đọc cho họcsinh lớp một

- Khi tiến hành một tiết dạy tập đọc tùy theo nội dung từng bài mà tôi cóthể tổ chức các hoạt động cho phù hợp.

-Thông thường trong một tiết dạy để thay đổi không khí thu hút học sinhvào qúa trình học tập

a Giới thiệu bài

b Hướng dẫn học sinh đọc: Đọc tiếng, từ khó; đọc các câu văn; đọc đoạnbài

Các bài tập đọc dùng phần luyện nói từ dễ đến khó từ đơn giản đến phứctạp, giúp học sinh hiểu biết hơn về thế giới tự nhiên, về nhiều mặt trong cuộcsống, học được giao tiếp với mọi người, với thế giới xung quanh

Giúp trẻ sớm phát triển óc hài hước như: (vẽ ngựa Vì bây giờ mẹ mới

về).

Mỗi tuần có ba bài tập đọc, mỗi bài được học trong hai tiết (với các thểloại văn, thơ xen kẽ.)

*Tiết1: Luyện đọc trơn tiếng, từ ngữ, đọc câu, đoạn, bài kết hợp ônluyện các vần đã học.

* Tiết 2: Luyện đọc hiểu, luyện nói theo chủ đề

Nhiệm vụ chính của bài học là dạy học sinh luyện đọc thành tiếng vàđọc hiểu

2 Nắm vững các hoạt động dạy học chủ yếu, vận dụng các phương pháp dạy học tính cực, các hình thức tổ chức dạy học linh hoạt, lồng ghép các chuyên đề vào bài học để hướng dẫn học sinh luyện đọc có hiệu quả cao.

Trước tiên giáo viên cần xác định rõ mục tiêu bài học, kĩ năng cần đạt,thái độ học tập, nội dung bài học để có khả năng xử lí linh hoạt những tìnhhuống xảy ra trong giờ học, xác định rõ ràng những hoạt động chủ yếu có thểgiảm bớt hoặc thay đổi cho phù hợp với đối tượng học sinh lớp của mình

Làm tốt được việc này giúp giáo viên chủ động hơn trong việc lựa chọnphương pháp dạy học Chủ động về thời gian, thời lượng và kiến thức trongbài theo chuẩn kiến thức kĩ năng Có điều kiện quan tâm hơn đến các đốitượng học sinh trong lớp, nhất là học sinh còn học chậm

a Giới thiệu bài.

Là một khâu cần được quan tâm trong tiết Tập Đọc, lời giới thiệu cầnngắn gọn, hấp dẫn lôi cuốn sự chú ý của học sinh vào bài học

làm tất cả để trẻ em được sống sung sướng, hạnh phúc Bài thơ Tặng cháu mà

các em học hôm nay là bài thơ Bác viết, kể lại việc Bác tặng một bạn nhỏquyển vở nhân ngày bạn ấy đến trường

* Bài đọc “ Chuyện ở lớp”

Hằng ngày ở lớp có rất nhiều chuyện của mình và của các bạn Đi học

về em thường kể cho cha mẹ nghe những gì? Những chuyện của các em cógiống chuyện của bạn nhỏ trong bài không? Hôm nay chúng ta cùng tìm hiểuqua bài “Chuyên ở lớp”xem bạn nhỏ trong bài đã kể cho cha mẹ mình nghenhững chuyện gì ở lớp nhé!

b Hướng dẫn đọc.

b1 Hướng dẫn đọc tiếng, từ, kết hợp giải nghĩa từ.

Để giúp học sinh đọc đúng, rõ ràng bài đọc thì giáo viên cần có kỹ năngđọc thành thạo, phát âm chính xác để hình thành cho các em luyện đọc theomẫu - Giáo viên đọc mẫu đúng Diễn cảm bài đọc (đọc mẫu lần 1)

Giáo viên cần tìm hiểu về đặc điểm, trình độ học sinh để xác định tínhvừa sức, tính mức độ của nội dung và kỹ năng dạy học

Với học sinh đọc tốt, câu hỏi yêu cầu cao hơn Học sinh đọc chậm, cònđánh vần thì chỉ yêu cầu các em trả lời câu hỏi với mức độ thấp hơn để các em

có thể trả lời được, không cảm thấy tự ti trước các bạn trong lớp

* Ví dụ : Bài“Cái nhãn vở “

Học sinh học tốt, giáo viên yêu cầu: Tìm tiếng có vần uyên và phân tích

tiếng (cho học sinh nhắc lại)

Học sinh đọc chậm, còn đánh vần giáo viên chỉ yêu cầu: Tìm tiếng cóvần an và phân tích tiếng (cho học sinh đọc trơn lại)

Khi luyện phát âm giáo viên cần hướng cho học sinh phát âm chuẩn đểđọc đúng; không quá bắt buộc, gò ép các em là phải nói như giọng của ngườiMiền Bắc Nhưng khi viết chính tả giáo viên cần hướng dẫn các em dựa vàocách đọc nhấn giọng để viết chữ cho đúng chính tả

*Ví dụ : Bài “Tặng cháu

Giáo viên cho các em đọc từng câu:

Vở này ta tặng cháu yêu ta

Giáo viên: Trong câu vừa đọc cô thấy có tiếng cháu một số bạn còn chưa chính xác? Giáo viên gạch chân tiếng cháu, hướng dẫn học sinh phân

tích và đọc lại cho đúng

Cháu: ch + au + dấu sắc

Cháo: ch +ao +dấu sắc

Hướng dẫn cho học sinh đọc, so sánh sau và sao.

Cần tăng cường hoạt động luyện đọc cá nhân cho học sinh, đọc đúng,đọc rõ ràng, tạo điều kiện cho các em tập đọc diễn cảm bài đọc sau này

Phân môn tập đọc còn góp phần vào việc cung cấp và làm giàu vốn từcho học sinh vì vậy, qua mỗi bài Tập đọc, ngôn ngữ của trẻ sẽ ngày càng đượcphát triển hơn nữa

b 2 Luyện đọc câu.

Trước khi cho học sinh đọc Giáo viên cần nêu nhiệm vụ cụ thể để họcsinh có sự chuẩn bị cho việc luyện đọc

Ví dụ : Mỗi em đọc một câu, bắt đầu từ em A.

Mỗi bàn đọc một câu nối tiếp nhau: Bàn 1 đọc câu 1, Bàn 2 đọc câu 2…

Dạy đọc cho học sinh vừa mang tính khoa học vừa mang tính nghệ

thuật.Vì đọc đúng nghĩa là phát âm đúng, biết ngắt câu, nghỉ hơi đúng chỗ.

Khi đọc mẫu từng câu giáo viên đã hướng dẫn các em nhận biết các câu khóđọc, biết đọc nhấn giọng ở những từ cần thiết để nâng cao giá trị của bài đọc.Khi học sinh đọc giáo viên cần chú ý theo dõi, điều chỉnh giọng đọc cho các

em, tập cho các em thói quen lắng nghe âm thanh của bạn và của mình để điềuchỉnh giọng đọc, ngữ điệu đọc phù hợp với bài đọc: không nhỏ quá hoặckhông to quá

Các em nghe xem bạn đọc đã đúng chưa? Cần phải sửa ở chỗ nào?( giọng đọc, ngắt nghỉ hơi, phát âm )

Khi sửa sai, giáo viên cần động viên, khuyến khíchhọc sinh, không làmcác em bị căng thẳng lo lắng

- Câu này hơi khó đọc em nào đọc trước cho cô và các bạn cùng lắngnghe nào?

- Có bạn nào đọc hay hơn bạn nữa không?

- Em nào đọc lớn hơn một chút cho bạn A (ở cuối lớp) cùng nghe với

- Em đọc nhỏ lại một chút thì giọng đọc sẽ hay hơn, các bạn sẽ thíchnghe hơn

- Ở câu này cần ngắt giọng ở chổ… thì đúng hơn, hay hơn

Khi đọc câu văn đối thoại, bộc lộ tình cảm của nhân vật (bài Bàn tay

mẹ, vì bây giờ mẹ mới về, Vẽ ngựa, Người trồng na …) Giáo viên cho học

sinh xung phong tự đọc trước, sau đó giáo viên đọc lại để học sinh theo dõi vàđọc theo giáo viên

b3 tổ chức linh hoạt các hình thức luyện đọc câu, đoạn, bài

Tùy từng bài văn, thơ, bài dài ngắn để vận dụng linh hoạt cách hướngdẫn học sinh đọc tiếp nối theo các hình thức sau:

 Hình thức đọc cá nhân

* Ví dụ: Các bài văn, thơ dài bốn câu như: Tặng cháu, Cái Bống, Cái nhãn vở.

Giáo viên chỉ cho học sinh nhẩm từng câu, sau đó đọc thành tiếng

Giáo viên gọi lần lượt hai học sinh đọc lại câu thơ 1:

Vở này ta tặng cháu yêu ta

(Các câu sau hướng dẫn tương tự như câu 1)

Học sinh đọc xong các câu trong bài giáo viên gọi hai, ba học sinh đọc lại các câu, không theo thứ tự để các em không đọc vẹt

* Các bài văn dài hơn bốn câu, bài thơ có hai, ba khổ thơ Giáo viên chỉcho học sinh đọc nhẩm từng câu, sau đó gọi các em đọc trơn

* Bài : Lũy tre có hai khổ tám câu thơ:

-Mỗi học sinh 1 câu : như vậy sẽ có 8 học sinh được đọc từng câu

- Mỗi học sinh đọc 2 câu: như vậy sẽ có 4 học sinh được đọc 2 câu

* Bài :Chuyện ở lớp có 3 khổ thơ.

- Mỗi học sinh đọc 1 câu: như vậy sẽ có 12 em được đọc từng câu

- Mỗi học sinh đọc 2 câu: như vậy sẽ có 6 em được đọc 2 câu

- Mỗi học sinh đọc 1 khổ thơ: sẽ có 4 học sinh được đọc từng khổ thơ

- Bốn học sinh đọc các câu không theo thứ tự trong bài

*Bài : Đầm sen có 8 câu văn.

Sau khi hướng dẫn học sinh xác định thứ tự các câu, đọc nhẩm và chohọc sinh đọc trơn như sau:

Lần lượt mỗi học sinh đọc một câu, sau đó mỗi học sinh đọc hai câu

Ba học sinh mỗi em đọc một đoạn, hai học sinh đọc cả bài

Một nhóm (bàn) mỗi em đọc một câu Giáo viên cho học sinh đọc lầnlượt theo nhóm hai lần

Một nhóm (bàn) đọc hai câu, giáo viên cho 4 nhóm đọc Sau đó cho 4nhóm khác thi đọc thành 2 lượt (mỗi nhóm đọc 2 câu) nhóm 1 thi với nhóm 2;nhóm 3 thi với nhóm 4

Giáo viên cho 4 nhóm thi đua đọc cả bài: nhóm 1 thi với nhóm 3, nhóm

2 thi với nhóm 4

Sau khi các nhóm đã đọc xong, giáo viên cho cả lớp đọc lại bài đồngthanh một lần

* Ví dụ 2: Các bài đọc dài hơn 4 câu

- Một nhóm mỗi em đọc một câu, đọc lần lượt theo nhóm 2 lần

- Một nhóm đọc 2 câu Giáo viên cho 4 nhóm đọc

- Hai nhóm thi đua đọc một khổ thơ ( đoạn ),4 nhóm thi đua đọc cả bài

Cả lớp đồng thanh đọc cả bài một lần

Khi từng cá nhân đọc, các nhóm đọc, cả lớp sẽ theo dõi, phát hiện ranhững từ bạn còn đọc sai để giáo viên sửa lại cách đọc cho đúng

c Ôn các vần đã học (hoặc chưa học).

Ở phần này ngoài nhiệm vụ ôn vần cũ, học thêm vần mới còn giúp họcsinh phát triển vốn từ, tập nói một số câu đơn giản Để làm tốt được phần nàytrong một thời lượng ngắn Nhiều học sinh được tập nói, tìm tiếng, từ câu mới,tạo sự lôi cuốn trong học tập tôi đã lựa chọn hình thức trò chơi học tập như:Thinói giữa các cá nhân, nhóm để phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo, tạođiều kiện cho học sinh được tham gia tích cực vào các hoạt động học tậ Lắngnghe và nhận xét ý kiến của bạn, tham gia vào các trò chơi luyện đọc trongkhông khí vui vẻ, phấn khởi

*Ví dụ: bài đọc “Tặng cháu “

Giáo viên nêu yêu cầu 2: Tìm tiếng ngoài bài có vần ao, au

Giáo viên giới thiệu tranh minh họa thứ nhất, rút ra từ mới: Chim chào mào - Học sinh tìm tiếng mới có vần ao, phân tích tiếng mới Sau đó giáo viên

tổ chức cho học sinh thi tìm tiếng, từ mới có chứa vần ao theo tổ (nhóm) Mỗitổ(nhóm) tìm năm tiếng, từ có vần ao, lần lượt hoc sinh của từng tổ (nhóm)

nêu tiếng, từ mới tìm được, giáo viên ghi bảng Học sinh của tổ khác khôngđược nói lại tiếng, từ mà tổ bạn đã tìm được rồi.

Tìm tiếng, từ có vần ao xong, mới tìm tiếng, từ có vần au.

Khi tổ chức cho học sinh tham gia vào trò chơi tôi luôn đưa ra nhữngcâu hỏi, lời nói nhằm kích thích hứng thú học tập của các em như: Các tổ thiđua xem tổ nào tìm được nhanh, được nhiều tiếng, nhiều từ hay- đúng hơn

Tập nói câu chứa tiếng có vần ao, au

Giáo viên giới thiệu tranh minh họa rút ra câu mẫu.Giáo viên tổ chứccho học sinh thi tập nói theo dãy bàn

Với phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm như hiện nay, nênhọc sinh tập nói giáo viên cần lắng nghe và tôn trọng ý kiến của các em, cầnbiểu lộ tình cảm khi các em phát hiện ra những điều mới mẻ của bài học

Giáo viên cần nắm được đặc điểm tâm lý lứa tuổi của học sinh Các emthích được khen ngợi nhiều hơn là chê trách, được giáo viên động viên, khenngợi các em sẽ cảm thấy tự hào với bạn bèvà sẽ có hứng thú học tập hơn.Giáo viên đưa ra các câu hỏi động viên, giúp các em thấy thoải mái, tự tin khitập nói câu

*Ví dụ: Tiếng Táo các em sẽ nói một số câu như:

- Mẹ mua quả táo.

- Quả táo màu xanh.

- Quả táo màu vàng …

Giáo viên; Các bạn khác, thử tập nói câu có tiếng khác xem Ví dụ :đào,

thảo, dao, báo Để cả lớp cùng nghe xem có hay hơn không nào?

Giáo viên cần có ngôn ngữ chuẩn, trong sáng ,đễ hiểu Khi học sinh trảlời, cần đưa ra những nhận xét, kết luận chính xác, rõ ràng không nhận xétchung chung

d Tìm hiểu bài.

Ở phần này trước khi đặt câu hỏi tôi đã nêu ra câu gợi ý, dẫn dắt họcsinh chú ý theo dõi bài để trả lời câu hỏi

*Ví dụ: Bài “ Trường em”.

Giáo viên để xem ở trong bài trường học được gọi là gì ? Cô mời bạn Ađọc câu 1 Bạn B đọc lại lần nữa cho cả lớp cùng nghe

Sau khi cho 2-3 học sinh đọc lưu loát câu 1 xong, giáo viên sẽ nêu rõcâu hỏi

Qua câu văn bạn vừa đọc, em nào cho cô biết trong bài trường học đượcgọi là gì? (học sinh trả lời) nhận xét bổ sung

Giáo viên Vì sao trường học được gọi là ngôi nhà thứ hai của em? Cômời bạn C bạn (D) đọc phần còn lại của bài cho các bạn cùng nghe

Giáo viên gọi 2-3 học sinh khác đọc phần còn lại và nêu câu hỏi; Em đãnghe bạn đọc lại bài, vậy: Vì sao trường học lại được gọi là ngôi nhà thứ haicủa em? (Học sinh trả lời ) Nhận xét bổ sung

*Ví dụ: Bài “chuyện ở lớp”.

Giáo viên nêu để biết bạn nhỏ trong bài đã kể cho mẹ nghe nhữngchuyện gì ở lớp Cô mời cả lớp cùng theo dõi khổ 1, 2 qua giọng đọc của bạn

A (B)

Giáo viên gọi 2-3 HS đọc khổ 1-2, rồi nêu câu hỏi

Qua hai khổ thơ bạn vừa đọc, các em thấy bạn nhỏ trong bài kể cho mẹnghe những chuyện gì ở lớp? (Học sinh trả lời) nhận xét bổ sung

Giáo viên nêu: Khi nghe bạn nhỏ kể nhiều chuyện như vậy, mẹ bạn đãnói gì với bạn Các em cùng theo dõi qua khổ thơ cuối nhé

Giáo viên gọi 3 học sinh đọc khổ thơ ba, sau đó nêu câu hỏi:

Nghe bạn nhỏ kể chuyện ở lớp, mẹ đã nói gì với bạn nhỏ?( học sinh trảlời) Nhận xét bổ sung