Giải pháp chuẩn bị kỹ thuật cho thành phố tam điệp, tỉnh ninh bình có tính đến ảnh hưởng của biến đổi khí hậu (tt)

ĐẶNG XUÂN HIẾU GIẢI PHÁP CHUẨN BỊ KỸ THUẬT CHO THÀNH PHỐ TAM ĐIỆP, TỈNH NINH BÌNH CÓ TÍNH ĐẾN ẢNH HƯỞNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU LUẬN VĂN THẠC SỸ KỸ THUẬT CƠ SỞ HẠ TẦNG ĐÔ THỊ TRƯỜNG ĐẠI H

ĐẶNG XUÂN HIẾU

GIẢI PHÁP CHUẨN BỊ KỸ THUẬT CHO THÀNH PHỐ TAM ĐIỆP, TỈNH NINH BÌNH

CÓ TÍNH ĐẾN ẢNH HƯỞNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

LUẬN VĂN THẠC SỸ KỸ THUẬT CƠ SỞ HẠ TẦNG ĐÔ THỊ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

-

Hà Nội – 2017

ĐẶNG XUÂN HIẾU KHÓA: 2015-2017

GIẢI PHÁP CHUẨN BỊ KỸ THUẬT CHO THÀNH PHỐ TAM ĐIỆP, TỈNH NINH BÌNH

CÓ TÍNH ĐẾN ẢNH HƯỞNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

Chuyên ngành: Kỹ thuật cơ sở hạ tầng đô thị

Mã số: 60.58.02.10

LUẬN VĂN THẠC SỸ KỸ THUẬT CƠ SỞ HẠ TẦNG ĐÔ THỊ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS TS NGUYỄN LÂM QUẢNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

-

Hà Nội – 2017

LỜI CẢM ƠN

Sau thời gian học tập và nghiên cứu tại Khoa Sau Đại học - Trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội, tôi đã hoàn thành luận văn thạc sỹ chuyên ngành Kỹ thuật hạ tầng đô thị

Lời đầu tiên, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới thầy PGS.TS Nguyễn Lâm Quảng đã tận tình hướng dẫn và động viên khích lệ tôi trong suốt quá

trình học tập và nghiên cứu

Tôi xin chân thành cảm ơn tới các thầy cô trong bộ môn Chuẩn bị Kỹ thuật – Khoa Đô thị - Trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội, các thầy cô trong Khoa Sau Đại học - Trường đại học Kiến Trúc Hà Nội đã tận tình chỉ bảo, giúp đỡ và tạo điều kiện tốt nhất cho tôi trong suốt quá trình học tập và làm luận văn

Do trình độ và thời gian có hạn, chắc chắn luận văn còn có những hạn chế cần được hoàn thiện thêm Tôi rất mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp của các nhà khoa học, các bạn đồng nghiệp để hoàn thiện và nâng cao đề tài nghiên cứu này

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn Thạc sỹ là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Đặng Xuân Hiếu

MỤC LỤC

Lời cảm ơn

Lời cam đoan

Mục lục

Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt

Danh mục các bảng, biểu

Danh mục các hình vẽ minh họa

MỞ ĐẦU

* Lý do và sự cần thiết 1

* Mục tiêu nghiên cứu 2

*Đối tượng nghiên cứu 2

* Phương pháp nghiên cứu 3

* Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 3

* Khái niệm về các thuật ngữ sử dụng trong luận văn 3

* Cấu trúc luận văn 5

NỘI DUNG

CHƯƠNG 1 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC CBKT VÀ CÁC TÁC ĐỘNG CỦA BĐKH ĐỐI VỚI CÔNG TÁC CBKT Ở THÀNH PHỐ

TAM ĐIỆP, TỈNH NINH BÌNH

1.1 Khái quát về thành phố Tam Điệp 6

1.1.1 Điều kiện tự nhiên 6

1.1.2 Điều kiện kinh tế xã hội 10

1.1.3 Hiện trạng tổng hợp 17

1.2 Thực trạng công tác CBKT trong QHXD TP TAM ĐIỆP 28

1.2.1 Thực trạng công tác lựa chọn đất xây dựng trong QHXD TP 28

1.2.2 Thực trạng nền xây dựng 29

1.2.3 Thực trạng thoát nước mưa 29

1.2.4 Thực trạng phòng chống thiên tai 30

1.3 Biểu hiện và diễn biến biến đổi khí hậu ở Tam Điệp 31

1.3.1 Thực trạng ảnh hưởng của biến đổi khí hậu ở Tam Điệp 31

1.3.2 Diễn biến biến đổi khí hậu ở Tam Điệp 35

1.4 Đánh giá chung về hiện trạng công tác CBKT TP Tam Điệp và biến đổi khí hậu 35

CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA GIẢI PHÁP CHUẨN BỊ KỸ THUẬT CHO THÀNH PHỐ TAM ĐIỆP, TỈNH NINH BÌNH ĐẾN NĂM 2030 ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

2.1 Đánh giá và lựa chọn đất XD tính đến ảnh hưởng của BĐKH 37

2.1.1 Đánh giá đất XD theo điều kiện tự nhiên 37

2.1.2 Đánh giá đất XD có tính ảnh hưởng của BĐKH 38

2.1.3 Lựa chọn đất XD có tính đến ảnh hưởng của BĐKH 38

2.2 Lý thuyết về giải pháp QH cao độ nền xây dựng và TNM 39

2.2.1 Giải pháp quy hoạch cao độ nền xây dựng 39

2.2.2 Giải pháp quy hoạch thoát nước mưa 41

2.3 Các giải pháp chuẩn bị kỹ thuật trong điều kiện đặc biệt 42

2.3.1 CBKT cho khu đất có bị ngập lụt 42

2.3.2 CBKT cho khu đất có tác động của hiện tượng sạt lở đất 45

2.4 Các văn bản quy phạm pháp luật ứng phó với biến đổi khí hậu 46

2.4.1 Kịch bản biến đổi khí hậu đối với Tam Điệp 46

2.4.2 Các văn bản về ứng phó biến đổi khí hậu 50

2.5 Định hướng phát triển Thành phố Tam Điệp đến năm 2030 51

2.5.1 Định hướng phát triển không gian 51

2.5.2 Định hướng phát triển hạ tầng đô thị 58

2.6 Kinh nghiệm ứng phó với BĐKH trong lĩnh vực CBKT 63

2.6.1 Thế giới 63

2.6.2 Việt Nam 67

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP CHUẨN BỊ KỸ THUẬT CHO THÀNH PHỐ TAM ĐIỆP, TỈNH NINH BÌNH ĐẾN NĂM 2030 ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

3.1 Giải pháp lựa chọn đất XD đô thị 69

3.1.1 Kết quả đánh giá đất XD theo điều kiện tự nhiên 69

3.1.2 Kết quả đánh giá đất XD tính đến ảnh hưởng của BĐKH 71

3.1.3 Lựa chọn đất xây dựng 72

3.2 Giải pháp quy hoạch cao độ nền xây dựng 73

3.2.1 Tính toán lựa chọn cốt xây dựng 73

3.2.2 Phương án quy hoạch cao độ nền xây dựng 75

3.2.3 Phương án bố trí công trình trên sườn dốc 77

3.3 Giải pháp thoát nước mưa cho TP Tam Điệp 78

3.3.1 Giải pháp thiết kế 79

3.3.2 Tính toán thủy lực mạng lưới thoát nước mưa 80

3.4 Các giải pháp khác 84

3.4.1 Giải pháp cải tạo vệt tụ thủy 84

3.4.2 Giải pháp chống sạt lở cho đô thị 85

TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT

QHCC Quy hoạch chiều cao

QHXD Quy hoạch xây dựng

QL Quốc lộ

TNM Thoát nước mưa

Viết tắt Cụm từ viết tắt

UBND Ủy ban nhân dân

TTCN Tiểu thủ công nghiệp

KTTV Khí tượng thủy văn

TNN Tài nguyên nước

TN & MT Tài nguyên và Môi trường

BCH Ban chỉ huy

DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU

2014

Bảng 2.2 Tính toán chỉ tiêu cấp điện đến năm 2030 61

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ MINH HỌA

Số hiệu Tên hình Trang

MỞ ĐẦU

Lý do và sự cần thiết

Chúng ta đang sống trong một thế giới có nhiều biến động về chính trị, kinh

tế, xã hội và môi trường Trong đó, Biến đổi khí hậuđang là vấn đề toàn cầu được

loài người quan tâm sâu sắc Theo kết quả đánh giá của Chương trình Phát triển

Liên Hợp Quốc, Việt Nam nằm trong top 5 nước đứng đầu thế giới dễ bị tổn

thương nhất trước tác động của Biến đổi khí hậu Nếu mực nước biển dâng cao lên

1 m, Việt Nam sẽ mất 5% diện tích đất đai, 11% người mất nhà cửa, giảm 7% sản

lượng nông nghiệp và 10% thu nhập quốc nội (GDP) Nước biển dâng 3÷5 m đồng

nghĩa với một thảm họa có thể xảy ra ở Việt Nam

Biến đổi khí hậu đã và đang tác động mạnh mẽ đến nước ta mà điển hình

là làm cho các thiên tai, đặc biệt là bão lũ, ngập lụt, hạn hán ngày càng khốc liệt hơn Khoảng 50 năm qua, nhiệt độ trung bình nước ta tăng khoảng 0,7°C; mực nước biển đã dâng khoảng 20 cm Trong khi đó, xu thế biến đổi của lượng mưa trung bình năm không rõ rệt theo các thời kỳ và trên các vùng khác nhau: có giai đoạn tăng lên và có giai đoạn giảm xuống Lượng mưa năm giảm ở các vùng khí hậu phía Bắc và tăng ở các vùng khí hậu phía Nam Tính trung bình trong cả nước, lượng mưa năm đã giảm khoảng 2% trong 50 năm qua

Thành phố Tam Điệp là nơi chuyển tiếp giữa hai vùng lãnh thổ địa lý tự nhiên khác nhau, giữa vùng đồng bằng sông Hồng ở phía Bắc và vùng đồng bằng sông Mã ở phía Nam Do đó, về khí hậu, thời tiết, môi trường, cảnh quan, khoáng sản, đất, nước, hệ sinh vật và kinh tế - văn hóa của Thành phố rất đa dạng và phong phú Đặc biệt, thành phố còn là địa bàn trung chuyển và giữ vai trò cửa ngõ bốn phương: ra đồng bằng Bắc bộ, vào lãnh thổ miền Trung, lên Tây Bắc hay xuống biển Đông Trong những năm qua song song với những lợi thế mà vị trí địa lý đem lại, Thành phố cũng đã phải gánh chịu không ít những tác động tiêu cực Dưới những biến động bất thưởng của Biến đổi khí hậu, Tam Điệp sẽ gánh chịu những ảnh hưởng rõ rệt do Biến đổi khí hậu gây ra

Các tác động bất lợi từ Biến đổi khí hậu tới Tam Điệp đang hiện hữu trước mặt, các tác động này là không thể tránh khỏi và có tính tiềm tàng, lâu dài Từ thực tế đó, việc xây dựng kế hoạch ứng phó với Biến đổi khí hậu trên địa bàn tỉnh Tam Điệp là việc làm hết sức ý nghĩa, góp phần thực hiện thằng lợi Chương trình Mục tiêu Quốc gia Ứng phó với Biến đổi khí hậu

Năm 2016, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã cho phát hành kịch bản

biến đổi khí hậu và nước biển dâng Vì vậy việc xây dựng “Giải pháp

chuẩn bị kỹ thuật cho thành phố Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình có tính đến ảnh hưởng của biến đổi khí hậu” là một trong các biện pháp hết sức cần

thiết và cấp bách, có ý nghĩa khoa học và thực tiễn nhằm đáp ứng với yêu cầu xây dựng phát triển đô thị

Mục tiêu nghiên cứu

Đánh giá thực trạng về công tác chuẩn bị kỹ thuật và ảnh hưởng của

Biến đổi khí hậu đối với công tác chuẩn bị kỹ thuật tại Thành phố Tam Điệp

Đưa ra cơ sở khoa học về công tác chuẩn bị kỹ thuật ứng phó với Biến

đổi khí hậu

Đề xuất giải pháp chuẩn bị kỹ thuật ứng phó với Biến đổi khí hậu phù

hợp với điều kiện của Thành phố Tam Điệp

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Giải pháp chuẩn bị kỹ thuật cho Thành phố Tam Điệp ứng phó với biến đổi khí hậu

Phạm vi nghiên cứu: Địa bàn thành phố Tam Điệp

Giai đoạn nghiên cứu: Đến năm 2030

Phương pháp nghiên cứu

Điều tra, thu thập số liệu; phân tích, đánh giá và tổng hợp các số liệu phục vụ cho nghiên cứu

Hệ thống hóa và kế thừa có chọn lọc các tài liệu của các đề tài, dự án có liên quan

Ứng dụng kết quả nghiên cứu đó, đề xuất các giải pháp chuẩn bị kỹ thuật ứng phó Biến đổi khí hậu trên địa bàn

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

Dự báo ảnh hưởng của Biến đổi khí hậu đến toàn thành phố; nhằm mục đích đưa ra các giải pháp chuẩn bị kỹ thuật ứng phó với tác động của Biến đổi khí hậu đến công tác xây dựng, phát triển đô thị nói chung và hạ tầng kỹ thuật nói riêng

Đóng góp và bổ sung về cơ sở lý luận cho các giải pháp chuẩn bị kỹ thuật ứng phó với Biến đổi khí hậu áp dụng cho các huyện, Thành phố, thành phố có điều kiện địa hình tương đồng trong tỉnh và cả nước

Khái niệm và các thuật ngữ sử dụng trong luận văn

Chuẩn bị kỹ thuật: Những giải pháp kỹ thuật về sử dụng và cải tạo địa hình tự nhiên vào mục đích quy hoạch, xây dựng đô thị được gọi là chuẩn bị

kỹ thuật cho khu đất xây dựng [6]

Biến đổi khí hậu: là sự thay đổi của hệ thống khí hậu gồm khí quyển, thủy quyển, sinh quyển, thạch quyển hiện tại và trong tương lai bởi các nguyên nhân tự nhiên và nhân tạo [1]

Kĩ thuật hạ tầng đô thị: là tập hợp các công tác thiết kế, thi công các công trình, thiết bị kĩ thuật của đô thị - các hệ thống giao thông đô thị, cung cấp nước sinh hoạt, thoát nước mặt, thoát nước bẩn, cung cấp điện, đường dây thông tin, cung cấp hơi đốt, xử lí phân, rác,.v.v Những hệ thống thiết bị kĩ thuật này nhằm đảm bảo tiện nghi trong sinh hoạt và sản xuất của cộng đồng dân cư đô thị Các hệ thống hạ tầng đô thị này thường được đặt ngầm dưới mặt đất và được kết hợp với nhau theo những nguyên tắc kĩ thuật có liên quan [6]

Các biểu hiện của BĐKH trái đất gồm:

Sự nóng lên của khí quyển và trái đất nói chung

Sự thay đổi thành phần và chất lượng khí quyển có hại cho môi trường sống của con người và các sinh vật trên trái đất

Sự dâng cao mực nước biển do băng tan dẫn tới sự ngập úng của các vùng đất thấp, các đảo nhỏ trên biển

Sự di chuyển của các đới khí hậu tồn tại hàng nghìn năm trên các vùng khác nhau của trái đất dẫn tới nguy cơ đe dọa sự sống các loài sinh vật, các hệ sinh thái và hoạt động của con người

Sự thay đổi cường độ hoạt động của quá trình hoàn lưu khí quyển, chu trình tuần hoàn nước trong tự nhiên và các chu trình sinh địa hóa khác

Sự thay đổi năng suất sinh học của các hệ sinh thái,chất lượng và thành phần của thủy quyển, sinh quyển, các địa quyển

Cấu trúc luận văn

Ngoài mở đầu, phần kết luận và kiến nghị, nội dung luận văn bao gồm 3 chương:

Chương I: Thực trạng công tác chuẩn bị kỹ thuật và các tác động của biến đổi khí hậu đối với công tác chuẩn bị kỹ thuật ở thành phố Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình

Chương II: Cơ sở lý luận và thực tiễn của giải pháp chuẩn bị kỹ thuật cho thành phố Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình đến năm 2030 ứng phó với biến đổi khí hậu

Chương III: Giải pháp chuẩn bị kỹ thuật cho thành phố Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình đến năm 2030 ứng phó biến đổi khí hậu

Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui

lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện

– Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội

Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội

Email: digilib.hau@gmail.com

TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN

1 Kết luận

Trong những năm gần đây, hiện tượng BĐKH xảy ra ngày càng rõ rệt và mạnh mẽ trên toàn thế giới Trong đó, theo dự báo thì Việt Nam là một trong năm quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nền nhất của hiện tượng này Sự gia tăng của các hiện tượng thời tiết cực đoan, sự xuất hiện thiên tai, cả về tần số và cường độ

do BĐKH là mối đe doạ thường xuyên, trước mắt và lâu dài đối với tất cả các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội Bão, lũ lụt, hạn hán, mưa lớn, nắng nóng, tố, lốc là thiên tai xảy ra hàng năm ở nhiều vùng trong cả nước, trong đó có tỉnh Ninh Bình nói chung và thành phố Tam Điệp nói riêng Trên cơ sở những lý do

kể trên, luận văn đã thực hiện các nội dung chính áp dụng cho TP Tam Điệp như sau:

Đánh giá thực trạng ảnh hưởng của BĐKH đối với TP Tam Điệp

Khái quát lại diễn biến của BĐKH ở TP Tam Điệp

Đưa ra ảnh hưởng của BĐKH với công tác CBKT khu đất xây dựng

Đưa ra các cơ sở khoa học ứng phó với BĐKH trong công tác CBKT cho TP Tam Điệp

Từ các nội dung trên, tác giả đã đề xuất các giải pháp CBKT cho TP Tam Điệp đến năm 2030 ứng phó với BĐKH:

+ Đánh giá lựa chọn đất xây dựng ứng phó với BĐKH

+ Tính toán, lựa chọn cao độ nền xây dựng cho TP Tam Điệp ứng phó với BĐKH

+ Thiết kế hệ thống thoát nước mưa trong điều kiện BĐKH

2 Cần có những nghiên cứu tiếp theo, cụ thể hơn về việc đánh giá ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đối với công tác CBKT thành phố Tam Điệp, cũng như các phương pháp tính toán dựa trên cơ sở các kịch bản BĐKH đã được công bố để làm các căn cứ các giải pháp chính xác hơn CBKT

3 Các giải pháp CBKT đã được đề xuất trong luận văn này mới là những nghiên cứu bước đầu, các Sở, Ban, Ngành của tỉnh Tam Điệp nói chung, thành phố Tam Điệp nói riêng có thể tham khảo để áp dụng cho từng trường hợp cụ thể sao cho phù hợp với tình hình thực tế

4 Luận văn này tập trung chủ yếu đưa ra các giải pháp CBKT cho TP Tam Điệp, tuy nhiên, các đô thị miền núi khác cũng có thể tham khảo và áp dụng các giải pháp mà tác giả đã đề xuất trong luận văn tùy thuộc vào điều kiện của mỗi vùng

1 Bộ Tài nguyên và Môi trường (2016), Kịch bản biến đổi khí hậu, nước biển

dâng cho Việt Nam

2 Bộ Tài nguyên và Môi trường (2011), Thông tư 17/2011/TT-BTNMT quy trình kỹ thuật thành lập bản đồ môi trường Hà Nội ngày 08 tháng 06 năm

2011

3 Chi cục Thống kê tỉnh Ninh Bình (2015), Niên giám thống kê Tỉnh Ninh Bình

năm 2015

4 Chu Văn Hoàng (2011), Luận Văn Thạc sĩ: Nghiên cứu giải pháp chuẩn bị

kỹ thuật khu đất xây dựng Thành phố Hà Giang – tỉnh Đắk Nông có tính đến ảnh hưởng của BĐKH, Đại học Kiến Trúc Hà Nội

5 Hoàng Văn Huệ (2006), Giáo trình mạng lưới Thoát nước Đô thị, NXB Xây

Dựng

6 Trần Thị Hường (2002), Chuẩn bị kỹ thuật cho khu đất xây dựng Đô thị,

NXB Xây dựng

7 Jourmal of rock mechanics and gieotechnical engineering (10-2013)

8 Nguyễn Quang Mỹ (2004), Giáo trình tai biến thiên nhiên, Trường Đại học

Khoa Học Tự Nhiên

9 Nghị định số 08/2006/NĐ-CP ngày 16/01/2006 Quy định chi tiết một số điều của Pháp lệnh phòng, chống lụt, bão trong đó qui định về các nhiệm vụ của các Bộ, ngành và địa phương trong công tác phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai

10 Nguyễn Hữu Phú (2015), Luận văn thạc sĩ “ Giải pháp chuẩn bị kỹ thuật Thành phố Hà Giang, Tỉnh Hà Giang đến năm 2025 ứng phó với biến đổi khí hậu”

11 QCVN: 01/2008/BXD “Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về QH Xây dựng”