Giải Pháp Nhằm Hạn Chế Tình Trạng Nợ Đọng Và Trốn Đóng Bảo Hiểm Xã Hội Của Các Doanh Nghiệp Tại Thành Phố Bắc Ninh, Tỉnh Bắc Ninh

http://www.lrc-tnu.edu.vn/ Số hóa bởiTrungtâmHọcliệu... TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANHĐÀO TRƯỜNG THI GIẢI PHÁP NHẰM HẠN CHẾ TÌNH TRẠNG NỢ ĐỌNG VÀ TRỐN ĐÓNG BẢO HIỂM XÃ HỘI

http://www.lrc-tnu.edu.vn/

Số hóa bởiTrungtâmHọcliệu

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

ĐÀO TRƯỜNG THI

GIẢI PHÁP NHẰM HẠN CHẾ TÌNH TRẠNG

NỢ ĐỌNG VÀ TRỐN ĐÓNG BẢO HIỂM XÃ HỘI CỦA CÁC DOANH NGHIỆP TẠI THÀNH PHỐ BẮC NINH, TỈNH BẮC NINH

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế

Mã số: 60 34 04 10

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học: TS PHẠM QUỐC CHÍNH

THÁI NGUYÊN - 2013

LỜIC A M Đ OAN

Tôixincamđoanđâylàđềtàinghiêncứucủariêngtôi.Cácsốliệuđượcsửdụngtrongluậnvănlàtrungthực,cónguồngốcrõràng.Cáckếtq u ảnghiêncứutrongluậnvănđượctậphợptạicơquanBHXHthànhphốBắcNinhvàchưatừngđượcainghiêncứuvàcôngbốtrongbấtcứcôngtrìnhkhoahọcnào

Ngườicamđoan

ĐàoTrườngThi

LỜI CẢM ƠN

Trongquátrìnhhọctậpvàthựchiệnluậnvăn,tôiluônnhậnđượcsựquant â m , t ạ o đ i ề u k i ệ n g i ú p đ ỡ c ủ a c á c t hầy,côg i á o K h o a s a u đ ạ i h ọ c -TrườngĐạihọcKinhtếvàQuảntrịkinhdoanhTháiNguyên;LãnhđạoBảohiểmxãhộithànhphốBắcNinh,cáccơquan:PhòngLaođộng-

Luậnv ă n l à c ô n g t r ì n h nghiêncứuc ô n g p h u l à m v i ệ c k h o a h ọ c v

à nghiêmtúccủabảnthânsongdokhảnăngvàtrìnhđộcóhạn,nênkhôngthểtránhkhỏinhữngkhiếmkhuyếtnhấtđịnh.Tôimongnhậnđượcsựquantâmđónggópýkiếncủacácthầycôgiáođểluậnvănhoànthiệnhơn

Xintrântrọngcảmơn!

Tácgiả

ĐàoTrườngThi

Lờicamđoan i

Lời cảmơn ii

Mụclục iii

Danhmụccácchữviếttắt vi

Danhmụccácbảngbiểu vii

Danhmụccácsơđồ,biểuđồ viii

MỞĐẦU 1

1 Tínhcấp thiết củađềtài 1

2 Mụctiêu nghiêncứu củađềtài 2

3 Đốitượngvàphạmvinghiêncứu 2

4 Nhữngđónggópmớicủaluậnvăn 3

5 Kếtcấucủaluậnvăn 3

6 Tổngquannghiêncứu 3

Chương1:NHỮNGVẤNĐỀLÝLUẬNCƠBẢNVỀBẢOHIỂMXÃHỘI.5 1.1.NhữngvấnđềlýluậncơbảnvềBảohiểmxãhộivàthuBảohiểmxãhội 5

,bảnchấ ảohiểmxãhội 5

1.1 ảohiểmxãhội 12

1.1.3.ThuvàquảnlýthuBảohiểmxãhội 14

1.2 VấnđềnợđọngvàtrốnđóngBảohiểmxãhội 30

1.2.1 KháiniệmnợđọngvàtrốnđóngBảohiểmxãhội 30

1.2.2 CáchìnhthứcnợđọngvàtrốnđóngBảohiểmxãhội 30

1.2.3 CácbiệnphápsửlýnợđọngvàtrốnđóngBảohiểmxãhội 33

1.3 Cơsởthựctiễnvềquảnlýthuvàsửlýnợđọng,trốnđóngBHXH 34 1.3.1 Kinhnghiệmvềgiảiquyếtnợđọngvàtrốn

đóngBHXHcấpTỉnh341.3.2.Kinhnghiệmvềgiải quyếtnợđọngvàtrốn

đóngBHXHcấp huyện38

TPBắcNinhnóiriêngnhằmkhắcphụcnợđọng,trốnđóngBHXH 39

http://www.lrc-tnu.edu.vn/

Số hóa bởiTrungtâmHọcliệu

2.1 Cáccâuhỏinghiêncứucủađềtài 41

2.2 P ứu 41

41

2.2.2 Phươngphápsosánh 41

2.2.3 Phươngphápchuyêngia 41

2.2.4 Phươngphápđiềutrathuthậpthôngtin,sốliệu 42

2.2.5 Phươngpháptổnghợpvàphântíchsốliệu 43

2.3 Hệthốngcácchỉtiêunghiêncứu 44

2.3.1 Cácchỉtiêutuyệtđối 47

2.3.2 Cácchỉtiêutươngđối 48

2.4 Khungphântích,môhìnhnghiêncứu 50

Chương3:THỰCTRẠNGNỢĐỌNGVÀTRỐNĐÓNGBẢOHIỂMXÃH ỘI TẠITHÀNHPHỐBẮCNINH,TỈNHBẮCNINH 51

3.1 Kháiquátvềtìnhhìnhkinhtế-xãhộiTPBắcNinh 51

3.1.1 Đặcđiểmvềtựnhiênvàdânsố,vănhoá,xãhội 51

3.1.2 TìnhhìnhpháttriểnkinhtếcủaTPBắcNinhnhữngnămqua 51

3.1.3 Ảnhhưởngcủađiềukiệntựnhiên,kinhtế-xãhộiđếntìnhtrạngnợđọngvàtrốnđóngBảohiểmxãhộitạiTPBắcNinh 52

3.2 TổchứchệthốngBảohiểmxãhộiTPBắcNinh 53

3.2.1 Sựhìnhthành,chứcnăng,nhiệmvụcủaBHXHTPBắcNinh 53

3.2.2 CơcấutổchứcbộmáyquảnlýBảohiểmxãhộiTPBắcNinh 53

3.3 ThựctrạngThuvàquảnlýthuBảohiểmxãhộitạiTPBắcNinh 55

3.4 ThựctrạngnợđọngvàtrốnđóngBảohiểmxãhộitạiTPBắcNinh 61

3.4.1 ThựctrạngnợđọngBảohiểmxãhộitạiTPBắcNinh 61

3.4.2 ThựctrạngcácDNtrốnđóngBảohiểmxãhộitạiTPBắcNinh 65

3.4.3 Tìnhtrạngnợđọng,trốnđóngBảohiểmxãhộiquakếtquảkiểmtraviệcch ấphànhphápluậtBHXHởmộtsốDNtạiTPBắcNinh 68

Số hóa bởiTrungtâmHọcliệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

3.4.5 Cácbiệnphápgiảiquyếtnợđọng,trốnđóngđãthựchiệnBảohiểmxãhộitạiT

PBắcNinh 74

3.5 CácnhântốảnhhưởngđếnviệcthamgiaBHXHtạiTPBắcNinh 76

3.5.1 Nhậnthức,ýthức,tâmlý,thóiquencủaNLĐvàNSDLĐ 76

3.5.2 Tốcđộtăngkinhtếvàthunhậpbìnhquânđầungười 77

3.5.3 QuimôDN 78

3.5.4 Côngtácthanhtra,kiểmtracủacáccấpchínhquyền 79

Chương4:GIẢIPHÁPNHẰMHẠNCHẾTÌNHTRẠNGNỢĐỌNGVÀTRỐ NĐÓNGBẢOHIỂMXÃHỘICỦACÁCDNTẠITHÀNHPHỐBẮCNINHTR ONGGIAIĐOẠN2013-2020 83

4.1 Quanđiểm,phươnghướng,mụctiêucảicáchchínhsáchBHXH8 3 4.1.1 Quan điểm 83

4.1.2 Địnhhướng 83

4.1.3 Mụctiêu 83

4.2 Dựbáovềpháttriếnkinhtế-xãhộiTPBắcNinhđếnnăm20208 4 4.3 MụctiêuvàphươnghướngcủaBảohiểmxãhộiTPBắcNinh 85

4.4 GiảiphápnhằmhạnchếtìnhtrạngnợđọngvàtrốnđóngBảohiểmxãhộitạiTPBắc Ninh 85

4.4.1 Tăngcườngvaitròlãnhđạo,chỉđạocủacáccấpuỷĐảng,chínhquyền 864.4 ế 86

89

904

5.Kiếnnghị 90

90

4.5.2.KiếnnghịvớiNgành BHXH 91

UBNDTPBắc Ninh 92

KẾTLUẬN 93

TÀILIỆUTHAMKHẢO 95

Số hóa bởiTrungtâmHọcliệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

DANH MỤC CÁCBẢNGBIỂU

Bảng3.1:ĐốitượngthamgiaBHXHcủaTPBắcNinh2008-2012 55

Bảng 3.2:Sốđơn vịthamgiaBHXHtheokhốiquảnlý2008-2012 56

Bảng 3.3:Sốlaođộngtham giaBHXHtheoloạihìnhDN,tổchức 56

Bảng 3.4:SốtiềnphảithuBHXHphântheoDN,tổchức 58

Bảng 3.5:Sốtiền thuBHXHcủaTPBắc Ninh2008-2012 58

Bảng 3.6:KếtquảthuBHXHtheoloạihìnhDN,tổchức 59

Bảng 3.7: Kết quảsốnợphảithu BHXHnăm2008-2012 61

Bảng3.8:SốtiềnnợđọngBảohiểmxãhộitheokhốiquảnlý 63

Bảng3.9:CácđơnvịnợBảohiểmxãhộikéodài 64

Bảng3.10:Kết quảràsoáttìnhhìnhthamgiaBảohiểm xãhội 67

Bảng3.11:KếtquảkiểmtracácDN2008-2012 68

Bảng3.12:Kếtquảkiểm tra liên ngànhtạicácDN2008-2012 68

Bảng3.13:Kếtquảkiểm trachấphànhluậtBHXHởmột sốDN 69

Bảng3.14:Bảng tổnghợpmức độhiểubiếtcủaCSDLĐvềpháp luậtBảohiểmxãhộiđốivới94DNđiềutra 77

Bảng3.15:BảngtổnghợpthunhậpbìnhquâncủaNLĐtại94DNđiềutra 77

Bảng3.16:Tổnghợpđiềutrasốlaođộngtại94DN 78

Bảng3.17:Bảng tổnghợp tìnhhìnhthanhtra,kiểmtracôngtácthựchiệnLuậtBảohiểmxãhộitạicác DN 79

DANH MỤC CÁC SƠĐỒ,BIỂUĐỒ

Sơđồ1.1:Quytrìnhquảnlýthu 24

Sơđồ1.2:Sơđồ"quytrìnhthựchiệnthuBHXH" 26

Sơđồ1.3:QuytrìnhquảnlýtiềnthuBHXH 29

Sơđồ2.1:NộidungquảnlýthuBHXHtheomôhìnhchuỗigiátrị 50

Sơđồ2.2:Khungphântíchtheonộidunglýthuyết 50

Sơđồ2.3:Khungphântíchtheonộidungthựctiễn 51

Sơđồ3.1:BộmáyBảohiểmxãhộitạiTPBắcNinh 54

Biểuđồ3.1:SốthuBHXHcủaBắcNinhgiaiđoạn2008-2012của NLĐtại94DNđiềutra 77

1 Tínhcấpthiếtcủađềtài

Trongnhữngnămqua,ĐảngvàNhànướctarấtquantâmđếnchínhsáchbảohiểmxãhội(BHXH)vàxácđịnhđâylàmộttrongnhữngchínhsáchxãhộicơbảnvàlàtrụcộtcủaansinhxãhội(ASXH)nhằmđảmbảothunhập,đờisốngchohàngtriệuNLĐcùngcácđốitượnghưởngcácchếđộBHXH,Đảngtađãxácđịnh:“BHXHlàmộtchínhsáchlớncủaĐảngvàNhànướcgópphầnbảođảmổnđịnhđờisốngchoNLĐ,ổnđịnhchínhtrị,trậttựantoànxãhội,thúcđẩysựnghiệpxâydựngđấtnước,bảovệTổquốc”[4].Nềnkinht ế n ư ớ c t a đ a n g c h u y ể n mạnhsa n g

c ơ c h ế t h ị t r ư ờ n g , c á c t h à n h p h ầ n kinhtếđanxenlẫnnhau,cácquanhệlaođộngcũngtrởnênđadạngvàphứctạphơn.Dovậy,chínhsáchBHXHkhôngngừngđượcsửađổi,bổsungchophùhợpvớitừngthờikỳpháttriểnkinhtế-

xãhộicủađấtnước

Thànhphố(TP)BắcNinhlàmộtTPđangcósựchuyểndịchmạnhcơcấukinhtếtheohướngcôngnghiệphoá,hiệnđạihoá.Việchìnhthànhcáckhucôngng hi ệp , cụmcôngn g h i ệ p , cácl à n g nghề đãvàđ an g t h u hút lự clượngl

a o đ ộ n g l ớ n T r o n g n h ữ n g n ă m q u a , c h í n h s á c h B H X H n ó i c h u n g , côngt ác quảnl ýthuBHXHtại TPBắ c N in hn ó i riêngđ ã đạt đư ợc nhữngthànhtíchđángkhíchlệnhư:số đơnvị,sốngười,sốtiền thamgiaBHXHngàycàngtăng,nămsaucaohơnnămtrước,làmnguồnthutănglênrõrệt,quyềnlợiBHXHcủaNLĐ(NLĐ)đượcđảmbảo

Tuynhiên,quátrìnhtổchứcthuBHXHởTPBắcNinhvẫncònmộtsốhạnchếđangđặtravấnđềquantâmcầngiảiquyếtđólà:

- TìnhtrạngnợđọngBHXHđangdiễnrahếtsứcphổbiếnởtấtcảcácnhómđốitượngthamgiaBHXH

- TìnhtrạngtrốnđóngBHXHngàycàngphổbiến,giatăngtrongtoànTP

- HệthốnghoácơsởlýluậnvềBHXH,quảnlýthuBHXH,nợđọngvàtrốnđóngBHXH.

-TPBắcNinhthờigianqua

- ĐềxuấtcácgiảiphápvàkiếnnghịnhằmhạnchếtìnhtrạngnợđọngvàtrốnđóngBHXHcủacácDNtrênđịabànTPBắcNinhtrongthờigiantới

- :Đềtàitậptrungnghiêncứu,đánhgiáthựctrạngnợđọngvàtrốnđóngBHXHởcácđơnvị

trênđịabànTPBắcNinh

,DN

-Vềkhônggian,thờigian:ĐềtàithựchiệntrênđịabànTPBắcNinh;sốliệunghiêncứu,phântíchtrong5năm(2008-2012)

4 Nhữngđónggópmớicủaluậnvăn

- Góp phầnhệthống hoávàphân tíchnhữngvấnđềlýluậnvàthựctiễnvềBHXH,thuBHXH,nhấtlàvấnđềnợđọng,trốnđóngBHXH

- ĐánhgiánhữngnhântốchủyếutácđộngtớikếtquảthuBHXH,nhấtlànguyênnhânchínhcủatìnhtrạngnợđọngvàtrốnđóngBHXHcủacácđốitượng

- Đềxuấtgiảipháp,kiếnnghị(nhấtlàvềcơchế,chínhsách,các

chếtàiápdụng…)nhằmhạnchếnợđọngvàtrốnđóngBHXH,gópphầnlàmlànhmạnhhóaquỹBHXHcủaTPBắcNinh,tỉnhBắcNinhvàtrênphạmviquốcgia

- Chương4:GiảiphápnhằmhạnchếtìnhtrạngnợđọngvàtrốnđóngBảohiểmxãhộicủacácDNtạiTPBắcNinhgiaiđoạn2013-2020

6 Tổngquannghiêncứu

cónhữngcôngtrìnhđượccôngbốnhư:

ncứucủađềtàilàhệthốnghoácơsởlýluận,khảosáttổngkếtthựctiễnđềxuấtnhữnggiảpháp

gópphầnhạnchếtìnhtrạngnợđọngcủacácdoanhnghiệptrênđịabàntỉnhBắcNinh.Luậnv

ăngópphầnlàmrõcơsởlýluậnvềBHXHvànợđọng,trốnđóngBHXH,phân tíchđánhgiáthựctrạngđểtìmranguyênnhân,đềxuấtquanđiểm,vàgiảiphápnhằmhạnchếtìnhtrạngnợđọngvàtrốnđóng

Dophạmvinghiêncứucủađềtàirấtrộng(cấptỉnh)nênđềtàichưađềcậpsâuđếnmộtsốvấnđềliênquanđếnhoạtđộngthucụthểnhư:

+Cácbộphận,môhìnhtổchứctronghệthốngthuBHXHcấphuyện;

+CơchếvậnhànhtronghệthốngthuBHXHcấphuyện;

+Cácchỉtiêu,tiêuchíđánhgiácơchếthuBHXHcấphuyện

- Luậnvănthạcsỹ“Giảiphápnhằmhoànthiệncôngtácchitrảbảohiểmxãhộitrênđị abànthànhphốBắcNinh,tỉnhBắcNinh”tácgiảHoàngThịMinhHoàbảovệnăm2012.Vì

mụctiêuvàphạmvinghiêncứucủađềtàilàhoànthiệncôngtácchitrảlươnghưuvàtrợcấpBHXHnênđềtàichưađềcậpđếnvấnđềliênquanđếnvấnđềnợđọngvàtrốnđóngBHXH

- Luậnvănthạcsỹ“GiảiphápnhằmnângcaohiệuquảquảnlýthuBHXHbắtbuộctrê nđịabànthànhphốBắcNinh,tỉnhBắcNinh”,tácgiảĐặngVănSảnbảovệnăm2012.Doph

ạmvi,mụcđíchnghiêncứucủađềtài

rấtrộngnênđềtàichưađềcậpsâuđếnmộtsốvấnđềliênquanđếnnợđọngvàtrốnđóngBHXH

Nhưvậy,mặcdùđãcócôngtrìnhnghiêncứucóliênquanđếnhoạtđộngthu,chitạiBHXHTPBắcNinhtrongnhữngnămquavàđịnhhướngtrongthờigiantới.TuynhiênđốivớigiảipháphạnchếtìnhtrạngnợđọngvàtrốnđóngBHXHcủacácDNtạiTPBắcNinhthìchưa

cócôngtrìnhnàonghiêncứumộtcáchtoàndiện.Xuấtpháttừlýdođóemđãchọnđềtài:“Giả

hạnchếtìnhtrạngnợđọngvàtrốnđóngBHXHcủacácDNtạiTPBắcNinh,tỉnhBắcNinh”.

chủtưbảnvànóthựcsựtrởthànhhoạtđộngmangtínhxãhộitừđầuthếkỷ19.BộluậtđầutiênvềchếđộbảohiểmđượchìnhthànhởAnhvàonăm1819vớitêngọi"Luậtnhàmáy"vàtậptrungvàobảohiểmchoNLĐlàmviệctrongcácxưởngthợ.Vàonăm1883,luậtbảohiểmốmđauhìnhthànhởĐức.CũngtạiĐức,mộtsốcácluậtkhácđượchìnhthành,sauđóchẳnghạnluậttainạnlaođộnghìnhthànhnăm1884;luậtbảohiểmngườigiàvàtàntậtdolaođộnghìnhthànhnăm1889.ĐếnnayBHXHđượcthựchiện trênrất nhiều nướcvà trởthànhmộtbộphậnquantrọngtronghoạtđộngcủaLiênhợpquốc.Mộttổchứcquốctếlớnnhấtthếgiớihiệnnay.TrongtuyênngôncủaLiênhợpquốcthôngquangày10tháng12năm19

48cóg h i : " Tấtc ả m ọ i n g ư ờ i , vớit ư c á c h l à t h à n h viênc ủ a x ã h ộ i , c ó quyền hưởngBHXH.Quyềnđóđặtcơsởtrênsựthoảmãncácquyềnvềkinhtế,xãhộivà vănhoácầnchonhâncáchvàsựtựdopháttriểnconngười"[32].Đểthểchếhoátin

hthầnđó,tổchứclaođộngquốctếILO(ILOtổchứccơcấutrongliênhợpquốc)đãđưaraCôngước102quyđịnhvềtiêuchuẩntốithiểucủaBHXHvànhữngkhuyếnnghịcácnướcthànhviênvềviệcthựchiệncáctiêuchuẩnnày

Cóthểnói,côngướcquốctếtrênlàcơsởđểBHXHcácnướckhôngngừnghoànthiệnmìnhtrong nhữngđiều kiệnchínhtrị,kinhtế,xãhộicụthể.ỞViệtNam,BHXHđãcómầmmốngdướithờiphongkiếnPhápthuộc.Saucáchmạngtháng8 thànhcông,trên cơsở Hiếnpháp năm1946củanướcViệtNamdânchủcộnghòa,đãthừanhậncôngnhânviênchứccóquyềnđượctrợ

Số hóa bởiTrungtâmHọcliệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/

yđịnhvềcácchếđộtrợcấpốmđau,tainạn,hưutríchocôngnhânviênchứcNhànước.Suốttrongnhữngnămthángkhángchiếnchốngxâmlược,chínhsáchBHXHnướctađãgópphầnổnđịnhvềmặtthunhập,ổnđịnhcuộcsốngchocôngnhânviênchức,quânnhânvàgiađìnhhọ,gópphầnrấtlớntrongviệcđộngviênsứcngườisứccủachothắnglợicủacuộckhángchiếnchốngxâmlượcthốngnhấtđấtnước

Từnăm1986,ViệtNamtiếnhànhcảicáchkinhtếvàchuyểnđổinềnkinhtếtừcơchếkếhoạchhóatậptrungsangcơchếthịtrường,sựthayđổimớivềcơchếkinhtếđòihỏicónhữngthayđổitươngứngvềchínhsáchxãhộinóichungvàchí

nhsáchBHXHnóiriêng.Hiếnphápnăm1992đãnêurõ:“Nhànướcthựchiện chế độBHXHđối vớicôngchứcNhà nướcvàngười làmcôngănlương,khuyếnkh íchpháttriểncáchìnhthứcBHXHkhácđốivớiNLĐ”[23].TrongvănkiệnĐạihộiVII củaĐảngcộngsảnViệtNamcũngđãchỉrõ“cầnđổimớichínhsáchBHXHtheoh ướngmọiN LĐ vàcácđơnvịkinhtếthuộccácthànhphầnkinhtếđềucónghĩav ụđónggópBHXH,thốngnhấtt á c h q u ỹ B H X H r a k h ỏ i n g â n s á c h ” [18].T i ế

p đ ế n V ă n k i ệ n Đ ạ i h ộ i Đảnglầnt h ứ VIII c ũ n g đ ãn ê u l ên “ Mởrộng c h ế độB HX H đối vớiN L Đ thuộccácthànhphầnkinhtế”[19].Nhưvậy,cácvănb

ảntrêncủaĐảngvàNhàn ư ớ c l à n h ữ n g c ơ s ở p h á p l ý q u a n t r ọ n g c h o v i ệ c

đ ổi mớic h í n h s á c h BHXHnước

tatheocơchếthịtrường,ngàynaycácchínhsáchnàygópphầnthựchiệncôngbằngvàtiếnbộxãhội,gópphầnlàmlànhmạnhhóathịtrườnglaođộngvàđồngthờiđápứngđượcsựmongmỏicủađôngđảoNLĐtrongcácthànhphầnkinhtếcủacảnước

1.1.1.2 Bảohiểmxãhội

KháiniệmvềBHXHđượckháiquátmộtcáchđầyđủnhấtkhicóLuậtBHXH

,đólà:"BHXHlàsựđảmbảothaythếhoặcbùđắpmộtphầnthunhậpcủaNLĐkhihọ bịgiảmhoặcmấtthunhậpdoốmđau,thaisản,tai

nạnlaođộng,bệnhnghềnghiệp,thấtnghiệp,hếttuổilaođộnghoặcchết,trêncơsởđ óngvàoquỹBHXH"[26].

*P h â n biệtBHXHvớibảohiểmthươngmại

-Sựgiốngnhau:

+Hailoạibảohiểmnàyđượcthựchiệntrêncùngmộtnguyêntắclà:Cóthamgiađónggópbảohiểmthìmớiđượchưởngquyềnlợi,khôngđónggópthìkhôngđượchưởngquyềnlợi

+Hoạtđộngcủahailoạibảohiểmnàyđềunhằmđểbùđắptàichínhchocácđốitượngthamgiabảohiểmkhihọgặpphảinhữngrủirogâyrathiệthạitrongkhuônkhổbảohiểmđangthamgia

+Phươngthứchoạtđộngcủahailoạihìnhbảohiểmnàyđềumangtính“cộngđồng-

lấysốđôngbùsốít”tứclàdùngsốtiềnđónggópcủasốđôngngườithamgiađểbùđắp,chiasẻchomộtsốítngườigặpphảibiếncốrủirogâyratổnthất

-S ự khácnhau:

+Mụctiêuhoạtđộngcủabảohiểmthươngmạilàlợinhuận.Mụctiêuhoạtđ

ộ ng BH XH là n h ằ m thựchiện c h í n h sá c h xã hộ ic ủa N h à n ướ c, g ó p phầnổnđịnhđờisốngchoNLĐvàcácthànhviêntronggiađìnhhọ.Vìvậy,hoạtđộngBHXHlàhoạtđộngphilợinhuậnvànằmmụcđíchansinhxãhội

+PhạmvihoạtđộngcủaBHXHliênquantrựctiếpđếnNLĐvàcácthànhviêntronggiađìnhhọvàchỉdiễnratrongtừngquốcgia.Hoạtđộngbả

từngquốcgiamàcòntrảirộngxuyênquốcgia,cómặtởtấtcảcáclĩnhvựccủađờisốngkinhtế-xãhộibaogồmcảbảohiểmnhânthọvàbảohiểmphinhânthọ

+Cơsởnguồntiềnđóng,mứcđóng,tỷlệđóngBHXHhoàntoàndựavàot h

u n h ậ p t ừ t i ề n l ư ơ n g , t i ề n c ô n g c ủ a N L Đ B H X H t h ự c h i ệ n c á c q u y địnhtheochínhsáchxãhội,sựổnđịnhchínhtrịcủaquốcgia

1.1.1.3 BảnchấtcủaBảohiểmxãhội

BảnchấtcủaBHXHđượcthểhiệnởnhữngnộidungchủyếusauđây:

- BHXHlànhucầukháchquan,đadạngvàphứctạpcủaxãhội,nhấtlàtrongxãhộimàsảnxuấthànghoáhoạtđộngtheocơchếthịtrường,mốiquanhệthuêmướnlaođộngpháttriểnđếnmộtmứcđộnàođó.KinhtếcàngpháttriểnthìBHXHcàngđadạngvàhoànthiện.VìthếcóthểnóikinhtếlànềntảngcủaBHXHhayBHXHkhôngvượtquátrạngtháikinhtếcủamỗinước

- MốiquanhệgiữacácbêntrongBHXHphátsinhtrêncơsởquanhệlaođộngvàdiễnragiữa3bên:BênthamgiaBHXH,bênBHXHvàbênđượcBHXH.BênthamgiaBHXHcóthểchỉlàNLĐ hoặccảNLĐvàNSDLĐ.BênB H X H ( B

ê n n h ậ n n h i ệ m v ụ B H X H ) t h ô n g t h ư ờ n g l à c ơ q u a n c h u y ê n trách doNhànướclậpravàbảotrợ.BênđượcBHXHlàNLĐvàgiađìnhhọkhicóđủcácđiềukiệnràngbuộccầnthiết

- Nhữngbiếncốlàmgiảmhoặcmấtkhảnănglaođộng,mấtviệclàmtrongBHXHcóthểlànhữngrủirongẫunhiêntráivớiýmuốnchủquancủaconngườinhư:ốmđau,tainạnlaođộng,bệnhnghềnghiệp Hoặccũngcóthểlànhữngtrườnghợpxảyrakhônghoàntoànngẫunhiênnh ư: Tuổigià,thaisảnv.v…Đồngthờinhữngbiếncốđócóthểdiễnracảtrongvàngoàiquátrìnhlaođộng

- PhầnthunhậpcủaNLĐbịgiảmhoặcmấtđikhigặpphảinhữngbiếncố,rủirosẽđượcbùđắphoặc thaythếtừmộtnguồnquỹtiềntệtậptrungđượctồntíchlại.NguồnquỹnàydobênthamgiaBHXHđónggóplàchủyếu,ngoàiracònđượcsựhỗtrợtừphíaNhànước

- MụctiêucủaBHXHlànhằmthoảmãnnhữngnhucầuthiếtyếucủaNLĐtrongtrườnghợpbịgiảm hoặcmấtthunhập,mấtviệclàm.Mụctiêunàyđãđượctổchứclaođộngquốctế(ILO)cụthểhoánhưsau:

+ĐềnbùchoNLĐnhữngkhoảnthunhậpbịmấtđểđảmbảonhucầusinhsốngthiếtyếucủahọ

+Chămsócsứckhỏevàchốngbệnhtật

+Xâydựngđiềukiệnsốngđápứngcácnhucầucủadâncưvàcácnhucầuđặcbiệtcủangườigià,ngườitàntậtvàtrẻem

Ởnướcta, BHXHlàmộtbộphậnquan trọngtrongchínhsáchbảođảmxãhội.NgoàiBHXH,chínhsáchbảođảmxãhộicòncócứutrợxãhộivàưuđãixãhội

CứutrợxãhộilàsựgiúpđỡcủaNhànướcvàxãhộivềthunhậpvàcácđiềukiệnsinhsốngkhácđốivớimọithànhviêntrongxãh ộ i , trongnhưngtrườnghợpbịbấthạnh,rủiro,nghèođói,khôngđủkhảnăngđểtựlocuộcsốngtốithiểucủabảnthânvàgiađình.Sựgiúpđỡnàydượcthểhiệnbằngcácnguồnquỹdựp

vậtđónggópcủacáctổchứcxãhộivànhữngngườihảotâm

Ưuđãixãhộilàsựđãingộđặcbiệt vềcả vậtchấtvàtinhthầncủaNhànước,c ủ a x ã h ộ i nh ằm đ ề n đ á p c ô n g l a o đ ố i v ớ i n h ữ n g n g ư ờ i h a y m

ộ t b ộ phậnxãhộicónhiềucốnghiếnchoxãhội.Chẳnghạnnhữngngườicócôngvớin ư ớ c , l i ệ t s ỹ v à t h â n n h â n l i ệ t s ỹ , t h ư ơ n g b i n h , b ệ n h b i n h v v đ ề

u l à nhữngđốitượngđượchưởngsựđãingộcủaNhànước,củaxãhội,ưuđãixãhộituyệtnhiênkhôngphảilàsựbốthí,banơn,mànólàmộtchínhsáchxãhộicómụctiêuchínhtrị-kinh tế-xãhội,gópphần củngcốthểchếchínhtrịcủaNhànướctrướcmắtvàlâudài,đảmbảosựcôngbằngxãhội

Mặcd ù c ó n h i ề u đ i ể m k h á c n h a u v ề đ ố i t ư ợ n g v à p h ạ m v i, s o n g BHXH,cứutrợxãhộivàưuđãi xãhộiđềulà nhữngchínhsáchxãhộikhôngthểthiếuđượctrongmộtquốcgia.Nhữngchínhsáchnàyluônbổsungchonhau,hỗtrợnhauvàtấtcảđềgópphầnđảmbảoantoànxãhội

Ởbấtkỳhoàncảnh,thờiđiểmnào,rủiroluônluônrìnhrập,đedoạcuộcsốngcủamỗingườigâygánhnặngchocộngđồngvàxãhội.Rủirophátsinhhoàntoànngẫunhiênbấtngờkhônglườngtrướcđượcnhưngxéttrênbìnhdiệnxãhội,rủirolàmộttấtyếukhôngthểtránhđược.Đểphòngngừavàhạnchếnhữngtácđộngtiêucựccủarủirođốivớiconngườivàxãhộilànhiệmvụ,mụctiêuhoạtđộngcủaBHXH.ChúngtacóthểliệtkêmộtsốvaitròcủaBHXHđốivớicánhân

- Thứnhất:BHXHcóvaitròổnđịnhthunhậpcho

NLĐvàgiađìnhhọ.KhithamgiaBHXH,NLĐphảitríchmộtkhoảnphínộpvàoquỹBHXH,khigặprủiro,bấthạnhnhư:ốmđau,thaisản,tainạnlaođộnglàmchochiphígiađìnhtăng lên hoặc phảingừnglàmviệctạmthời Dovậythunhậpcủagiađìnhbịgiảm,đờisốngkinhtếlâmvàotìnhcảnhkhókhăn,túngquẫn.NhờcóchínhsáchBHXHmàhọđượcnhậnmộtkhoảntiềntrợcấpđãbùđắplạiphầnthunhậpbịmấthoặcbịgiảmđểđảmbảoổnđịnhthunhập,ổnđịnhđờisống

- Thứhai:Ngoàiviệcđảmbảođờisốngkinhtế,BHXHtạođượctâmlýantâm,tintưởng.KhiđãthamgiaBHXHgópphầnnângcaođờisốngtinhthầnchoNLĐđemlạicuộcsốngbìnhyên,hạnhphúcchonhândânlaođộng

*)VaitròcủaBHXHđốivớixãhội:

- Thứnhất:TăngcườngmốiquanhệgiữaNhànước,NSDLĐvàNLĐ,mốiquanhệràngbuộc,chặtchẽ, chiasẽtráchnhiệm,chiasẽrủirochỉcóđượctrongquanhệcủaBHXH.Tuynhiênmốiquanhệmốiquanhệnàythểhiệntrêngiácđộkhácnhau.NLĐthamgiaBHXHvớivaitròbảovệquyềnlợichochínhmìnhđồngthờiphảicótráchnhiệmđốivớicộngđồngvàxãhội.NSDLĐthamgiaBHXHlàđểtăngcườngtìnhđoànkếtvàcùngchiasẻrủir o c h o NLĐn h ư n g đ ồ n gthờic ũ n g b ả o v ệ , ổ n đ ị n h cuộcs ố n g choc á c thànhviêntrongxãhội.Mốiquanhệnàythểhiệntínhnhânsinh,nhânvănsâusắccủaBHXH

ngườibấthạnhcóthêmnhữngđiềukiện,nhữnglựcđẩycầnthiếtđểkhắcphụcnhững biếncố xã hội,hoànhậpvàocộngđồng,kíchthíchtínhtíchcựccủaxãhộitrongmỗiconngườigiúphọhướngtớinhữngchuẩnmựccủachân-thiện-

mỹnhờđócóthểchốnglạitưtưởng“Đènnhàainhàấyrạng”.BHXHlàyếutốtạonênsựhoàđồngmọingười,khôngphânbiệtchínhkiến,tôngiáochủngtộc,vịthếxãhộiđồngthờigiúpmọingườihướngtớimộtxãhộinhânái,cuộcsốngcôngbằng,bìnhyên

- Thứb a : B H X H t h ể h i ệ n t r u y ề n t h ố n g đ o à n k ế t , g i ú p đ ỡ l ẫ n

Sựđoànkết,giúpđỡlẫnnhautrongcộngđồngtạođiềukiệnchomộtxãhộipháttriểnlànhmạnhvàbềnvững

- Thứtư:BHXHgópphầnthựchiệnbìnhđẳngxãhội:trêngiácđộxãhội,BHXHlàmộtcôngcụđểnângcaođiềukiệnsốngchoNLĐ.Trêngiácđộkinhtế,BHXHlàmộtcôngcụphânphốilạithunhậpgiữacácthànhviêntrongcộngđồng,khôngphânbiệtcáctầnglớptrongxãhội

*)VaitròBHXHđốivớinềnkinhtếthịtrường:

- Thứnhất:Khichuyểnsangcơchếthịtrường,thìsựphântầnggiữacáclớptrongxãhộitrởnênrõrệt.Đồngthờitạorasựbấtbìnhđẳngvềthunhậpgiữacácngànhnghềkhácnhautrongxãhội.Nhưngrủiroxảyratrongcuộcsốngkhôngloạitrừmộtai,nếurơivàonhữngngườicóhoàncảnhkinhtếkhókhănthìcuộcsốngcủahọtrởnênbầncùng,túngquẫn.BHXHđãgópphầnổnđịnhđờisốngchohọvàgiađìnhhọ

- Thứhai:ĐốivớicácDN,khinhữngNLĐkhôngmaygặprủirothìđãđượcchuyểngiaochocơquanBHXHchi

trả.NhờvậytìnhhìnhtàichínhcủacácDNđượcổnđịnhhơn.HệthốngBHXHđãbảođảmổnđịnhxãhộitạotiềnđềđểpháttriểnkinhtếthịtrường

- Thứba:KhithamgiaBHXH choNL Đ sẽphát huytinhthầnt r á c hnhiệm,gắnbótậntìnhcủaNLĐvớicácDNlàmchomốiquanhệthịtrườnglaođộngđượctrởnênlànhmạnhhơn.

- Thứtư:QuỹBHXHdocácbênthamgiađónggópđượctíchtụtậptrungrấtlớn,phầnquỹnhànrỗiđượcđemđầutưchonềnkinhtếtạorasựtăngtrưởng,pháttriểnkinhtếvàtạocôngănviệclàmchoNLĐ

- Thứnăm:BHXHvừatạođộnglựcchocácthànhphầnkinhtếpháttriểnnhưngmặtkháctạorasựbìnhđẳnggiữacáctầnglớpdâncưthôngquahệthốngphânphốilạithunhậpgópphầnlànhmạnhhóathịtrườnglaođộng

- Thứtư,BHXHgópphầnthuhútlaođộng,hìnhthànhvàpháttriểnthịtrườnglaođộng,gắnbócáclợiíchcủaNLĐ,NSDLĐvàcáclợiíchxãhội

+Thuhútlaođộngtốttrongxãhộivàokhuvựcthuộcphạmvibảohiểm

+MuốnkhuyếnkhíchNLĐtựtạoviệclàm,dịchchuyểnquanhệlaođộngđ ể p h â n p h ố i laođ ộ n g theoy ê u cầuc ủ a t h ị t r ư ờ n g t h ì p h ả i mởr ộ n g BHXH,kếthợphìnhthứcbắtbuộcvàhìnhthứctựnguyệntrongBHXH

+Điềuhòamâuthuẫnvềtiềnlươngtiềncông,thờigianlaođộnggiữachủvàthợ,làmcho cácbên cótráchnhiệmvới nhau hơn,gắnbólợiíchđượcvớinhau,hợptác,pháttriểncùngcólợi.

1.1.2.2 TínhchấtcủaBảohiểmxãhội

- Tínhtấtyếukháchquantrongđờisốngxãhội.

Nhưởphầntrênđãtrìnhbày,trongquátrìnhlaođộngsảnxuấtNL Đcóthểgặpnhiềubiếncố,rủirokhiđóNSDLĐcũngrơivàotìnhcảnhkhók hănkhôngcảmnhư:sảnxuấtkinhdoanhbịgiánđoạn,vấnđềtuyểndụnglao độngvà

hợpđồnglaođộngluônphảiđượcđặtrađểthaythếv.v Sảnxuấtcàngpháttr iển,nhữngrủirođốivớiNLĐvànhữngkhókhănđốivớiNSDLĐcàngnhiề uvàtrởnênphứctạp,dẫnđếnmốiquanhệchủ-

thợngàycàngcăngthẳng.Đểgiảiquyếtvấnđềnày,Nhànướcphảiđứngra canthiệpthôngquaBHXH.Vànhưvậy,BHXHrađờihoàntoànmangtí nhkháchquantrongđờisốngkinhtếxãhộicủamỗinước.

- BHXHcótính ngẫunhiên,phátsinh khôngđồngđềutheothờig i

a n vàkhônggian.Tínhchấtnàythểhiệnrấtrõởnhữngnộidungcơbảncủa BHXH.Từthờiđiểmhìnhthànhvàtriểnkhai,đếnmứcđónggópc ủac á c

chủyếudùngđểtrợcấpchoNLĐtheocácđiềukiệncủaBHXH.Thựcchất,p hầnđóng

g ặprủir o Đ ố ivớiN S D L Đ việct h a m g i a đ ó n g g ó p v à o q u ỹ BHXH làđểbảohiểmchoNLĐmàmìnhsửdụng.Xétdướigócđộkinhtế,họcũngcólợ ivìkhôngphảibỏramộtkhoảntiềnlớnđểtrangtrảichon h ữngN L Đ b ịmấ thoặcg i ảmk h ản ă n g laođ ộ ng.VớiN h à n ư ớ cBHXHg ó p p h ầml à m g i ảmg á n h n ặngc h o n g â n s á c h đ ồ ngthờiquỹBHXHcònlànguồnđầutưđ ángkểchonềnkinhtếquốcdân.

BHXHlàbộphậnchủyếucủahệthốngbảođảmxãhội,vìvậytínhx ã hộicủ anóthểhiệnrấtrõnét.Xétvềlâudài,mọiNLĐtrongxãhộiđềucóquyền

nhiệmbảohiểmchomọiNLĐvàgiađìnhhọ,kểcảkhihọcònđangtrongđ ộtuổilaođộng.TínhxãhộicủaBHXHluôngắnchặtvớitínhdịchvụcủanó K hinềnkinhtế-

xãhộingàycàngpháttriểnthìtínhdịchvụvàtínhchấtxãhộihoácủaBHXHcũn gngàycàngcao.

ThuBHXHthựcchấtlàquátrìnhphânphốilạimộtphầnthunhậpcủacácđốitượngthamgiaBHXH.Phânphốivàphânphốilạimộtphầncủacảixãhộidướidạnggiátrịnhằmgiảquyếthàihoàcácmặtlợiíchxãhộigópphầnbảođảmcôngbằngxãhội

-VaitròcủathuBHXH:

+Côngt á c t huB H X H l à h o ạ t đ ộ n g thườngx u y ê n v à đ a d ạ n g c

ủ a ngànhBHXHnhằmđảmbảonguồnquỹtàichínhBHXHđạtđượctậptrungthốngnhất:Thuđ ó n g g ó p BHXHl à h o ạ t đ ộ n g c ủ a c á c c ơ q u a n B H X H t ừ TrungươngđếnđịaphươngcùngvớisựphốihợpcủacácbanngànhchứcnăngtrêncơsởquyđịnhcủaphápluậtvềthựchiệnchínhsáchBHXHnhằmtạor a n

g u ồ n t à i c h í n h t ậ p t r u n g t ừ việcđ ó n g g ó p c ủ a c á c b ê n t h a m g i aBHXH.ĐồngthờitránhđượctìnhtrạngnợđọngBHXHtừcáccơquanđơnvị,từngườithamgiaBHXH.Quađó,đảmbảosựcôngbằngtrongviệcthựchiệnvà triểnkhaichínhsách BHXHnói chung và giữanhững ngườithamgiaBHXHnóiriêng

+ĐểchínhsáchBHXHđượcdiễnrathuậnlợithìcôngtácthuBHXHcóvaitrònhưmộtđiềukiệncầnvàđủtrongquátrìnhtạolậpcùngthựchiệnchínhsách

cơbảnnhấttrongquátrìnhtạolậpquỹBHXH.ĐồngthờiđâycũnglàmộtkhâubắtbuộcđốivớingườithamgiaBHXHthựchiệnnghĩavụcủamình.DovậycôngtácthuBHXHlàmộtcôngviệcđòihỏiđộchínhxáccao,thựchiệnthườngxuyên,liêntục,kéodàitrongnhiềunămvàcósựbiếnđộngvềmứcđóngvàsốlượngngườithamgia

+CôngtácthuBHXHvừađảmbảochoquỹBHXHđượctậptrungvềmộtmối,vừađóngvaitrònhưmộtcôngcụthanhkiểmtras ố lượngngườithamgiaBHXHbiếnđổiởtừngkhốilaođộng,cơquan,đơnvịởtừngđịaphươnghoặctrênphạmvitoànquốc.BởicôngtácthuBHXHcũngđòihỏiphảiđượctổchứctậptrungthốngnhấtcósựràngbuộcchặtchẽtừtrênxuống

nữa,hoạtđộng thuBHXHlàhoạt độngliênquanđếnquyềnlợi vànghĩavụcủacảmộtđờingườivàcótínhkếthừa,sốthuBHXHmộtphầndựatrênsốlượngngườithamBHXHđểtạolậplênquỹBHXH,chonênnghiệpvụcủacôngtácthuBHXHcómộtvaitròhếtsứcquantrọngvàrấtcầnthiếttrongthựchiệnchínhsáchBHXH.BởiđâylàkhâuđầutiêngiúpchochínhsáchBHXHthựchiệnđượccácchứcnăngcũngnhưbảnchấtcủamình

+HoạtđộngcủacôngtácthuBHXHởhiệntạiảnhhưởngtrựctiếpđếncôngt á c c

h i v à q u á t r ì n h thựch i ệ n c h í n h s á c h B H X H t r o n g t ư ơ n g l a i D o BHXHcũngnhưcácloạihìnhbảohiểmkhácđềudựatrêncơsởnguyêntắccó

đóngcóhưởngBHXHđãđặt rayêucầuquy địnhđối vớicôngtác thunộpBHXH.NếukhôngthuđượcBHXHthìquỹBHXHkhôngcónguồnđểchitrảchocácchếđộBHXHchoNLĐ.Vậyhoạtđộngthu BHXHảnhhưởngtrựctiếpđếncôngtácchivàquátrìnhthựchiệnchínhsáchBHXH.Dođó,thựchiệncôngtácthuBHXHđóngmộtvaitròquyếtđịnh,thenchốttrongquátrìnhđảmbảoổnđịnhchocuộcsốngcủaNLĐcũngnhưcácđơnvịDNđượchoạtđộngbìnhthường

-ĐặcđiểmcủacôngtácthuBHXH:

Sốđốitượngphải thulàrấtlớnvàgia tăngtheothờigian,nêncôngtácquảnlýthuBHXHlàrấtkhókhănvàphứctạp;Côngtácthumangtínhchấtđịnhkỳ,lặpđilặplại,dođókhốilượngcôngviệclàrấtlớnđòihỏinguồnnhânlựcvàcơsởvậtchấtphụcvụchocôngtácthucũngphảitươngứng;Đốitượngthulàtiềnnêndễxảyrasaiphạm,viphạmđạođứcvàlạmdụngquỹvốn,tiềnthuBHXH

Việcthamgia BHXHcủa NLĐ,NSDLĐ đảm bảocôngkhai, thựchiệncôngbằ ng ởcá c thànhp hầ n kinhtế.Các đơnvị thamgiaBHXHđề up h

ả i côngkhaiminhbạchsốlao độngphải đóngBHXHvà

sốtiềnđóngtheođúngquyđịnh,cósựkiểmtra,thanhtra,kiểmsoátcủaNhànướcvàgiámsátcủa

http://www.lrc-tnu.edu.vn/

Số hóa bởiTrungtâmHọcliệu

cáccơquanchứcnăngvàcáctổchứcchínhtrị-xãhội.TínhcôngbằngđượcthểhiệntrongviệcthunộpBHXH,khôngp h â nbiệtđốixửgiữa cácthànhphầnkinhtế,tứclàđềucótỷlệphầntrămthuBHXHnhưnhau

Thựch i ệ n q u ả n l ý c h ặ t c h ẽ t i ề n t h u BHXHt h e o c h ế đ ộ q u ả n l ý t à

i chínhcủaNhànướcvàsửdụngnguồnthuđúngmụcđích.NguồnthuBHXHdođượctồntíchcộngđồng,nênthườngcókhốilượngtiềnnhànrỗitươngđốilớnc h ư a s ử d ụ

n g cầnđ ư ợ c đ ầ u t ư t ă n g t r ư ở n g , v ừ a n â n g c a o h i ệ u q u ả s ử dụng,vừaantoàntiềnthuBHXHvềmặtgiátrịdocácyếutốtrượtgiá.Vìvậy,thôngquacơchếquảnlýnghiêmngặtvềthuBHXHđểtránhlạmdụng,thấtthoát;Đồngthờinghiêncứucáclĩnhvựcđầutưđ ể đảmbảothuhồiđượcvốnvàcólãi,tứclàhiệuquảsửdụngnguồnthu

*)CơsởthuBảohiểmxãhộitạicácDN

-Cơsởpháplý

Theoquyđịnhcủaphápluậthiệnhànhviệcđiềuchỉnhcácquanhệvềthun ộ

p BHXHv à c ô n g t á c q u ả n l ý đ ố i t ư ợ n g t h a m g i a B H X H đ ư ợ c r à n g buộcthôngquamốiquanhệ3bên:NLĐ,đơnvịSDLĐvàcơquanBHXHbaogồm:

LuậtBHXHsố71/2006/QH11ngày29tháng6năm2006[23];

Nghịđịnhsố152/2006/NĐ-CPngày22tháng12năm2006củaChínhphủhướngdẫnmộtsốđiềucủaLuậtBHXHvềBHXHbắtbuộc[13];

Quyếtđịnh1111/

QĐBHXHngày25tháng10năm2011vềviệcbanhànhquyđịnhquảnlýthuBHXH,BHYT,quảnlýsổBHXH,thẻBHYT[5]

- ĐốitượngthuBHXH:

Tùyv à o đ i ề u k i ệ n p h á t t r i ể n k i n h t ế

-x ã h ộ i c ủ a mỗin ư ớ c m à t h u BHXHcóthểlàtiềnlương,tiềncôngghitronghợpđồnglaođộnghoặctoànbộthunhậpcủaNLĐ.Tuynhiên,đốitượngthuBHXHphảimangtínhổnđịnhđểthuậntiệnchocôngtácquảnlýBHXH.Ởnhữngn

http://www.lrc-tnu.edu.vn/

Số hóa bởiTrungtâmHọcliệu

ướccónềnkinhtếpháttriển,việcứngdụngcôngnghệthôngtinphổbiếntrongquảnlýthìđốitượngthuBHXHlàmứcthunhậpcủaNLĐ.TheoluậtởViệtNamđốitượng

i k h o ả n 1 3 , Đ i ề u 4 , L u ậ t D N h ư ở n g t i ề n lương,tiềncôngtừđủ3thángtrởlên.

- NgườiSDLĐthamgiaBHXHbắtbuộc:

+DNthànhlập,hoạtđộngtheoLuậtDN;cácCôngtynhànướcthànhlậptheoLuậtDNnhànướcđangtrongthờigianchuyểnđổithànhCôngtytráchnhiệmhữuhạnhoặcCôngtycổphầntheoLuậtDN;cácDNthuộclựclượngvũtrang

+CơquanNhànước,đơnvịsựnghiệp;đơnvịvũtrangnhândân

+ Tổchứcchínhtrị, nghềnghiệp,tổchứcxãhội-nghềnghiệp,tổchứcxãhộikhác;

tổchứcchínhtrị-xãhội,tổchứcchínhtrịxãhội-+Tổchức,đơnvịhoạtđộngtheoquyđịnhcủaphápluật;

+Cơsởngoàicônglậphoạtđộngtrongcáclĩnhvực:Giáodục-đàotạo;Ytế;Vănhoá;Thểdụcthểthao;Khoahọcvàcôngnghệ;Môitrường;Xãhội;Dânsố,giađình,bảovệchămsóctrẻemvàcácngànhsựnghiệpkhác;

+Hợptácxã,Liênhiệphợptácxãthànhlập,hoạtđộngtheoLuậthợptácxã;+Hộkinhdoanhcáthể,tổhợptác,tổchứckhácvàcánhâncóthuêmướn,sửdụng,trảtiềnlương,tiềncôngchoNLĐ;

+Cơquan,tổchức,cánhânnướcngoài,tổchứcquốctếhoạtđộngtrênlãnhthổViệtNamcósửdụnglaođộnglàngườiViệtNam,trừtrườnghợpĐiềuướcquốc tế mànướcCộnghoà Xã hội Chủnghĩa ViệtNamkýkếthoặc

-Mứctiềnlương,tiềncônglàmcăncứđóngBHXH

Ởnướctamứctiềnlương,tiềncôngl à m c ă n cứđóngB H X H đượcquyđịnhcụthểtừngthờikỳtheochếđộtiềnlươngdoNhànướcquyđịnh,vàdođơnvịsửdụnglaođộngquyđịnh.HiệnnaymứctiềnlươngtốithiểudoNhànướcquyđịnhlà1.050.000đồng,đơnvịsửdụnglaođộngquyđịnhlà2.100.000đồng(tốithiểuvùngápdụngtạiTPBắcNinh)

Mứctiềnlương theo chếđộtiền lươngNhànướcquyđịnh là:tiềnlươngtheongạch,bậc,cấpbậcquânhàmvàcáckhoảnphụcấpchứcvụ,phụcấpthâmniênvượtkhung,phụcấpthamniênnghề,phụcấpkhuvực.Mứctiềnlươngnàyđượctínhtheomứclươngtốithiểutạithờiđiểmđóng,mứclươngtốithiểuchungdoNhànướcquyđịnhtheotừngthờikỳ

Mứctiềnlươngtheochếđộtiềnlươngdođơnvịsửdụnglaođộngquyđịnhlàmứctiềnlương,tiềncôngghitronghợpđồnglaođộngnhưngkhôngđượcthấphơnmứclươngtốithiểuchungtạithờiđiểmđóng.Đơnvịsửdụnglaođộngphảiđăngkýthangbảnglươngdomìnhxâydựngvớicơquanquảnlýnhànướcvềtiềnlươngsởlaođộngthươngbinhvàxãhội

NLĐcótiềnlương,tiềncôngghitronghợpđồnglaođộngbằngngoạitệthìtiềnlương,tiềncôngthángđóngBHXHđượctínhbằngđồngViệtNamtrêncơsởtiềnlương,tiềncôngbằngngoạitệđượcchuyểnđổisang

đồngViệtNamtheotỷgiágiaodịchbìnhquântrênthịtrườngngoạitệliênNgânhàngđượcNgânhàngNhànướcViệtNamcôngbốtạithờiđiểmngày02tháng01cho6thángđầunămvàngày01tháng07cho6thángcuốinăm.TrườnghợptrùngvàongàynghỉmàNgânhàngNhànướcViệtNamchưacôngbốthìđượclấytỷgiácủangàytiếptheoliềnkề

-TỷlệThu(đóng)BHXH

Từthờiđiểm31/12/2009trởvềtrước:NLĐđóngBHXHbằng5%vàBHYTbằng1%mứctiềnlương,tiềncôngthánglàmcăncứđóngBHXH;

quỹlươngthángđóngBHXHcủaNLĐ

Từtháng01năm2010đếntháng12năm2011:NLĐ

đóngBHXHbằng6%vàBHYTbằng1,5%mứctiềnlương,tiềncôngthánglàmcăncứđóngBHXH;NSDLĐđóngBHXHbằng16%vàBHYTbằng3%trêntổngquỹlươngthángđóngBHXHcủaNLĐ

Từtháng01năm2012đếntháng12năm2013:NLĐ

đóngBHXHbằng7%vàBHYTbằng1,5%mứctiềnlương,tiềncôngthánglàmcăncứđóngBHXH;NSDLĐđóngBHXHbằng17%vàBHYTbằng3%trêntổngquỹlươngthángđóngBHXHcủaNLĐ

Từtháng01năm2014trởđi:NLĐđóngBHXHbằng8%vàBHYTbằng1,5%mứctiềnlương,tiềncôngthánglàmcăncứđóngBHXH;NSDLĐđóngBHXHbằng18%vàBHYTbằng3%trêntổngquỹlươngthángđóngBHXHcủaNLĐ[26]

*)Mụcđíchthu

- TạolậpquỹBHXHđượchìnht

hiệnnguyênt ắ c h ạc h t o á n cânđ ố i t h u

-chiv à đ ư ợ c N h à n ư ớ c b ả o h ộ Q u ỹ BH XHđượcquảnlývàsửdụngtheochếđộtàichínhcủaNhànước,bảođảmchiổnđịnh,lâudàicácchếđộ BHXH,giảmdầnsựcấppháttừngânsáchNhànước

- TạolậpmốiquanhệgiữacácbênthamgiaBHXH

- Thựchiệnnguyêntắc“cóđóng,cóhưởng”,đảmbảosựcôngbằnggiữac ố n g h i ế n v à h ư ở n g t h ụ G ó p p h ầ n k h ắ c p h ụ c c á c t i ê u c ự c trongg i ả

i quyếtchếđộchínhsáchBHXH

*)Phươngthứcthu:

Cóthểphânloạira3phươngthức:

- ThutrựctiếptừNLĐ:Đượcápdụngởnhữngnướcsửdụnghệthốngtàikhoảncánhân Th ôn g quaphương t h ứ c nàyN L Đ đăngký vớ i cơquan

http://www.lrc-tnu.edu.vn/

Số hóa bởiTrungtâmHọcliệu

BHXH,hàngt h á n g nộptiềnvào t ài kh oả n c h u y ê n thucủa cơquanB HX

H bằnghình thứcđăngkýchuyển khoảntựđộng, tàikhoảnsẽtựđộnginramộtbảngthôngbáotớiNLĐvềsốtiềnđãđóng,sốtiềnnợ.Nếucóvướngmắctrongquátrìnhchuyểnkhoản,tàikhoảnsẽtựđộnggửithôngbáotớicơquanBHXH,ngaylậptứcsẽcóbộphậnkiểmtra,giámsátquátrìnhthựchiện

pháthiệnnhữngsailệchhệthống

- Thugiántiếpthôngquahệthốngthuế:ĐượcápdụngởnhữngnướccóđánhthuếthunhậpvàcóchươngtrìnhBHXHphổcập.ViệcthuBHXHquacơquanthuếsẽđảmbảohiệuquảcủacôngtácthu,gópphầnlàmgiảmtìnhtrạngtrốnđóngBHXH.Đâylàphươngthức

thutiếtkiệmchiphí,songnhậnthứccủangườiđóngBHXHsẽbịsailệch,coiđónggópBHXHlàmộtloạithuế

- Thugiántiếpquađạilý(quangườiSDLĐ):

NgườiSDLĐsẽthuBHXHtừNLĐsauđóchuyểntoànbộđónggópBHXHcủacảNLĐvàngườiSDLĐchocơquanBHXH.Đâylàphươngthứcphổbiếnnhất,đượcápdụngvớicáctrườnghợpcóđốitượngthamgiaBHXHlàngườilàmcôngănlươngcụthểlà

*)CácchủthểliênquanđếnthuBHXH

- NLĐk h i t h a m g i a B H X H c ó q u y ề n v à t r á c h n h i ệ m : Đ ư ợ c c ấ

p s ổ BHXH,nhậnsổkhikhôngcònlàmviệc,nhậnlươnghưuvàtrợcấpBHXH,hưởngthẻbảohiểmytế(BHYT)khiốmđau,nằmviện,phẫuthuật;ủyquyềnchongườikhácnhậnlươnghưu,trợcấp,khiếunạitốcáovềBHXHvàcácquyềnl ợ i k h

á c t h e o q u y đ ị n h c ủ a p h á p l u ậ t C ó t r á c h n h i ệ m k ê k h a i t r u n g thực,đúngsựthậtthôngtintheomẫucủacơquanBHXHvàchịuhoàntoàntrách nhiệmvềsựkêkhainày

- NgườiSDLĐcóquyềnvàtráchnhiệm:Từchốithựchiệnnhữngyêucầuk

h ô n g đ ú n g q u y đ ị n h củap h á p luậtv ề B H X H ; k h i ế u n ạ i , t ố cáov ề B

http://www.lrc-tnu.edu.vn/

Số hóa bởiTrungtâmHọcliệu

HXH C ó t r á c h nhiệm:Đ ó n g B H X H c h o N L Đ h à n g tháng;l ậ p h ồ s ơ đ ể NLĐđượccấpsổ,thẻBHYT,đóngvàhưởngBHXH;bảoquảnsổBHXH,