-Khái niệm mặt nón tròn xoay, hình nón tròn xoay, khối nón tròn xoay, diện tích xung quanh của hình nón tròn xoay, thể tích của khối nón tròn xoay.. Khi quay mp P xung quanh thì đường
Trang 1Tiết 12
CHƯƠNG II: MẶT NÓN, MẶT TRỤ, MẶT CẦU.
BÀI 1:KHÁI NIỆM VỀ MẶT TRÒN XOAY
I Mục tiêu:
1 Kiến thức: Học sinh nắm được :
-Sự tạo thành mặt tròn xoay; các yếu tố của mặt tròn xoay như đường sinh
và trục của mặt tròn xoay
-Khái niệm mặt nón tròn xoay, hình nón tròn xoay, khối nón tròn xoay, diện tích xung quanh của hình nón tròn xoay, thể tích của khối nón tròn xoay
2 Kỹ năng:
- Nhận biết mặt nón tròn xoay, hình nón tròn xoay, khối nón tròn xoay
- Biết cách tính dt xung quanh của hình nón tròn xoay, thể tích của khối nón tròn xoay
3 Tư duy:
- Tư duy logic và hệ thống
- Thấy được mối liên hệ giữa toán học và thực tiễn
II Chuẩn bị của GV và HS:
1.Chuẩn bị của GV: Thước, tài liệu tham khảo, bảng phụ,…
2.Chuẩn bị của HS: Soạn bài trước ở nhà.
III Tiến trình lên lớp:
1.Ổn định: Kt sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Vào bài:
' Hoạt động 1: Hdhs tìm hiểu mặt tròn xoay
Trang 2- Trong thực tế có nhiều vật
thể có hình dạng là những
mặt tròn xoay như bình hoa,
nón lá, cái chén, cái ly,
Vậy các mặt tròn xoay được
hình thành ntn?
- GV treo bảng phụ H.2.2
SGK/ 31 và hướng dẫn hs
biết sự tạo thành của mặt
tròn xoay và các khái niệm
liên quan đến mặt tròn xoay:
đường sinh, trục của mặt
tròn xoay
-Làm hoạt động 1:
Em hãy nêu tên một số đồ
vật mà mặt ngoài có hình
dạng các mặt tròn xoay?
-HS theo dõi GV phân tích và ghi chép
-HS suy nghĩ và trả lời
* Sự tạo thành của mặt tròn xoay:
Trong KG cho mặt phẳng (P) chứa đường thẳng và một đường (C) Khi quay (P) quanh một góc 3600 thì mỗi điểm trên (C) vạch ra một đường tròn có tâm O thuộc
và nằm trên mặt phẳng vuông góc với Như vậy khi quay (P) quanh đường thẳng thì (C) sẽ tạo nên một hình gọi là mặt trụ tròn xoay
- (C) được gọi là đường sinh của mặt trong xoay
- được gọi là trục của mặt tròn xoay
Hoạt động 2: Hdhs tìm hiểu mặt nón tròn xoay
-Treo bảng phụ(H2.3/31
SGK) giới thiệu mặt nón
tròn xoay
-HS theo dõi vẽ hình và ghi chép 1 Định nghĩa: Trong mp (P) cho hai
đường thẳng d và cắt nhau tại O và tạo thành 1 góc , trong đó 00 < < 900 Khi quay mp (P) xung quanh thì đường thẳng d sinh ra một mặt tròn xoay được gọi là mặt nón tròn xoay đỉnh O (hay mặt nón)
: trục của mặt nón
d: đường sinh của mặt nón Góc 2: góc ở đỉnh của mặt nón
.
. O
d
Trang 3-Treo bảng phụ (H2.4) giới
thiệu hình nón tròn xoay và
khối nón tròn xoay
- Gv giới thiệu với hs ct tính
diện tích xung quanh của
hình nón và thể tích của khối
nón tròn xoay
-HS theo dõi vẽ hình và ghi chép
-HS theo dõi vẽ hình và ghi chép
2 Hình nón tròn xoay và khối nón tròn xoay:
a/ Cho tam giác OIM vuông tại I (h.2.4, SGK, trang 32) Khi quay tam giác đó xung quanh cạnh góc vuông
OI thì đường gấp khúc OMI tạo thành một hình được gọi
là hình nón tròn xoay, gọi tắt
là hình nón
Trong đó:
+ Hình tròn tâm I: được gọi là mặt đáy
+ O : đỉnh của hình nón + OI: chiều cao của hình nón
+ OM: đường sinh của hình nón
b/ Khối nón tròn xoay: (SGK)
3 Diện tích xung quanh của hình nón:
a/ Diện tích xung quanh của hình nón tròn xoay là giới hạn của diện tích xung quanh của hình chóp đều nội tiếp hình nón khi số cạnh đáy tăng lên
vô hạn
b/ Công thức tính diện tích xung quanh của hình nón: Sxq = rl
* Chú ý:
Diện tích xung quanh, diện tích toàn phần của hình nón tròn xoay cũng là diện tích xung quanh, diện tích toàn phần của khối nón được giới hạn bởi hình nón đó
4 Thể tích khối nón tròn xoay:
Trang 4
- Gv treo H.2.12 /34 và
hướng dẫn Hs làm VD /34
SGK để Hs hiểu rõ và biết
cách tính diện tích xung
quanh của hình nón và thể
tích của khối nón tròn xoay
- HS theo dõi vẽ hình và ghi chép
a/ Thể tích của khối nón tròn xoay là giới hạn của thể tích khối chóp đều nội tiếp hình nón khi số cạnh đáy tăng lên
vô hạn
b/ Công thức tính thể tích khối nón tròn xoay có dt đáy
B và chiều cao h: V =
3 1 B.h
Nếu bk đáy bằng r thì: V =
3 1
r2h
5 VD: (SGK/34)
Giải a) Sxq = rl = a.2a = 2a2
b) V =
3
1
r2h =
3
1
a2a 3 =
3 1
a3
4 Củng cố, dặn dò:
- Nhắc lại CT tính dt xq, thể tích khối nón tròn xoay
- Về học bài, làm bt 2, 3, 6/39, 40 SGK
-=oOo= -Lớp 12A2, Ngày dạy: ………., Tiết TKB: ……., Sỹ số: …………, Vắng: …… Lớp 12A3, Ngày dạy: ………., Tiết TKB: ……., Sỹ số: …………, Vắng: …… Lớp 12A4, Ngày dạy: ………., Tiết TKB: ……., Sỹ số: …………, Vắng: …… Tiết 13
KHÁI NIỆM VỀ MẶT TRÒN XOAY (TT)
I Mục tiêu:
1 Về kiến thức: Học sinh nắm được :
-Sự tạo thành mặt tròn xoay; các yếu tố của mặt tròn xoay như đường sinh và trục của mặt
tròn xoay
-Khái niệm mặt trụ tròn xoay, hình trụ tròn xoay, khối trụ tròn xoay, diện tích xung quanh của hình trụ tròn xoay, thể tích của khối trụ tròn xoay
2 Về kĩ năng:
- Nhận biết mặt trụ tròn xoay, hình trụ tròn xoay, khối trụ tròn xoay
Trang 5- Biết cách tính diện tích xung quanh của hình trụ tròn xoay, thể tích của khối trụ tròn xoay
3 Về tư duy, thái độ:
- Tư duy các vấn đề của toán học một cách logic và hệ thống
- Thấy được mối liên hệ giữa toán học và thực tiễn
II Chuẩn bị của GV và HS:
1.Chuẩn bị của GV: Thước, SGK, bảng phụ,…
2.Chuẩn bị của HS: Soạn bài trước ở nhà.
III.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1.Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới:
Hoạt động 1: Hdhd tìm hiểu mặt trụ tròn xoay HOẠT DỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS NỘI DUNG
-Treo H.28/35 giới thiệu sự
hình thành của mặt trụ tròn
xoay Sau đó gọi hs nêu khái
niệm mặt trụ tròn xoay?
-Treo H.2.9 và gọi hs nêu
khái niệm hình trụ tròn
xoay
-HS theo dõi và nêu đ/n
-P/biểu đ/n
-HS theo dõi vẽ hình và ghi chép
1 Định nghĩa:
Trong mp (P) cho hai đường thẳng song song l và cách nhau một khoảng r Khi quay mp (P) xung quanh thì đường thẳng l sinh ra môt mặt tròn xoay được gọi là mặt trụ tròn xoay (hay mặt trụ)
: trục của mặt trụ l: đường sinh của mặt trụ
r: bán kính mặt trụ
2 Hình trụ tròn xoay và khối trụ tròn xoay:
l
.
. .
r
Trang 6- Gọi hs nêu khái niệm khối
trụ tròn xoay
- Gv giới thiệu với Hs ct tính
diện tích xung quanh của
hình trụ tròn xoay
- Treo H.2.11/37 SGK, dtxq
của hình nào được xem là
dtxq của hình trụ?
- Nhắc lại công thức tính thể
tích khối trụ ?
- P/biểu đ/n
-HS theo dõi vẽ hình và ghi chép
- HS theo dõi vẽ hình và ghi chép
- Diện tích xung quanh của hcn bằng dtxq của hình trụ
a/ Hình trụ tròn xoay :
Ta xét hcn ABCD Khi quay hcn ABCD xung quanh một cạnh nào đó, thì hcn ABCD sẽ tạo thành một hình gọi là hình trụ tròn xoay
(hay hình trụ)
b/ Khối trụ tròn xoay:
Khối trụ tròn xoay là phần không gian được giới han bởi một hình trụ tròn xoay kể cả h/ trụ tròn xoayđó
Ta gọi mặt đáy, chiều cao, đường sinh, bán kính của một hình trụ theo thứ tự là mặt đáy, chiều cao, đường sinh, bán kính của một khối trụ tương ứng
3 Diện tích xung quanh của hình trụ tròn xoay:
a/ Diện tích xung quanh của hình trụ tròn xoay là giới hạn của diện tích xung quanh hình lăng trụ đều nội tiếp hình trụ đó khi số cạnh đáy tăng lên vô hạn b/ Công thức tính diện tích xung quanh của hình trụ:
Sxq = 2rl
* Chú ý:
-Diện tích xung quanh, diện tích toàn phần của hình trụ tròn xoay cũng là diện tích xung quanh, diện tích toàn phần của khối trụ được giới hạn bởi hình
D
A
.
.
C
B
Trang 7- Khi số cạnh đáy tăng lên
vô hạn thì dt đáy của khối
trụ đều có giới hạn là gì?
- Vậy ct tính thể tích của
khối trụ tròn xoay là gì?
- Làm hoạt động 3:
Cho hình lập phương
ABCD.A’B’C’D’ cạnh a
Tính dtxq của h/ trụ và thể
tích của kh/ trụ có 2 đáy là 2
hình tròn ngoại tiếp hai hình
vuông ABCD và A’B’C’D’
- V=B.h
- Là dt hình tròn đáy của khối trụ tròn xoay
- V = r2h
- Dtxq cần tìm là:
S = 2rl = 2a a = 2a2
- Thể tích cần tìm là:
V = r2h = (a )2a= 2a3
trụ đó
- Diện tích xung quanh của hcn bằng dtxq của hình trụ
4 Thể tích của khối trụ tròn xoay:
a/ Thể tích của khối trụ tròn xoay là giới hạn của thể tích khối lăng trụ đều nội tiếp khối trụ đó khi số cạnh đáy tăng lên
vô hạn
b/ Công thức tính thể tích khối trụ tròn xoay:
V = r2h Trong đó: r: bán kính đáy của k/ trụ
h: chiều cao của khối trụ
Hoạt động 2: Hdhs tìm hiểu ví dụ
HOẠT DỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA
HS
NỘI DUNG
- Treo H 2.12/38 SGK, gọi
hs tính dt xq của hình trụ
tròn xoay?
- Tính thể tích của hình trụ
tròn xoay?
-S = 2rl = 2aa/2 = a2
V = r2h = (a/2)2a = 1/4a3
*VD: (SGK/38)
Giải
Dt xq của hình trụ tròn xoay: -S = 2rl = 2aa/2 = a2 Thể tích của hình trụ tròn xoay:
V = r2h = (a/2)2a = 1/4a3
4.Củng cố, dặn dò:
-Nhắc lại CT tính dtxq của h/trụ tròn xoay và thể tích khối trụ tròn xoay
- Hs về làm bt 5, 7, 8/39, 40 SGK và soạn trước bài 2