Mục tiêu : - Kiến thức cơ bản: khái niệm khối lăng trụ và khối chĩp, khái niệm về hình đa diện và khối đa diện, hai đa diện bằng nhau, phân chia và lắp ghép các khối đa diện.. - Kỹ năng
Trang 1Tuần 1-2; Tiết 1-2 Ngày soạn :15/8/2010
Chương I: KHỐI ĐA DIỆN
I Mục tiêu :
- Kiến thức cơ bản: khái niệm khối lăng trụ và khối chĩp, khái niệm về hình đa diện và khối đa diện, hai
đa diện bằng nhau, phân chia và lắp ghép các khối đa diện
- Kỹ năng: nhận biết khái niệm khối lăng trụ và khối chĩp, khái niệm về hình đa diện và khối đa diện, hai
đa diện bằng nhau, biết cách phân chia và lắp ghép các khối đa diện
- Thái độ: tích cực xây dựng bài, chủ động chiếm lĩnh kiến thức theo sự hướng dẫn của Gv, năng động,
sáng tạo trong quá trình tiếp cận tri thức mới, thấy được lợi ích của tốn học trong đời sống, từ đĩ hình thành niềm say mê khoa học, và cĩ những đĩng gĩp sau này cho xã hội
- Tư duy: hình thành tư duy logic, lập luận chặt chẽ, và linh hoạt trong quá trình suy nghĩ.
II Chuẩn bị:
- GV : Giáo án , đồ dùng dạy học
- HS : Sgk, xem trước bài ở nhà
II Phương pháp: Thuyết trình, giải thích, vấn đáp - gợi mở, lấy ví dụ minh hoạ kết hợp thảo luận nhĩm III Nội dung và tiến trình lên lớp:
1/ Ổn định
2/ Kiểm tra bài cũ: Khơng ( GV giới thiệu sơ lượt chương trình hình học 12 CB).
3/ Bài mới :
* GV: Gọi 1 học sinh nhắc lại định nghĩa
lăng tru và hình chĩp ?
* Học sinh tra lời
* GV giới thiệu cho học sinh thế nào là khối
lập phương Từ đĩ hình thành khái niệm khối
lăng và khơi chĩp
* GV: Khối lập phương là phần khơng gian
được giới hạn bởi một hình lập phương kể cả
hình lập phương ấy
* Tương tự: Thế nào là khối lăng trụ, khối
chĩp
* Học sinh trả lời Từ đĩ GV chính xác hố
* Tên của lăng trụ hay khối chĩp được đặt
theo tên của hình lăng trụ hay hình chĩp giới
hạn nĩ
* GV cho học sinh làm việc theo nhĩm HĐ2
* HS làm việc sau đĩ đại diện 2 nhĩm lên
trình bày
* Các nhĩm cịn lại nhận xét
* Từ đĩ GV dẫn học sinh đến hình thành
khái niệm hình đa diện
I KHỐI LĂNG TRỤ VÀ KHỐI CHĨP
* Khối lăng trụ là phần khơng gian được giới hạn bởi một hình lăng trụ kể cả hình lăng trụ ấy
* Khối chĩp là phần khơng gian được giới hạn bởi một hình chĩp kể cả hình chĩp ấy
+ Tên của lăng trụ hay khối chĩp được đặt theo tên của hình lăng trụ hay hình chĩp giới hạn nĩ
+ Đỉnh , cạnh , mặt , mặt bên , mặt đáy , cạnh bên , cạnh đáy , của hình lăng trụ ( hình chĩp) cũng được gọi cho khối lăng trụ ( khối chĩp ) tương ứng
II KHÁI NIỆM VỀ HÌNH ĐA DIỆN VÀ KHỐI ĐA DIỆN.
1 Khái niệm về hình đa diện
Hình đa diện là hình gồm có một số hữu hạn miền đa giác thoả mãn hai tính chất:
a) Hai đa giác phân biệt chỉ cĩ thể hoặc không có
điểm chung hoặc chỉ có một đỉnh chung, hoặc chỉ có một cạnh chung.
H
B A
S
BÀI 1 :KHÁI NIỆM VỀ KHỐI ĐA DIỆN
Trang 2Gv chỉ cho Hs biết được các đỉnh, cạnh, mặt
của hình đa diện 1.5
* Tương tự như khối chĩp, lăng trụ, em nào
cho biết thế nào là khối đa diện ?
* Gv giới thiệu cho Hs biết được các khái
niệm: điểm ngồi, điểm trong, miền ngồi,
miền trong của khối đa diện thơng qua mơ
hình
* Em hãy giải thích tại sao hình1.8c (SGK,
trang 8) khơng phải là một khối đa diện
* Nhắc lại phép dời hình trong mặt phẳng ?
* Từ đĩ hãy định nghĩa phép dời hình trong
khơng gian ?
+ Phép đối xứng tâm O:
+ Phép đối xứng qua đường thẳng :
* Nhận xét:
b) Mỗi cạnh của đa giác nào cũng là cạnh chung của đúng hai đa giác.
2 Khái niệm về khối đa diện:
Khối đa diện là phần khơng gian được giới hạn bởi
một hình đa diện, kể cả hình đa diện đĩ.
- Điểm khơng thuộc khối lăng trụ gọi là điểm ngồi của khối lăng trụ
- Điểm thuộc khối lăng trụ nhưng khơng thuộc hình lăng trụ tương ứng với khối lăng trụ đĩ gọi là điểm trong của khối lăng trụ
Ví dụ 1: Kim tự tháp ở Ai Cập chúng cĩ hình dáng là
các khối đa diện đều
III HAI ĐA DIỆN BẰNG NHAU
1 Phép dời hình trong khơng gian:
Trong khơng gian, quy tắc đặt tương ứng mỗi điểm M
và điểm M’ xác định duy nhất được gọi là một phép biến hình trong khơng gian
Phép biến hình trong khơng gian được gọi là phép dời hình nếu nĩ bảo tồn khoảng cách giữa hai điểm tuỳ ý
Ví dụ: Các phép biến hình sau gọi là phép dời hình.
+ Phép tịnh tiến: v
M M’
+ Phép đối xứng qua mặt phẳng:
2 Hai hình bằng nhau:
M M
1
.
M.
M’
.
.
O
M
M
’
.
Trang 3+ Thực hiện liên tiếp các phép dời hình sẽ
được một phép dời hình
+ Phép dời hình biến đa diện (H) thành đa
diện (H’), biến đỉnh, cạnh, mặt của (H) thành
đỉnh, cạnh, mặt tương ứng của (H’)
+ Gv giới thiệu với Hs vd (SGK, trang 8,11)
để Hs hiểu rõ khái niệm vừa nêu và biết cách
phân chia và lắp ghép các khối đa diện
* GV : Cho học sinh hoạt dộng theo nhóm
ví dụ 3
* HS : Hoạt động nhóm tìm cách chia khối
lập phương ABCD.A’B’C’D’ thành 5 khối tứ
diện
* GV : Gọi 2 nhóm học sinh trình bày
* Các nhóm còn lại nhận xét, GV chính xác
hoá bài toán
+ Hai hình được gọi là bằng nhau nếu có một phép dời hình biến hình này thành hình kia
+ Hai đa diện được gọi là bằng nhau nếu có một phép dời hình biến đa diện này thành đa diện kia
Ví dụ 2: Phép dời hình nào biến lăng trụ ABD.A'B'D'
thành lăng trụ BCDB'C'D'
Gọi O là giao điểm các dường chéo A'C,AC' thì O chính là trung điểm của các đoạn
A'C,AC',B'D,BD' Như vậy có một phép đối xứng tâm
O biến hình lăng trụ ABD.A'B'D' thành lăng trụ BD.B'C'D'
IV PHÂN CHIA VÀ LẮP GHÉP CÁC KHỐI ĐA DIỆN SGK
Ví dụ 3 : Chia khối lập phương thành 5 khối tứ diện
bằng nhau
+ Chia khối LP thành 2 khối lăng trụ bằng nhau bởi mp(BDD’B’)
+ Chia mỗi khối lăng trụ tam giác thành 3 khối tứ diện bằng nhau : DABB’ ; DAA’B’ ; DD’A’B’
- Hai tứ diện : DABB’ ; DAA’B’ bằng nhau vì đối xứng qua (DAB’) Và DAA’B’ ; DD’A’B’ bằng nhau
vì đối xứng qua (B’A’D)
4/ Củng cố - dặn dò:
+ Gv nhắc lại các khái niệm và tính chất trong bài để Hs khắc sâu kiến thức
+ Học bài và làm bài tập SGK trang 12
Ký Duyệt Tuần 1-2 Của TT
(16/08/2010)
Trần Chí Phong
O D'
C' B'
A'
D
C B
A