Chương 1. Mở đầu 1. Lý do chọn đề tài: Nhận thấy đạo đức nghề báo còn nhiều bất cập và ảnh hưởng tới đời sống báo chí Việt Nam. Tôi muốn tiếp cận và tìm hiểu sâu hơn nguyên nhân, thực trạng và đề xuất một số giải pháp và ý kiến riêng của bản thân về vấn đề đạo đức nghề nghiệp nhà báo hiện nay. Đồng thời, tiếp cận sâu hơn với việc khảo sát tít báo để rút cho bản thân những kinh nghiệm trong công việc làm báo sau này để tránh đi lên vết xe đổ của một số nhà báo đi trước. 2. Tính cấp thiết của đề tài: Đất nước ta đang bước vào thời kì công nghiệp hóa hiện đại hóa và đã đạt được nhiều thành tựu nổi bật, và nhà báo là người có “quyền lực thứ ba” trong xã hội. Vai trò của nhà báo vô cùng lớn, cung cấp thông tin đến với công chúng một cách thật chính xác và nhanh nhạy, định hướng dư luận để công chúng nhìn nhận vấn đề và tiếp cận chúng một cách đúng đắn nhất. Trên thực tế, đạo đức của rất nhiều người làm báo đang đi xuống, có những tít bài giật gân, câu khách, gây phản cảm và những hiệu ứng tiêu cực trong xã hội. Hơn bao giờ hết, đây là thời điểm mà đạo đức nhà báo cần được xem xét một cách thật sự nghiêm túc, và có những giải pháp cần kíp để tránh được những sai lầm trong việc thông tin đến công chúng. 3. Tình hình nghiên cứu: Từ trước tới nay đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về đạo đức nghề nghiệp nhà báo. Trong số đó, cuốn sách Đạo đức nghề nghiệp của nhà báo do TS Nguyễn Thị Trường Giang được xuất bản là một nguồn tài liệu quý giá cho sinh viên báo chí riêng và những người quan tâm đến nghề báo nói chung. 4. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu: Mục đích nghiên cứu đó là muốn tìm hiểu sâu hơn về thực trạng thi hành 9 điều luật đạo đức báo chí như thế nào, muốn thấy được những mặt tích cực và đặc biệt có cơ hội khảo sát sâu hơn để tìm hiểu về những nguyên nhân dẫn tới đạo đức nghề báo đang xuống cấp; và từ đó rút ra được cho bản thân những bài học kinh nghiệm trong việc viết báo sau này. 5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu: Bài tiểu luận của em dựa trên những tài liệu viết về đạo đức nghề báo; dựa trên một số cách đánh giá của các chuyên gia về đạo đức, và dựa trên sự cảm nhận của bản thân về đạo đức nghề báo qua việc khảo sát các tít báo vi phạm đạo đức nghề nghiệp. Phương pháp nghiên cứu ở đây là: Thu thập tài liệu, thống kê, phỏng vấn, so sánh, phân tích...
Trang 1Câu 1 Tìm hiểu và phân tích tít báo: Tìm 5 tít chính, 5 tít phụ, hoặc tít xen,
5 sapo, 5 đoạn văn mô tả chi tiết (về hay và tiêu cực) Bạn hãy lí giải vì sao (hay và tiêu cực), dẫn đường link vào bài làm.
* 10 tít chính (tích cực/tiêu cực)
100 ngày 10 tháng 3 năm2013
- Tít “Mệ barie” là bài phóngsự của tác giả NguyễnQuang Vinh, viết về cụ
Hoàng Thị Chít (71 tuổi) ở
Quảng Trị có 17 năm làm
“barie”, gác chắn ở đườngsắt để giảm bớt tai nạn chongười dân ở đây
- Tít này khá giản dị nhưngmới lạ, “mệ” là tiếng địaphương mà người dânQuảng Trị dùng để gọinhững người già, mà chúng
ta thường gọi mệ là “bà”, là
“cụ” Dùng tiếng địa phương
“Mệ” vào tít bài này khiếncho bài báo có sức thuyếtphục, tính chân thật, giản dị
của bài viết hiện lên rõ nét
- Tít này hay còn ở chỗ dùngtừ “mệ barie” khiến cho bàibáo “lạ” và độc đáo, gây sự
hứng thú, tò mò nơi côngchúng
http://www1.laodong.com.vn/pls/bld/
- Tít khá độc đáo, mới lạ, ví
http://dantri.com.vn/phap-luat/nhung-canh-sat-giao-thong-tren-troi-857095.htm
Trang 2- Với việc đặt tít mới lạ, độcđáo như thế này sẽ kích thíchđược sự tò mò, hứng thú củangười đọc.
- Đây là một tít báo xét về
dung lượng thì phù hợp vớitít dành cho báo mạng điệntử
- Trong tít bài có sử dụngđộng từ mạnh “giật phăng”
khiến cho bài báo trở nênhấp dẫn, sống động hơn baogiờ hết
- Tính thời sự của nó cũngkhá rõ nét, đó là “mặt nạ”
các tàu hải giám giả hiệu củaTrung Quốc qua đó lật tẩy
âm mưa thâm độc của TrungQuốc
http://www.anninhthudo.vn/Quoc-phong/Giat-phang-mat-na-cac-tau-hai-giam-gia-hieu-cua-Trung-Quoc/479100.antd
- Tít báo khá ngắn gọn, có
dưng lượng phù hợp với títtrên báo mạng
- “Trái đất có một giờ nghỉ
ngơi” với cái tên như vậy,sẽ gây được thiện cảm chongười đọc và sẽ khiến công
song-tre/dong-loat-tat-den-de-trai-dat-co-mot-gio-nghi-ngoi-855951.htm
Trang 3http://dantri.com.vn/nhip-chúng hưởng ứng sự kiệnnày với một tinh thần tự
nguyện, và công chúng sẽ
hiểu được ý nghĩa của sự
kiện “Giờ trái đất” như thế
thì bài báo này không dùngnhững từ như vậy để nhằmmục đích câu khách Nhữngtít bài như vậy, người ta chorằng “xúc phạm ngườiđọc” thì tít báo này khôngdùng những từ “lộ liễu” nhưvậy
- Cũng viết về những tìnhhuống trên sàn diễn, về cảnh
“lộ hàng” nhưng ở đây tácgiả không dùng những ngôntừ đó để đặt tít mà dùng “sự
cố phản cảm” Em nghĩ vớicách đặt tít này khá hay, và
cũng gây được sự hứng thú,tò mò cho người đọc mà
không cần đến những ngôntừ như những nhà báo khácvẫn thường viết về thờitrang, về người mẫu
trang/su-co-phan-cam-cua-nguoi-mau-trung-quoc-c78a620066.html
http://hn.24h.com.vn/thoi-Tiêu
Trang 4- Theo em đây là một títkhông hay, vi phạm đạo đứcnghề nghiệp người làm báo.
+ Với cái tít này, chỉ cần liếcqua cách đặt tít người tacũng đoán được rằng đây là
tít báo nhằm mục đích giậtgân, câu khách
+ Câu phát ngôn này, có thể
là một phát ngôn của nhânvật, tuy nhiên là một nhà báocó tâm thì không nên đặt títkiểu này Nhà báo nên chọnlọc thông tin để đưa lên mặtbáo, nếu đưa những câu nóikiểu này sẽ ảnh hưởng tớinhân vật rất nhiều Cứ cho là
nhân vật này nói như vậy,nhưng đôi lúc vô tình nói ramà không để ý, người làmbáo “nắm được thóp” củanhân vật, giật tít “đùngđùng” trên báo gây bất lợicho nhân vật Bởi vì nhà
báo nhằm phục vụ lợi íchcủa công chúng chứ khôngphải nhằm mục đích câuviews
trinh-yeu-ma-khong-co-tien-thi-cap-dat-ma-an-a-
“sát nhân” Lê Văn Luyện và
Hồ Duy Trúc
+ Không nên đặt hai kẻ giết
http://soha.vn/cu-dan-mang/trum-nhom-chat-tay-cuop-sh-va-le-van-luyen-ai-tan-ac-hon-20131226202012635.htm
Trang 5báo lại một lần nữa “xới” vụ
án này lên bằng việc so sánhvới Hồ Duy Trúc- kẻ chặttay cô gái cướp xe Sh
+ Tại sao phải so sánh: “aitàn ác hơn?”
+ Những nhà báo như thế
này, thiếu đi trách nhiệm và
lương tâm trong nghề
nghiệp, để rồi trong xã hội điđâu cũng bắt gặp cảnh “tiền,tình, tù, tội” Đất nước ViệtNam vô tình toàn những thứ
xấu xa và đáng sợ, bởinhững sự bới móc của nhà
báo đi quá giới hạn
nhằm mục đích câu views,sử dụng từ ngữ: “Bầu ngực
a27555.html#.Uzws3vl_v8k
Trang 6ma túy
bấn trái phép chất ma túy, và
đã giấu ma túy vào trong áongực chứ không phải áongực to mà công an họ pháthiện được như tít báo đã nêutrên
+ Người viết báo dường như
đi sâu vào việc xoi mói đời
tư cá nhân của nhân vật
Việc mua Ngọc Trinh mua
SH cho bố là việc đời tư cá
nhân, nhà báo không nên đisâu vào chuyện đời tư cá
nhân của họ như thế
hoa/showbiz-viet/doc-quyen-phong-van-ngoc-trinh-ve-viec-mua-sh-cho-bo-3004021?p/p24
- “May mà con ngựa pê - đê”
Thật đáng buồn cho ngườiviết bài báo này, khi đặt tít
“tầm thường” như vậy
=> Đạo đức nhà báo nằm ở
đâu?
http://petrotimes.vn/news/vn/van-hoa-giai-tri-the-thao/giai-tri/chan-dai-khoa-than-ben-ngua-bach-may-ma-con-ngua-pe-de.html
- Tít báo này chủ yếu là để
giật gân, câu khách
tu-vi-dua-nguoi-yeu-15-tuoi-len-caulam-co-bau-
Trang 7http://soha.vn/phap-luat/thay-giáo dâm ô
nữ sinh:
"Cho
thầy làm tý,
thầy cho
3 triệu"
- Đưa câu nói: “Cho thầylàm tý, thầy cho 3 triệu” lênđặt tít, thì thử hỏi cái tâm và
trách nhiệm của người làmbáo đặt ở đâu? Khi đưa títbáo này lên, với những câunói gây “sốc” xã hội sẽ
“choáng” trước sự xuống cấpvề đạo đức của một bộ phậngiáo viên
- Không nên giật tít kiểu nhưvậy
20140331143151349.htm
lam-ty-thay-cho-3-trieu-* 10 tít phụ, hoặc tít xen (Tích cực/tiêu cực)
1 Số lùi - Đây là tít phụ của bài
phóng sự: “Số tới, số lùi”
Laodong.com.vn nói về mộtnhân vật bị liệt đôi chân từ
năm 3 tuổi, nhưng bằngchính nghị lực của bản thânanh ấy đã chế tác xe máy có
“số lùi” Dùng tít báo nàykhá thu hút và hấp dẫn, haivấn đề trong một tít khơigợi cho người đọc một sự
hứng thú và khâm phục nhânvật khi đọc tác phẩm này
http://
www1.laodong.com.vn/pls/bld/
display$.htnoidung(70,165635)
2 "Mộ con tui - Đây là tít phụ khá hay, bởi http://laodong.com.vn/
Trang 8mô rồi?" lẽ nó lấy từ chính câu nói của
người dân làng Thọ Đơn,Quảng Trị khi phần mộ củacon cái mình bị Doanhnghiệp khai thác cát trái phépđến lấy cát và xúc luôn cả
phần mộ của con cái họ Títnày gây ảm ảnh và sự cảmthông của người đọc vớinhững người “thấp cổ bé
họng” trong xã hội Ở đâylấy một câu trích dẫn trựctiếp lên làm tít phụ cho bàiviết làm cho bài viết chânthật, sống động Hơn nữa,với việc trích dẫn trực tiếplàm tít phụ cho bài viết nhưthế này sẽ tạo được tínhkhách quan cho tác phẩmbáo chí
xuc-luon-mo-phan-nguoi-chet-189657.bld
trường học để buôn thần bán thánh
- Đây là tít phụ của bài: “Tìmvề làng “chết trẻ” ở QuảngNinh
- Đây là một tít phụ khá hay,nói về việc những người đã
xâm lấn đất của trường họcđể lập ra những đền thờ cúngtrái phép
- Tít phụ đã nêu bật được đấttrường học bị mất, trong khiđó những nơi thờ cũng tráiphép lại được mọc lên ngổnngang
su/Tim-ve-lang-chet-tre-o-Quang-Ninh/2131800884/262/
cứu cho tôi một đứa”
- Đây là tít phụ trong bài:
“Quặn lòng mẹ nghèo khóc 2con nhỏ chết đuối” đăng trênbáo Vietnamnet.vn
- Tít phụ này khá hay, gâyniềm xúc động cho ngườiđọc
http://vietnamnet.vn/vn/xa-hoi/168498/quan-long-me-ngheo-khoc-2-con-nho-chet-duoi.html
Trang 9- Tít phụ được rút từ lời thankhóc cháu của người bà nộinghèo nên dễ đi vào lòngngười.
của trẻ thơ
- Đây là tít phụ của bàiphóng sự: “Những đứa trẻ
bán hoa viếng mộ đại tướng”
đang trên báo Laodong.com
- Đây là một tít phụ ngắn gọnvà hấp dẫn, bởi đã đi đượcvào lòng người về những đứatrẻ nghèo đáng thương bánhoa cúc gần mộ Đại tướngVõ Nguyên Giáp
- “Tiếng rao của trẻ thơ” gâyám ảnh được tâm trí ngườiđọc về những đứa trẻ đángthương đáng tội
http://laodong.com.vn/phong-su/nhung-dua-tre-ban-hoa-vieng-mo-dai-tuong-185136.bld
1
Thêm một bảo vệ chết bất thường
- Đây là tít phụ được xếp vàodạng tít không hay, khôngnên dùng Bởi lẽ, bài báo nàyđã có tít chính là: “Thêm bảovệ trại bò nhà máy sữa THTrue Milk chết bất thường”,vì thế không nên dùng tít phụ
lặp lại với tít chính tránh sự
nhàm chán, kém hấp dẫn chobài viết
http://
www.doisongphapluat.com/phap-luat/nghi-an-dieu-tra/them-bao-ve-trai-bo-nha-may-sua-th-true-milk-chet-bat-thuong-
a27554.html#.UzwrZfl_v8k
2 và lời lẽ
trơ tráo của
quỷ dữ
- Ở đây tít xen này có vẻ nhưngười viết bài thể hiện tháiđộ chủ quan của người viếttrong việc đánh giá nhân vật:
“Trơ tráo của quỷ dữ”
- Người viết báo nên để dưluận lên tiếng thay vì thái độ
chủ quan của mình trong bài
http://
www.doisongphapluat.com/phap-1uat/an-ninh-hinh-su/y-an-tu-hinh-dua-con-quy-du-sat-hai-da-man-me-ruot-
a2160.html
Trang 103
Trai làng hồi hộp
- Đây là tít phụ được lấy từ
bài báo: “Bé gái có thai,nhiều trai làng hồi hộp” đăngtrên báo Vietnamnet.vn
- Em nghĩ đây là một tít báokhông hay, bởi lẽ đây là bàibáo viết về một em gái 15tuổi có quan hệ tình dục vớinhiều nam thanh niên tronglàng, có bầu nhưng khôngbiết bố đứa bé là ai Thế nên,đợi đứa bé ra đời đi xétnghiệm ADN mới biết đượcchính xác Trong trường hợpnày, dùng từ “hồi hộp” chưathật sự chính xác, mà chỉ có
mục đích câu khách là chủ
yếu
http://vietnamnet.vn/vn/xa-hoi/168508/be-gai-co-thai nhieu-trai-lang-hoi-hop.html
4
Bị chồng ném bếp lò vào người vì
lên giường là… ngủ
- Đây là tít phụ của bài: “Ớnlạnh những trận cuồng dâmcủa chồng” đăng trên báoVietnamnet.vn
- Đây là tít báo không hay,mang mục đích giật tít để câukhách
http://vietnamnet.vn/vn/doi-song/168384/on-lanh-nhung-tran-cuong-dam-cua-chong.html
5
Bóp mũi, cậy miệng, tống thức ăn vào miệng con
- Trên thực tế thì nhiều bà
mẹ dùng cách này để cho concái họ ăn cơm, nhưng họ
không có ý “bóp mũi, cậymiệng, tống thức ăn vàomiệng con” mà họ muốn conhọ có thể ăn được nhiều cơmvà nhanh lớn Thế nên, việcđắt tít phụ: “Bóp mũi, cậymiệng, tống thức ăn vàomiệng con” để áp dụng choviệc bà mẹ cho con cái họ ăncơm thì không nên đặt tít
http://vietnamnet.vn/vn/doi-song/168500/
cho-con-da-man-cua-me-viet.html
Trang 11nhung-kieu vo-beo kiểu này, vì nó sẽ gây ranhiều sự phản cảm, và thiếutính khách quan của ngườiviết bài.
* 10 sapo (tích cực/tiêu cực)
ngoài 30 tuổinhưng chẳngkhác nào nhữngđứa trẻ vô tri
Người biết nóithì trọ trẹ đôi batừ, người khôngbiết nói thì chỉ
biết cười hềnhhệch Duy chỉ
có nỗi đaunghẹn thắt lạinơi đôi mắt củangười cha già
- Đây là một sapo của bàiviết Người cha già chăm bacon bị bại não được đăngtrên chuyên mục Nhân áicủa báo Dantri.com
- Với tít sapo này thực sự
gây được sự rung cảm nơingười đọc
- Tít đã chọn được hình ảnhnổi bật về 3 con người tậtnguyền Và có dùng các từ
ngữ giàu sức tượng hình,tượng thanh: “trọ trẹ”,
“hềnh hệch”=> Sapo trở nênhấp dẫn, thu hút hơn, cảmđộng hơn
http://dantri.com.vn/tam-long-nhan-ai/thuong-nguoi-cha-gia-cham-3-con-bi-bai-nao-856049.htm
2 Từ những bó
hoa cúc vàngđược đặt ngayngắn trên mộ
Đại tướng, tôitìm gặp nhữngđứa trẻ nhỏ
nhắn với đôimắt trong trẻonhư tuổi thơcủa chúng,đang giơ nhữngcánh tay mảnhkhảnh ngượcchiều gió trongnắng trưa vẫy
- Sapo khá hay và hấp dẫn,với các chi tiết đắt: “bó hoangay ngắn trên mộ đạitướng” và “Những đứa trẻ
nhỏ nhắn với đôi mắt trongtrẻo”, “giơ những cánh taymảnh khảnh ngược chiềugió trong nắng trưa vẫy taymời khách” Những hìnhảnh này đưa vào sapo thậtsự hấp dẫn, gây được sự
cảm thương,cảm động, thuhút được độc giả Và họ sẽ
có những cái nhìn sẻ chiatới những đứa trẻ ở vùngquê nghèo
http://laodong.com.vn/phong-su/nhung-dua-tre-ban-hoa-vieng-mo-dai-tuong-185136.bld
Trang 12tay mời kháchkèm theo tiếngmời lịch thiệp:
Chú ơi… côơi… mua hoacho cháu với!
chính vụ kiếm
ăn cũng dễ hơn,
ta - Tàu lẫn lộnbán sạch sẽ,khách tin là
không có hàngTàu khi đúngmùa thu hoạchtrái Em về
trước, các chị
về sau nhé”,câu chuyện nhỏ
to của mộtngười bán hoaquả dong trênphố Đội Cấn(Hà Nội) với
“đồng nghiệp”
của mình, khiếnchúng tôi thấytò mò về nguồngốc của loại tráicây chính vụ
này
- Sapo này đã biết lựa chọnchi tiết khá đắt để đưa lênlàm sapo, đó là lời thoại củahai nhân vật, để “lộ” vấn đề
- Sapo được dẫn dắt khá tự
nhiên, kích thích đượcngười đọc bởi lời thoại đó
nêu được tính chất nghiêmtrọng của vấn đề: Đó là
nguồn gốc của trái cây, sử
dụng hóa chất của TrungQuốc Từ đó, dẫn người đọcvào sự tò mò, hấp dẫn, và
muốn đọc trong tác phẩmxem có những thông tin gì
cần nắm bắt
- Sapo nêu được các thôngtin cần thiết
http://laodong.com.vn/xa-hoi/kinh-hoang-do-an-thuc-uong-choang-voi-xoai-chinh-vu-ngam-hoa-chat-189180.bld
4 Người lính già
ngồi xe lăn, cựubinh dân tộcMông ở ĐiệnBiên và hàngnghìn ngườidân rưng lệ,chờ tới lượt vàoviếng, tiễn biệtĐại tướng Võ
Nguyên Giáp
- Đây là sapo của bài: “Vỡ
òa tiếng khóc tiễn biệt Đạitướng Võ Nguyên Giáp”
Kienthuc.net.vn
- Sapo này khá ngắn gọn và
thực sự thu hút bởi tác giả
đã biết chọn lọc hình ảnh,chi tiết: “Người lính giá,cựu binh dân tộc rưng lệ,
http://kienthuc.net.vn/diem-nong/vo-oa-tieng-khoc-tien-biet-dai-tuong-vo-nguyen-giap-269077.html
Trang 13tại căn nhà 30Hoàng Diệu
chờ tới lượt vào viếng”
5 9h sáng nay,
bầu trời ở khuvực Hòn Gai,thành phố Hạ
Long bỗng tốisầm lại khiếnnhiều người lo
chuyên gia khí
tượng, hiệntượng này docơn giông có
mây dày đặcche khuất mặttrời
- Đây là sapo khá ngắn gọn
- Mang tính thời sự, mới lạ
- Cung cấp được đầy đủ
thông tin, thời gian, địađiểm, hiện tượng, và có lí
giải về hiện tượng này
tuc/thoi-su/ngay-bien-thanh-dem-o-quang-ninh-2972883.html
http://vnexpress.net/tin-Sapo tiêu
cực
xuống giữa cầuvượt bộ hànhvới lực va chạmmạnh đã khiếnngười đàn ôngcó thân hình ốmyếu tử vong tạichỗ, nội tạnglòi cả ra ngoài
- Đây là sapo của tít báo:
“Người đàn ông tử vong trên cầu vượt bộ hành, nội tạng lòi cả ra ngoài”.
- Đây là tít giật gân đượcđăng trên Baomoi.com
- Không nên dùng từ: “Nộitạng lòi cả ra ngoài” vì thứ
nhất tít báo đã viết như vậythì không nên dùng sapocũng lặp lại với tít báo Thứ
2 sự mô tả này không phù
hợp: “Nội tạng lòi cả rangoài”, trên thực tế thì có
thể dùng từ nhẹ nhàng hơn,nhân văn hơn để đưa vàosapo, đưa những từ ngữ nàyvào chỉ gây sự phản cảmcho công chúng mà thôi
http://
www.baomoi.com/Nguoi-dan-ong-tu-vong-tren-cau-vuot-bo-hanh-noi-tang-loi-ra-ngoai/141/13154354.epi
đến cửa, tôi
- Sapo đưa chi tiết về lời khai hãi hùng của Lê Văn
http://
www.anninhthudo.vn/
Trang 14nghe tiếng congái 18 thángtuổi của chủ
tiệm vàng khóc
to quá Tôi bảo
"ngủ đi cháu",nó nằm xuống
im lặng 1 tí, nó
lại khóc Tôikhông biết làmgì nên lấy phớ
cắt cổ em bé"
Sát thủ Lê VănLuyện khai
Luyện lên đầu: “Tôi bảo
"ngủ đi cháu", nó nằm xuống im lặng 1 tí, nó lại khóc Tôi không biết làm gì nên lấy phớ cắt cổ em bé”.
=> Không nên đưa câu nói
mô tả quá khiếp sợ lên làmsapo vì sẽ dẫn tới sự hoangmang cho người đọc
khai-cua-sat-thu-giet-cuop-tiem-vang/
Phap-luat/Ghe-ron-loi-413038.antd
khi đã cắtphăng “củaquý” của chồngtrong một cơnghen cách đâymấy tháng, máughen của H
vẫn dữ dội khivừa qua H lạicầm
dao đâm chém
trọng thươngmột người phụ
nữ được coi là
“tình địch”
- Đây là sapo được lấy từ títbáo: “Chém trọng thươngtình địch sau khi cắt phăng
“của quý” của chồng” đăng
a27893.html#.UzzQF_l_v8k
4 (ĐSPL) – Nổi
máu dâm dê, gã
trai làng đã
dùng vũ lực épnữ sinh lớp 12về nhà mình để
thỏa mãn nhucầu, mặc chonữ sinh nàychống cự
- Thứ nhất, về sapo này là
sapo tiêu cực trong cáchdùng từ: “nổi máu dâmdê”
- Thứ hai, sapo chưa cungcấp được những thông tin cụ
thế: Ví dụ như tên tuổi, ở
đâu,
http://
www.doisongphapluat.com/phap-luat/an-ninh-hinh-su/noi-mau-de-ga-trai-lang-hiep-dam-nu-sinh-lop-12-
a27760.html#.Uzwpcfl_v8k
5 Khoảng 5 phút - Đây là sapo của bài báo: http://soha.vn/phap-luat/
Trang 15sau, anh ta đếnrồi kéo L vào
choàng tay ômvào lòng và nói:
"Cho thầy 3phút"
“Thầy giáo cưỡng bức nữ
sinh trong nhà vệ sinh: “chothầy 3 phút” đăng trên báosoha.vn
- Giật tít kiểu này quả thựckhông còn gì để nói vớingười viết bài: “Cho thầy 3phút” => Vô tình đầu độccông chúng về sex, về giáodục, và dư luận không khỏibàng hoàng trước vụ việcnày
=> Đạo đức người làm báocần được nhìn nhận mộtcách nghiêm túc hơn
nu-sinh-trong-nha-ve-sinh-cho-thay-3-phut-20140304111107134.htm
thay-giao-cuong-buc-6 30 tuổi, hắn vẫn
ở nhà chờ
người mẹ già
ngoài 70 đi làmvề nuôi Ngườimẹ muốn conmình kiếm việclàm nên nhiềulúc cằn nhằn
Trong lúc tứcgiận, hắn dùngdao chặt gầnđứt cổ mẹ,dùng dầu nóngđổ lên xác, chovào thùng sơnrồi đem chônphi tang Vớitội ác tày đình,nhiều ngườicho rằng, vàichục lần tử hìnhmới đủ để phán
xét hắn
- Sapo nhưng đưa nhữngthông tin không cần thiết lênđầu: “30 tuổi cằn nhằn”
- Cách mô tả khá rùng rợnlại được đưa lên làm sapocho bài viết: “hắn dùng daochặt gần đứt cổ mẹ, dùngdầu nóng đổ lên xác, chovào thùng sơn rồi đem chônphi tang”
- Hơi dài dòng, lan man,không trọng tâm
http://
www.doisongphapluat.com/phap-1uat/an-ninh-hinh-su/y-an-tu-hinh-dua-con-quy-du-sat-hai-da-man-me-ruot-
a2160.html#.Uzw0Q_l_v8k
* 10 đoạn văn mô tả chi tiết (Tích cực/tiêu cực)
Trang 16Mô tả
tích cực
1 Đó là câu hỏi của hàng
chục người dân ở làng Thọ
Đơn khi nặng nề lê bướcdẫn chúng tôi đi trên đồicát ven biển phía sau làng
In hình trên đồi cát trắng là
bóng những ông bố, bà mẹ,người anh, người chị lặnglẽ, xiêu vẹo tìm mộ conmình và người thân trong
vô vọng, bởi lẽ "ngay chỗ
này, một năm trước tui còn
đi tảo mộ cho hai đứa contui, mà chừ chỉ còn là mộthố sâu hút hút vì cát đã bị
lấy đi hết", ông Đoàn VănTụy (62 tuổi, ở xóm Giáp)nói không thành lời trongcơn bực tức
- Đây là đoạn đặc tả mộtvài chi tiết đi tìm mộ concủa người dân Thọ Đơn,Quảng Trị khi bị Doanhnghiệp khai thác cát tráiphép đã “phù phép” làmbiến mất những ngôi mộ
của con cháu họ từ trướcchôn cất ở đây Nhữnghình ảnh mô tả trongđoạn văn này thực sự ámảnh người đọc, hình ảnh
“nặng nề lê bước chân”,
“in hình trên đồi cáttrắng là bóng những ôngbố, bà mẹ, người anh,người chị lặng lẽ, xiêuvẹo tìm mô con mình và
người thân trong vôvọng” Những từ đượcdùng để mô tả giàu sứcgợi hình, gợi cảm, gâyám ảnh người đọc, và từ
đó có một cái nhìn cảmthông, sẻ chia tới nhữngngười dân ở đây Đồngthời lên án những doanhnghiệp khai thác cát tráiphép đã “xúc” phần mộ
của người thân họ Và
hình ảnh đọng lại nơitâm trí bạn đọc là nhữngông bố, bà mẹ, ngườianh người chị “lặng lẽ,xiêu vẹo” tìm mộ ngườithân trong vô vọng
http://
laodong.com.vn/xa-hoi/khai-thac-cat-xuc-luon-mo-phan-nguoi-chet-189657.bld
2 Hình ảnh mệ Chít lao vội
ra khỏi quán, bất kể ngàynắng hay lúc mưa gió, một
- Đây là một đoạn vănđặc tả về hình ảnh cụ
Hoàng Thị Chít trong
http://
www1.laodong.com.vn/pls/bld/
Trang 17tay cầm nón, một tay huơhuơ lên trời, bàn chân trầnđạp trên nền đất đỏ thẫm,miệng mệ Chít gào to:
"Tàu đến! Tàu đến!" đã
khắc đậm vào tâm trí
những người qua đường
Công việc tự nguyện làmgác chắn ấy kéo dài suốt 17năm nay Và cũng không ainhớ chính xác giờ tàu vào
ra như mệ Chít Mệ nghetiếng còi tàu, nghe cả âmthanh tàu chạy để xác địnhlà tàu nhanh hay tàu hàng,tàu tốc độ cao hay tàu địaphương rồi chạy ra đườngsớm hay muộn để ngănchặn người và xe cộ dừnglại tránh tàu
phóng sự: “Mệ Barie”
của tác giả NguyễnQuang Vinh, đăng trênbáo lao động
- Đoạn văn này miêu tả
khá sắc nét, chân thực và
sống động hình ảnh mộtcụ bà “lao vội ra quán”
mỗi khi đoàn tàu đến để
giúp người dân tránhkhỏi tai nạn khi chiếc còibáo động ở đường sắt đã
bị hỏng
- Ở đây, tác giả xuất sắckhi miêu tả chân thật,nhưng không kém phầnđộc đáo, đáng tôn vinh
ca ngợi về nhân vật trongtác phẩm của mình: “mộttay cầm nón, một tayhươ hươ lên trời, bànchân trần đạp trên nềnđất đỏ thẫm, miệng mệ
Chít gào to: “Tàu đến!
Tàu đến! ” => Hình ảnhnhân vật hiện lên thânthương, đáng trân quý
Bút pháp miêu tả giàutính gợi hình, gợi cảmđược tác giả sử dụng rõ
nét
display$.htnoidung(70,62637)
3 Dựa lưng vào bạn, Tuấn
tâm sự: "Hôm trước ngày
đi tham quan, mẹ có bảo
em thích gì thì mẹ mua về
cho, giờ thì con không cầnmua gì nữa, chỉ cần mẹ về
với con thôi mẹ ơi" Nóiđến đó Tuấn bỗng sụpxuống, mắt nhòa đi vì lệ
Hình ảnh sụp đổ của mộtthanh niên trai tráng như
- Đây là mộ đoạn văntrích từ bài: Ghi nhanh:
Đêm trắng nhà tang lễ
- Cách mô tả hình ảnhnhân vật rất giàu sứcbiểu cảm trong cáchdùng từ, cách diễn đạt
Người viết “vẽ” đượctrong lòng bạn đọcnhững cái nhìn cảm
http://tuoitre.vn/Chinh-tri-Xa-hoi/75543/ghi-nhanh-dem-trang-nha-tang-le.html#ad-image-0
Trang 18Tuấn đã khiến cho nhữngngười chứng kiến sáng nayđau nhói đến tim gan Họ
thương cho Tuấn mộtphần, một phần họ xót xacho những phận ngườitừng một thời vào sinh ratử không hệ lụy gì vậymà Tiếng nhạc trong
bài Hồn tử sĩ vang lên ai
oán, réo rắc đến nao lòngngười
thương, chia sẻ nỗi mấtmát của gia đình nạnnhân
4 Trên con đường đó, mọi
thứ được sắp xếp một cáchngay ngắn và sạch sẽ
Trong nắng trưa, giữanhững bông cúc vàng óngả, tôi nhận ra ánh mắt trongtrẻo của những đứa trẻ bánhoa
Những ánh mắt trẻ thơđang chăm chú nhìn theomỗi lượt khách qua Nhữngcặp mắt ngây thơ, trongtrẻo ấy đang hy vọng sẽ
bán được những bông hoacúc vàng cho khách đếnviếng Đại tướng Trênquãng đường chưa đầy100m, có gần hai chục đứatrẻ dang tay vẫy mời kháchmua hoa: “Cô ơi mua hoacho cháu với! Chú ơi muahoa cho cháu với…”
- Đoạn văn mô tả những
em nhỏ bán hoa trongngày viếng mộ Đạitướng
- Lời văn trong sáng,giản dị, chân thật, dễ đivào lòng người
- Sử dụng bút pháp miêutả đạt hiệu quả và gâyđược hiệu ứng tích cực:
“trong nắng trưa, giữanhững bông cúc vàngóng ả”, “những ánh mắttrẻ thơ đang chăm chú
nhìn theo mỗi lượtkhách”
http://
laodong.com.vn/phong-su/nhung-dua-tre-ban-hoa-vieng-mo-dai-tuong-185136.bld
Nhưng mức độ man rợ củavụ án này đã tăng thêmnhiều phần bởi “con thú”
Đặng Trần Hoài vừa máulạnh lại vừa cuồng điên lạivừa bệnh hoạn Với Đặng
- Đây là đoạn văn mô tả
thật sự khó chấp nhậnkhi xuất hiện trên báochí:
+ Khẳng định “sát thú”
là “con thú”: Máu lạnh,khôn ngoan và có phần lì
lợm
+ Lại còn so sánh:
http://
news.go.vn/van-hoa/tin-791454/da-man-hon-ca-le-van-luyen.htm
Trang 19Trần Hoài, không cần bàncãi, các luật sư đã nói về
cái án tử hình, nhưng có lẽ
với nhiều người cái chếtchưa đủ đối với hắn
Luật nhân quả, nếu tội lỗi
vô biên thì địa ngục cũngbiến ra vô lượng TrướcNghiệp Kính đài dưới địangục, con ác thú kia đángbị nằm trên than lửa, dócxương, lột da, cho vào cốigiã, đốt trong ống đồng,lấy kìm kéo lưỡi lôi ra haybuộc móc sắt vào lưỡi để
kéo cày rồi Nhưng đấy là
những hình phạt do conngười tưởng tượng ra dướiđịa ngục, không ai biết rồihắn có bị xử như thế haykhông, dù rất đáng?
“Trước Nghiệp Kính đàidưới địa ngục, con ác thú
kia đáng bị nằm trênthan lửa, dóc xương, lột
da, cho vào cối giã, đốttrong ống đồng, lấy kìmkéo lưỡi lôi ra hay buộcmóc sắt vào lưỡi để kéocày rồi ” với hình phạtmà sắp tới Đặng TrầnHoài phải gánh Một sự
so sánh mà người viếtbài “vẽ” ra thật sự kinhhoàng
+ Nhà báo trong đoạnvăn mô tả này, đang cầmquyền phán xét nhân vậtmột cách chủ quan
2 Cánh cửa để bước vào tận
trong ngôi nhà của Luyệnđược khóa chặt, cửa kínhphủ bụi khá dày, ngăn tầmnhìn của mọi người vàobên trong Phía sau ngôinhà một thời khang trangấy là khu công trình phụ đã
trở nên đổ nát nhưngkhông có người dọn dẹp,sửa chữa hay nâng cấp
Những dấu vết của thờigian đã in hằn trên từng đồ
đạc, vách tường, mái ngói
Những cơn mưa đi qua,những trận bão đổ về rồi cả
nắng gió đã phủ lên đó
cảnh hoang tàn Thậm chí
những bồn hoa cũng héo úabởi thiếu bàn tay ngườichăm sóc Phía sau là cánhđồng, phía trước là khu
- Đây là đoạn văn mô tả
ngôi nhà của sát thủ LêVăn Luyện được trích từ
bài viết: “Tận mắt "ngôinhà hoang phế" của sátthủ Lê Văn Luyện.”
- Đoạn văn này đã mô tả
quá cặn kẽ, quá chi tiếtvề ngôi nhà, và khungcảnh xung quanh của giađình Lê Văn Luyện Từ
“cửa kính bụi bặm”, đến
“khu công trình phụ đã
trở nên đổ nát nhưngkhông có người dọndẹp” còn nhiều chi tiết
mô tả khác nữa Tuynhiên, việc Lê VănLuyện giết người thì có
liên quan gì đến ngôi nhà
của gia đình họ, việc
http://soha.vn/xa-hoi/tan-mat-ngoi-nha-hoang-phe-cua-sat-thu-le-van-luyen-
20140105080147202.htm
Trang 20đường trung tâm xã nhưngở đây lại là cả một khônggian im ắng.
“công trình phụ” như thế
nào cũng được nhà báođưa lên thực chất là có ý
nghĩa gì ở đây Trong bàiviết này, nhà báo đã vượtqua giới hạn, thâm nhậpquá sâu vào cuộc sốngđời tư cá nhân của họ mà
không liên quan gì tới vụ
án Vì thế, đoạn văn môtả này đã vi phạm đạođức nghề nghiệp nhà
báo
3 Khoảng 17h30 cùng ngày,
sau khi tắm rửa xong, bà
Ch đứng bên cửa sổ nhà
sau để chải tóc Cùng lúc,Triều rón rén lấy con daophay đi đến sau lưng, dùnghết sức lực chém mạnh liêntiếp vào đầu và gáy Bấtngờ bị chém, người mẹ già
chỉ quay lại, chưa kịp kêucứu thì đã ngất xỉu Sau khi
ra tay một cách tàn độc,Triều sợ bị mọi người pháthiện nên nghĩ đến chuyệnchôn xác mẹ phi tang Hắnnghĩ, nếu chôn cất bìnhthường thì mùi xú uế bốclên sẽ khiến mọi ngườiphát hiện nên hắn nấu mộtchảo dầu đổ lên thi thể củanạn nhân Hắn xuống nhà
bếp lấy chiếc thùng nhựađựng sơn rồi khiêng xácmẹ bỏ vào bên trong Hắnkhiêng chiếc thùng sơn raphía sau vườn hoang củahàng xóm cách nhà mìnhkhoảng 150m Sau đó, hắndùng cuốc đào một chiếchố rồi chôn thi thể của
- Đây là đoạn văn đượclấy ra từ bài báo: “Y ántử hình đứa con quỷ dữ
sát hại dã man mẹ ruột”
được đăng trên báo Đờisống và pháp luật
- Tuy nhiên, cách mô tả
của người viết quá tỉ mỉ,cặn kẽ về việc người contrai dùng dao giết mẹ, và
phi tang xác: “Triều rónrén lấy con dao phay điđến sau lưng, dùng hếtsức lực chém mạnh liêntiếp vào đầu vào gáy ”,
“hắn nấu một chảo dầuđổ lên thi thể của nạnnhân Hắn xuống nhà
bếp lấy chiếc thùng nhựađựng sơn rồi khiêng xácmẹ bỏ vào bên trong
Hắn khiêng chiếc thùngsơn ra phía sau vườnhoang của hàng xómcách nhà mình khoảng150m Sau đó, hắn dùngcuốc đào một chiếc hố
rồi chôn thi thể củangười mẹ tội nghiệp”
=> Cách mô tả cặn kẽ
http://
www.doisongphapluat.com/phap-1uat/an-ninh-hinh-su/y-an-tu-hinh-dua-con-quy-du-sat-hai-da-man-me-ruot-a2160.html
Trang 21người mẹ tội nghiệp chi tiết kiểu này vô tình
“tiêm nhiễm” vào độcgiả về một nỗi khiếp sợ,về một xã hội đangxuống cấp nghiêm trọng,về những cái nhìn tiêucực về xã hội
4 Lúc chỉ còn mình em,
Thắng lại kéo em vào gócbếp sờ mó và không quênđề nghị “cho thầy làm tý
thầy cho 3 triệu!” Đúnglúc này, hai bạn đi đổ rácvề tới bắt gặp Thấy vậy,thầy giáo vội buông cô họctrò nhỏ ra và tiếp tục sai 2bạn ra quán trả vỏ chai biacho thầy
Không hiểu được dụng ý
của thầy, hai bạn Xinh và
Hợp ngoan ngoãn nghetheo Khi chỉ còn lại mìnhcháu Lan, Thắng đã đóngcửa lại và kéo em lêngiường giao cấu Vừa lúc,Ngoan đi qua phòng thầythì thấy đóng cửa Nhìnqua khe cửa chính cháuNgoan thấy thầy Thắngđang quan hệ tình dục vớiLan trên giường Tiếp tụcnhìn qua khe cửa Ngoanvẫn thấy thầy và Lanđang quan hệ tình dục trêngiường
- Với cách mô tả như thế
này, vô tình “tiêmnhiễm” vào giới trẻ về sự
ham muốn tình dục Môtả: “Ngoan đi qua phòngthầy thì thấy đóng cửa
Nhìn qua khe cửa chínhcháu Ngoan thấy thầyThắng đang quan hệ tìnhdục với Lan trên giường
Tiếp tục nhìn qua khecửa Ngoan vẫn thấy thầyvà Lan đang quan hệ tìnhdục trên giường”, mô tả
hai lần hai đứa học trò
nhìn qua khe cửa thấythầy quan hệ tình dục vớibạn như thế này là khôngnên bởi lẽ thông tin trùnglặp, hơn nữa sẽ gây sự
phản cảm, và những ảnhhưởng về tâm lí của côngchúng, đặc biệt là giớitrẻ
- “Cho thầy làm tí thầycho ba triệu”, ở đây có
nên đưa thông tin nàyvào bài viết không mặcdù nó có sự thật đi nữathì theo ý kiến cá nhâncủa em thì không nênđưa thông tin này vàobài viết
http://soha.vn/phap-luat/thay-giao-dam-o-nu-sinh-cho-thay-lam-ty-thay-cho-3-trieu-20140331143151349.htm
5 Tưởng là như mọi lần
Trương Siêu đến để “quanhệ” với mình nên Chương
- Đây là đoạn văn mô tả
nữ sinh giết người tình,được trích từ bài: “Kinh
http://2sao.vn/p0c1048n20110328081917453/
Trang 22nhanh chóng chạy ra mở
cửa đón “người đẹp”
nhưng anh ta không ngờ là
sau lưng cô có một đám
thanh niên với dáng vẻ
bặm trợn đạp cửa lao vào
nhà mình, một người to lớn
trong nhóm đã nhanh
chóng hạ gục Chương chỉ
với 1 quả đấm Họ trói
Chương vào chân giường
sau đó Trương Siêu đã tra
hỏi anh ta mã số tài khoản
và nơi cất giữ tiền trong
nhà nhưng Chương một
mực không nói gì, do đó cô
ta đã nhét tăm vào 10 đầu
ngón tay Mộc Hồng
Chương, rồi lấy một thanh
sắt nung nóng đỏ và gí vào
những vùng “nhạy cảm”
trên cơ thể của Chương để
ép anh ta khai ra mật mã
Do quá đau đớn với kiểu
tra tấn thời Trung cổ như
vậy nên Chương đành phải
khai ra tất cả Khi đạt được
mục đích, người yêu cô
nói: “Hãy tha cho tính
mạng của hắn”, nhưng cô
nhất quyết đòi giết, rồi tự
tay cầm dao chém nhiều
nhát vào Mộc Hồng
Chương, sau khi Chương
đã tắt thở hoàn toàn thì cô
vẫn tiếp tục chém anh ta
thành nhiều mảnh nhỏ,
hành vi độc ác chỉ dừng lại
khi trên sàn nhà không còn
là cơ thể của Mộc Hồng
Chương nữa mà chỉ là
những mảng thịt to nhỏ
hoàng nữ sinh băm xácnữ sinh thành từng mảnhnhỏ”
- Cách mô tả quá chi tiết,cặn kẽ gây nên hiệu ứngtiêu cực cho độc giả
Rùng mình cảnh nữ sinh
“băm xác người yêu”
Vì thế theo em cũngkhông nên đưa quá nhiềuchi tiết mô tả quá cặn kẽ
về việc chặt xác, bămxác vì thực sự đọc bàibáo ai cũng cảm thấy losợ, rùng rợn trước nhữngcảnh tưởng những tưởngchỉ có trong phim nhưnglại có thật giữa cuộcsống
nu-sinh-bam-xac-nguoi-tinh-thanh-tung-manh-nho.vnn
Trang 23kinh-hoang-vu-khác nhau nằm tung tóe
khắp phòng Trương Siêu
yêu cầu những người bạn
của mình cho những mảnh
thi thể đó vào các cái túi
nilon khác nhau để phi
tang
Câu 2: Anh/chị hãy phân tích, đánh giá thực trạng thi hành 9 điều quy định về đạo đức nghề nghiệp của người làm báo Việt Nam, từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm tăng tính hiệu lực của quy định về đạo đức nghề nghiệp của người làm báo Việt Nam.
Bài làm:
Chương 1 Mở đầu
1 Lý do chọn đề tài: Nhận thấy đạo đức nghề báo còn nhiều bất cập và
ảnh hưởng tới đời sống báo chí Việt Nam Tôi muốn tiếp cận và tìm hiểu sâuhơn nguyên nhân, thực trạng và đề xuất một số giải pháp và ý kiến riêng của bảnthân về vấn đề đạo đức nghề nghiệp nhà báo hiện nay Đồng thời, tiếp cận sâuhơn với việc khảo sát tít báo để rút cho bản thân những kinh nghiệm trong côngviệc làm báo sau này để tránh đi lên vết xe đổ của một số nhà báo đi trước
2 Tính cấp thiết của đề tài: Đất nước ta đang bước vào thời kì công
nghiệp hóa hiện đại hóa và đã đạt được nhiều thành tựu nổi bật, và nhà báo làngười có “quyền lực thứ ba” trong xã hội Vai trò của nhà báo vô cùng lớn, cungcấp thông tin đến với công chúng một cách thật chính xác và nhanh nhạy, địnhhướng dư luận để công chúng nhìn nhận vấn đề và tiếp cận chúng một cáchđúng đắn nhất Trên thực tế, đạo đức của rất nhiều người làm báo đang đixuống, có những tít bài giật gân, câu khách, gây phản cảm và những hiệu ứngtiêu cực trong xã hội Hơn bao giờ hết, đây là thời điểm mà đạo đức nhà báo cần
Trang 24được xem xét một cách thật sự nghiêm túc, và có những giải pháp cần kíp đểtránh được những sai lầm trong việc thông tin đến công chúng.
3 Tình hình nghiên cứu: Từ trước tới nay đã có rất nhiều công trình
nghiên cứu về đạo đức nghề nghiệp nhà báo Trong số đó, cuốn sách Đạo đứcnghề nghiệp của nhà báo do TS Nguyễn Thị Trường Giang được xuất bản là mộtnguồn tài liệu quý giá cho sinh viên báo chí riêng và những người quan tâm đếnnghề báo nói chung
4 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu: Mục đích nghiên cứu đó là muốn
tìm hiểu sâu hơn về thực trạng thi hành 9 điều luật đạo đức báo chí như thế nào,muốn thấy được những mặt tích cực và đặc biệt có cơ hội khảo sát sâu hơn đểtìm hiểu về những nguyên nhân dẫn tới đạo đức nghề báo đang xuống cấp; và từđó rút ra được cho bản thân những bài học kinh nghiệm trong việc viết báo saunày
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu: Bài tiểu luận của em dựa
trên những tài liệu viết về đạo đức nghề báo; dựa trên một số cách đánh giá củacác chuyên gia về đạo đức, và dựa trên sự cảm nhận của bản thân về đạo đứcnghề báo qua việc khảo sát các tít báo vi phạm đạo đức nghề nghiệp Phươngpháp nghiên cứu ở đây là: Thu thập tài liệu, thống kê, phỏng vấn, so sánh, phântích
Chương II Nội dung
Có một ví dụ về đạo đức nghề báo: Một phóng viên truyền hình khi quayphỏng vấn một người từng bị kết tội là đinh tặc Người đó khi thấy ống kính đãkhóc và khẩn cầu phóng viên đừng đưa anh lên truyền hình một lần nữa, vì anhvà gia đình anh, nhất là con cái anh, lâu nay đã chịu nỗi khổ nhục này lắm rồi Lời khẩn cầu và nước mắt của người đàn ông ấy đã làm động lòng người phóngviên và quay phim Anh đậy nắp ống kính, tháo chân máy và không tiếp tụcquay nữa
Trang 25Có thể người phóng viên truyền hình ấy không hoàn thành nhiệm vụ.Nhưng nhiều người nghĩ rằng anh có cái Tâm của người làm báo Và đạo đứctác nghiệp của nhà báo cũng chính là cái tâm của con người Đó là một conngười nhân văn, biết cảm thông với số phận con người, và có trách nhiệm vớimỗi câu chữ, mỗi đoạn băng ghi âm và mỗi thước phim của mình Điều ấy đểnói lên rằng, đạo đức của người làm báo luôn có ý nghĩa thực sự quan trọng đốivới nhân dân, với đất nước, và đối với chính bản thân nhà báo đó Đúng như BácHồ đã từng dạy: “Có Tài mà không có Đức là người vô dụng”, chữ “Đức” màBác nhắc tới ở đây được áp dụng trong nhiều ngành, nhiều lĩnh vực của cuộcsống, và đặc biệt đối với nghề báo trong xã hội hôm nay, chữ “Đức” cần đượcđề cao hơn bao giờ hết.
I Khái niệm đạo đức
1 Khái niệm đạo đức
Đạo đức là tập hợp những “nguyên tắc, quy tắc chuẩn mực trong xã hội,nhằm điều chỉnh đánh giá cách ứng xử của con người trong quan hệ với nhau vàquan hệ với xã hội, chúng được thực hiện bởi niềm tin cá nhân, bởi truyền thốngvà sức mạnh của dư luận xã hội” (Giáo dục đạo đức học, NXB Chính trị quốcgia, H.2008, tr.8)
- Đạo đức có tính thời đại
- Đạo đức có tính giai cấp
- Đạo đức có tính dân tộc
- Đạo đức và luật pháp
2 Khái niệm đạo đức nghề nghiệp
Đạo đức nghề nghiệp là bộ phận của đạo đức xã hội, là đạo đức trong mộtlĩnh vực cụ thể trong đạo đức chung của xã hội Đạo đức nghề nghiệp bao gồmnhững yêu cầu đạo đức đặc biệt, các quy tắc và chuẩn mực trong lĩnh vực nghềnghiệp nhất định, nhằm điều chỉnh hành vi của các thành viên trong nghề nghiệpđó sao cho phù hợp với lợi ích và sự tiến bộ của xã hội
3.Khái niệm đạo đức nghề báo
Trang 26Đạo đức nghề nghiệp của nhà báo là những quy tắc, chuẩn mực quy địnhthái độ và hành vi ứng xử của nhà báo trong các mối quan hệ nghề nghiệp.
4 Quy định đạo đức nghề nghiệp của người làm báo Việt Nam
Năm 1994, Đại hội lần thứ 6 của Hội Nhà báo Việt Nam đã thông qua bảnquy ước về tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp của báo chí Việt Nam Đến Đại hộilần thứ 8 (2005), Hội Nhà báo Việt Nam đã chỉnh lý và sửa đổi thành 9 điềuQuy định đạo đức Nghề nghiệp của người làm báo Việt Nam
9 điều quy định về đạo đức nghề nghiệp của người làm báo
- Tuyệt đối trung thành với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ViệtXã hội chủ nghĩa dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam
- Luôn gắn bó với nhân dân, hết lòng phục vụ nhân dân
- Hành nghề trung thực, khách quan, tôn trọng sự thật
- Sống lành mạnh, trong sáng, không lợi dụng nghề nghiệp để vụ lợi vàlàm trái pháp luật
- Gương mẫu chấp hành pháp luật, làm tròn nghĩa vụ công dân, làm tốttrách nhiệm xã hội
- Bảo vệ bí mật quốc gia, nguồn tin và giữ bí mật cho người cung cấpthông tin
- Tôn trọng, đoàn kết, hợp tác giúp đỡ đồng nghiệp trong hoạt động nghềnghiệp
- Thường xuyên học tập, nâng cao trình độ chính trị, văn hóa, nghiệp vụ,khiêm tốn, cầu tiến bộ
- Giữ gìn và phát huy văn hóa dân tộc đồng thời tiếp thu có chọn lọc cácnền văn hóa khác
II Phân tích đánh giá thực trạng thi hành 9 điều quy định về đạo đức người làm báo Việt Nam
Có thể nói chưa khi nào vấn đề đạo đức nhà báo đang trở thành “nóng”như hiện nay, gây nhiều bức xúc ngay trong chính giới làm báo và trong dư luận
Trang 27xã hội, cho dù Hội Nhà báo Việt Nam đã có 9 điều quy định về đạo đức nhà báo,và cũng thường xuyên lên tiếng nhắc nhở về điều này.
Có một sự thật rằng bất cứ việc gì, hay là quy định nào đó cũng có tínhhai mặt của nó, và đối với 9 điều quy định về đạo đức người làm báo Việt Namcũng vậy Về thực trạng thi hành 9 điều này chúng ta phải kể tới: Về mặt tíchcực và mặt tích cực của nó
1 Về tích cực
Chúng ta không thể phủ nhận vai trò của nguời làm báo, cũng như khôngthể nói rằng tất cả mọi người làm báo ở Việt Nam hôm nay đều không coi trọngđạo đức và cái tâm của người cầm bút Nếu như những người làm báo không coitrọng đạo đức nghề báo thì chắc hẳn rằng đất nước Việt Nam sẽ tụt hậu đi rấtnhiều chứ không phải ngày càng tiến lên, phát triển lên như bây giờ
Sinh thời chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định tại Đại hội lần thứ III HộiNhà báo Việt Nam tháng 9/1962, người khẳng định: “Cán bộ báo chí cũng làngười chiến sĩ cách mạng Cây bút, trang viết là vũ khí sắc bén của họ Để làmnhiệm vụ vẻ vang của mình, cán bộ báo chí cần phải tu dưỡng đạo đức cáchmạng” Thực hiện theo lời dạy của Bác, và theo 9 điều quy định đạo đức Nghềnghiệp nhà báo Việt Nam tại Đai hội lần thứ 8 (2005), người làm báo Việt Namđã và đang phát huy vai trò của mình trong quá trình tác nghiệp, giữ vững cáitâm của người cầm bút Có thể chứng minh điều này qua 9 điều quy định về đạođức nghề nghiệp người làm báo Việt Nam và thực tiễn từ trước tới nay
Điều 1: Tuyệt đối trung thành với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốcViệt Xã hội chủ nghĩa dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam
Với điều này, có thể thấy rằng nhà báo Việt Nam đã hoàn thành tốt nhiệmvụ trung thành với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Xã hội chủ nghĩadưới sự lãnh đạo của Đảng Và coi đây là nguyên tắc đầu tiên cơ bản nhất
Điều 2: Luôn gắn bó với nhân dân, hết lòng phục vụ nhân dân: Thực tiễncó thể chứng minh rằng, nhà báo luôn bám sát cuộc sống, cung cấp thông tin đếnvới nhân dân một cách chân thật, khách quan và hết lòng phục vụ nhân dân Bên
Trang 28cạnh đó, Người làm báo còn có nhiệm vụ định hướng dư luận, giúp nhân dântiếp cận thông tin một cách nhanh chóng và chính xác nhất.
Điều 3 Hành nghề trung thực, khách quan, tôn trọng sự thật
Trong tư tưởng của Hồ Chí Minh về báo chí, Người coi trung thực là mộttiêu chuẩn đạo đức rất quan trọng trong hoạt động nghề nghiệp báo chí Đồngthời, Người cũng đòi hỏi các nhà báo trong mọi trường hợp khen cũng như chêđều với động cơ trong sáng, khách quan, không thể viết báo vì mục đích vụ lợi,cá nhân, ích kỷ Người cho rằng “một tờ báo mà không được đại đa số quầnchúng ham muốn thì không xứng đáng là một tờ báo”, đó cũng là một trongnhững nguyên tắc về đạo đức báo chí của Người
Điều này nằm trong những quy định về đạo đức nghề nghiệp của ngườilàm báo Việt Nam: “Nhà báo phải hành nghề trung thực, khách quan, tôn trọngsự thật” Nhà báo chân chính phải chuyên nghiệp trong cách hành nghề, phảitrung thực, khách quan, tôn trọng sự thật Người nói: “Không biết rõ, hiểu rõ,chớ nói, chớ viết Khi không có gì cần nói, không có gì cần viết, chớ nói, chớviết càn” và “chưa điều tra, chưa nghiên cứu, chưa biết rõ, chớ nói, chớ viết”
“Viết giản dị thôi, và phải đúng sự thật Không được bịa ra”; “Không nên chỉviết cái tốt và giấu đi cái xấu Nhưng phê bình phải đúng đắn Nêu cái hay, cáitốt thì phải có chừng mực, chớ phóng đại Phê bình thì phải phê bình một cáchthật thà, chân thành, đúng đắn” Người đòi hỏi các nhà báo trong mọi trườnghợp khen cũng như chê đều với động cơ trong sáng, khách quan ; không thể viếtbáo vì mục đích vụ lợi, cá nhân, ích kỷ Nhà báo phải trung thực trong côngviệc Báo chí phải phản ánh đúng những ý kiến xây dựng của nhân dân; nói lêntâm tư, nguyện vọng, kiến nghị của dân đối với công cuộc xây dựng đất nước;quyết liệt chống nạn tham nhũng, buôn lậu; chống lại tội ác và các tệ nạn xã hội;chống lại những biểu hiện tha hóa, sa sút về phẩm chất, đạo đức và lối sống Báochí phải đem đến cho công chúng niềm tin ở sự thật, tin ở sự nghiêm minh củapháp luật, đặc biệt tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, tin vào truyền thốngcách mạng và nhân văn của nhân dân ta
Trang 29Điều 4 Sống lành mạnh, trong sáng, không lợi dụng nghề nghiệp để vụlợi và làm trái pháp luật.
Điều 5 Gương mẫu chấp hành pháp luật, làm tròn nghĩa vụ công dân, làmtốt trách nhiệm xã hội
Điều 6 Bảo vệ bí mật quốc gia, nguồn tin và giữ bí mật cho người cungcấp thông tin Phần đông người làm báo dù ở vào hoàn cảnh nào cũng giữ vữngđược bản lĩnh chính trị, lập trường quan điểm của mình, một lòng trung thànhvới lợi ích của tổ quốc và nhân dân Họ luôn có ý thức trong việc giữ gìn nguồntin, bảo vệ bí mật quốc gia Hơn hết, họ biết được rằng nếu bí mật quốc gia bị lộ
ra ngoài thì ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự tồn vong của đất nước, vì lẽ đó nhàbáo có trách nhiệm rất cao trong việc này Họ chọn lựa thông tin và đăng tảiđúng mức độ, khách quan, đúng bản chất sự việc Từ đó, đội ngũ nhà báo thểhiện trên tác phẩm của mình là một Việt Nam có dấu ấn sâu đậm về hình ảnhmột đất nước ổn định, năng động, cởi mở và mến khách, giúp chuyền tải mộtthông điệp mạnh mẽ về chính sách đối ngoại rộng mở, đa phương hóa, đa dạnghóa, và chủ trương hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng của nước Việt đến vớibạn bè quốc tế
Điều 7 Tôn trọng, đoàn kết, hợp tác giúp đỡ đồng nghiệp trong hoạt độngnghề nghiệp Trong hoạt động nghề nghiệp, họ luôn song hành, giúp đỡ lẫn nhautrong việ thực hiện ê kíp truyền hình, quay video nhờ đó tình đoàn kết trongcông việc giữa các nhà báo được nâng cao
Điều 8 Thường xuyên học tập, nâng cao trình độ chính trị, văn hóa,nghiệp vụ, khiêm tốn, cầu tiến bộ
Điều 9 Giữ gìn và phát huy văn hóa dân tộc đồng thời tiếp thu có chọnlọc các nền văn hóa khác
2 Về tiêu cực.
Sinh thời, Hồ Chủ tịch đã dạy: “có tài mà không có Đức là người vôdụng” Người coi “đức” như là “gốc rễ” của cây, “gốc” có vững, “rễ” có sâu thìcây mới phát triển tươi tốt được Đối với nhà báo cũng vậy, đạo đức người làm
Trang 30báo phải được đặt lên hàng đầu Bác dạy: “Nhà báo phải biết phò chính, diệt tà”.Ngoài quyền trung thực với thông tin, trung thực với khán giả, thính giả, độcgiả, “người thư kí của thời đại” còn phải có đạo đức, trách nhiệm, sự đồng cảmvà lương tâm Đó chính là phẩm chất, là đạo đức cao đẹp nhất của Nhà báo cáchmạng Việt Nam Thực hiện theo lời tri dạy của Bác, nhà báo đã thể hiện rõ phẩmchất đạo đức nghề nghiệp của mình trong quá trình tác nghiệp Tuy nhiên, vẫncòn thực trạng đáng buồn đối với báo chí nước ta hiện nay về 9 điều quy địnhđạo đức nghề báo Có phải nhà báo nào cũng thực hiện tốt 9 điều quy định vềđạo đức nghề báo? Có phải báo chí Việt Nam hiện nay đang rơi vào thực trạngđáng buồn về đạo đức nghề nghiệp? Có phải Nghề “cầm cân nảy mực” này đangtrở thành “nghề kinh tế” trong thời đại hôm nay?
Thực tế báo chí cách mạng Việt Nam gần 90 năm qua đã chứng minh, đốivới nghề báo, những người vô tình hay cố ý vi phạm chuẩn mực đạo đức nghềnghiệp đều không có cơ hội quay lại và phát triển với nghề này Có lẽ chưa lúcnào, đạo đức báo chí lại được nói nhiều như hiện nay Bên cạnh những vụ viphạm đạo đức nghề nghiệp nổi cộm mà báo chí đã nêu, thực tế đã có những nhàbáo, tòa soạn chạy theo việc câu views, câu quảng cáo mà đưa tin không đúngsự thật, nên đã bị kỉ luật, có trường hợp phải trả giá bằng cả sinh mạng chính trịcủa mình
Dù ở chính thé nào, nhà báo vừa phản ảnh hiện thực khách quan nhưngcũng vừa thể hiện tư tưởng, lập trường, quan điểm của mình Tư tưởng, lậptrường, quan điểm này do đạo đức nghề nghiệp và đặc điểm của nền báo chí mànhà báo phục vụ tác động chi phối
Thực trạng về đạo đức nhà báo có đáng lo?
Theo thống kê, chỉ tính trong 10 tháng đầu năm 2013, đã có 6 nhà báo bịvướng vào vòng lao lý, trong đó có 4 trường hợp liên quan đến vấn đề kinh tế.Phó chủ tịch Thường trực HNB Nghệ An Nguyễn Quốc Hiếu nhận xét: “Trong
36 cơ quan báo chí thường trú ở Nghệ An, chỉ có khoảng 15-17 báo hoạt độngtuyên truyền nghiêm túc, hiệu quả Còn lại chủ yếu phát hành, kinh tế báo chí
Trang 31Có thể thấy rõ nội dung tin bài của anh em này hướng tích cực không nhiều, chủyếu là khai thác những tiêu cực và thông tin khá nhanh, dày, nhiều tờ báo cùngđồng loạt đưa tin với mục đích hù dọa cơ sở, ăn tiền Nhiều cơ sở là nạn nhâncủa những “nhà báo” này, nhưng không muốn động vào vì sợ phức tạp thêm.Còn Phó chủ tịch Thường trực Hội nhà báo Đồng Nai Đỗ Trung Tiến thì chia sẻ:Trên địa bàn Đồng Nai vừa xảy ra chuyện “động trời”- Trong khi các nhà báođịa phương ra sức tuyên truyền cho trồng rừng, bảo vệ rừng thì phóng viên kháclại bảo kê cho nạn phá rừng! Trong khi báo chí địa phương đẩy mạnh tuyêntruyền về an toàn giao thông, xử lý xe quá khổ quá tải thì phóng viên khác lạibảo kê cho hàng chục xe ben!
Tại hội nghị về công tác hội các tỉnh, thành phía Bắc được tổ chức tạiThanh Hóa vào cuối tháng 9 năm 2013, các nhà báo là lãnh đạo Hội nhà báo cácđịa phương đã dành thời gian nói khá nhiều về hiện tượng sa sút đạo đức củamột số phóng viên (PV), đa số là PV thường trú Những “thủ thuật” của số nhàbáo này là rủ nhau “đánh hội đồng” một vấn đềgì đó của một ai đó, bằng cáchđưa tin tiêu cực rồi sau đó hù dọa để vòi vĩnh, tống tiền Một số lãnh đạo Hôinhà báo các tỉnh miền Tây cũng lên tiếng phàn nàn khá nhiều về sự “quấynhiễu” của một số PV thường trú, tạo cho hình ảnh nhà báo bị “lem” trong cáinhín của địa phương và công chúng
Khá nhiều Hội nhà báo tỉnh đang bức xúc vì những hiện tượng tiêu cựccủa một số phóng viên thường trú Cơ quan chủ quản thì ở xa, buông lỏng quảnlý và nhiều tờ báo cử PV thường trú chỉ cốt làm kinh tế cho tờ báo Không hiếmnhững văn phòng đại diện hiện nay thường trú được cơ quan chủ quản giao mỗitháng phải kiếm được doanh thu từ 500-800 triệu đồng, thậm chí cả tỷ đồng.Việc giao chí tiêu làm kinh tế cho đơn vị đã khiến các văn phòng đại diện ở cáckhu cực tuyển phóng viên thường trú với chất lượng “tài chưa đủ tầm- đức chưađủ dùng” Vì vậy số Pv này đã cấu kết với nhau để tìm ra những “tì vết” của địaphương, cơ sở, doanh nghiệp và “bới móc” đưa lên báo Để tránh những ầm ĩkhông đáng có thì thường là chính quyền sở tại hay các doanh nghiệp, các đơn
Trang 32vị bị nhà báo tìm đến hù dọa, đưa ra các yêu cầu nhằm dừng lại các bài viết đangchuẩn bị len khuôn hay đã đăng được một, hai kỳ báo để “thương lượng” Và kếtquả thường là những hợp đồng quảng cáo hay những lợi ích riêng tư mà PVnhắm đến.
Hiện nay, hằng ngày có những tờ báo lướt qua thì ngay cả những ngườilàm báo cũng giật mình, ghê rợn không dám nhìn tiếp, đọc tiếp xem sự việc diễn
ra như thế nào Những cảnh cướp- hiếp- diếp với sự miêu ra tội ác rất kỹ, rất chitiết làm cho người lương thiện phải ái ngại Họ sợ con em mình đọc những tờbáo in, trang báo mạng kiểu như thế Dường như các ấn phẩm báo chí sinh sauđẻ muộn chỉ chăm chăm của người đọc, người xem, và nguy hiểm nhất đã làmcho lớp trẻ bị “phơi nhiễm” với cái ác, cái xấu xa thấp hèn
Thực tế chứng minh?
Điều 1 Tuyệt đối trung thành với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốcViệt Xã hội chủ nghĩa dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam
Những câu khẩu hiệu được đưa ra: “Tuyệt đối trung thành” với “sựnghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt xã hội chủ nghĩa dưới sự lãnh đạo củaĐảng cộng sản” Thế nhưng vẫn còn đó những “hạt sạn”, những nhà báo viphạm đạo đức nghề nghiệp, tuyên truyền chống phá nhà nước, gây mất đoàn kếtdân tộc, chống lại chủ trương đường lối của Đảng Vẫn còn đó những người làmbáo quên đi nhiệm vụ cao cả của mình, vì tư lợi cá nhân làm ảnh hưởng đến sựnghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Điều 2 Luôn gắn bó với nhân dân, hết lòng phục vụ nhân dân Nhà báophải “gắn bó với nhân dân hết lòng phục vụ nhân dân” thế nhưng không phải tấtcả những nhà báo, những người làm báo đều “gắn bó với nhân dân, hết lòngphục vụ nhân dân” Nhiều nhà báo tư lợi cá nhân đã phản bội lại lòng tin củanhân dân, đưa những tin tức không có lợi cho nhân dân và làm tổn lại đến đờisống của nhân dân như bài báo với những tít bài: “Ăn bưởi gây ung thư vú” Khi mà những loạt bài này được đăng lên không có cơ sở, biết bao người dânnghèo, biết bao người dân trồng bưởi để kiếm tiền sẽ không thể bán bưởi được,
Trang 33bưởi sẽ rơi vào tình trạng ế ẩm Những tin đồn thất thiệt này được đưa lên mặtbáo gây hoang mang dư luận, đặc biệt sẽ làm mất lòng tin của nhân dân vềnhững người làm báo.
Điều 3 - Hành nghề trung thực, khách quan, tôn trọng sự thật Khi nói tớiđiều này với báo giới, Thứ trưởng Đỗ Quý Doãn đã chỉ rõ: “Tình trạng thông tinsai sự thật liên tục và kéo dài, mặc dù đã bị cơ quan quản lý nhà nước nhắc nhở,xử lý kỷ luật, phạt hành chính và dư luận xã hội phản ứng” (Bùi Thị Thanh:Nhận diện sai lầm về nội dung thông tin trên báo chí hiện nay, Luận văn thạc sĩtruyền thông đại chúng, Học viện Báo chí và tuyên truyền, H.2008) Từ kết quảkhảo sát của Vụ Báo chí – Xuất bản (Ban tuyên giáo trung ương) từ năm 1998đến năm 2008 cho thấy, trong tổng số hơn 1.600 nhắc nhở vi phạm thì có tới 470nhắc nhở liên quan đến đưa tin sai sự thật, thiếu chính xác Theo báo cáo của bộthông tin truyền thông, từ năm 2005 – 2008, trong tổng số 165 trường hợp bịCục báo chí xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động báo chí thì có tới 63trường hợp (chiếm 38%) bị xử phạt vì thông tin sai sự thật Với những con số viphạm “khổng lồ” đó, gióng lên những hồi chuông về đạo đức người làm báođang xuống cấp Báo chí và người làm báo luôn nêu cao việc “hành nghề trungthực, khách quan, tôn trọng sự thật Tuy nhiên mặt trái của nó là những nhà báohành nghề sai sự thật, thiếu khách quan, thiếu tôn trọng sự thật Có rất nhiềunguyên nhân gây ra việc thiếu trung thực, khách quan trong việc đưa tin bài,thiếu trung thực trong việc cung cấp thông tin, tuy nhiên nguyên nhân lớn nhấtcũng không thể không nói đến đó là mặt trái của nền kinh tế thị trường đã dẫntới việc nhà báo đưa tin sai sự thật chỉ vì đồng tiền chi phối, đưa tin sai sự thậtphục vụ một cá nhân, một tổ chức nào đó Báo lá cải mọc lên nhan nhản, nhữngtin tức sai lệch được đưa lên mặt báo, nhằm mục đích câu views khiến ngườiđọc mất lòng tin nơi báo mạng, báo lá cải Họ cho rằng: Thông tin trên báo chíchỉ nên tin một nửa, còn một nửa chủ yếu là nhà báo xuyên tạc, bịa đặt Nhữngdấu hỏi lớn đặt ra: Vì sao công chúng là mất lòng tin vào báo mạng như vậy? Cógiải pháp nào để báo chí không còn mất niềm tin trong công chúng?
Trang 34Điều 4 Sống lành mạnh, trong sáng, không lợi dụng nghề nghiệp để vụlợi và làm trái pháp luật Như chúng ta đã biết, nhà báo là cũng là con người nênsẽ không tránh khỏi cuộc sống thiếu lành mạnh, trong sáng, lợi dụng nghềnghiệp để vụ lợi và làm trái pháp luật Nhiều nhà báo lợi dụng nghề nghiệp đểvụ lợi và làm trái pháp luật Những dấu hỏi đặt ra ở những chiếc phong bì “hốilộ” nhà báo đến từ các doanh nghiệp, từ những người làm trái pháp luật muốnnhà báo đó không đưa sự thật lên báo Vậy chúng ta thử nghĩ xem nếu như cókhoảng 100 nhà báo, phóng viên “rơi” vào tình trạng bị “hối lộ” kiểu đó thì cókhoảng bao nhiêu nhà báo từ chối những chiếc phong bì dày cộm đó, có baonhiêu nhà báo “phủi” sạch thông tin để nhận phong bì Những điều này luôn gây
ra nhiều trăn trở trong giờ dư luận, trong ngành báo, trong đạo đức nghề nghiệpcủa người làm báo Hiển nhiên, như chúng ta đã nói cái gì cũng có hai mặt củamột vấn đề và nghề báo cũng không ngoại lệ Một số nhà báo lợi dụng chức vụ,quyền hạn của nhà báo, cơ quan báo chí để trục lợi: Tống tiền: Ngày14/12/2005, hai nhà báo Nguyễn Đức Xương (phóng viên ban biên tập kinh tế)và Vương Tiến Toàn (Phó ban thư kí tòa soạn báo Hà Tây) đã bị công an huyệnHoài Đức (Hà Tây) bắt quả tang đang nhận tiền hối lộ của một doanh nghiệp tạicánh đồng Vân Lũng (xã An Khê, Hoài Đức, Hà Tây) Theo tố cáo của anhHoàng Quốc Dinh (chỉ huy thi công công trình tỉnh lộ 72, công ty cổ phầnHoàng An), khoảng một tháng qua, hai nhà báo trên đã nhiều lần gặp và gọi điệnyêu cầu anh Dinh chi 10 triệu đồng, nếu không họ sẽ viết bài làm mất uy tín củacông ty Anh Dinh đã báo cáo sự việc trên với công an huyện Hoài Đức Cònrất nhiều và rất nhiều nhà báo khác có hành vi tương tự như trên đã bị pháp luậtxử lý nhưng cũng có rất nhiều nhà báo đã “dấu mình” qua lớp vỏ bọc khá dày,nhưng tin chắc rằng “cái kim trong bọc lâu ngày cũng lòi ra” và sự thật sớmmuộn sẽ được phanh phui
Điều 5 Gương mẫu chấp hành pháp luật, làm tròn nghĩa vụ công dân, làmtốt trách nhiệm xã hội Điều này có vẻ như nhà báo làm tốt hơn, tuy nhiên vẫncòn đó những nhà báo chưa làm tròn việc chấp hành pháp luật, nghĩa vụ công
Trang 35dân, trách nhiệm với xã hội Vẫn còn “cậy thế” mình là nhà báo, vẫn còn “láchluật” trong việc vi phạm pháp luật, nghĩa vụ công dân
Điều 6 Bảo vệ bí mật quốc gia, nguồn tin và giữ bí mật cho người cungcấp thông tin Có một thực trạng đáng buồn rằng điều này xảy ra thường xuyênvà gióng lên hồi chuông lớn đối với người làm báo, những cơ quan quản lý báochí Một số nhà báo đã làm lộ bí mật quốc gia, nguồn tin, và không giữ bí mậtcủa người cung cấp thông tin Với việc làm lộ bí mật quốc gia, làm ảnh hưởngđến tổ quốc đến quốc gia nhà báo sẽ bị xử lí theo quy định của pháp luật tùytheo mức độ nặng nhẹ của vụ việc
Điều 7 Tôn trọng, đoàn kết, hợp tác giúp đỡ đồng nghiệp trong hoạt độngnghề nghiệp Với điều 7 này mặc dù có những tiêu cực nhất định nhưng có vẻnhư không nghiêm trọng như những việc điều khác Thế nên về mặt đạo đứcnghề nghiệp nhà báo, theo tôi điều 7 này dường như việc thi hành đạo đức nghềnghiệp cũng ít được nhắc tới, bởi đây là vấn đề mang tính chất cá nhân, ảnhhưởng không quá nhiều tới dân chúng
Điều 8 Thường xuyên học tập, nâng cao trình độ chính trị, văn hóa,nghiệp vụ, khiêm tốn, cầu tiến bộ Bên cạnh những nhà báo được đào tạo vềchuyên môn nghiệp vụ một cách kĩ lưỡng và có tính chuyên nghiệp thì vẫn cònđó những cộng tác viên không được đào tạo chuên môn, nghiệp vụ nhưng cónăng khiếu về viết báo nên họ vẫn bước chân vào nghề báo Không phải tất cảnhững người không được đào tạo về chuyên môn là họ sẽ không có những bàibáo hay, không có những tác phẩm báo chí tuyệt vời, tuy nhiên vẫn có nhữngnhà báo không được đào tạo về chuyên môn nghiệp vụ nên dẫn tới một vài sailầm trong công tác viết báo là điều không thể tránh khỏi
Điều 9 Giữ gìn và phát huy văn hóa dân tộc đồng thời tiếp thu có chọnlọc các nền văn hóa khác Ngoài những nhà báo giữ gìn và phát huy văn hóa dântộc, tiếp thu có chọn lọc các nền văn hóa khác thì vẫn còn những nhà báo vì vụlợi, mà bán rẻ nhân cách, đạo đức làm báo của mình bằng việc tuyên truyềnnhững văn hóa không có lợi cho nền văn hóa dân tộc