CÔNG tác xã hội cá NHÂN với NGƯỜI KHUYẾT tật – NGHIÊN cứu TRƯỜNG hợp

CÔNG tác xã hội cá NHÂN với NGƯỜI KHUYẾT tật – NGHIÊN cứu TRƯỜNG hợp CÔNG tác xã hội cá NHÂN với NGƯỜI KHUYẾT tật – NGHIÊN cứu TRƯỜNG hợp CÔNG tác xã hội cá NHÂN với NGƯỜI KHUYẾT tật – NGHIÊN cứu TRƯỜNG hợp CÔNG tác xã hội cá NHÂN với NGƯỜI KHUYẾT tật – NGHIÊN cứu TRƯỜNG hợp CÔNG tác xã hội cá NHÂN với NGƯỜI KHUYẾT tật – NGHIÊN cứu TRƯỜNG hợp CÔNG tác xã hội cá NHÂN với NGƯỜI KHUYẾT tật – NGHIÊN cứu TRƯỜNG hợp CÔNG tác xã hội cá NHÂN với NGƯỜI KHUYẾT tật – NGHIÊN cứu TRƯỜNG hợp CÔNG tác xã hội cá NHÂN với NGƯỜI KHUYẾT tật – NGHIÊN cứu TRƯỜNG hợp CÔNG tác xã hội cá NHÂN với NGƯỜI KHUYẾT tật – NGHIÊN cứu TRƯỜNG hợp CÔNG tác xã hội cá NHÂN với NGƯỜI KHUYẾT tật – NGHIÊN cứu TRƯỜNG hợp CÔNG tác xã hội cá NHÂN với NGƯỜI KHUYẾT tật – NGHIÊN cứu TRƯỜNG hợp

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG (Bìa mẫu 3)

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KHOA TÂM LÝ – GIÁO DỤC

THỰC TẬP TỐT NGHIỆP

ĐỀ TÀI: CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN VỚI NGƯỜI KHUYẾT TẬT –

NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP TẠI HUYỆN DUY XUYÊN, TỈNH QUẢNG NAM

CHUYÊN NGÀNH: CÔNG TÁC XÃ HỘI

CƠ SỞ THỰC TẬP: Phòng Lao Động – Thương Binh và Xã hội huyện Duy

Xuyên, tỉnh Quảng Nam

GVHD: Th.S Bùi Đình Tuân Cán bộ kiểm huấn: PTP.Văn Phú Đợi

Sinh viên thực hiện: Đặng Thị Phương Thảo

Lớp : 13CTXH

LỜI NÓI ĐẦU

Qua những năm tháng được học tập và rèn luyện dưới giảng đường Đại học SưPhạm - Đại học Đà Nẵng, được thầy cô trong trường tận tình giảng dạy bằng cả tinhthần và trách nhiệm của mình, được truyền đạt những kiến thức, nghị lực, kinhnghiệm, kỹ năng, sự tự tin và bản lĩnh, bây giờ tôi đã trở thành một thực tập sinh.Thời gian thực tập chỉ trong vòng 8 tuần nhưng đây chính là giai đoạn để tôi cóthể rèn luyện kỹ năng giải quyết công việc độc lập, kỹ năng làm việc theo nhóm,được tiếp xúc với môi trường hành chính sự nghiệp, vận dụng những điều đã họcđược dưới mái trường thân yêu vào trong thực tiễn cũng như trao dồi, bổ sung nhữngkiến thức bên ngoài cho công việc sau này.

Hiểu được tầm quan trọng của quá trình thực tập, dưới sự hướng dẫn của thầy

cô trong lớp, khoa và tham khảo kinh nghiệm của những người đi trước; đồng thờicũng muốn tiếp cận được với cơ quan nhà nước ở vùng nông thôn, tôi quyết định xinvào thực tập tại Phòng Lao động Thương binh và Xã hội huyện Duy Xuyên, tỉnhQuảng Nam

Qua thời gian được thực tập tại Phòng, với vai trò là thực tập sinh, tôi xin đượcviết bài báo cáo này để trình bày nội dung về những điều mà mình đã được học tập

và trải nghiệm tại đơn vị Quá trình thực hiện có thể không tránh khỏi những sai sót,kính mong quý thầy cô có những đóng góp để bài cáo cáo được hoàn thiện hơn.Qua đây, tôi cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành đến quý thầy cô trong khoaTâm Lý – Giáo dục, các thầy cô giáo thỉnh giảng, các thầy cô trong tổ Công tác xãhội đã dìu dắt và tận tình giảng dạy, giúp đỡ Đặc biệt gửi lời cảm ơn đến thầy BùiĐình Tuân đã giúp đỡ tôi hoàn thành tốt báo cáo này Cảm ơn các cô, chú, anh chị,

từ lãnh đạo đến cán bộ nhân viên trong Phòng Lao động Thương binh và Xã hộihuyện Duy Xuyên đã cho phép cũng như tạo điều kiện để tôi thực tập tại Phòng.Cảm ơn chú Văn Phú Đợi – phó trưởng phòng bên bảo trợ xã hội đã tận tình giúp đỡ,chỉ bảo, truyền đạt kinh nghiệm cho tôi trong suốt quá trình thực tập

PHẦN I: CƠ SỞ LÍ LUẬN

1 Tính cấp thiết của đề tài:

“Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai” Đó là khẩu hiệu mà các quốc gia và cáccộng đồng quốc tế hướng tới nhằm mục đích chăm sóc, bảo vệ và phát triển trongtương lai của mỗi quốc gia và nhân loại Thế nhưng,nhiều trẻ khi sinh ra phải chịunhững thiệt thòi khi mang trong mình những dị tật bẩm sinh vĩnh viễn, không ngheđược những âm thanh của cuộc sống, không được ríu rít trò chuyện với những bạncùng trang lứa hay không được nhìn thấy ánh sáng của cuộc đời và cơ thể phát triểnkhông giống các bạn,trí tuệ của các em không như người ta

Trong những năm gần đây, giáo dục trẻ em khuyết tật được xã hội quan tâm Luậtngười khuyết tật được ban hành là cơ sở pháp lý bảo quyền được cơ hội phát triển Chỉđạo ngành giáo dục đã có những chuyển biến tích cực Cụ thể: Ban chỉ đạo giáo dụckhuyết tật của bộ Giáo dục và Đào tạo được củng cố,hoàn thiện theo từng giai đoạn,đảmbảo cho việc quản lý Nhà nước về việc giáo dục khuyết tật ngày càng sâu sắc,chặt chẽ Các địa phương thành lập Ban chỉ đạo cấp thành phố,cấp tỉnh, cấp huyện cóchuyên viên phụ trách, các cơ sở giáo dục có giáo viên cốt cán về giáo dục khuyết tật

Và chính nhờ sự căng go của xã hội hiện nay, trẻ khuyết tật đang được mọi ngườithực sự chú ý đến Tôi – một sinh viên sắp ra trường – để hoàn thành đợt thực tập này,

đã chọn cho mình đề tài liên quan đến trẻ khuyết tật để tìm hiểu và lập kế hoạch trợgiúp Mặc dù là đã được học xong và thực hành cá nhân với trẻ khuyết tật trong hainăm trước nhưng tôi vẫn muốn chọn làm việc với trẻ khuyết tật để bản thân được làmviệc một cách cụ thể và chi tết hơn và rút ra bài học kinh nghiệm cho công việc saunày

2 Mục tiêu:

a Cá nhân NVXH:

- Áp dụng được những kiến thức liên quan đến hành vi con người và môi trường

xã hội cũng như các phương pháp tiếp cận CTXH trong việc giúp đỡ cá nhân

- Thực hành các nguyên tắc,quy chuẩn đạo đức và các giá trị trong CTXH khi

làm việc với thân chủ

- Thực hiện các kĩ năng chuyên môn: thiết lập mối quan hệ, thu thập dữ liệu,

lắng nghe,thấu cảm,vấn đàm, đánh giá điểm mạnh của thân chủ, phân tích vànhận diện vấn đề

- Tạo sự tự tin và khả năng làm việc với thân chủ.

- Nhận thức được mối quan hệ của NVXH với thân chủ.

- Tăng khả năng vấn đàm và tìm cách đối phó với thân chủ trong khi làm việc.

- Làm quen và kết hợp lý thuyết vào thực hành.

- Rèn luyện thái độ tích cực và luôn có động lực hướng đến học tập.

- Tôn trọng các nguyên tắc, giá trị,văn hóa và quy chuẩn đạo đức trong CTXH.

- Rút ra được bài học cho bản thân.

b Đối với thân chủ:

- Giúp thân chủ nhìn nhận được vấn đề của mình.

- Tạo cảm giác thoải mái, vui vẻ khi làm việc với NVXH.

- Tạo động lực, niềm tin để thân chủ có niềm tin vào cuộc sống.

- Giúp thân chủ ổn định tâm lý.

- Giúp cho thân chủ có nhiều mối quan hệ tốt.

- Tháo gỡ rào cản mặc cảm của thân chủ với mọi người xung quanh

3 Phương pháp và kỹ thuật thu thập dữ liệu

Thu thập thông tin: Trên cơ sở sự giới thiệu của giáo viên kiểm huấn, tôi đã tiếnhành thu thập thông tin có liên quan đến thân chủ Nguồn thông tin thu thập chủ yếu

là gia đình thân chủ, giáo viên chủ nhiệm và một số giáo viên bộ môn tại trương thânchủ đang học

3.1 Phương pháp quan sát

Phương pháp quan sát cũng là một phương pháp rất có hiệu quả trong quá trình thuthập thông tin cho đề tài nghiên cứu Trong suốt thời gian thực tập tại địa bàn nghiêncứu Tôi đã thường xuyên sử dụng những phương pháp quan sát sau:

- Quan sát tham dự: tức là tôi cùng tham gia vào các hoạt động ngoài giờ lên lớp của

bé, múa theo bài hát, tổ chức trò chơi cho thân chủ…nhằm quan sát để thu thậpthông tin cần thiết

- Quan sát không tham dự: Sử dụng phương pháp này, tôi không tham gia vào cáchoạt động của thân chủ mà với tư cách là người ngoài cuộc để âm thầm quan sát thái

độ, cảm xúc, hành vi của thân chủ cũng như môi trường hoàn cảnh xung quanh tácđộng đến thân chủ khi thân chủ học và vui chơi trên lớp và ở nhà

- Quan sát nhiều lần: Trong suốt thời gian thực tập tại nhà, tôi đã thực hiện quan sátnhiều lần về hoàn cảnh gia đình, môi trường sinh sống, môi trường học tập, vui chơi

của thân chủ đề phát hiện được thực trạng và bản chất của vấn đề trẻ bé là như thếnào? Quan sát nhiều lần sẽ giúp cho tôi đánh giá được hiệu quả trợ giúp của việctrước và sau khi tiến hành CTXH cá nhân với thân chủ.

3.2 Phương pháp vãng gia

Vãng gia hay còn gọi là thăm hộ gia đình, phương pháp này là một trong nhữngphương pháp, công cụ quan trọng của CTXH cá nhân Vãng gia hoàn toàn có lợi vìkhi vãn gia có thể quan sát môi trường tự nhiên và xã hội của gia đình thân chủ cũngnhư thấy được các mối quan hệ và thái độ, cách xử sự giữa các thành viên trong giađình đối với thân chủ và có ảnh hưởng như thế nào đến thân chủ

Sau khi được sự đồng ý của gia đình bé Duyên và thu thập được một số thông tin

về bé thì bản thân quyết định ngỏ ý vãng gia nhà thân chủ và được đồng ý một cáchthuận lợi Sau khi vãng gia ở nhà thân chủ thì tôi đã hiểu rõ hơn về cách sinh hoạt củagia đình thân chủ

3.3 Phương pháp phân tích, xử lí thông tin

Tôi chủ yếu tiến hành thực hiện phương pháp thu thập, phân tích, xử lí tàiliệu.Trong suốt tiến trình nghiên cứu, tôi đã thường xuyên tiến hành tìm kiếm và thamkhảo những tài liệu chứa đựng thông tin liên quan : các bảng thống kê, các tài liệusách báo liên quan đến trẻ mắc hội chứng Down, chậm phát triển, các tiểu luận haycác đề tài nghiên cứu, các khóa luận tốt nghiệp cử nhân hay các luận văn thạc sĩnghiên cứu về vấn đềchậm phát triển Bên cạnh đó, tôi còn tiến hành tìm hiểu thu thậpthông tin qua các địa chỉ truy cập tìm kiếm thông tin qua Internet như google.com.vn.hay địa chỉ yahoo…Trên cơ sở có những thông tin đó, tôi tiến hành phân tích, so sánh,

kế thừa có chọn lọc những kết quả nghiên cứu của các tài liệu đó nhằm mục đích phục

vụ cho việc giải quyết vấn đề của thân chủ

4 Kỹ năng của nhân viên công tác xã hội

Trong suốt tiến trình công tác xã hội với cá nhân, tôi không chỉ vận dụng kết hợp hệthống những lý thuyết và phương pháp của chuyên ngành CTXH thì tôi còn vận dụngnhững kỹ năng sau đây để tiến hành CTXH cá nhân với thân chủ có hiệu quả Đó là:

4.1 Kỹ năng giao tiếp

Kỹ năng giao tiếp là một kỹ năng rất quan trọng trong suốt tiến trình CTXH cánhân Kỹ năng giao tiếp tức là bao gồm hàng loạt những hoạt động như cử chỉ, lời nói,hành vi nét mặt, cử chỉ điệu bộ… mà con người tiến hành trao đổi thông tin với nhau.Trong CTXH, kỹ năng giao tiếp hiệu quả hay không hiệu quả sẽ quyết định sự thànhcông hay thất bại của tiến trình trợ giúp thân chủ Yêu cầu của của kỹ năng này làNVCTXH phải tạo được mối quan hệ thân thiện, gần gũi, tự nhiên, cởi mở và tintưởng giữa thân chủ và NVCTXH cũng như giữa tôi và thân chủ

4.2 Kỹ năng tạo mối quan hệ chuyên nghiệp

Kỹ năng tạo mối quan hệ chuyên nghiệp là kỹ năng cơ bản và cần thiết của ngườithực hành CTXH Trong thực hành CTXH, phải nhận thúc rằng mối quan hệ giữa tôi

và thân chủ là mối quan hệ giúp đỡ chuyên nghiệp, khác với mối quan hệ xã hội bìnhthường Công cụ chính thực thi trong CTXH chính là bản thân con người thực hànhCTXH phải có kiến thức và kỹ năng Vì thế, chúng ta dễ quên khi hành nghề và ứng

xử theo lối bình thường (phản ứng theo cảm xúc tự nhiên) Mối quan hệ giúp đỡ đòihỏi phải có các kỹ năng sau: Kỹ năng tham vấn, vấn đàm

4.3 Kỹ năng đánh giá

Đây là một kỹ năng cần thiết, đòi hỏi NVCTXH phải biết vận dụng nó một cáchhiệu quả Tôi đã sử dụng hai phương pháp đánh giá đó là đánh giá khách quan và đánhgiá chủ quan

- Đánh giá khách quan: Từ việc đánh giá thực trạng vấn đề cũng như cách giải

quyết vấn đề trẻ bị tự kỹ dựa trên công cụ bảng hỏi có thể là phiếu đánh giá nhanhdùng để phỏng vấn thu thập thông tin về cách suy nghĩ, cách nhìn nhận, đánh giá

- Đánh giá chủ quan: Tôi đã dựa vào số liệu, thông tin, chỉ báo thu thập được từ

trong quá trình điều tra, quan sát để rút ra những kết luận cuối cùng để xác định, đánhgiá tình hình trẻ mắc hội chứng Down, chậm phát triển

4.4 Kỹ năng lắng nghe

Kỹ năng lắng nghe không chỉ đơn giản là người nghe thu nhận thông tin từ ngườitrả lời mà còn là sự thể hiện sự lắng nghe tích cực, lắng nghe không chỉ là bằng tai màcòn là lắng nghe bằng tâm Khi tôi làm việc với thân chủ có thể là trẻ em hay những

thành viên liên quan như bạn bè, gia đình người thân của thân chủ thì đòi hỏi phảichăm chú lắng nghe những gì thân chủ tâm sự giải bày, tỏ thái độ, lời nói thể hiện sựđồng cảm và hiểu rõ những gì mà thân chủ giải bày Chúng ta phải khiến cho thân chủhiểu là bản thân họ được tôn trọng được sẻ chia có như vậy, tiến trình CTXH cá nhânmới đem lại hiệu quả.

4.5 Kỹ năng vấn đàm

Đây là một hình thức tác động qua lại giữa cá nhân thân chủ với cán sự công tác xãhội Trong đó, tôi có ý thức với mục đích và kế hoạch của mình cùng làm việc và traođổi với thân chủ (trẻ em và gia đình người thân của các em) Trong mối quan hệ này,tôi là người chủ động xác định mục đích và kế hoạch, xác định nội dung các câu hỏitrong vấn đàm Thân chủ (trẻ em và gia đình người thân của các em) tiến hành luậngiải, phân tích vấn đề đặt ra như cùng thân chủ làm rõ thực trạng, nguyên nhân củatình trạng trẻ em khuyết tật là như thế nào? Hệ quả, tác động của vấn đề này đối với cánhân, gia đình và xã hội như thế nào? Sau đó, tôi cùng thân chủ trao đổi bàn bạc, tìmkiếm lựa chọn ra cách giải quyết vấn đề của thân chủ một cách tối ưu nhất Điểm lưu

ý là trong quá trình vấn đàm này, tôi chỉ là người gợi mở ra phương án giải quyết vấn

đề còn việc lựa chọn và quyết định cách giải quyết vấn đề như thế nào là hoàn toànthuộc về quyền quyết định của thân chủ

4.6 Kỹ năng đặt câu hỏi :

Có thể nói đây là kỹ năng luôn luôn thường trực và không thể thiếu khi muốn thuthập thông tin nào đó Với kỹ năng đặt câu hỏi tôi sử dụng những câu hỏi đóng, mởkết hợp và tôi đã có những thông tin cần thiết về thân chủ và một số thông tin liênquan như tâm trạng của các thành viên trong gia đình những mong muốn, hy vọngnhững nổ lực mà gia đình đã cố gắng hết sức để cải thiện tình trạng cho bé D, kết quảđạt được và những khó khăn gặp phải

Dựa vào hồ sơ của thân chủ từ đó tìm hiểu thêm thông tin gia đình và cá nhânthân chủ Kiểm chứng lại những thông tin mà mình thu thập còn có những gì thiếu xóthay là có những thứ mà mình có thể nhìn thấy được nhưng trong hồ sơ thân chủ vẫnchưa bổ xung Qua hồ sơ thu thập được từ gia đình thân chủ thì cũng giúp tôi hiểu rõđược phần nào vấn đề của thân chủ và cũng tìm hiểu được thông tin gia đình của thânchủ Ở đây thì tôi cũng áp dụng phương pháp phân tích và xữ lý thông tin trong quá

trình thực hành thì tôi thường xuyên tiến hành tìm kiếm và tham khảo những tài liệuchứa đựng thông tin liên quan như đến vấn đề của thân chủ.

5 Lý thuyết áp dụng

5.1 Lý thuyết hệ thống:

Thuyết hệ thống là một trong những lý thuyết quan trọng được vân dụng trong công

tác xã hội khi thực hiện một tiến trình giúp đỡ cá nhân không thể thiếu được

Khái niệm hệ thống : Hệ thống là một tập hợp nhiều yếu tố,đơn vị cùng loại hoặc cùng

chức năng, có quan hệ hoặc liên hệ với nhau chặt chẽ, làm thành một thể thống nhất.(Từ điển Tiếng Việt, 2004, NXB Đà Nẵng, trang 434)

Góc độ CTXH: “Hệ thống là một tập thể các thành tố được sắp xếp có trật tự và liên

hệ với nhau có hoạt động thống nhất Con người phụ thuộc vào hệ thống trong môitrường xã hội nhằm đáp ứng nhu cầu trực tiếp của mình trong cuộc sống” Các quanđiểm trong hệ thống công tác xã hội có nguồn gốc từ lý thuyết hệ thống tổng quát củaBertalanffy Đây là một lý thuyết sinh học cho rằng “ mọi tổ chức hữu cơ đều lànhững hệ thống được tạo nên từ các tiểu hệ thống và ngược lại cũng là một phần của

hệ thống lớn Do đó con người là một bộ phận của xã hội và được tạo nên từ các phântử,mà được tạo dựng từ các nguyên tử nhỏ hơn

Sau này, lý thuyết hệ thống được các nhà khoa học khác nghiên cứu: Hanson(1995),Mancoske(1981), Siporin(1980) và phát triển

Người có công đưa lý thuyết hệ thống áp dụng vào thực tiễn công tác xã hội phải kểđến công lao của Pincus và Minahan cùng các đồng sự khác Tiếp đến là Germain vàGiterman

Hệ thống

Là tập hợp những thành tố được sắp xếp theo một trình tự và quy luật theo một thểthống nhất

Tiểu hệ thống

Là hệ thống thứ cấp hoặc hệ thống hỗ trợ Các tiểu hệ thống tạo nên hệ thống lớn hơn

Có 3 loại hệ thống thỏa mãn cuộc sống của con người:

 Hệ thống chính thức: tổ chức công đoàn, cộng đồng

 Hệ thống phi chính thức: bạn bè,gia đình

 Hệ thống xã hội: bệnh viện,nhà trường

Lý thuyết hệ thống đã chỉ ra các mối liên kết tất yếu trong mạng xã hội giữa cánhân với cá nhân Trong CTXH không thể không chú ý tới sự ảnh hưởng qua lại đó.Tạo dựng và phát huy những tiềm năng sức mạnh của hệ thống sẽ tạo nên những thếlợi trong thực hành CTXH.

Trong tiến trình can thiệp giải quyết vấn đề của thân chủ, NVXH sẽ phải vận dụng

lý thuyết hệ thống bao gồm:

5.2 Thuyết trị liệu nhận thức:

Trị liệu nhận thức là phương pháp tác động vào thân chủ, làm thay đổi nhận thức

tiêu cực của họ Phương pháp này sư dụng kĩ thuật “ chuyển cơ cấu tư duy” trong hoạtđộng giúp đối tương Bao gồm các yếu tố sau:

 Giúp thân chủ nhận thức được các suy nghĩ sai lầm đã có ảnh hưởng đến cáchoạt động chức năng của thân chủ

 Xóa bỏ những suy nghĩ sai lầm và thay vào là nhữn tư duy xác thực và hànhđộng có tính chất tích cực để tăng cường hoạt động chức năng của thân chủ

 Một số ứng dụng có ảnh hưởng về hình thức trị liệu nhận thức chính là chươngtrình “lí luận và phục hồi” được sử dụng theo chương trình dịch vụ về quán chế

và những môi trường tư pháp khác

 Tái tạo nhận thức là hình thức nổi tiếng của trị liệu nhận thức

Cá nhân

Nhân viên CTXH

 Hình thức trị liệu nhận thức cấu trúc có liên quan đến 3 cấu trúc trong ý thứccủa thân chủ.

 Một số phương thức trị liệu nhận thức đã được kết hợp với phương thức thayđổi hành vi để trị liệu các vấn đề liên quan đến tâm lý như lo lắng, sợ hãi 5.3 Thuyết nhu cầu của MASLOW:

Theo thuyết A Maslow, nhu cầu tự nhiên của con người chia thành các thang bậckhác nhau từ “đáy” lên “đỉnh”, phản ánh mức độ “cơ bản” của nó đối với sự phát triển

và tồn tại của con người vừa là một sinh vật tự nhiên vừa là một thực thể xã hội

Bậc thang nhu cầu của Maslow

Mức cao - Nhu cầu tự khẳng định mình: nhu cầu hoàn thiện,phát triển trí

tuệ được thể hiện qua khả năng và tiềm lực của mình

- Nhu cầu được coi trọng: được chấp nhận có một vị trí trong

một nhóm người,

- Nhu cầu xã hội: được hội nhập nhu cầu quan hệ như quan hệ

giữa người với người, quan hệ giữa con người với tổ chức xãhội hay giữa con người với tự nhiên

- Nhu cầu được an toàn xã hội: tình yêu thương, nhà ở, trường

học

Mức thấp Nhu cầu về vật chất: ăn, ở,mặc,học hành

Lý thuyết nhu cầu là cơ sở để căn cứ xác định nhu cầu cần thiết của thân chủ

Đó là nhu cầu được học tập, vui chơi, giải trí,nhu cầu về an toàn xã hội, nhu cầu đượccoi trọng từ đó đưa ra kế hoạch can thiệp

PHẦN II: BÁO CÁO THỰC HÀNH

A TỔNG QUAN VỀ CƠ SỞ THỰC TẬP

1 Giới thiệu chung:

Tên đầy đủ: Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện Duy Xuyên Địa chỉ: Số 253 đường Điện Biên Phủ, quốc lộ 1, thôn Lang Châu Nam,

xã Duy Phước, huyện Duy Xuyên

lĩnh vực lao động- việc làm; chính sách người có công cách mạng; bảo trợ xã hội;chăm sóc bảo vệ trẻ em; vì sự tiến bộ của thế hệ trẻ; thực hiện một số nhiệm vụ,quyền hạn theo sự ủy quyền của UBND cấp huyện và theo quy định của pháp luật.Phòng Lao động- Thương binh và Xã hội có tư cách pháp nhân, có con dấu vàtài khoản riêng; chịu sự chỉ đạo, quản lý về tổ chức, biên chế và công tác của UBNDcấp huyện; đồng thời chịu sự chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra, thanh tra về chuyên môn,nghiệp vụ của Sở Lao động- Thương binh và Xã hội.

3 Nhiệm vụ và quyền hạn:

Trình UBND cấp huyện ban hành các quyết định; chỉ thị; quy hoạch, kế hoạchdài hạn, 5 năm và hàng năm; đề án chương trình trong lĩnh vực lao động; người cócông và xã hội; cải cách hành chính; xã hội hóa thuộc lĩnh vực quản lý được giao.Trình Chủ tịch UBND cấp huyện dự thảo các văn bản về lĩnh vực lao động,người có công và xã hội thuộc thẩm quyền ban hành của Chủ tịch UBND cấp huyện

Tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật, quy hoạch, kế hoạch, đề

án, chương trình về lĩnh vực lao động, người có công và xã hội trên địa bàn thị xãsau khi được phê duyệt; thông tin tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về lĩnhvực lao động, người có công và xã hội được giao Trình UBND huyện kế hoạch dàihạn, hàng năm và 5 năm, các chương trình, dự án thuộc các lĩnh vực quản lý củaPhòng phù hợp với quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.Hướng dẫn, kiểm tra, tổng kết, đánh giá và tổng hợp tình hình thực hiện cácquy định của pháp luật, chế độ chính sách, tiêu chuẩn thuộc các lĩnh vực quản lý củaPhòng theo quy định của pháp luật

Giúp UBND huyện quản lý nhà nước đối với tổ chức, kinh tế tập thể, kinh tế tưnhân; hướng dẫn và kiểm tra hoạt động của xã hội và các Tổ chức phi chính phủhoạt động trên địa bàn thuộc lĩnh vực lao động, người có công và xã hội theo quyđịnh của pháp luật

Hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện các quy định của pháp luật đối với các cơ

sở bảo trợ xã hội, dạy nghề, giới thiệu việc làm

Tham mưu, giúp UBND huyện thực hiện chức năng quản lý nhà nước về cáclĩnh vực: lao động, việc làm, dạy nghề; tiền lương; tiền công; bảo hiểm xã hội; bảo

hiểm thất nghiệp; an toàn lao động; người có công; bảo trợ xã hội; bảo vệ và chămsóc trẻ em; phòng, chống tệ nạn xã hội; bình đẳng giới.

uỷ nhiệm điều hành các hoạt động của Phòng

Bảo vệ và chăm sóc trẻ em

Bình đẳng giới

Phòng, chống

tệ nạn xã hội

Chính sách người có công

Bảo trợ xã hội Lao động,

việc làm

+ Tổ chức quản lý và sử dụng nguồn lao động, thông tin thị trường lao động.+ Giải pháp tạo việc làm, giới thiệu việc làm, lao động.

+ Các chính sách lao động, việc làm khác

- Kiểm tra các đề án, dự án về giải quyết việc làm; tổ chức thực hiện các giảipháp phát triển thị trường lao động và quản lý các tổ chức giới thiệu việc làm theoquy định của pháp luật

- Xây dựng các chương trình, đề án phát triển dạy nghề của huyện; tổ chức vàchỉ đạo, kiểm tra việc thực hiện các chương trình, đề án dạy nghề đã được phê duyệt

 Chính sách người có công :

- Trình Sở Lao động – Thương binh và Xã hội tỉnh xem xét, quyết định côngnhận đối tượng là thương binh, liệt sỹ và người có công đối với cách mạng theo quyđịnh

- Tổ chức thực hiện công tác chi trả chế độ trợ cấp hàng tháng và một lần chođối tượng chính sách người có công với cách mạng

- Hướng dẫn, kiểm tra các xã, thôn trong việc thực hiện chế độ, chính sách ưuđãi đối với thương binh, gia đình liệt sỹ và người có công với cách mạng theo quyđịnh của pháp luật

- Thực hiện chế độ điều dưỡng đối với thương binh, bệnh binh, thân nhân liệt

sỹ, người có công với cách mạng và cấp kinh phí mua dụng cụ chỉnh hình, phươngtiện trợ giúp khác cho thương binh, bệnh binh

- Hướng dẫn và thực hiện lễ tưởng niệm liệt sỹ nhân các ngày lễ lớn, truy điệuliệt sỹ khi báo tử; nâng cấp các nghĩa trang liệt sỹ, cung cấp thông tin về tình hình

mộ liệt sỹ theo hướng dẫn của Sở LĐ-TBXH; lập kế hoạch và tổ chức thăm hỏi cácgia đình thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sỹ, gia đình có công với cách mạng

- Là thành viên của Ban quản lý Quỹ Đền ơn đáp nghĩa huyện, tham mưu choUBND huyện thực hiện chính sách hỗ trợ cải thiện nhà ở cho đối tượng người cócông với cách mạng

- Là thành viên Hội đồng kiểm tra tình trạng dị dạng dị tật cho con đẻ củangười hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hoá học

 Bảo trợ xã hội:

- Hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện kế hoạch, chính sách bảo trợ xã hội trênđịa bàn huyện.

- Phối hợp, chỉ đạo, kiểm tra thực hiện chương trình xóa đói giảm nghèo, cứutrợ xã hội, trợ giúp xã hội

- Chủ trì, phối hợp với các cơ quan, tổ chức, cá nhân hoạt động nhân đạo, từthiện để giúp đỡ đời sống vật chất, tinh thần đối với người tàn tật, trẻ em mồ côi, trẻ

em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, người già cô đơn không nơi nương tựa, ngườigặp khó khăn hiểm nghèo, nạn nhân chiến tranh và các đối tượng xã hội khác cần có

sự cứu trợ, trợ giúp của Nhà nước và xã hội

 Bảo vệ chăm sóc và giáo dục trẻ em:

- Trình UBND huyện kế hoạch dài hạn, 5 năm và hàng năm, các chương trình,

dự án thuộc các lĩnh vực Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em trên địa bàn huyện

- Hướng dẫn, kiểm tra các xã, phường trong việc thực hiện công tác Bảo vệchăm sóc và giáo dục trẻ em theo quy định của pháp luật

- Tổng hợp, thống kê, báo cáo định kỳ, đột xuất tình hình thực hiện nhiệm vụđược giao theo quy định của pháp luật.

- Kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo; chống tham nhũng, tiêu cực và xử lý viphạm pháp luật trong lĩnh vực lao động, thương binh và xã hội thuộc phạm vi quản

lý theo quy định của pháp luật

- Chỉ đạo và tổ chức thực hiện chương trình cải cách hành chính trong lĩnh vựclao động, thương binh và xã hội sau khi được UBND huyện phê duyệt

- Quản lý cán bộ, công chức, viên chức và người lao động theo quy định củapháp luật và phân cấp của UBND huyện; tổ chức đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, côngchức, viên chức, cán bộ xã, phường, thị trấn làm công tác quản lý về lao động,thương binh và xã hội theo quy định của Bộ LĐ-TB&XH và UBND huyện

- Quản lý tài chính, tài sản của Sở theo quy định của pháp luật và phân cấp củaUBND huyện

- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật và phân công, phâncấp của UBND huyện

B TIẾN TRÌNH THỰC HÀNH CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN

1 Bối cảnh chọn thân chủ:

Khi học xong tất cả chương trình của ngành công tác xã hội, bản thân được trảinghiệm các kiến thức vào thực tế, với vai trò là một nhân viên công tác xã hội qua đợtthực tập cuối khóa này dưới sự hướng dẫn của thầy Bùi Đình Tuân tại phòng Thươngbinh Lao động – Xã hội huyện Duy Xuyên

Với sự hướng dẫn nhiệt tình của thầy Bùi Đình Tuân và sự giúp đở của kiểm huấnviên chú Văn Phú Đợi và các anh chị trong cơ quan, bản thân đã thuận lợi cho việctìm kiếm và tiếp cận các đối tượng để chọn thân chủ cho mình Sau khi được chú Đợi

và anh Tùng dẫn đi giới thiệu cho một số đối tượng là trẻ khuyết tật ở huyện thì bảnthân đã cócảm tình với bé Mai Duyên bởi sự dễ thương, khuôn mặt thánh thiện và sựrụt rè của bé khi gặp người lạ

2 Hồ sơ xã hội của thân chủ:

Thông tin cá nhân thân chủ:

Họ và tên : Nguyễn Thị Mai Duyên

Phái tính : Nữ

Ngày tháng năm sinh : 20/5/2009

Nơi sinh : bệnh viện Đa khoa Vĩnh Đức, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam

Nơi cư trú: khối phố Mỹ Hòa, thị trấn Nam Phước, huyện Duy Xuyên, tỉnh QuảngNam

Từ khi sinh ra đến bây giờ, D sống bố mẹ cùng chị gái và anh trai ở một căn nhà ở thịtrấn trung tâm của huyện Duy Xuyên Gia đình bé là một gia đình có nề nếp, nhà Duyên – một học sinh được gọi là trầm nhất của lớp Em ít phát biểu xây dựng bàinhưng lâu lâu lại phát ngôn lung tung Nhìn bề ngoài có vẻ ít nói, khó gần nhưng em

là trẻ khuyết tật mà, đôi khi lại mặc cảm Những ai đã thân quen với em rồi, em khôngngại khi bắt chuyện, em biết quan tâm đến cảm xúc và thái độ của người khác Duyênmang một vẻ bề ngoài nhỏ nhắn, một cô gái rụt rè Tình hình học tập của em kém hơncác bạn trong lớp Tài học toán tốt hơn Tiếng Việt, có lẽ vì thế mà em thích học Toán.Tài tính toán được, nhanh nhưng đôi khi lại bất cẩn Còn tiếng Việt, thân chủ chưanhận diện được hết các âm trong bảng chữ cái Em chỉ mới nhận diện được một số âm

cơ bản, chưa đánh vần được Viết chữ thì Duyên viết được nhưng có khi không thẳnghàng, có chữ to chữ nhỏ, đôi khi lại thừa nét thiếu nét Phần lớn là do Duyên khôngtập trung chú ý nghe cô giáo giảng bài Âm nhạc: bé rất thích hát, mỗi khi cô giáo tậpcho bài hát mới thì em rất phấn khích, tỏ vẻ rất thích, ngồi lẳng lặng nghe cô giáohướng dẫn Bé nhớ được nhiều bài hát, ngoài những bài cô giáo dạy trên lớp thì emnghe được trên tivi bé vẫn thuộc, được mẹ bày cho nữa Thể dục: môn học gọi là bấtlợi của Duyên với thân hình nhỏ nhắn, sức khỏe kém Nhưng tính Duyên chậm chạpnên có vẻ em phản ứng hơi chậm Khả năng phối hợp giữa tay và chân của em cònkém Em cũng rất tích cực trong giờ học, cố gắng vận động và ghi nhớ những động tác

mà thầy đã dạy

- Kĩ năng tự phục vụ:

Duyên không nhớ các bài giảng của cô nhưng khi cô nhắc các bước thực hiện được.Các bài giảng của cô dường như là những việc hằng ngày mà Duyên vẫn thường haylàm đã được bố mẹ hướng dẫn nên rất dễ dàng đối với em Em tiếp thu bài giảng của

cô rất nhanh lại hay quên Vẽ - mĩ thuật: thân chủ biết cách chọn màu, phân biệt đượcmàu sắc Em vẽ được những họa tiết đơn giản như bông hoa, ngôi nhà, ông mặt trời Trí nhớ của Duyên kém nên các bài học ở lớp hầu như Duyên rất hay nhanh quên Bàinào có ấn tượng nhiều với em thì em còn nhớ được lâu Nhưng Duyên lại nhớ rất rõnhững ai đã từng tiếp xúc hay trò chuyện với em Tài rất thụ động trong việc phát biểu

ý kiến

Tình trạng thể chất của thân chủ:

- Cân nặng: 17 kg

- Chiều cao: 0,95 m

Thân chủ bị suy dinh dưỡng nặng

Bé Duyên là trẻ mắc chứng down bẩm sinh nên cơ thể có những biểu hiện bất thường

về hình thái và chức năng như:

- Đầu ngắn và bé, gáy rộng và phẳng; cổ ngắn, vai tròn

- Mặt dẹt, trông ngốc

- Đôi tai thấp nhỏ, dị thường, kém mềm mại

- Mắt xếch, mí mắt lộn lên, đôi khi bị lác, nếp gấp da phủ trong mí mắt, mắt hơi sưng

và đỏ Trong lòng đen có nhiều chấm trắng nhỏ như hạt cát và thường mất đi sau 12tháng tuổi

- Mũi nhỏ và tẹt

- Miệng trễ và luôn luôn há, vòm miệng cao, lưỡi dày thè ra ngoài

- Chân tay ngắn, bàn tay ngắn, to Các ngón tay ngắn, ngón út thường khoèo Lòngbàn tay có nếp sâu nằm nghiêng Bàn chân phẳng, ngón chân chim, ngón cái tòe ra;khoảng cách giữa ngón chân cái và ngón chân thứ hai quá rộng Các khớp khuỷu,háng, gối, cổ chân lỏng lẻo; đôi khi trật khớp háng, trật xương bánh chè

Ngoài ra, bé Duyên còn nhỏ hơn các bạn cùng trang lứa

Cũng như những trẻ mắc hội chứng down khác, bé Duyên gặp vấn đề về pháttriển, bé phát triển chậm hơn so với các trẻ bình thường cùng độ tuổi Thân chủ đãnhận biết được 29 chữ cái, dấu thanh, đánh vần được một số bài, viết được chữ cáitheo yêu cầu, nhận biết số 0 đến 50, nhận biết màu sắc, hình khối, thực hiện phép tínhcộng trừ và phân biệt so sánh Đôi khi bé vẫn nhầm lẫn giữa các chữ cái , các dấu

thanh với nhau, bé học còn chậm và ít tập trung chú ý Duyên có thể giao tiếp bằnglời, tuy nhiên vốn từ còn hạn chế, ít mở rộng, ngôn ngữ chưa rõ, nói còn nhỏ, một số

từ không nghe được Về mặt xã hội, em ít hòa đồng với bạn, thỉnh thoảng hay chơimột mình, rụt rè, chưa biết phục vụ nhu cầu bản thân, cần có sự trợ giúp của cô giáo

Em ít khi vận động và vận động chậm Duyên có thói quen, thỉnh thoảng cầm món đồtrên ta và cười vô cớ

Thông tin môi trường thân chủ:

- Họ và tên cha: Nguyễn Văn Đích

Ngày sinh: 2/1/1964

Nghề nghiêp: Cán bộ

- Họ và tên mẹ: Bùi Thị Mai

Ngày sinh: 5/10/1968

Nghề nghiệp: Giaó viên

- Họ và tên chị gái: Nguyễn Thị Xuân Hà

Ngày sinh: 24/8/1990

Nghề nghiệp: Nhân viên

- Họ và tên anh trai: Nguyễn Văn Nhật Sơn

Ngày sinh: 3/4/1999

Là người khuyết tật nặng đang hưởng trợ cấp 405000đ

Duyên sinh ra trong một gia đình khá đầy đủ về vật chất và tinh thần Nhận được sựyêu thương của bố mẹ Tuy nhiên, bà nội và cô của Nam ít khi quan tâm chăm sóc, chỉhỏi han cho có còn tình cảm thì dành hết cho anh trai của Duyên Không may mắcphải chứng chậm phát triển và hội chứng Down bẩm sinh nhưng em vẫn được bố mẹcho theo học tại một trường điểm của thị trấn

Gia đình đã tạo cho Duyên một chút gì đó gọi là “cơ hội” để tiếp đi tiếp conđường con lại của mình Gia đình đã cố gắng bù đắp những gì có thể cho em, không

bỏ rơi em, ủng hộ em để đứng vững, đối mặt với cuộc sống đầy trắc trở này Có thểnói gia đình là tia nắng ấm áp nhất đối với cuộc đời Duyên Vì khi phát hiện bệnh củaDuyên thì ba mẹ cũng phần nào biết được nguyên nhân từ đâu nên từ khi đó ba mẹ em

để ý đến em và coi trọng việc chăm sóc con cái hơn Duyên là con út nên được ba mẹ

cưng chiều, chăm sóc chu đáo An trai của thân chủ cũng là người khuyết tật, cũngmắc chứng Down, có vẻ khờ, nhưng anh trai của thân chủ cũng biết yêu thương emgái,biết thể hiện tình cảm ra bên ngoài Hai anh em ở nhà thường với nhau, vì thân chủcòn nhỏ nên ít được bố mẹ đưa ra ngoài đi chơi, làm em mặc cảm với thế giới bênngoài Còn chị gái, đi làm xa nên dường như thân chủ không có tình cảm gì với chịgái Một năm, chị gái chỉ về vài lần, Duyên cũng chỉ cười và chào hỏivài câu chứkhông hào hứng gì.

Thân chủ có mối quan hệ khá hẹp, em chỉ chơi với những bạn bên nhà,cònnhưng người lạ hỏi emthì em phớt lờ và chỉ nhìn, cúi đầu, imlặng Nhưng hàng xómcũng rất mến em vì em tính em rất hiền, ngoan ngoãn, biết vâng lời người lớn Cácthầy cô giáo trong trường cũng thương yêu em, xem em như một đứa con của mình

Vì em là trẻ khuyết tạt nên được tất cả các thầy cô giáo đặc biệt để ý đến, giúp đỡ emnhiều hơn Bạn bè trong lớp cũng thường xuyên giúp đỡ em Vốn dĩ là người ít nóinên trhân chủ không chủ động trong giao tiếpcũng như nhờ sự giúp đỡ từ người khác.Mỗi khi muốn được giúpđỡthì thân chủ chỉ nhìn chằm chằmvào người đó Vì thânquen nên các bạn trong lớp hoiểu ý nên tự đến giúp đỡ

Các dịch vụ y tế, bảo hiểm xã hội cũng trợ cấp miễn phí cho em mỗi khi ốm đau Emđược chính quyền địa phương cấp bảo hiểm miễn phí hằng năm và mỗi tháng được trợcấp 540000 nghìn đồng mỗi tháng

Sơ đồ phả hệ của thân chủ:

Bànội

Bàngoại

ÔngngoạiÔng nội

Ghi chú:

: con trai: con gái: quan hệ thân thiết: quan hệ bình thường, tốt

Thân chủChị gái Anh trai

nhau Những người có ảnh hưởng và có mối quan hệ tốt đẹp nữa làchị gái và anh trai,

gia đình nội, ngoại, chú và dì của em Những người này cũng rất quan tâm đến em,

chăm sóc và yêu thương em Tuy ông bà ngoại ở xa nhưng lâu lâu ba mẹ vẫn đưa em

Y tế

Bạn bèHàng xóm

Họ ngoại

Họ nội

Ba

Duyên (8 tuổi, down, chậm phát triển)

Vui chơi, giảitrí

Anh trai(