Quan hệ giữa cường độ dòng điện và điện áp: a.. Định luật Ôm cho đoạn mạch RLC nối tiếp.. Độ lệch pha giữa điện áp và cường độ dòng điện 3.. Các giá trị tức thời:-Xét đoạn mạch gồm 3 p
Trang 1TRƯỜNG THPT VĨNH BÌNH
TỔ VẬT LÍ
GV: TRÌ QUÁCH PHÚ HỮU
Bài 28: (NC)
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu1: Mạch gồm điện trở thuần R Cho dòng điện xoay chiều chạy qua thì điện áp u giữa hai đầu R
sẽ
) (
cos
I
A) Sớm pha hơn i và có biên độ U0=I0R
B) Cùng pha với i và có biên độ U0=I0R
C) Khác pha với i và có biên độ U0=I.R
D) Cùng pha với i và có biên độ U0=I.R
Câu2: đặt điện áp vào hai đầu tụ C thì cường độ dòng điện i qua C là
) (
cos
0 t V U
u = ω
C
U I
t I
i D
C U
I t
I i
C
C
U I
t I
i B
C U
I t
I i
A
.
) 2
cos(
).
.
) 2
cos(
).
.
) 2
cos(
).
cos
).
0 0
0
0 0
0
0 0
0
0 0
0
ω
π ω
ω
π ω
ω
π ω
ω ω
= +
=
= +
=
=
−
=
=
Với Với Với
Câu3: Cho dòng điện chạy qua đoạn
mạch chỉ chứa L thì điện áp u hai đầu đoạn mạch là
) (
cos
0 t A I
i = ω
L L
L L
Z I
U t
U u
D
Z
I U
t U
u C
Z I
U t
U u
B
Z I
U t
U u
A
.
) 2
cos(
).
) 2
cos(
).
.
) 2
cos(
).
cos
).
0 0
0
0 0
0
0 0
0
0 0
0
= +
=
= +
=
=
−
=
=
=
π ω
π ω
π ω
ω Với
Với Với Với
Trang 3MẠCH CÓ R, L, C MẮC NỐI TIẾP
CỘNG HƯỞNG ĐIỆN
Nội dung:
1) Các giá trị tức thời
2) Giản đồ Fresnel Quan hệ giữa cường độ dòng điện và điện áp:
a) Giản đồ Fresnel
b) Định luật Ôm cho đoạn mạch RLC nối tiếp Tổng trở c) Độ lệch pha giữa điện áp và cường độ dòng điện
3) Cộng hưởng điện
Trang 41) Các giá trị tức thời:
-Xét đoạn mạch gồm 3 phần tử: điện trở thuần R, một
cuộn thuần cảm L và một tụ điện có điện dung C mắc nối tiếp Ta gọi đoạn mạch này là đoạn mạch R, L, C nối tiếp ⇒
- Hình dạng
Trang 5Đặt vào hai đầu AB một điện áp xoay chiều u có tần số góc
.Giả sử dòng điện qua mạch khi đó có biểu thức ω
t I
i = 0 cos ω
Ta có: u = uR+uL+ uC
) 2
cos(
) 2
cos(
0
π ω
π ω
=
⇒ u U R t U L t U C t
* Kết luận: Vì u là tổng của các điện áp biến thiên điều hoà
cùng tần số góc nên u cũng là một điện áp biến thiên điều
hoà cùng tần số góc ω
ω
Trang 62) Giản đồ Fresnel Quan hệ giữa cường độ dòng điện và điện áp
a) Giản đồ Fresnel
Ta có: u = uR+uL+ uC
C L
U
⇒
- Giản đồ:
ϕ
U L
U C
U L + U C
I
U
U R
Trang 7Có thể sử dụng phương pháp đa giác để vẽ giản đồ:
+ ϕ
S
O
R
U uuur
L
U ur
C
Uuuur
U ur
Trang 8b) Định luật Ôm cho đoạn mạch R, L, C mắc nối tiếp
Tổng trở
Từ giản đồ ta có: U = UR2 + (U L −U C )2 (1)
Mà UR= I.R; UL=I.ZL; UC=I.ZC
2 2
2
2
)
1 (
)
(
C
L R
U Z
Z R
U I
C L
ω
ω − +
=
− +
=
⇒
Đặt là tổng trở của đoạn mạch
Z = R2 + ( ZL − ZC )2 ( 2 ) ( Ω )
) 3
(
Z
U
I =
⇒ Là biểu thức định luât Ôm cho đoạn mạch R, L, C nối tiếp
Trang 9c) Độ lệch pha của điện áp so với cường độ dòng điện
Từ giản đồ vectơ:
R
tan
U
U
UL − C
=
ϕ
) 4 (
1 tan
R
C
L R
Z
⇒
là độ lệch pha giữa u và i ( ϕ ϕu ϕi )
Trang 10Kết luận: Điện áp giữa hai đầu đoạn mạch RLC biến thiên điều hoà cùng tần số với dòng điện và lệch pha so dòng điện một
- Nếu ZL> ZC
ϕ
ϕ ϕ
ϕ
ϕ
i u
i
u
⇒
>
⇒
>
⇒
>
nhanh pha hơn một góc Đoạn mạch có tính cảm kháng
- Nếu ZL< ZC tan 0 0 u i
ϕ
⇒ < ⇒ < ⇒ <
⇒ chậm pha hơn một góc Đoạn mạch có tính dung kháng
- Nếu ZL= ZC ⇒ tan ϕ = ⇒ = ⇒ 0 ϕ 0 ϕu = ϕi
u, i cùng pha Đoạn mạch RLC nối tiếp xảy ra cộng hưởng điện
Trang 113) Cộng hưởng điện
a) Hiện tượng:
Khi giữ nguyên giá trị điện áp hiệu dụng U ở hai đầu đoạn mạch và thay đổi tần số góc đến giá trị sao choω
0
1
C
L
ω
ω Thì trong mạch xảy ra hiện tượng đặc
biệt gọi là hiện tượng cộng hưởng b) Điều kiện có cộng hưởng
) 5 (
0
1
C
ω ω
Trang 12c) Hệ quả
- Tổng trở của đoạn mạch đạt giá trị cực tiểu Zmin= R
- Cường độ dòng điện trong mạch đạt giá trị cực đại
R
U
Imax =
- Điện áp giữa hai đầu điện trở R bằng điện áp giữa hai đầu đoạn mạch
- Cường độ dòng điện i biến đổi đồng pha với điện áp u giữa hai đầu đoạn mạch
Trang 13CỦNG CỐ
ω
Câu1: Trong mạch điện xoay chiều RLC nối tiếp thì tổng trở
Z phụ thuộc
A) L, C và B) R, L, C
C) R, L, C và D) Chỉ có ω ω
Câu2: Trong đoạn mạch RLC mắc nối tiếp độ lệch pha giữa điện áp hai đầu đoạn mạch và cường độ dòng điện là
A) Mạch có tính dung kháng B) Mạch có tính cảm kháng C) Mạch có tính trở kháng D) Mạch cộng hưởng điện
3
π
ϕ =
Trang 14DẶN DÒ
- Làm bài tập 3, 4/ SGK
- Xem tiếp bài 29/ SGK