MỞ ĐẦU Xã hội ngày càng phát triển, con người ngày càng có cuộc sống đầy đủ, chất lượng và tiện nghi hơn. Song do những điều kiện, ý do khác nhau, con người không thể nào tránh khỏi quy luật “sinh, lão, bệnh, tử”, cuộc sống luôn xuất hiện những rủi ro, biến động khó lường từ các hoạt động của con người, thiên tai, lũ lụt, dịch bệnh, và quá trình phát triển khác nhau của xã hội. Những điều này tác động xấu đến chất lượng cuộc sống của con người, để tồn tại và phát triển, con người đã có rất nhiều biện pháp để khắc phục khó khăn. An sinh xã hội ra đời đã ngăn chặn phần nào và hạn chế bớt những khó khăn, rủi ro đối với cuộc sống của con người. Công tác xã hội là một nghề chuyên môn, được ra đời vào khoảng đầu thế kỷ XX ở nhiều nước trên thế giới. Từ đó, nó đã góp phần đáng kể vào thành tựu lĩnh vực an sinh xã hội của các nước này trong việc giải quyết các vấn đề xã hội, tạo sự an sinh cho mọi người dân, đặc biệt là những cá nhân, gia đình, nhóm xã hội yếu thế. Ở nước ta, tuy hoạt động mang tính chất công tác xã hội có từ rất sớm với nội dung phong phú, hình thức đa dạng nhưng cho đến nay chưa được coi là nghề chuyên môn như những nghề khác. Vì vậy, đối với nước ta, đảm bảo an sinh xã hội ngày càng tốt hơn là một chủ trương, nhiệm vụ lớn của Đảng và Nhà nước, thể hiện truyền thống hỗ trợ, tương thân, tương ái từ xa xưa và là bản chất tốt đẹp của chế độ của Nhà nước ta, nó có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự ổn định và phát triển đất nước trong thời đại ngày nay. Vậy công tác an sinh xã hội là gì, thực trạng và giải pháp để nâng cao cuộc sống của người dân, đảm bảo xã hội công bằng hơn. Nhận thức sự cần thiết và tầm quan trọng của vấn đề đó tôi chọn đề tài “Công tác an sinh xã hội Thực trạng và giải pháp ở Việt Nam hiện nay” làm tiểu luận hết môn học.
Trang 1MỞ ĐẦU
Xã hội ngày càng phát triển, con người ngày càng có cuộc sống đầy đủ,chất lượng và tiện nghi hơn Song do những điều kiện, ý do khác nhau, conngười không thể nào tránh khỏi quy luật “sinh, lão, bệnh, tử”, cuộc sống luônxuất hiện những rủi ro, biến động khó lường từ các hoạt động của con người,thiên tai, lũ lụt, dịch bệnh, và quá trình phát triển khác nhau của xã hội.Những điều này tác động xấu đến chất lượng cuộc sống của con người, để tồntại và phát triển, con người đã có rất nhiều biện pháp để khắc phục khó khăn
An sinh xã hội ra đời đã ngăn chặn phần nào và hạn chế bớt những khó khăn,rủi ro đối với cuộc sống của con người
Công tác xã hội là một nghề chuyên môn, được ra đời vào khoảng đầuthế kỷ XX ở nhiều nước trên thế giới Từ đó, nó đã góp phần đáng kể vàothành tựu lĩnh vực an sinh xã hội của các nước này trong việc giải quyết cácvấn đề xã hội, tạo sự an sinh cho mọi người dân, đặc biệt là những cá nhân,gia đình, nhóm xã hội yếu thế Ở nước ta, tuy hoạt động mang tính chất côngtác xã hội có từ rất sớm với nội dung phong phú, hình thức đa dạng nhưngcho đến nay chưa được coi là nghề chuyên môn như những nghề khác Vìvậy, đối với nước ta, đảm bảo an sinh xã hội ngày càng tốt hơn là một chủtrương, nhiệm vụ lớn của Đảng và Nhà nước, thể hiện truyền thống hỗ trợ,tương thân, tương ái từ xa xưa và là bản chất tốt đẹp của chế độ của Nhà nước
ta, nó có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự ổn định và phát triển đất nướctrong thời đại ngày nay
Vậy công tác an sinh xã hội là gì, thực trạng và giải pháp để nâng caocuộc sống của người dân, đảm bảo xã hội công bằng hơn Nhận thức sự cần
thiết và tầm quan trọng của vấn đề đó tôi chọn đề tài “Công tác an sinh xã hội - Thực trạng và giải pháp ở Việt Nam hiện nay” làm tiểu luận hết môn
học
Trang 2NỘI DUNG CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VỀ CÔNG TÁC XÃ HỘI
VÀ AN SINH XÃ HỘI
1.1 Một số khái niệm cơ bản
1.1.1 Khái niệm về công tác xã hội
Trên thế giới có rất nhiều cách hiểu khác nhau về công tác xã hội,nhưng có thể định nghĩa khái quát công tác xã hội như sau: Công tác xã hội làmột ngành, một nghề, một khoa học ứng dụng quan tâm đến mối quan hệ giữangười với người nhằm mục đích giúp đỡ các cá nhân, nhóm, cộng đồng yếuthế phục hồi các chức năng xã hội và giúp họ cách thức tự giúp bản thânmình Cách thức thực hiện thông qua lực lượng những cán bộ công tác xã hội
có kiến thức chuyên môn, có kỹ năng nghề nghiệp, giàu tình cảm để biến cácchính sách an sinh xã hội thành các dịch vụ xã hội cụ thể nhằm giúp đỡ cácđối tượng của mình
Công tác xã hội nhằm đạt được những mục tiêu: Giúp mọi thành viênnâng cao năng lực, khả năng tự ứng phó với vấn đề và kỹ năng giải quyếtnhững khó khăn của họ Giúp mọi người tiếp cận các nguồn hỗ trợ, các dịch
vụ xã hội cải thiện chất lượng cuộc sống Tăng cường mối liên hệ giữa cácthành viên xã hội nhằm tạo sự phát triển hài hoá giữa các cá nhận và xã hội.Góp phần ngăn ngừa, giải quyết và phòng chống các vấn đề xã hộ xảy ra từ
đó, giảm bớt những người khác biệt giữa các thành viên tiến tới công bằng xãhội Phát hiện những vấn đề xã hội, đòng góp và việc tạo ra chính sách mới đểgiải quyết vấn đề đó hoặc tu chỉnh những chính sách đang có sẵn
Mục đích của an sinh xã hội tạo lập sự công bằng xã hội và sự quantrọng cho mọi người dân trên cơ sở một xã hội ổn định và phát triển
Trang 3Hoạt động công tác xã hội là phương tiện đê thực hiện mục đích của ansinh xã hội.
1.1.2 Khái niệm về An sinh xã hội
An sinh xã hội theo nghĩa chung nhất là sự đảm bảo thực hiện cácquyền của con người được sống trong hoà bình được tự do làm ăn, cư trú, dichuyển, phát biểu chính kiến trong khuôn khổ luật pháp, được bình đẳngtrước pháp luật, được học tập, được có việc làm, có nhà ở, được đảm bảo thunhập để thoả mãn nhu cầu thiết yếu khi bị rủi ro, tai nạn, tuổi già Theonghĩa hẹp, An sinh xã hội được hiểu là sự bảo đảm thu nhập và một số điềukiện sinh sống thiết yếu khác cho người lao động và gia đình họ khi bị giảmhoặc mất thu nhập do giả hoặc mất khả năng lao động hoặc mất việc làm, chonhững người già cả, cô đơn, trẻ em mồ coi, người tàn tật và những người bịthiên tai, dịch hoạ
Theo Tổ chức lao động quốc tế (ILO) đang sử dụng: An sinh xã hội là
sự bảo vệ của xã hội đối với các thành viên của mình thông qua một loạt biệnpháp công cộng, nhằm chống lại những khó khăn về kính tế và xã hội do bịngừng hoặc giảm thu nhập gây ra bởi ốm đau, thất nghiệp, thương tật, tuổi già
và chết; đồng thời đảm bảo các chăm sóc y tế và trợ cấp cho các gia đìnhđông con
Như vậy về mặt bản chất An sinh xã hội là góp phần đảm bảo thu nhậpđời sống cho các công dân trong xã hội Phương thức hoạt động là thông quacác biện pháp công cộng Mục đích là tạo ra sự “an sinh” cho mọi thành viêntrong xã hội và vì vậy mạng tính xã hội và tình nhân văn sâu sắc
Nếu như an sinh xã hội là hệ thống các chính sách, chương trình, dịch
vụ xã hội nhằm bảo đảm an sinh cho con người và xã hội thì công tác xã hộinhư một công cụ để chuyển giao, triển khai các chính sách, chương trình, dịch
vụ xã hội nhằm thực hiện các mục tiêu của an sinh xã hội
1.2 Các bộ phận cấu thành của An sinh xã hội
1.2.1 Bảo hiểm xã hội
Trang 4Đây là bộ phận lớn nhất trong hệ thống an sinh xã hội, nếu không cóBHH thì không có một nền an sinh xã hội vững mạnh Có thể hiểu BHXH là
sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập cho người lao động khi
họ bị mất hoặc giảm khoản thu nhập từ nghề nghiệp do bị mất hoặc giảm khảnăng lao động hoặc mất việc làm, thông qua việc hình thành và sử dụng mộtquỹ tài chính do sự đóng góp của các bên tham gia BHXH , nhằm góp phầnbảo đảm an toàn đời sống của người lao động và gia đình họ; đồng thời gópphần bảo đảm an toàn xã hội
1.2.2 Trợ giúp xã hội
Đó là sự giúp đỡ của nhà nước và xã hội về thu nhập và các điều kiệnsinh sống thiết yếu khác đối với mọi thành viên của xã hội trong nhữngtrường hợp bất hạnh, rủi ro, ngèo đói, không đủ khả năng để tự lo được cuộcsống tối thiểu của bản thân và gia đình
Trợ giúp xã hội là sự giúp đỡ thêm của cộng đồng và xã hội bằng tiềnhoặc bằng các điều kiện và cácphương tiện thích hợp để đối tượng được giúp
đỡ có thể phát huy khả năng tự lo liệu cuộc sống cho mình và gia đình, sớmhoà nhập trở lại với cuộc sống của cộng đồng
1.2.3 Trợ cấp gia đình
Trong hệ thống an sinh xã hội của nhiều nước quy định chế độ BHXHdựa trên những nhu cầu đặc biệt và có những chi phí bổ sung gắn với giađình
Những phương pháp áp dung bao gồm việc sử dụng cơ cấu thuế để gắntrách nhiệm gia đình Người không có con phải nộp thuế cao hơn nhữngngười có con, người ít con phải nộp thuế nhiều hơn người đông con
1.2.4 Các quỹ tiết kiệm xã hội
Ngoài BHXH, trong hệ thống an sinh xã hội của nhiều nước có tổ chứccác quỹ tiết kiệm dựa trên đóng góp cá nhân
Những đóng góp được tích tụ dùng để chi trả cho thành viên khi sự cốxảy ra Đóng góp và khoản sinh lời được chi trả một lần theo những quy định
Trang 5Từng cá nhân nhận khoản đóng góp của mình và khoản sinh lời, không chia
sẻ rủi ro cho người khác
1.2.5 Các dịch vụ xã hội được tài trợ bằng các nguồn vốn công cộng
Trợ cấp cơ bản cho mọi cư dân hoặc tất cả những người đã từng làmviệc trong khoảng thời gian nhất định Trợ cấp này không liên quan đến tàisản trước đó của người thu hưởng, các chế độ được chi trả từ ngân sách nhànước
1.3 Bản chất và tình tất yếu khách quan của an sinh xã hội
An sinh xã hội trước hét đó là sự bảo vệ của xã hội đối với các thànhviên của mình Sự bảo vệ này được thực hiện qua các biện pháp công cộng.Mục đích cảu sự bảo vệ này nhằm giúp đỡ các thành viên của xã hội trướcnhững biến cố, rủi ro xã hội
Như vậy, bản chất của an sinh xã hội là góp phần bảm đảm thu nhập vàđời sống cho các công dân trong xã hội với phương thức hoạt động là thôngqua các biện pháp cộng cộng, nhằm tạo ra sự “an sinh” cho mọi thành viêntrong xã hội và vì vậy mang tính xã hội và tình nhân văn sâu sắc
Trang 6CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG AN SINH XÃ HỘI Ở VIỆT NAM
2.1 Thực trạng an sinh xã hội ở Việt Nam
2.1.1 Thực trạng chung hiện nay
Hiện nay, trong điều kiện nền kinh tế trong nước và thế giới còn nhiềuthách thức, khả năng tạo việc làm của nền kinh tế còn thấp, tỉ lệ thất nghiệpcủa thanh niên còn cao, tỉ lệ tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) bắt buộc củangười dân, số lượng người được hưởng trợ cấp xã hội còn thấp, … Đây làmột số đặc điểm chính trong thực trạng an sinh xã hội ở nước ta trong giaiđoạn hiện nay Tuy nhiên, ASXH ở nước ta hiện nay đã mang lại một số kếtquả, thành tựu mang dấu ấn đặc trưng của mình Nhìn vào thực trạng ASXHhiện nay ta phải tìm ra cách phát huy những thành tựu, mặt tốt của nó Đồngthời khắc phục những bất cập, thiếu sót của ASXH hiện nay Hệ thống cácchính sách ASXH của Việt Nam hiện nay gồm nhiều vấn đề Một số là thựctrạng của các vấn đề đó hiện nay
2.1.1.1 Nhóm các chế độ bảo hiểm xã hội:
Mặc dù được tạo điểu kiện nhưng thực tế cho thấy vẫn còn một bộ phậnngười lao động chưa tham gia BHXH bắt buộc, đặc biệt là khu vực ngoài nhànước Một trong những nguyên nhân gây ra tình trạng này là do công tác tổchức thực hiện các chế độ của BHXH còn nhiều bất cập dẫn đến việc thực thicác qui định của Luật bảo hiểm còn nhiều hạn chế
Luật Bảo hiểm xã hội hiện hành gồm 03 loại bảo hiểm, gồm BHXH bắtbuộc, BHXH tự nguyện, và bảo hiểm thất nghiệp đã tạo cơ hội cho người laođộng tham gia bảo hiểm
Sau khi triển khai thực hiện BHXH tự nguyện, số người tham gia đãtăng lên đáng kể Nguồn thu quỹ BHXH tự nguyện ước tính đạt 69,5 tỷ đồng
và chi khoảng 10,9 tỷ đồng năm 2009
Trang 7Công tác quản lý ngày càng đi vào nề nếp, công tác giám sát ngày càngtăng cường, mạng lưới thu chi ngày càng mở rộng.
Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận chưa tham gia BHXH bắt buộc, Nói
về bảo hiểm thất nghiệp, luật chỉ cho phép đơn vị sử dụng lao động có sửdụng từ 10 lao động trở lên mới được tham gia bảo hiểm thất nghiệp Điềunày làm hạn chế khả năng tham gia bảo hiểm thất nghiệp của người lao độnglàm cho doanh nghiệp nhỏ
Một bộ phận lớn người lao động không có khả năng tham gia BHXH tựnguyện do không có cơ hội được hưởng lương hưu khi đến tuổi về hưu vì điềukiện phải có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội
2.1.1.2 Nhóm các chế độ trợ cấp xã hội:
Cứu trợ xã hội đối với những người nghèo, người không may bị rủi rotrong cuộc sống gồm chế độ trợ cấp tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp:cách xác định tai nạn lao động như hiện nay là chưa rõ ràng Có khả năngphát sinh tiêu cực trong thực hiện trợ cấp này
Trợ cấp ưu đãi người có công đã đạt hiệu quả tích cực Đã chi trả chế
độ trợ cấp 1 lần cho người hoạt động kháng chiến được nhà nước khen tặngHuy chương Hoàn thành trợ cấp ưu đãi một lần cho thương binh, thân nhânliệt sỹ, lão thành cách mạng, bà mẹ Việt Nam anh hùng … tiếp tục hưởng trợcấp ưu đãi hàng tháng
Ngoài chế độ trợ cấp thường xuyên, người có công được ưu đãi nhiềumặt của đời sống xã hội Một số chế độ ưu đãi được hướng dẫn và thực hiệnnhư BHYT, giáo dục đào tạo và một phần của chế độ ưu đãi nhà, đất
Đặc biệt, nghị định 13/2010/NĐ-CP ngày 27/2/2010 về sửa đổi bổ sungmột số điều của nghị định 67/2007NĐ-CP ngày 13/4/2007 về chính sách trợgiúp các đối tượng bảo trợ xã hội đã mở rộng đến các đối tượng tàn tật nặngkhông có khả năng lao động không chỉ ở các hộ nghèo
2.1.1.3 Nhóm các chương trình xã hội khác:
Trang 8Xóa đói giảm nghèo: Các chính sách, chương trình giảm nghèo trongthời gian qua đã đóng góp vai trò quan trọng trong bảo đảm ASXH cho ngườinghèo, hộ nghèo, địa bàn nghèo Hệ thống chính sách giảm nghèo tương đốitoàn diện, tập trung vào các vùng đặc thù, vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc,miền núi.
Giảm nghèo được thực hiện đồng thời trên 3 phương diện: Tăng cườngtiếp cận các dịch vụ y tế, giáo dục, dạy nghề Hỗ trợ chính sách phát triểnthông qua các chính sách tín dụng ưu đãi Phát triển cơ sở hạ tầng thiết yếucho xã đặc biệt khó khăn
Tuy nhiên, một số hộ nghèo vẫn không được hưởng các chính sách do
bị hạn chế điều kiện tham gia.Các chính sách thiên về hỗ trợ bằng tiền và hiệnvật hơn là tạo cơ hội việc làm cho người nghèo tự vương lên Tuy đã có cácchính sách miễn giảm học phí, tặng sách tập cho con em hộ nghèo, nhưngnhìn chung chi phí còn lại họ phải chịu còn cao vượt mức khả năng chi trả.Nên một bộ phận con em hộ nghèo vẫn chưa hoàn thành phổ cập giáo dục Hỗtrợ y tế còn nhiều bất cập
Về y tế: song song với phát triển dịch vụ khám chửa bệnh, các dịch vụchăm sóc sức khỏe tại các vùng nghèo, đối vơi hộ nghèo ngày càng phát triểndưới nhiều hình thức như việc thiết lập các tổ, đội y tế lưu động đi khám,chữa bệnh, thực hiện các hoạt động phòng bệnh theo định kỳ ở nông thôn,bản Tuy vậy, Các trạm y tế ở các xã chất lượng còn thấp, mới có trên 50% xã
có trạm y tế đạt chuẩn quốc gia Đội ngũ y bác sĩ còn thiếu, các trang thiết bịkhông đảm bảo chất lượng
Về giáo dục: các mô hình giao dục tập trung, trường bán trú dân nuôi,giáo dục từ xa, từng bước được mở rộng dưới nhiều hình thức với sự tham giacủa nhiều đối tượng xã hội Tuy nhiên, phòng học cho học sinh các cấp nhất
là ở vùng cao còn tạm bợ
Trang 9Về điện sinh hoạt: Hệ thống điện ở vùng sâu, vùng xa từng bước đượcnâng cấp, đồng thời được mở rộng phạm vi bao phủ Tuy nhiên, vẫn còn số hộgia đình người dân tộc vẫn chưa có điện
Về nước sạch và vệ sinh môi trường: Hệ thống cung cấp nước sinhhoạt cho người dân, nhất là người dân nông thôn vùng sâu, vùng xa được cảithiện thông qua các chương trình nước sạch quốc gia, của UNICEF Tuynhiên, vẫn còn hộ dân tộc thiểu số chưa có nước sinh hoạt Đại bộ phận dân
cư nông thôn vẫn còn phải sử dụng các nguồn nước không đảm bảo và sốngtrong điều kiện vệ sinh thấp kém
2.1.2 Kết quả của ASXH
2.1.2.1 Kết quả:
Cho hộ nghèo vay vốn sản xuất, kinh doanh Đã giúp nhìều hộ gia đình
tự thoát nghèo và không bị tái nghèo Xây dựng trường học, trường dạy nghềgiúp tăng trình độ tri thức, nhận thức của người dân Xây dựng nhiều bệnhviện, trạm xá kể cả ở những vùng nông thôn, núi,… Nâng cao đời sống vậtchất, tinh thần cho người dân, giảm khỏang cách giàu, nghèo trong nước
Hội chữ thập đỏ họat động khá mạnh, đi tới những vùng khó khăn hỗtrợ về nhiều mặt Hỗ trợ việc làm cho người khuyết tật, thành lập quỹ dànhcho ngưởi tàn tật Xây dựng những chương trình di dân, xóa đói giảm nghèo
đã đáp ứng về phân bố nguồn nhân lực, ổn định đởi sống cho đồng bào dântộc thiểu số và bảo vệ an ninh quốc phòng
Mở rộng phạm vi đối tượng tham gia các hình thức BHXH và BHYT.Hàng năm cứu trợ đồng bào miền trung gặp thiên tai ( bão tố, lũ lụt, ) Thànhlập quỹ bảo trợ nạn nhân chất độc da cam, … Đưa ra chính sách ưu đãi đốivới thương binh, bệnh binh, những người tham gia kháng chiến và con đẻ của
họ bị nhiễm chất độc da cam, chính sách ưu đãi đối với gia đình liệt sỹ, giađình có công Cách mạng Chính sách đối với người cao tuổi, đối với bà mẹ vàtrẻ em Các chính sách trợ cấp đối với hộ nghèo, ngưởi thất nghiệp,…
2.1.2.2 Hạn chế, bất cập của ASXH
Trang 10Hệ thống ASXH phát triển chưa đầy đủ, toàn diện, thiếu sự liên kết và
hỗ trợ nhau Một số chính sách ASXH còn tồn tại những bất hợp lý Chưa cócác chính sách ASXH đặc thù và phù hợp với dân cư nông thôn và các vùngdân tộc, miền núi có điều kiện sống khó khăn Diện bao phủ của hệ thống cònchưa cao, tập trung vào các thành phố lớn và các tỉnh đồng bằng nơi có hoàncảnh sống thuận lợi, chưa mở rộng đối với những đối tượng nông thôn, miềnnúi vùng khó khăn Năng lực tổ chức và quản lý còn hạn chế đối với các loạihình ASXH Nguồn lực đầu tư cho ASXH của Nhà nước chưa đáp ứng đượcyêu cầu ngày càng tăng của ASXH
2.1.2.3 Các vấn đề tiêu cực trong ASXH tại Việt Nam
Tuy nhà nước đã có rất nhiều chủ trương, chính sách trong công tácASXH Nhưng nhìn chung muốn chúng trở nên hoàn thiện, phát huy được vaitrò của mình còn phụ thuộc rất nhiều vào công tác lãnh đạo, chỉ đạo và đội ngũcán bộ làm công tác xã hội Công tác kiểm tra, giám sát của chúng ta còn chưathường xuyên, chặt chẽ nhiều lúc mang tính hình thức Trong quá trình thựchiện đã xảy ra tiêu cực làm hạn chế những hiệu quả của việc thực hiện ASXHnước ta, hoặc có tác động ngược lại gây bức xúc, bất bình trong dư luận
Một trong những vấn đề đáng quan tâm là bảo hiểm xã hội Đối vớimọi người trong xã hội mà nói, thì những rủi ro thường xuyên đối mặt là: Tainạn, ốm đau, thất nghiệp, hoặc đơn thuần là già yếu hết khả năng lao động
Và điều mà họ gặp phải khi các vấn đề trên phát sinh là hạn chế hoặc không
có tiền chi phí cho cuộc sống Đây chính là mục tiêu chính của bảo hiểm xãhội, nhưng trong quá trinh thực hiện thì còn nhiều vấn đề nan giải Một sốbệnh nhân đã không ngần ngại lạm dụng khám chữa bệnh để lấy thuốc bằngcách khám nhiều lần, khám nhiều chuyên khoa, khám bất cứ khi nào rảnh.Những bệnh nhân tham lam đó không phải chỉ là những người bệnh nghèokhổ muốn kiếm thêm chút tiền mà chính là những y bác sĩ nhà nước tại cơquan y tế tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) Nhiều hình thức lạm dụng và gianlận đã xảy ra như kê nhiều chỉ định cận lâm sàng, kỹ thuật cao để mau thu hồi
Trang 11vốn đầu tư thiết bị cận lâm sàng hoặc để kiếm lời nhiều hơn khi hợp tác vớiđơn vị thứ ba Có không ít đơn vị y tế kê khống số lượng, giả mạo chữ kýbệnh nhân để nhận nhiều tiến chi trả BHYT Có nơi báo cáo quyết toán chỉcăn cứ vào chỉ định của bác sĩ chứ không kiểm tra chỉ định đó có được thựchiện hay không Việc kiểm tra đối chiếu quyết toán hoàn toàn dựa vào báocáo của bệnh viện đưa lên chứ không căn cứ vào thực tế Điều đó tạo kẻ hởcho một số bác sĩ lợi dụng nhiệm vụ tham gia khám BHYT để giả mạo hồ sơbệnh nhân BHYT rút tiền hàng chục tỷ đồng.
Bên cạnh đó, một số doanh nghiệp chiếm dụng tiền đóng bảo hiểm xãhội của người lao động để tư lợi Trong đó có những doanh nghiệp lớn, có
“tên tuổi” nợ đọng tiền bảo hiểm xã hội lên đến hàng tỷ đồng Nguyên nhâncủa tình trạng nợ đọng cao là do nhiều doanh nghiệp đã đến kỳ quyết toánnhưng không chịu dồn tiền trả nợ bảo hiểm xã hội cho người lao động, thángsau chồng lên tháng trước Nhưng thực chất là người sử dụng lao động luôntìm cách đối phó, trốn tránh hoặc chiếm dụng tiền đóng bảo hiểm xã hội củangười lao động
Người nghèo là đối tượng trong nhóm yếu thế cần được chính quyền vàtoàn xã hội quan tâm Và thực tế là đã có những khoản trợ cấp, những quỹủng hộ cho người nghèo và những đối tượng khó khăn khác Nhưng thực tế đãkhông ít cán bộ, tổ chức lợi dụng chức vụ để tư lợi cá nhân
2.2 Các chính sách và vai trò của chính phủ trong thực hiện ASXH
để đảm bảo công bằng xã hội.
2.2.1 Các chính sách của chính phủ trong việc thực hiện ASXH để đảm bảo công bằng xã hội :
2.2.1.1 Cứu trợ xã hội
Nước ta nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, thường xuyên cóthiên tai (bão tố, lũ lụt, …), hơn nữa, liên miên trải qua chiến tranh chốngxâm lược, vì vậy một bộ phận không nhỏ người dân luôn sống trong tìnhtrạng nghèo túng, khó khăn Tinh thần tương thân tương ái của dân tộc Việt
Trang 12Nam có từ rất sớm Do đó từ khi thực hiện đổi mới kinh tế theo cơ chế thịtrường theo định hướng xã hội chủ nghĩa, nhà nước ta càng quan tâm thựchiện các chính sách cứu trợ, bảo trợ xã hội đối với những người nghèo khó,tàn tật Cụ thể :
- Chính sách cứu trợ đối với trẻ mồ côi, người già không nơi nương tựa:bao gồm trợ cấp thường xuyên và trợ cấp đột xuất;
- Chính sách đối với người nghèo, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bàocác dân tộc thiểu số: Thành lập Ngân hàng phục vụ người nghèo, Thành lập tổchức trợ giúp pháp lý cho người nghèo, quan tâm đến người lao động nghèotrong quá trình chuyển đổi DNNN thành công ti cổ phần,
- Chính sách đối với người tàn tật: Ban hành pháp lệnh người tàn tật,Khuyến khích thành lập và hỗ trợ Hội bảo trợ người tàn tật (Hội người mù,
Ngoài ra nhà nước đã mở rộng cơ chế để tạo sự trợ giúp từ cộng đồngban hành qui chế tổ chức và hoạt động của quỹ xã hội, quỹ từ thiện, phát độngphong trào tình nguyện Đặc biệt trong thời gian gần đây, nguồn nhân tài vậtlực đóng góp cho cứu trợ xã hội không chỉ được đóng góp từ trong nước màcòn đến từ kiều bào Việt Nam ở nước ngoài và cả kiều bào nước ngoài
2.2.1.2 Chăm sóc y tế
Ở nước ta, việc chăm sóc y tế được thực hiện theo cách khác nhau quatừng gia đoạn cụ thể: Giai đoạn từ năm 1961 đến 1992, giai đoạn từ năm 1992đến 2002 và giai đoạn hiện nay: Bắt đầu thực hiện chủ trương chuyển Bảohiểm y tế sang quản lý chung với BHXH vì các lý do sau: Đối tượng quản lýcủa BHXH và Bảo hiểm y tế là tương đồng (loại áp dụng chế độ bắt buộc),