Thực trạng hoạt động tuyển dụng và lựa chọn nhân sự của chương trình khí sinh học việt nam

Vận dụng kiến thức thu nhận được qua môn học, tôi xin đề cập trong bài viết này những nhận định của bản thân về thực trạng hoạt động tuyển dụng và lựa chọn nhân sự của Chương trình khí s

I Giới thiệu chung

Nguồn lực con người đóng vai trò quan trọng trong hoạt động của các doanh nghiệp hay tổ chức Bất kỳ công ty hay một tổ chức nào dù có nguồn tài chính dồi dào, máy móc kỹ thuật, công nghệ tiên tiến hiện đại cũng không thể hoạt động hiệu quả nếu không biết quản trị nhân sự Do đó việc khai thác tốt nguồn lực này để phục vụ phát triển doanh nghiệp và xã hội là một vấn đề quan trọng trong việc quản lý các tổ chức và doanh nghiệp Quản lý nguồn nhân lực là sự khai thác và sử dụng nguồn nhân lực của một tổ chức hay một công ty một cách hợp lý và hiệu quả Quản lý nhân lực thường có mục đích tạo điều kiện để con người phát huy hết khả năng tiềm ẩn, giảm lãng phí nguồn lực, tăng hiệu quả của tổ chức Việc quản lý nguồn nhân lực là một lĩnh vực phức tạp, đòi hỏi sự hiểu biết về con người ở nhiều khía cạnh và bao gồm nhiều vấn đề như tâm sinh lý, xã hội, đạo đức… Có thể nói quản trị nguồn nhân lực vừa mang tính khoa học vừa mang tính nghệ thuật

Môn học Quản trị nguồn nhân lực thuộc phạm vi khóa học thạc sỹ quản trị kinh doanh giúp tôi thu lượm được những kiến thức rất bổ ích để nhìn nhận đúng hơn vai trò và tầm quan trọng của quản trị nguồn nhân lực trong đơn vị mình, đồng

[Type text]

thời định hướng tốt hơn cho bản thân

Vận dụng kiến thức thu nhận được qua môn học, tôi xin đề cập trong bài viết này những nhận định của bản thân về thực trạng hoạt động tuyển dụng và lựa chọn nhân sự của Chương trình khí sinh học Việt Nam do Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chủ trì, cũng như đề xuất một số giải pháp giúp khắc phục những khó khăn hiện tại của tổ chức

II Thực trạng hoạt động tuyển dụng và lựa chọn nhân sự của Chương trình

II.1 Đôi nét về Chương trình Khí sinh học Việt Nam

Chương trình Khí sinh học Việt Nam do Cục Chăn nuôi, thuộc Bộ Nông nghiệp và

Phát triển nông thôn và Tổ chức hợp tác phát triển Hà Lan phối hợp thực hiện

Mục tiêu tổng thể của Dự án là góp phần phát triển nông thôn thông qua việc sử dụng công nghệ khí sinh học, xử lý chất thải chăn nuôi, cung cấp năng lượng sạch

và rẻ tiền cho bà con nông dân, góp phần bảo vệ sức khoả cộng động, tạo thêm công ăn việc làm ở nông thôn và giảm thiểu sử dụng nguyên liệu hoá thạch, giảm hiện tượng phá rừng và giảm phát thải khí nhà kính

Dự án được triển khai từ năm 2003 với 6 tỉnh, thành phố khởi đầu Đến nay Chương trình đã mở rộng phạm vi tại 45 tỉnh, thành phố trên toàn quốc và xây dựng hơn 90.000 công trình khí sinh học quy mô nhỏ

Dự án đã được trao giải nhất năng lượng toàn cầu năm 2006 tại Brussel, Bỉ và giải

thưởng Asden năm 2010 tại Luân Đôn, Anh Đây là những giải thưởng danh giá trao cho các dự án được ghi nhận là có đóng góp to lớn trong việc giảm thiểu hiện

tượng nóng lên của trái đất và phát triển năng lượng bền vững

Các hoạt động chính của Chương trình gồm:

- Tuyên truyền và tiếp thị

- Đào tạo tập huấn

- Hỗ trợ xây dựng công trình khí sinh học

- Quản lý chất lương

- Nghiên cứu và phát triển

- Hỗ trợ phát triển doanh nghiệp khí sinh học

- Tiếp cận các nguồn tài chính, tín dụng vi mô

- Giám sát, quản lý dự án

Với sự phát triển, mở rộng phạm vi quy mô không ngừng của Chương trình, kèm theo đó là nhu cầu nhân sự gia tăng để giải quyết khối lượng công việc yêu cầu Tuy nhiên hoạt động của Chương trình gần đây gặp khá nhiều khó khăn do nhân lực mỏng, việc tuyển dụng khó khăn Phần tiếp theo sẽ trình bày sâu hơn về thực trạng của hoạt động quản trị nguồn nhân lực, cụ thể là hoạt động tuyển dụng và lựa chọn nhân sự tại Chương trình

II.2 Thực trạng hoạt động tuyển dụng của Chương trình Khí sinh học

Với đặc điểm là một chương trình tài trợ của chính phủ nước ngoài, các hoạt động của Chương trình khá bó hẹp trong khuôn khổ của Biên bản ghi nhớ, Nghiên cứu khả thi dự án và Kế hoạch hàng năm đã được hai bên phê duyệt Cùng với khung hoạt động được định sẵn, hệ thống tổ chức nhân sự của Chương trình cũng

được phê duyệt kèm theo nên tính linh hoạt thấp Do vậy mọi thay đổi về nhân sự lớn đều cần có sự phê duyệt điều chỉnh của các cấp có thẩm quyền và các bên liên quan Điều đó yêu cầu việc hoạch định nhân sự cần được thực hiện sớm để kịp hoàn thành các thủ tục phê duyệt trước khi triển khai kế hoạch năm

Với sự thành công vượt bậc của Chương trình ở giai đoạn I, hai chính phủ đã

ký Biên bản ghi nhớ cho phép triển khai giai đoạn II với quy mô mở rộng hơn Năm 2003, Chương trình mới được triển khai tại 6 tỉnh thành và đến nay đã có 45 tỉnh thành phố trên toàn quốc tham gia vào hoạt động của Chương trình Số công trình khí sinh học xây dựng trong khuôn khổ Chương trình cũng tăng lên đáng kể

từ 5000 công trình/năm lên đến 20.000 công trình/năm Do vậy Chương trình cũng cần bổ sung nhân sự, đặc biệt là cán bộ kỹ thuật để hoàn thành hoạt động về quản

lý chất lượng

Tuyển mộ là một trong những bước đầu tiên góp phần xây dựng đội ngũ nhân lực của tổ chức Do vậy hiệu quả của hoạt động này có tác động rất lớn đến hoạt động quản trị nhân lực cũng như các hoạt động của tổ chức Hiện tại Chương trình áp dụng tuyển mộ bên ngoài thông qua quảng cáo tuyển dụng trên các phương tiện thông tin đại chúng Quy trình tuyển mộ và tuyển chọn áp dụng tại

[Type text]

Chương trình gồm các bước căn bản sau:

- Đăng tuyển quảng cáo 01 số trên 01 báo giấy tiếng Việt phát hành toàn quốc,

01 báo giấy tiếng Anh và 01 trang web việc làm Cụ thể, quảng cáo tuyển dụng

được đăng bằng tiếng Việt trên báo Lao Động và bằng tiếng Anh trên Viet Nam

News Ngoài ra bản tiếng Anh còn được đăng trên trang web Vietnamworks trong

thời gian 1 tháng.

- Lọc hồ sơ, lập danh sách ngắn lần 1 cho vòng thi viết tiếp theo Toàn bộ hồ

sơ dự tuyển được xử lý, lọc theo thông tin, tiêu chí yêu cầu của các vị trí đăng tuyển Các hồ sơ không đạt yêu cầu sẽ bị loại Thông tin các ứng viên đạt vòng sơ tuyển được tóm lược để trình lên Ban giám đốc phê duyệt

- Lập danh sách ngắn lần 2 cho vòng phỏng vấn sâu Các ứng viên đã qua vòng loại hồ sơ sẽ được mời đến để làm bài thi viết gồm các nội dung chuyên môn

và đạo đức Thời gian làm bài viết là 60 phút, ngôn ngữ yêu cầu là tiếng Anh Bài thi viết được chấm bởi ban tuyển dụng gồm Cố vấn trưởng, Điều phối viên Chương trình, Trưởng phòng Hành chính Nhân sự và Trưởng phòng Kỹ thuật

- Phỏng vấn cho các ứng viên đã vượt qua vòng thi viết Các ứng viên đã vượt qua vòng thi viết được mời đến tham gia phỏng vấn Tại cuộc phỏng vấn, hội đồng tuyển dụng tìm hiểu thêm về khả năng chuyên môn qua các câu hỏi tình huống cụ thể, khả năng giao tiếp tiếng Anh, mong muốn và quan điểm của ứng viên để từ đó chọn ra ứng viên phù hợp nhất

- Kiểm tra sức khoẻ, thỏa thuận và ký kết hợp đồng lao động Ứng viên được chọn sẽ được đài thọ chi phí kiểm tra sức khoẻ tại cơ sở y tế do Chương trình quy định Hợp đồng lao động được thỏa thuận và ký kết sau khi kết quả kiểm tra sức khoẻ đạt yêu cầu

Thực tế triển khai cho thấy việc tuyển dụng không hiệu quả Cụ thể là không tìm được ứng viên phù hợp, dẫn đến tình trạng số lượng cán bộ dự án luân chuyển nhiều, gây thiếu trầm trọng nhân sự, đặc biệt là trong 6 tháng cuối năm khi bắt đầu

[Type text]

vào triển khai hoạt động quản lý chất lượng công trình Do không tuyển được ứng viên phù hợp nên Chương trình thường xuyên phải đăng tuyển lại, làm tăng chi phí tuyển dụng

Cụ thể riêng trong năm 2009, Chương trình đã tiến hành đăng tuyển 03 lần cho cùng 03 vị trí thuộc phòng kỹ thuật Lý do của việc đăng tuyển liên tục này là

do có sự thay đổi nhân sự thường xuyên của bộ phận này Phân tích các yếu tố ảnh

hưởng đến sự biến động nhân sự và khó khăn trong tuyển dụng cho thấy những lý

do chính sau đây:

được nhiều đối tượng quan tâm Đây thường là thời gian bận rộn nhất trong năm nên ít người có thời gian quan tâm tìm hiểu các thông tin tuyển dụng Mặt khác nhiều công ty, tổ chức thường thanh toán các khoản thưởng vào cuối năm Do vậy đây cũng là một lý do khiến ít người muốn ra đi vào thời điểm này, khi họ có thể thu hoạch thành quả nỗ lực lao động trong một năm vừa qua

truyền tin tới đối tượng quan tâm phù hợp thấp Do ngân sách cho tuyển dụng hạn hẹp nên Chương trình khống chế chỉ đăng thông báo trên 01 số báo của 03 loại báo, thời gian chuẩn bị hồ sơ của ứng viên cũng hạn chế trong 02 tuần Do số lần

và thời gian đăng tuyển ít như vậy nên thông tin khó có thể được truyền đi trong phạm vi rộng để thu hút được ứng viên tiềm năng

nghề chuyên môn Đây là chương trình mang tính kỹ thuật, công việc đòi hỏi có sự

[Type text]

kết hợp kiến thức hiểu biết cả về khí sinh học và xây dựng để đảm bảo hoạt động quản lý chất lượng đạt hiệu quả cao Chương trình yêu cầu ứng viên phải có chuyên môn xây dựng và kiến thức về khí sinh học Do ngành khí sinh học là ngành khá hẹp, ít người được đào tạo theo ngành này nên việc thu hút ứng viên hội

đủ yêu cầu trên là rất khó

II.3 Giải pháp đề xuất

Phân tích thực trạng hoạt động tuyển dụng của Chương trình đề cập ở phần trên cho thấy rõ ràng hoạt động này hiện đang không hiệu quả Việc không tuyển chọn được hoặc tuyển dụng những cán bộ không phù hợp vào làm việc tại Chương trình dẫn đến tác động xấu như hiệu quả công việc thấp, môi trường làm việc căng

thẳng Nhiều ứng viên quyết định nghỉ việc chỉ sau thời gian ngắn làm việc cho Chương trình khiến Chương trình luôn rơi vào tình trạng bị động về nhân lực, thiếu nhân lực nghiêm trọng Qua tìm hiểu, xem xét và đánh giá nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng trên, một số giải pháp đề xuất sau đây có thể giúp giải quyết vấn đề trong ngắn hạn và dài hạn

Chương trình cần rà soát lại nhân lực hiện tại của phòng kỹ thuật để từ đó có

kế hoạch cho bố trí phân công lại công việc cho hợp lý cũng như có kế hoạch tuyển dụng phù hợp Do hoạt động quản lý chất lượng mang tính chất thời vụ, nên có thể huy động cán bộ kỹ thuật phụ trách mảng đào tạo và ứng dụng toàn diện khí sinh học tham gia trong thời gian cao điểm nhằm tận dụng nhân lực am hiểu Chương trình Ngoài ra có thể sử dụng hợp đồng nhân viên tạm thời để hỗ trợ các cán bộ kỹ thuật chính các công việc đơn giản như kiểm tra hồ sơ, nhập cơ sở dữ liệu trong thời gian cao điểm

Chương trình nên tìm kiếm đối tác để thuê ngoài hoạt động quản lý chất

lượng Các đơn vị này thường chuyên sâu về xây dựng và quản lý chất lượng Do vậy cần bố trí tập huấn các nội dung về khí sinh học, cũng như thời gian tập sự có

sự hướng dẫn và giám sát của cán bộ kỹ thuật Chương trình Do yếu tố chất lượng luôn được đặt lên hàng đầu nên hoạt động quản lý chất lượng đóng vai trò rất quan trọng Do vậy việc thuê ngoài đòi hỏi có quy trình và hợp đồng chặt chẽ, cụ thể rõ ràng, đảm bảo chất lượng của hoạt động được thực hiện theo đúng yêu cầu và có

sự giám sát chặt chẽ của Chương trình Việc thuê ngoài không những giải quyết nhu cầu trước mắt và về lâu dài cũng rất hợp lý Do mục tiêu của Chương trình là

mở rộng phạm vi ra toàn quốc nên chắc chắn khối lượng công việc quản lý chất

[Type text]

lượng sẽ càng nhiều Tuyển dụng nhân sự chuyên ngành hẹp vốn đã khó khăn,

trong khi công việc mang tính thời vụ sẽ dẫn đến lãng phí nhân lực và tài chính

Song song với việc thuê ngoài, Chương trình cũng cần rà soát để củng cố đội

ngũ cán bộ nguồn Đây là những người nòng cốt về kỹ thuật, thực hiện giám sát,

đảm bảo hoạt động quản lý chất lượng đạt hiệu quả Do vậy vẫn cần bổ sung một

số nhân lực nhất định cho bộ phận này Để việc tuyển dụng được hiệu quả, một số giải pháp sau có thể hữu ích

- Với đặc điểm ngành khí sinh học là ngành hẹp nên tuyển dụng thông qua giới thiệu của nhân viên hoặc cán bộ trong ngành nên được ưu tiên áp dụng Thực tiễn ở nhiều tổ chức cho thấy, các đối tượng được giới thiệu nếu được tuyển dụng

thường gắn bó với tổ chức Các cán bộ nhân viên thường quen biết những người cùng ngành nghề, biết rõ bạn bè cần việc làm cũng như có thể tư vấn công việc đang tuyển dụng cho bạn bè Do vậy đối tượng này khi nộp hồ sơ đã có nhu cầu thực sự, hiểu biết nhất định về công việc và dễ tìm được tiếng nói chung với nhà tuyển dụng

- Công việc đòi hỏi người có kinh nghiệm làm việc tối thiểu 3 năm trong lĩnh vực xây dựng và khí sinh học, do vậy Chương trình có thể nhận thực tập sinh Đây

là đối tượng tiềm năng có thể trở thành cán bộ nguồn sau thời gian được làm quen với công việc và chương trình Chi phí cho đối tượng này thường không lớn nên sẽ

ít ảnh hưởng đến kế hoạch ngân sách Chương trình

III Kết luận

Chúng ta đang sống trong thời đại mà sự phát triển vượt bậc công nghệ

[Type text]

thông tin đang tác động tới mọi hoạt động của con người, làm thay đổi kinh tế thế giới mang tính cạnh tranh và toàn cầu hóa Cùng sự phát triển của nền kinh tế thế giới, vai trò của quản trị nhân lực cũng thay đổi, từ khái niệm đơn giản về quản trị nhân sự như quản lý thời gian, tiền lương… giờ đây quản trị nguồn nhân lực tham gia tích cực hơn vào chiến lược của tổ chức và doanh nghiệp

Con người luôn giữ vai trò nòng cốt trong mọi hoạt động của doanh nghiệp Trong điều kiện môi trường kinh tế cạnh tranh gay gắt hiện nay, các doanh nghiệp/

tổ chức càng cần chú trọng vào quản trị nguồn nhân lực, để làm sao hoạch định

hợp lý, tận dụng mọi thế mạnh của cán bộ nhân viên, tuyển dụng và đào tạo đúng

người đúng việc…Sự kết hợp hài hoà giữa yếu tố khoa học và nghệ thuật trong quản trị nguồn nhân sự có thể giúp doanh nghiệp đi xa hơn trong lĩnh vực hoạt động của mình và gặt hái những thành công

TÀI LIỆUTHAM KHẢO

1 Trường Đại học Griggs, Tài liệu bài giảng “Quản trị nguồn nhân lực”, http:/ / m o odl e g r igg s e d u v n

2 Nguyễn Hữu Huân, 2010, Quản trị nhân sự, Tái bản lần thứ 9, Nhà xuất bản

Lao động – Xã hội, Hà Nội

3 Chương trình Khí sinh học Việt Nam, 2010, Báo cáo tiến độ chương trình 2010,

Văn phòng Chương trình Khí sinh học