rác thải và chất thải sinh hoạt tiểu luận môi trường và con người

Hiện nay, mỗi năm thế giới tạo ra khoảng 1,3 tỷ tấn rác thải. Trong đó, rác sinh hoạt chiếm tỉ lệ cao nhất. Số lượng, thành phần chất lượng rác thải tại từng quốc gia, khu vực là rất khác nhau, phụ thuộc vào trình độ phát triển kinh tế, khoa học, kỹ thuật. Bất kỳ một hoạt động sống của con người, tại nhà, công sở, trên đường đi, tại nơi công cộng…, đều sinh ra một lượng rác đáng kể. Thành phần chủ yếu của chúng là chất hữu cơ và rất dễ gây ô nhiễm trở lại cho môi trường sống nhất. Cho nên, rác sinh hoạt có thể định nghĩa là những thành phần tàn tích hữu cơ phục vụ cho hoạt động sống của con người, chúng không còn được sử dụng và vứt trả lại môi trường sống. Ngoài rác thải sinh hoạt còn có rác thải văn phòng, rác thải xây dựng và rác thải y tế. Trong thập niên tới số kinh phí cần bỏ ra để xử lý rác thải có thể lên đến 205 375 tỷ USD mỗi năm

Lời mở đầu 2

Chương 1: Cơ sở lí luận về quản lí chất thải sinh hoạt 3

1.1.Thực trạng Chất thải – Rác thải sinh hoạt 3

1.2.Chất thải 5

1.3 Tác động của rác thải sinh hoạt đến môi trường và sức khỏe cộng đồng 6

Chương 2: Thách thức và kinh nghiệm trong quản lí chất thải sinh hoạt ở các nước phát triển 8

2.1 Những thách thức trong quản lí chất thải sinh hoạt ở các nước phát triển 8

2.2.Kinh nghiệm trong quản lí chất thải sinh hoạt ở các nước phát triển 10

Chương 3: giải pháp xử lí chất thải sinh hoạt ở một số nước phát triển trên thế giới 15

3.1.Các công nghệ xử lý chất thải rắn 15

3.2.Tìm hiểu về vấn đề rác thải tại Nhật Bản 17

3.3.Làm phân bón 21

3.4.Tái sử dụng, tái chế rác thải sinh hoạt 24

3.5 M t s l i ích t quá trình phân lo i rác và x lí rác ột số lợi ích từ quá trình phân loại rác và xử lí rác ố lợi ích từ quá trình phân loại rác và xử lí rác ợi ích từ quá trình phân loại rác và xử lí rác ừ quá trình phân loại rác và xử lí rác ại rác và xử lí rác ử lí rác 25

Kết luận 27

Tài liệu tham khảo 27

về bảo vệ môi trường trong các cấp ngành và nhân dân được nâng lên đáng kể Tuynhiên, việc gia tăng dân số và tốc độ phát triển kinh tế xã hội cao đã làm tăng các hoạtđộng của con người trong sản xuất, kinh doanh, nhu cầu nhà ở, sinh hoạt đồng thời tácđộng mạnh mẽ, lâu dài đến môi trường Đặc trưng của quá trình công nghiệp hóa, hiệnđại hóa đất nước là khoa học kĩ thuật phát triển, nhất là kĩ thuật sản xuất, nhiều loạigiấy, hộp đóng gói được làm chủ yếu bằng ni lông, nhựa thiếc rất tiện lợi, góp phầnlàm thay đổi phong cách và tập quán sinh hoạt của nhiều người dân từ nông thôn đếnthành thị Chính nhờ những dịch vụ chăm sóc khách hàng đó cùng với sự phát triểncủa xã hội mà nhu cầu sinh hoạt của con người ngày càng tăng cao và luôn được đápứng kịp thời Song bên cạnh những mặt tích cực ấy là lượng rác thải sinh hoạt thải ramôi trường ngày càng nhiều, đặc biệt ở những khu vực có mật độ dân cư đông đúc,tốc độ phát triển kinh tế xã hội nhanh Rác thải được thải ra môi trường lúc đầu là mộttúi nhỏ, dần dà chúng “tập kết” thành từng đống làm cho cảnh quan môi trường bịthay đổi theo chiều hướng tiêu cực và tác động trực tiếp đến đời sống của người dân.Hiện nay, ô nhiễm môi trường đang là vấn đề cấp bách trên mỗi quốc gia, và cả thếgiới và có rất nhiều phương án để khắc phục, giảm thiểu hậu quả quả của ô nhiễm môitrường gây ra Trong đó việc xử lý và thu gom rác thải sinh họat gặp nhiều khó khăn

cả về phương tiện và phương pháp Hiện trạng quản lý rác thải kém hiệu quả đã vàđang gây dư luận trong cộng đồng, đặt ra nhiều thách thức đối với nhiều cấp, ngành,đặc biệt là ngành môi trường

Để làm rõ vấn đề trên, nhóm em đã cùng nhau thảo luận và nghiên cứu đề tài “ Kinh

nghiệm quản lí chất thải sinh hoạt ở các nước phát triển “.

Chương 1: Cơ sở lí luận về quản lí chất thải sinh hoạt

1.1.Thực trạng Chất thải – Rác thải sinh hoạt

Tình hình trên thế giới:

Hiện nay, mỗi năm thế giới tạo ra khoảng 1,3 tỷ tấn rác thải Trong đó, rác sinh hoạtchiếm tỉ lệ cao nhất Số lượng, thành phần chất lượng rác thải tại từng quốc gia, khuvực là rất khác nhau, phụ thuộc vào trình độ phát triển kinh tế, khoa học, kỹ thuật Bất

kỳ một hoạt động sống của con người, tại nhà, công sở, trên đường đi, tại nơi côngcộng…, đều sinh ra một lượng rác đáng kể Thành phần chủ yếu của chúng là chấthữu cơ và rất dễ gây ô nhiễm trở lại cho môi trường sống nhất

Cho nên, rác sinh hoạt có thể định nghĩa là những thành phần tàn tích hữu cơ phục vụcho hoạt động sống của con người, chúng không còn được sử dụng và vứt trả lại môitrường sống Ngoài rác thải sinh hoạt còn có rác thải văn phòng, rác thải xây dựng vàrác thải y tế Trong thập niên tới số kinh phí cần bỏ ra để xử lý rác thải có thể lên đến

205 - 375 tỷ USD mỗi năm

Chôn rác thải sẽ làm sản sinh khí mêtan (CH4), một loại khí nhà kính góp phần làmbiến đổi khí hậu trái đất Công ty Ener-Core ở Mỹ đã có công nghệ biến khí mêtanthành điện năng Hãng ô tô BMW đã có công nghệ biến mêtan thành khí hydrogendung để cấp nguồn cho pin nhiên liệu Các loại rác thải điện tử gây hại vì chứa chì vàarsenic và vì vậy đang được nhiều công ty đang tìm cách xử lý nhưng với giá thànhkhá cao…

Nạn ô nhiễm môi trường có thể thấy ở mọi nơi trên thế giới, từ Mexico, Nga, Mỹ chotới Trung Quốc, Ấn Độ Tình trạng ô nhiễm ở một vài thành phố tại những quốc gianày xuất phát từ nhiều lý do khác nhau Trong đó ý thức con người giữ một vai tròkhá quan trọng, Mumbai một trong những thành phố đông đúc nhất và bẩn thỉu nhấttrên trái đất Mỗi ngày, người dân ở nơi đây quẳng ra hàng tấn rác Bắc Kinh có dân

số 17,6 triệu người, thải ra khoảng 18.400 tấn rác mỗi ngày, khoảng 90% rác thảiđược đổ tại 13 bãi rác đặt rải rác quanh thành phố Còn người dân Hoa Kỳ đã

loại bỏ mỗi năm 16.000.000.000 tã, 1.600.000.000 bút, 2.000.000.000 lưỡi daocạo, 220.000.000 lốp xe.Với một lượng rác thải như thế thì không lâu trái đất củachúng ta sẽ chìm trong biển rác, chính vì thế những công nghệ xử lý rác hiện đại nhấtthế giới đã ra đời Hiện tại Mỹ đã có những công nghệ tái chế và tái sử dụng khá hiệnđại như: công nghệ tái chế tivi analog, công nghệ CDW, công nghệ tái chế vảibông và còn rất nhiều công nghệ khá hiện đại của Anh, Trung Quốc và Nhật Bản.

Tình hình tại Việt Nam:

Ở Việt Nam, tốc độ phát sinh rác thải tùy thuộc vào từng loại đô thị và dao động từ0,35 – 0,8 kg/người.ngày Rác thải là sản phẩm tất yếu của cuộc sống được thải ra từcác hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, sinh hoạt hoặc các hoạt động khác nhưkhám chữa bệnh, vui chơi giải trí của con người Cùng với mức sống của nhân dânngày càng được nâng cao và công cuộc công nghiệp hoá ngày càng phát triển sâurộng, rác thải cũng được tạo ra ngày càng nhiều với những thành phần ngày càng phứctạp và đa dạng Xử lý rác thải đã và đang trở thành một vấn đề nóng bỏng ở các quốcgia trên thế giới, trong đó có Việt Nam

Thực tế việc quản lý và xử lý rác thải mặc dù đã có nhiều tiến bộ, cố gắng nhưng chưangang tầm với nhu cầu đòi hỏi Hiện nay, ở khu vực đô thị mới chỉ thu gom đưa đếnbãi chôn lấp tập trung đạt khoảng 60-65%, còn lại rác thải xuống ao hồ, sông ngòi,bên đường Còn ở khu vực nông thôn, rác thải hầu như không được thu gom, nhữngđiểm vứt rác tràn ngập khắp nơi Ở khu vực khám chữa bệnh, mặc dù đã có nhiềubệnh viện đạt được những tiến bộ đáng kể trong việc cải thiện điều kiện môi trườngtheo hướng xanh, sạch, đẹp cùng với những thiết bị hiện đại để phục vụ tốt cho việckhám chữa bệnh của nhân dân, song vẫn còn những bất cập trong việc thu gom và tiêuhuỷ rác thải, nhất là chất thải có các thành phần nguy hại Đây cũng chính là nguy cơtiềm ẩn đối với môi trường và con người

Rác thải có mối nguy cơ cao chỉ khi con người không quan tâm đến công tác quản lýthu gom và xử lý đối với chúng Nếu như những nhà quản lý, nhà khoa học tạo điềukiện giúp đỡ và nâng cao nhận thức cho cộng đồng, cho các nhà doanh nghiệp và đặcbiệt là tạo điều kiện cho họ tiếp cận với công nghệ xử lý và ứng xử với rác một cách

thân thiện, thì ngược lại, rác thải sẽ là một trong những nguồn tài nguyên quý giá phục

vụ lại cho con người Ở nước ta, việc làm này còn rất mới mẻ, việc thu gom và phânloại rác để tái sử dụng chưa được cộng đồng quan tâm Ở các nước phát triển việc thugom và phân loại rác đã trở thành một việc làm bình thường, những túi đựng rác đều

do các gia đình bỏ tiền mua ở cửa hàng Ở những nước này dân chúng coi rác thảikhông phải là đồ bỏ đi mà cố gắng tận dụng những thứ còn có ích nhằm đem lại lợiích cho Nhà nước, đồng thời làm trong sạch môi trường sống của họ

Trung bình 1 người Việt Nam thải ra khoảng 200kg rác thải một năm

1.2.Chất thải

1.2.1.Khái niệm

Tại khoản 10 Điều 3 của Luật bảo vệ môi trường 2005 thì: “Chất thải là vật chất ở thể rắn, lỏng, khí được thải ra từ sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, sinh hoạt hoặc hoạt động khác" Như vậy, rác thải là tất cả những thứ vật chất từ đồ ăn, đồ dùng, chất

phế thải sản xuất, dịch vụ, y tế, mà mọi người không dùng nữa và thải bỏ đi

1.2.2 Phân loại

Rác thải sinh hoạt ( chất thải rắn sinh hoạt) sinh ra từ mọi người và mọi nơi: Gia đình,trường học, chợ, nơi mua bán, nơi công cộng, nơi vui chơi giải trí, cơ sở y tế, cơ sởsản xuất kinh doanh, bến xe, bến đò, Lượng CTR sinh hoạt phát sinh phụ thuộc vàomức sống của từng khu vực Khu vực đô thị và khu vực chợ, siêu thị thường có khốilượng CTR phát sinh lớn hơn khu vực nông thôn

Rác thường được chia thành ba nhóm sau:

- Rác khô hay còn gọi là rác vô cơ: gồm các loại phế thải thuỷ tinh, sành sứ, kim loại,giấy, cao su, nhựa, vải, đồ điện, đồ chơi, cát sỏi, vật liệu xây dựng

- Rác ướt hay thường gọi là rác hữu cơ: gồm cây cỏ loại bỏ, lá rụng, rau quả hư hỏng,

đồ ăn thừa, rác nhà bếp, xác súc vật, phân động vật

- Chất thải nguy hại (CTNH): là những thứ phế thải rất độc hại cho môi trường và conngười như pin, bình ắc quy, hoá chất, thuốc trừ sâu, bom đạn, rác thải y tế, rác thảiđiện tử

1.3 Tác động của rác thải sinh hoạt đến môi trường và sức khỏe cộng đồng

Rác khi thải vào môi trường gây ô nhiễm, đất, nước, không khí Ngoài ra, rác thải cònlàm mất vệ sinh công cộng, làm mất mỹ quan môi trường Rác thải là nơi trú ngụ vàphát triển lý tưởng của các loài gây bệnh hại cho người và gia súc

Rác thải ảnh hưởng tới môi trường nhiều hay ít còn phụ thuộc vào nền kinh tế củatừng quốc gia, khả năng thu gom và xử lý rác thải, mức độ hiểu biết và trình độ giácngộ của mỗi người dân Khi xã hội phát triển cao, rác thải không những được hiểu là

có ảnh hưởng xấu tới môi trường mà còn được hiểu là một nguồn nguyên liệu mới cóích nếu chúng ta biết cách phân loại chúng, sử dụng theo từng loại

Ảnh hưởng đến môi trường không khí:

Nguồn rác thải từ các hộ gia đình thường là các loại thực phẩm chiếm tỷ lệ cao trongtoàn bộ khối lượng rác thải ra Khí hậu nhiệt đới nóng ẩm và mưa nhiều ở nước ta làđiều kiện thuận lợi cho các thành phần hữu cơ phân huỷ, thúc đẩy nhanh quá trình lênmen, thối rữa và tạo nên mùi khó chịu cho con người Các chất thải khí phát ra từ cácquá trình này thường là H2S, NH3, CH4, SO2, CO2

Ảnh hưởng đến môi trường nước:

Theo thói quen nhiều người thường đổ rác tại bờ sông, hồ, ao, cống rãnh Lượng rácnày sau khi bị phân huỷ sẽ tác động trực tiếp và gián tiếp đến chất lượng nước mặt,

nước ngầm trong khu vực Rác có thể bị cuốn trôi theo nước mưa xuống ao, hồ, sông,ngòi, kênh rạch, sẽ làm nguồn nước mặt ở đây bị nhiễm bẩn

Mặt khác, lâu dần những đống rác này sẽ làm giảm diện tích ao hồ, giảm khả năng tựlàm sạch của nước gây cản trở các dòng chảy, tắc cống rãnh thoát nước Hậu quả củahiện tượng này là hệ sinh thái nước trong các ao hồ bị huỷ diệt Việc ô nhiễm cácnguồn nước mặt này cũng là một trong những nguyên nhân gây các bệnh tiêu chảy, tả,

lỵ trực khuẩn thương hàn,ảnh hưởng tiêu cực đến sức khoẻ cộng đồng

Ảnh hưởng của rác thải tới môi trường đất:

Trong thành phần rác thải có chứa nhiều các chất độc, do đó khi rác thải được đưa vàomôi trường thì các chất độc xâm nhập vào đất sẽ tiêu diệt nhiều loài sinh vật có íchcho đất như: giun, vi sinh vật, nhiều loài động vật không xương sống, ếch nhái làmcho môi trường đất bị giảm tính đa dạng sinh học và phát sinh nhiều sâu bọ phá hoạicây trồng Đặc biệt hiện nay sử dụng tràn lan các loại túi nilôn trong sinh hoạt và đờisống, khi xâm nhập vào đất cần tới 50 - 60 năm mới phân huỷ hết và do đó chúng tạo

thành các "bức tường ngăn cách" trong đất hạn chế mạnh đến quá trình phân huỷ, tổng

hợp các chất dinh dưỡng, làm cho đất giảm độ phì nhiêu, đất bị chua và năng suất câytrồng giảm sút

Ảnh hưởng của rác thải đối với sức khoẻ con người:

Trong thành phần rác thải sinh hoạt, thông thường hàm lượng hữu chiếm tỉ lệ lớn.Loại rác này rất dễ bị phân huỷ, lên men, bốc mùi hôi thối Rác thải không được thugom, tồn đọng trong không khí, lâu ngày sẽ ảnh hưởng đến sức khoẻ con người sốngxung quanh Chẳng hạn, những người tiếp xúc thường xuyên với rác như những ngườilàm công việc thu nhặt các phế liệu từ bãi rác dễ mắc các bệnh như viêm phổi, sốt rét,các bệnh về mắt, tai, mũi họng, ngoài da, phụ khoa Hàng năm, theo tổ chức Y tế thếgiới, trên thế giới có 5 triệu người chết và có gần 40 triệu trẻ em mắc các bệnh có liênquan tới rác thải Nhiều tài liệu trong nước và quốc tế cho thấy, những xác động vật bịthối rữa trong hơi thối có chất amin và các chất dẫn xuất sufua hyđro hình thành từ sựphân huỷ rác thải kích thích sự hô hấp của con người, kích thích nhịp tim đập nhanhgây ảnh hưởng xấu đối với những người mắc bệnh tim mạch

Các bãi rác công cộng là những nguồn mang dịch bệnh Các kết quả nghiên cứu chothấy rằng: trong các bãi rác, vi khuẩn thương hàn có thể tồn tại trong 15 ngày, vikhuẩn lỵ là 40 ngày, trứng giun đũa là 300 ngày.Các loại vi trùng gây bệnh thực sựphát huy tác dụng khi có các vật chủ trung gian gây bệnh tồn tại trong các bãi rác nhưnhững ổ chứa chuột, ruồi, muỗi và nhiều loại ký sinh trùng gây bệnh cho người vàgia súc, một số bệnh điển hình do các trung gian truyền bệnh như:Chuột truyền bệnhdịch hạch, bệnh sốt vàng da do xoắn trùng.ruồi, gián truyền bệnh đường tiêuhoá ;muỗi truyền bệnh sốt rét, sốt xuất huyết

Chương 2: Thách thức và kinh nghiệm trong quản lí chất thải

sinh hoạt ở các nước phát triển2.1 Những thách thức trong quản lí chất thải sinh hoạt ở các nước phát triển

Việc tái chế chất thải sinh hoạt nhằm giảm ô nhiễm môi trường, tận dụng nhựa sửdụng trở lại là vấn đề vô cùng cấp thiết Tuy nhiên tại Việt Nam vấn đề này đang gặpkhó vì thiếu vốn và công nghệ

Thi nhau thải, quá tải thu gom

Chưa bao giờ vấn đề môi trường và xử lí rác thải lại được các quốc gia đặc biệt quantâm như hiện nay và Việt Nam là một quốc gia đang phát triển cũng không nằm ngoại

lệ Tìm kiếm công nghệ phù hợp xử lý chất thải rắn hiệu quả được xem là thách thứccho các nước nói chung và Việt Nam nói riêng

Đáng ngại hơn, cho đến nay, hầu hết các Công ty môi trường đô thị đều chưa có khảnăng xử lý chất thải rắn công nghiệp, đặc biệt là chất thải rắn nguy hại phát sinh trênđịa bàn Do đó, các Công ty này mới chỉ thu gom, vận chuyển được chất thải rắn sinhhoạt phát sinh trong các cơ sở sản xuất, các khu công nghiệp hoặc thu gom chất thảirắn công nghiệp lẫn với chất thải rắn sinh hoạt và đưa tới khu xử lý, bãi chôn lấpchung của đô thị

Theo nhận định của các chuyên gia, ngay tại các khu vực đang vận hành các bãi chônlấp rác hợp vệ sinh đang xử lý đến hơn 90% khối lượng rác sinh hoạt hàng ngày thìnguy cơ mùi hôi và khó khăn trong xử lý nước rỉ rác vẫn hiện hữu và tốn kém trongviệc xử lý ruồi muỗi và côn trùng.

Tái chế sơ sài, lạc hậu

Hoạt động tái chế tại Việt Nam hiện nay còn mang tính nhỏ lẻ, tự phát, chưa đượcquản lý và kiểm soát chặt chẽ, có nguy cơ tiềm ẩn gây ô nhiễm môi trường Các cơ sởtái chế đa số ở quy mô vừa và nhỏ, đa phần là các hộ sản xuất cá thể tại các làng nghềvới công nghệ và dây chuyền sản xuất tái chế lạc hậu, trang thiết bị thô sơ, thủ công.Đơn cử như trên địa bàn TP HCM đã hình thành và ngày càng phát triển hệ thốngphân loại, thu gom, thu mua và tái chế các loại phế liệu từ chất thải sinh hoạt, côngnghiệp, y tế và xây dựng Theo thống kê sơ bộ, có khoảng 15.000 - 16.000 lao độnghoạt động trong lĩnh vực thu gom “ve chai” trong đó có khoảng 5.000 - 5.500 laođộng vừa thực hiện công tác thu gom rác thải, vừa phân loại, thu nhặt các loại rác phếliệu để cung cấp cho các vựa thu mua Mạng lưới cửa hàng thu gom rác phế liệu, phânloại lần hai và tái chế với số lượng khoảng 1.000 cơ sở Số lao động trong các cơ sởnày lên đến khoảng 10.000 người

Các cơ sở tư nhân thu mua chất thải sinh hoạt từ những người bán ve chai và tái chếvới phương tiện kỹ thuật sơ sài, lạc hậu, không đúng tiêu chuẩn khoa học Sau khi thugom, chất thải được đem đi nghiền, đốt rồi pha thêm hóa chất, vật liệu khác để làm racác sản phẩm tái chế rẻ tiền

Quy trình lạc hậu như vậy khiến rác thải sinh hoạt được xử lý rất chậm, không đúngquy cách và nhiều nguy cơ tác động ngược trở lại môi trường, đời sống Ngoài ra,nước ta hiện vẫn chưa có các nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt chuyên dụng quy môlớn Điều này càng làm tăng thêm nỗi lo nhiều khu vực sẽ xuất hiện các bãi rác thảisinh hoạt khổng lồ

Bao giờ cho đến hồi kết?

Các nghiên cứu chỉ ra rằng, Việt Nam có nguồn chất thải dồi dào và phong phú Cácchất thải có thành phần hữu cơ cao là một lợi thế cho quá trình xử lý chất thải kết hợpsản xuất điện năng Tuy nhiên, nếu công tác phân loại chất thải không được thực hiệntốt thì sẽ gây khó khăn cho các nhà máy xử lý.

Chiến lược quốc gia về quản lý tổng hợp chất thải rắn đến năm 2025, tầm nhìn đếnnăm 2050 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 2149/QĐ-TTg ngày17/12/2009 nhấn mạnh chiến lược đặt ra mục tiêu đến năm 2025, 100% các đô thị cócông trình tái chế chất thải rắn thực hiện phân loại tại hộ gia đình; 100% tổng lượngchất thải rắn sinh hoạt đô thị, và 100% tại các làng nghề được thu gom và xử lý bảođảm môi trường

Việt Nam hiện có 22% số tỉnh đã ban hành quy định khuyến khích phân loại rác tạinguồn, nhưng thực tế chỉ có 7% các tỉnh áp dụng quy định này Ngoài ra, trên 55%cáctỉnh vẫn còn sử dụng chung một thùng đựng cho các loại rác Do vậy, nhận thức về lợiích của việc giảm và tái chế chất thải cũng như năng lực của tỉnh để thực hiện các hoạtđộng này vẫn còn hạn chế

Vì vậy, việc nghiên cứu, chọn lọc các công nghệ xử lý rác ở các nước tiên tiến là điều

vô cùng quan trọng, đặc biệt là vấn đề xử lý rác thải sinh hoạt, từ đó thay đổi, điềuchỉnh cho phù hợp với điều kiện thực tại của Việt Nam

2.2.Kinh nghiệm trong quản lí chất thải sinh hoạt ở các nước phát triển

Quản lý chất thải sinh hoạt hiệu quả ở bất cứ quốc gia nào đang là trọng tâm củanhững chính sách phát triển môi trường bền vững Quản lý kém hiệu quả chất thảisinh hoạt ở khu vực đô thị là mối đe dọa với sức khỏe cộng đồng, đồng thời làm phátsinh nhiều chi phí tốn kém cả trong hiện tại lẫn về lâu dài Việc áp dụng các chínhsách đặc thù cho mỗi quốc gia để quản lý chất thải là biện pháp hữu hiệu, cần thiết đểđối phó với tình trạng này Tuy nhiên, quản lý chất thải là vấn đề toàn cầu và là yếu tốquyết định để tạo ra các công nghệ xử lý phù hợp mang lại hiệu quả Vì vậy, điềuquan trọng là phải hướng tới xây dựng một hệ thống chất thải chung, bao gồm từ khâu

xử lý ban đầu đến khâu sử dụng cuối cùng

Phương pháp tiếp cận của hầu hết các nước trên thế giới để quản lý chất thải sinh hoạtđược dựa trên một số nguyên tắc sau:

 Ngăn ngừa, giảm thiểu chất thải: Đây là yếu tố then chốt trong bất cứ chiến

lược quản lý chất thải sinh hoạt của mỗi quốc gia Việc xử lý sẽ trở nên đơngiản hơn khi ta có thể giảm lượng chất thải tạo ra ở ngay giai đoạn đầu tiên vàgiảm tính độc hại của nó bằng cách giảm sự hiện diện của chất nguy hiểm trongsản phẩm

 Sử dụng lại và tái chế quay vòng: Nếu chất thải không thể ngăn ngừa được,

các nguyên vật liệu sẽ được sử dụng lại, tái chế quay vòng một cách tốt nhất.Châu Âu hiện nay yêu cầu các nước thành viên giới thiệu pháp chế về chất thảithu gom, tái sử dụng, tái chế và thải bỏ các chất thải nguy hại Một số quốc giaChâu Âu đã được quản lý để tái chế hơn 50% bao bì đã sử dụng

 Cải thiện và giám sát sự tiêu huỷ, loại bỏ những chất thải sinh hoạt còn lại:

Với những chất thải không được tái chế và tái sử dụng phải được thiêu đốt mộtcách an toàn, bãi chôn lấp chỉ được sử dụng như một phương án cuối cùng.Đối mặt với cảnh báo về cuộc khủng hoảng rác thải toàn cầu đang ngày càng nghiêmtrọng Rác có thể gây ra những gánh nặng khổng lồ về môi trường cũng như tài chínhcho Chính phủ các nước Các quốc gia lớn trên thế giới đã có những biện pháp quản lýrác thải phù hợp với điều kiện riêng

Nhìn chung công tác quản lý chất thải sinh hoạt ở các quốc gia trên thế giới bao gồmcác phương pháp tiếp cận sau:

Theo Waste Atlas, Nhật Bản xả tổng cộng 45.360.000 tấn rác mỗi năm, xếp thứ 8 trênthế giới Do không có nhiều đất để chôn rác như Mỹ và Trung Quốc, Nhật Bản buộcphải dựa vào giải pháp khác là đốt rác Nước này đã sử dụng đốt bằng tầng sôi,phương pháp hiệu quả để đốt những vật liệu khó cháy

Ngoài ra, 20,8% tổng lượng rác thải hàng năm được Nhật Bản đưa vào tái chế, đặcbiệt là các chai nhựa tổng hợp polyethylene terephthalate (PET) PET là vật liệu phổbiến để sản xuất chai đựng nước uống trong các máy bán hàng tự động và cửa hàngtạp hóa trên khắp đất nước Nhật Nhiều công ty Nhật Bản đang tăng cường sử dụng

nhựa từ chai PET cũ để sản xuất mới Chai lọ PET chưa trải qua quá trình lọc có thểđược chuyển thành sợi may quần áo, túi, thảm và áo mưa.

2 Hàn Quốc

Ở Hàn Quốc, cách quản lý chất thải giống với Nhật Bản, nhưng cách xử lý lại giống ởĐức Rác hữu cơ nhà bếp một phần được sử dụng làm giá thể nuôi trồng nấm thựcphẩm, phần lớn hơn được chôn lấp có kiểm soát để thu hồi khí biôga cung cấp chophát điện Sau khi rác tại hố chôn phân huỷ hết, tiến hành khai thác mùn ở bãi chônlàm phân bón

Như vậy, tại các nước phát triển việc phân loại rác tại nguồn đã được tiến hành cáchđây khoảng 30 năm và đến nay cơ bản đã thành công trong việc tách rác thành 2 dònghữu cơ dễ phân huỷ được thu gom xử lý hàng ngày, rác khó phân huỷ có thể tái chếhoặc đốt, chôn lấp an toàn được thu gom hàng tuần

3 Singapore

Singape là nước đô thị hóa 100% và là đô thị sạch nhất thế giới, để có được như vậy,Singapore đầu tư cho công tác thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải đồng thời xâydựng một hệ thống pháp luật nghiêm ngặt làm tiền đề cho quá trình xử lý rác thải tốthơn Ở đây, rác thải được thu gom và phân loại bằng túi nilon Các chất thải có thể táichế được đưa vào nhà máy tái chế, các chất thải không tái chế được sẽ được đưa vềnhà máy khác để thiêu hủy

Ở Singapore có 2 thành phần chính tham gia thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt từ cáckhu dân cư và công ty, hơn 300 công ty tư nhân chuyên thu gom rác thải công nghiệp

và thương mại Tất cả các công ty này đề được cấp giấy phép hoạt động và chịu sựgiám sát, kiểm tra trực tiếp của Sở Khoa học công nghệ và Môi trường Ngoài ra, các

hộ dân và các công ty ở Singapore được khuyến khích tự thu gom và vận chuyển rácthải cho các hộ dân thug om rác trực tiếp tại nhà phải trả phí 17 $ Singapore/ tháng Singapore đã thành công trong quản lý chất thải rắn để bảo vệ môi trường Chính phủSingapore đang yêu cầu tăng tỷ lệ tái chế thông qua phân loại rác tại nguồn từ các hộgia đình, các chợ, các cơ sở kinh doanh để giảm chi ngân sách cho Nhà nước Nhiềuquốc gia cũng đang trong quá trình tìm kiếm hoặc triển khai mới mô hình quản lý chấtthải rắn

4 Thái lan

Tại Bangkok (Thái Lan), việc phân loại rác tại nguồn chỉ mới thực hiện được tại một

số trường học và một số quận trung tâm để tách ra một số loại bao bì dễ tái chế, lượngrác còn lại vẫn đang phải chôn lấp, tuy nhiên được ép chặt để giảm thể tích và cuốnnilon rất kỹ xung quanh mỗi khối rác để giảm bớt ô nhiễm

và những người vi phạm bị phạt rất nặng Morten Slotved, thị trưởng thành phốHorsholm, địa phương có thu nhập tính theo đầu người cao nhất Đan Mạch, cho

biết nhà máy này đã giúp làm giảm chi phí sưởi ấm và nâng cao giá trị các ngôi nhàcủa người dân địa phương

Ở thành phố Horsholm (Đan Mạch), chỉ có 4% rác thải được đưa tới bãi rác và 1%,gồm hoá chất, sơn và chất thải điện tử, được chuyển tới bãi chôn rác đặc biệt 61%chất thải của thành phố được tái chế và 34% được đốt trong nhà máy biến chất thảithành năng lượng Những nhà máy này đã sử dụng nhiều thiết bị sàng lọc mới, để loại

ra những chất có thể gây ô nhiễm trước khi đưa rác vào lò đốt Mức ô nhiễm trongkhói của các nhà máy này thấp hơn tiêu chuẩn môi trường nghiêm ngặt của châu Âu

từ 10 đến 20% Những chất thải có thể gây ô nhiễm được xử lý theo phương phápriêng, chứ không phải đem chôn

6 Ấn độ

Ở Ấn Độ hàng năm thải bỏ đi gần 6,4 triệu tấn rác thải nguy hại, trong đó 3,09 triệutấn có thể tái chế được, 0,41 triệu tấn có thể thiêu hủy và 2,73 triệu tấn sẽ phải đổ rabãi chứa rác thải Hầu hết rác thải có các đặc tính phù hợp cho việc tận dụng chúnglàm nguyên liệu nguồn, hoặc cho việc khôi phục năng lượng hoặc các nguyên liệu nhưkim loại hoặc sử dụng chúng trong ngành xây dựng, chế tạo các sản phẩm cấp thấphoặc cho khôi phục lại chính sản phẩm đó, mà sau khi sử lý có thể được sử dụng như

là một nguyên liệu nguồn Do vậy, một ý tưởng mới hình thành để sử lý rác thải nguyhại làm nguyên liệu nguồn thay vì là nguyên liệu khó thải bỏ

Việc sử dụng các nhiên liệu thay thế hoặc các nhiên liệu tái chế từ rác thải (Refusederived fuels – RDF) là một việc làm thông thường trong ngành công nghiệp xi măng

Ấn Độ Nhà máy sản xuất RDF đầu tiên đã được xây dựng trong năm 2006 bởiGrasim Industries tại nhà máy Adithya ở Rajasthan Kể từ đó đến nay, chính phủ Ấn

Độ đã cấp phép cho 22 nhà máy xi măng để xây dựng các nhà máy sản xuất RDFtương tự

7 Australia

Australia là một trong những quốc gia thải rác nhiều nhất thế giới Nếu không tính đến

Mỹ, Australia thải ra một lượng rác mỗi năm nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào Nhiềutrung tâm đô thị lớn ở Australia đã được mở rộng để phù hợp với tiêu chuẩn sống caohơn của người dân Do đó, hệ thống xử lý rác thải cũng được yêu cầu cao hơn Nhữngbiện pháp xử lý rác thải bền vững được tìm kiếm và áp dụng Ước tính một người dân

ở Australia mỗi ngày thải ra 3kg rác Chất thải này có thể ở dạng rắn, lỏng hoặc khí.Đối với chất thải rắn như rác sinh hoạt, sản phẩm công nghiệp được xử lý tại các bãichôn lấp, tuy nhiên số lượng các bãi chôn lấp là có hạn Ví dụ, tại Sydney vấn đề tìmkiếm những bãi chôn lấp mới đã dẫn đến ý kiến cho rằng rác thải có thể được đổ ởnhững khu vực khác chẳng hạn như tại các khu mỏ bỏ hoang gần thị trần Goulburn.Việc sử dụng các bãi rác thải như một phương pháp quản lý chất thải cơ bản sẽ làmgia tăng “dấu chân sinh thái” ở Sydney Đối với nước thải từ các hộ gia đình như nướcrửa chén, chấy tẩy rửa xe đều được phân loại như chất thải lỏng được xử lý bằng hệthống tái chế nước thải sinh hoạt

8 Mỹ

Tại Mỹ, Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA) quy định về tất cả các loại phế thải theoĐạo luật Bảo tồn và Phục hồi Tài nguyên năm 1976 (RCRA) Chất thải rắn có thể baogồm cả rác thải và bùn từ các nhà máy xử lý nước thải và các loại phế thải khác từ cáchoạt động công nghiệp RCRA bao gồm xử lý các loại chất thải rắn, chất thải độc hại,khuyến khích các các nhân, tổ chức xây dựng những kế hoạch toàn diện để quản lýchất thải Khu vực phía Tây có số lượng bãi chôn lấp nhiều nhất cả nước Những bãichôn lấp phải tuân thủ các quy định của Liên bang trong việc ngăn ngừa ô nhiễm cũngnhư cung cấp các hệ thống giám sát ô nhiễm nước ngầm và bãi chôn chất thải khí Cáccông ty quản lý phải đảm bảo kinh phí bảo vệ môi trường trong suốt toàn bộ vòng đờicủa một bãi chôn lấp rác thải Đối với chất thải rắn được tái chế hay biến thành phânbón để cải tạo đất đã giúp giảm lượng khí thải carbon dioxide