- Dạy học tích hợp được hiểu là quá trình dạy học sao cho trong đótoàn bộ các hoạt động học tập góp phần hình thành ở HS những năng lực rõràng, có dự tính trước những điều cần thiết cho
Trang 1NỘI DUNG 3
(khối kiến thức tự chọn, thời lượng: 60 tiết):
Căn cứ chương trình BDTX của bậc học, cấp học (ban hành kèm theocác Thông tư số 30, 31, 32, 33 ngày 08/8/2011 và Thông tư số 36 /2011/TT-BGDĐT ngày 18/8/2011 của Bộ GD&ĐT) và căn cứ vào khả năng, năng lựccủa bản thân, tôi lựa chọn 4 mô đun (trong tổng số các mô đun thuộc chươngtrình BDTX) để bồi dưỡng trong năm học(Môđun 14,17,25,29)
MÔ ĐUN 14XÂY DỰNG KẾ HOẠCH DẠY HỌC THEO HƯỚNG TÍCH HỢP 1.1 Dạy học tích hợp là gì ?
- Dạy học tích hợp được hiểu là quá trình dạy học sao cho trong đótoàn bộ các hoạt động học tập góp phần hình thành ở HS những năng lực rõràng, có dự tính trước những điều cần thiết cho HS, nhằm phục vụ các quátrình học tập tiếp theo và chuẩn bị cho HS bước vào cuộc sống lao động.Mục tiêu cơ bản của tư tưởng sư phạm tích hợp là nâng cao chất lượng giáo
dục Hs phù hợp với các mục tiêu giáo dục toàn diện của nhà trường.
1.2 Kế hoạch dạy học là gì ?
Kế hoạch dạy học là bản chương trình công tác do giáo viên soạn thảo ra baogồm toàn bộ công việc của thầy và trò trong suốt năm học, trong một học kì,đối với từng chương hoặc một tiết học trên lớp
Ta có thể chia kế hoạch dạy học của giáo viên thành hai loại: Kế hoạch nămhọc và kế hoạch bài học (còn gọi là giáo án hay bài soạn)
1.3 Cách lập kế hoạch năm học
Trang 2- Xác định mục tiêu
- Dự kiến kế hoạch thời gian để đảm bảo hoàn thành chương trình một cáchđầy đủ và có chất lượng (ghi rõ ngày bắt đầu và ngày kết thúc)
- Liệt kê tài liệu, sách tham khảo, phương tiện dạy học có sẵn hay cần tự tạo
- Đề xuất những vấn đề cần trao đổi và tự bồi dưỡng liên quan đến nội dung
đề thuộc lớp trên
- Nghiên cứu tình hình thiết bị, tài liệu của trường và của bản thân mình.Thấy đuợc tình hình trang thiết bị, giáo viên mới có kế hoạch mua sắm bổsung, có kế hoạch tìm hiểu, lắp ráp, sử dụng hay chuẩn bị các mẫu đồ dùngdạy học do giáo viên tự làm hay cho học sinh làm
- Nghiên cứu tình hình lớp học sinh được phân công dạy về các mặt: Trình
độ kiến thức, tinh thần thái độ, hoàn cảnh, kĩ năng thực hành ở các nămtrước
-Nghiên cứu bản phân phối các bài dạy của Bộ Giáo dục và Đào tạo để chủđộng về thời gian trong suốt quá trình dạy
1.4 Các kiếu bài soạn
Trang 3Có nhiều cách phân loại bài soạn Cách phân loại dưới đây dựa vào mục tiêuchính của bài soạn, bao gồm:
- Bài nghiên cứu kiến thức mới;
- Bài luyện tập, củng cổ kiến thức;
- Bài thực hành thí nghiệm;
- Bài ôn tập, hệ thống hoá kiến thức;
- Bài kiểm tra, đánh giá kiến thức, kĩ năng
1.5 Các bước xây dựng bài soạn
Xác định mục tiêu của bài học cần có và chuẩn kiến thức kĩ năng và yêu cầu
về thái độ trong chương trình
Nghiên cứu sách giáo khoa và các tài liệu liên quan để: Hiểu chính xác, đầy
đủ những nội dung của bài học, xác định những kiến thức, kĩ năng thái độ cơbản cần hình thành và phát triển ở HS Xác định trình tự lôgic của bài học.Xác định khả năng đáp ứng các nhiệm vụ nhận thức của HS: xác định nhữngkiến thức, kĩ năng mà học sinh đã có và cần có Dự kiến những khó khăn,những tình huống có thể nảy sinh và các phương án giải quyết
Lựa chọn PPDH, phương tiện, thiết bị dạy học, hình thức tổ chức dạy học vàcách thức đánh giá thích hợp nhằm giúp HS học tập tích cục, chủ động sángtạo phát triển năng lực tự học
Xây dựng kế hoạch bài học: xác định mục tiêu thiết kế nội dung, nhiệm vụ,cách thức hoạt động, thời gian và yêu cầu cần đạt được cho từng hoạt độngdạy của GV và hoạt động học tập của HS
1.6 Cấu trúc của một kế hoạch bài học
a.Mục tiêu bài học :
Trang 4* Mục tiêu kiến thức: gồm 6 mức độ
Nhận biết: Nhận biết thông tin, ghi nhớ, tái hiện thông tin
Thông hiểu: Giải thích được, chứng minh được
Vận dụng: Vận dụng nhận biết thông tin để giải quyết vấn đề đặt ra
Phân tích: chia thông tin ra thành các phần thông tin nhỏ và thiết lập mốiliên hệ phụ thuộc lẫn nhau giữa chứng
Tổng hợp: Thiết kế lại thông tin từ các nguồn tài liệu khác nhau và trên cơ
sở đó tạo lập nên một hình mẫu mới
Đánh giá: Thảo luận về giá trị của một tư tưởng, một phương pháp, một nộidung kiến thức Đây là một bước mới trong việc lĩnh hội kiến thức được đặctrưng bởi việc đi sâu vào bản chất của đối tượng, hiện tượng
* Mục tiêu kĩ năng: gồm hai mức độ: làm được, biết làm và thông thạo
(thành thạo)
* Mục tiêu thái độ: Tạo sự hình thành thói quen, tính cách, nhân cách nhằm
phát triển con người toàn diện theo mục tiêu GD
Trang 5Hoạt động nhằm hướng dẫn, diễn giải, khám phá, phát hiện tình huống, đặtvấn đề
Hoạt động nhằm để HS tự tìm kiếm, khám phá, phát hiện, quy nạp, suy diễn
để tìm ra kết quả, giải quyết vấn đề
Hoạt động nhằm rút ra kết luận, tổng hợp, hệ thống kết quả, hệ thống hoạtđộng và đưa ra kết luận giải quyết vấn đề
Hoạt động nhằm tiếp tục khắc sâu kiến thức, rèn luyện kĩ năng để vận dụngvào giải bài tập và áp dụng vào cuộc sổng
Với mỗi hoạt động cần chỉ rõ:
Tên hoạt động
Mục tiêu của hoạt động
Cách tiến hành hoạt động
Thời lượng để thực hiện hoạt động
Kết luận của GV về những kiến thức kỉ năng, thái độ HS cần có sau hoạtđộng những tình huống thực tiễn có thể vận dụng kiến thức, kỉ năng, thái độ
đã học để giải quyết, những sai sót thường gặp, những hậu quả có thể xảy ranếu không có cách giải quyết phù hợp
d Hướng dẫn ôn tập, củng cố:
Xác định những việc HS cần phải tiếp tục thực hiện sau giờ học để
củng cổ, khắc sâu, mở rộng bài cũ hoặc để chuẩn bị cho việc học bài mới
MÔ ĐUN 17TÌM KIẾM, KHAI THÁC,XỬ LÝ THÔNG TIN PHỤC VỤ CHO BÀI
GIẢNG
Trang 61/ Những thông tin cơ bản phục vụ bài giảng
-Thông tin cơ bản phục vụ bài giảng là những thông tin có liên quan đến nộidung bài giảng Đó có thể là là một văn bản, một tài liệu, một thông tin cậpnhật, một hình ảnh, một mẫu vật nào đó có liên quan đến bài giảng và có tácdụng phục vụ bài giảng
VD: Khi giảng bài: “Đàn ghi ta của Lor car” Ngoài ND SGK ta có thể thu
thập thông tin liên quan đến nhà thơ Lorcar và đất nước Tây Ban Nha
Dạy về một tác giả văn học mà không nắm được thông tin của tác giả ấy thìkhó có thể cảm nhận được hết được phong cách sáng tác của tác giả đó
Có thể nói việc tìm kiếm thông tin phục vụ bài giảng là vô cùng quan trọng
2/ Các bước cơ bản trong việc tìm kiếm thông tin phục vụ bài giảng
giáo viên cần tìm hiểu, nắm vững các thông tin sau: Dạy bài gì? Trongchương trình nào? Đối tượng học là ai? Trình độ nhận thức của học sinh thếnào? Thời gian thực hiện là bao lâu? (một tiết hay 2 tiết)
-Khai thác thông tin có liên quan đến bài dạy một cách hợp lý
Bước 1: Xác định mục tiêu,nội dung bài giảng, đối tượng học sinh.
Bước 2 Tìm kiếm thông tin (có thể trong cs, trong sách báo, các phương
tiện thông tin đại chúng,trên mạng Internet)
Bước 3: Lựa chọn thông tin tin cậy,phù hợp
Một trong các điều kiện quan trọng nhất để tăng cường hiệu quả giáo dục và chất lượng giảng dạy là tìm kiếm nguồn tư liệu phong phú và phù hợp để bổ sung những nội dung được quy định trong chương trình và sách giáo khoa Internet – Nguồn tư liệu vô tận cho các bài giảng sẽ giúp giáo viên và học sinh đáp ứng được yêu cầu đó
Những tư liệu được lựa chọn sẽ làm cho bài giảng trở nên phong phú, sống động, hấp dẫn hơn, học sinh sẽ tiếp thu bài giảng một cách tự nhiên hơn
Trang 7Tuy nhiên, để hiểu và sử dụng Internet một cách có hiệu quả nhất, người giáo viên phải làm việc gì và cần có yêu cầu gì? Theo nhiều GV có kinh nghiệm trong khai thác Internet phục vụ công tác giảng dạy của mình
đã chỉ ra rằng: Khi tìm kiếm, lựa chọn tư liệu cho bài học điều quan trọng
nhất là tính phù hợp Tư liệu phù hợp là tư liệu liên qua đến nội dung
giảng; có nội dung, hình thức đa dạng (thông tin, hình ảnh, video ) và được chọn lọc; lượng thông tin bổ sung vừa đủ không quá ít, không quá nhiều làm
loãng nội dung
Về nội dung: Tư liệu phải liên quan đến nội dung bài giảng một cách trựctiếp hoặc gián tiếp nhằm định hướng tư duy cho hs
Về hình thức: Nếu đã có một tư liệu là văn bản hay kiến thức thì tư liệukhác nên được cung cấp dưới dạng ảnh Vì tư liệu là thông tin bổ sung nênnhững tư liệu ảnh là rất thích hợp vì nó thường mới, truyền đạt thông tinnhanh thông qua quan sát chứ không phải đọc hay giảng
Về dung lượng: Thông tin và tư liệu chỉ được chiếm một tỷ lệ vừa đủ,
tư liệu không thể lấn át nội dung chính của bài giảng mà nó chỉ bổ sung, làmcho kiến thức được cung cấp được hấp thụ dễ dàng và toàn diện hơn
3/ Khai thác,xử lý thông tin thông tin phục vụ bài giảng
Sau khi lựa chọn được thông tin phục vụ bài giảng.GV phân loại thông tin,sắp xếp việc đưa thông tin đó vào bài giảng như thế nào cho phù hợp là điều
Trang 8nhất trên Internet là bằng tiếng Anh Nếu không có ngoại ngữ, giáo viên bịhạn chế khá nhiều.
Thứ hai là những hiểu biết cơ bản dù chỉ ở mức đại cương như truy cậpvào Internet thế nào? Làm thế nào để sử dụng những công cụ tra cứu, tìm kiếm như Google, Yahoo, Altavista, hay kỹ năng chọn lọc từ khoá tìm kiếm phù hợp với mục đích tra sẽ giúp ích rất nhiều cho việc tìm kiếm tư liệu Ngoài những thông tin có thể tìm kiếm trực tiếp trên website, việc liên lạc trực tiếp bằng thư điện tử (email) với các cá nhân, cơ sở nghiên cứu
có thể tìm thấy trên Internet hay giữa các đồng nghiệp với nhau có thể giúp cung cấp những tư liệu chuyên môn quý
Điểm cuối cùng cũng rất quan trọng đó là muốn khai thác Internet thìcần phải truy cấp được vào Internet bằng cách nào
3.1 Tìm kiếm thông tin bằng website Google:
- Sử dụng trình duyệt Internet Explorer và gõ vào địa
hoặc http://www.google.com.vn (trang Google Việt Nam) Tất nhiên, chúng ta sẽ sử dụng trang Google Việt Nam Đầu tiên làchúng ta truy cập vào trang này:(Chú ý là khi gõ thông tin vào trang Web,nếu để gõ địa chỉ các đồng chí nên tắt chế độ tiếng Việt ở phông chữ, cònkhi muốn gõ chữ Việt có dấu thì chuyển từ phông chữ TCVN3 sangUnicode) Khi đã truy cập vào Google, để tìm kiếm tư liệu phục vụ cho dạy
và học, ta chỉ cần quan tâm đến 2 chức năng Tìm kiếm trang Web và tìmkiếm hình ảnh Về tìm kiếm trang Web, tôi xin lấy một số ví dụ như sau: VD1: Khi cần tìm thư viện bộ môn Vật lý, các đồng chí gõ vào phầntìm kiếm nội dung sau: Thư viện vật lý Khi đó xuất hiện một danh sách cáctrang Web có các thông tin theo mục đích tìm kiếm của mình Chúng ta di
Trang 9VD2: Khi tìm trang Web để học ngoại ngữ, ta gõ vào phần tìm kiếm:
Về tìm hình ảnh: Nhấn chuột vào liên kết Hình ảnh VD1: Trong môn Ngữ văn hoặc Lịch sử, khi cần tìm hình ảnh về
VD2: Trong môn Hóa học, để tìm hình ảnh về cấu trúc phân tử
3.2 Một số trang Web phục vụ cho dạy và học
Trang Web thư viện bài giảng: http://baigiang.bachkim.vnTrang Web dạy học trực tuyến: http://elearning.ioit-hcm.ac.vnMạng giáo dục edunet: http://www.edu.net.vn
Một số trang Web có những chức năng mà người sử dụng phải đăng
ký thành viên mới có thể sử dụng được Để đăng ký là thành viên chúng ta làm theo hướng dẫn của nhà quản trị Thông thường chúng ta phải có địa chỉemail để nhà quản trị xác nhận thông tin đăng ký
3.3 Lưu các địa chỉ thường dùng trong Favorites
Có những địa chỉ mà ta dùng thường xuyên thì làm thế nào để mỗi khi cần dùng ta không phải tìm kiếm hoặc mất công gõ địa chỉ vào address Để làm được điều này chúng ta Add tên các trang Web vào menu Favorites:B1: Mở trang Web cần Add.B2: Vào menu Favorites chọn Add to Favorites
OKCách sử dụng: Khi cần mở trang Web đã có trong Fovorites ta chọn menu Fovorites chọn tên trang Web cần mở
3.4Một số ví dụ.
Việc vận dụng CNTT vào giảng dạy Ngữ văn, đặc biệt phần Văn học Việt Nam hiện đại (VHVNHĐ) là phần mà chúng tôi cho là thuận lợi nhất trong việc giảng dạy văn học ở nhà trường phổ thông, bởi lẽ, nhiều tác phẩm VHVNHĐ được đưa vào giảng dạy ở chương trình Ngữ văn THPT được
Trang 10chuyển thể thành kịch bản phim, hoặc các tác phẩm thơ được phổ nhạc, hoặc
có các khúc ngâm do các nghệ sĩ có tên tuổi thể hiệnVí dụ, các tác phẩm
"Tây tiến"- Quang Dũng, "Đây thôn Vĩ Dạ"- Hàn Mặc Tử, "Tràng giang"- Huy Cận giáo viên có thể tích hợp giảng dạy Ngữ văn với âm nhạc, với phim ảnh, với các băng hình tư liệu liên qua đến tác phẩm văn học với các môn học khác như Địa lí, Hội họa Ví dụ khi dạy bài "Đây thôn Vĩ Dạ", "Ai đã đặt tên cho dòng sông", GV có thể cho HS xem băng hình về xứ Huế, về sông Hương Hay cho học sinh nghe nghệ sĩ diễn
ngâm một thi phẩm thơ khi khả năng của giáo viên hạn
Di gan, loài hoa lila, thảo nguyên xanh, dòng sông…
Những tư liệu về nhà thơ Lorca, về chế độ độc tài phát xít Tây Ban Nha…Khi dạy bài Hôn Trương Ba da hàng thịt ta có thể tìm kiếm và khai thácthông tin về nhà viết kịch Lưu Quang Vũ, video về vở kịch Hôn Trương Ba
da hàng thịt…
MÔ-ĐUN 25 VIẾT SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TRONG NHÀ TRƯỜNG THPT
Mục 1 Vai trò của tổng kết kinh nghiệm và SKKN trong dạy học, giáo
dục :
1.1 : Phần mở đầu : Hiểu về cụm từ và SKKN
Trang 11* Theo Hán Việt từ điển – Đào Duy Anh
- Kinh nghiệm : điều mình đã nghiệm qua, điều mình từng nghe thấy
- Sáng kiến : mới thấy xuất hiện lần đầu, mới bắt đầu phát minh
* Theo Từ điển Tiếng Việt – NXB KHXH :
- Tổng kết : nhìn lại toàn bộ việc đã làm, khi đã kết thúc hoặc sau một năm
để có sự đánh giá chung, rút ra những kết luận chung
- Kinh nghiệm : điều hiểu biết có được do tiếp xúc với thực tế, do từng trải
- Sáng kiến : ý kiến mới, có tác dụng làm cho công việc tiến hành tốt hơn
* Ở đây chỉ đề cập đến kinh nghiệm giảng dạy, kinh nghiệm giáo dục trongtrường THCS Vậy tổng kết kinh nghiệm (giảng dạy, giáo dục ) là việc giáoviên rút ra sự đánh giá chung , những kết luận chung về điều hiểu biết bảnthân có được do tiếp xúc với thực tế giảng dạy, thực tế giáo dục, do từng trảihay là do từng nghe thấy Đó là điều giáo viên đã nghiệm ra qua thực tế củabản thân , hay của người khác có khi là sau một năm học, có khi là trong quátrình lâu dài tích lũy
Còn sáng kiến kinh nghiệm là ý kiến mới, mới thấy xuất hiện lần đầu, bắtđầu phát minh có tác dụng làm cho công việc giảng dạy, giáo dục của giáoviên được tiến hành tốt hơn Đó là điều giáo viên sáng tạo ra, mang tínhriêng cá nhân và chưa từng có trước đó, có thể là dựa trên cơ sở của việc tổngkết kinh nghiệm
* Nội dung tổng kết kinh nghiệm và SKKN trong dạy học, giáo dục rất đadạng Có thể là :
- vấn đề về nội dung dạy học bộ môn ( phân môn) : một vấn đề của kiếnthức về bộ môn
Trang 12- vấn đề về phương pháp dạy học bộ môn: vận dụng và kết hợp cácphương pháp để dạy một kiểu bài nhất định, hay cách thức , tiến trình dạymột đơn vị kiến thức theo kiểu loại, hay kĩ năng tích hợp kiến thức các kiếnthức bộ môn, kiến thức liên môn, việc vận dụng các kĩ thuật dạy học tích cựcvới một bộ môn nhất định, về kĩ năng dạy học …….
- Vấn đề về phương pháp giáo dục ( công tác chủ nhiệm ): giáo dục hạnhkiểm, thực hiện giáo dục lồng ghép theo các yêu cầu như ATGT, học tập vàlàm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
1.2: Vai trò của tổng kết kinh nghiệm và SKKN trong dạy học, giáo dục :
Việc tổng kết kinh nghiệm và SKKN trong dạy học, giáo dục có vai trò và
ý nghĩa quan trọng đối với quá trình thực hiện công việc được giao của mỗigiáo viên và việc nâng cao nhất lượng giảng dạy, giáo dục nói chung của nhàtrường
a- Với giáo viên, việc tổng kết kinh nghiệm và SKKN trong dạy học, giáo
dục đều cùng giúp hỗ trợ cho công việc giảng dạy và giáo dục của giáo viênnhưng ở mỗi mức độ khác nhau :Việc viết SKKN giúp cho việc phát huy sựsáng tạo riêng của mỗi giáo viên trong công việc giảng dạy và giáo dục CácSKKN đem đến một “làn gió mới”, những thay đổi khởi sắc cho công việcgiảng dạy và giáo dục, nó là kết quả của quá trình suy ngẫm, thử nghiệm đểtìm ra giải pháp mới, tìm ra cách thức, con đường đi ngắn nhưng hiệu quả,đáp ứng với yêu cầu đổi mới của phương pháp dạy học và phương pháp giáodục Với việc áp dụng những cái mới đúng hướng sẽ giúp thúc đẩy cho nhiềuđiều mới khác ra đời, từ đó giúp cho việc nâng cao chất lượng và hiệu quảcông việc của giáo viên Chuyên môn của giáo viên không vững vàng vàkhông tâm huyết khó có thể có SKKN sáng tạo, chất lượng ra đời MỗiSKKN, mỗi cái mới ra đời là tâm huyết của mỗi giáo viên