bài thu hoạch bồi dưỡng thường xuyên tiểu học module 2,12,15,16

Phân tích những thuận lợi khó khăn trong việc thực hiện dạy học tích hợp các nội dung giáo dục ở tiểu học hiện nay?. * Thuận lợi: - Việc thực hiện dạy học tích hợp các nội dung giáo dục

TRƯỜNG TH&THCS MINH TIẾN

TỔ CHUYÊN MÔN TIỂU HỌC

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

BÀI THU HOẠCH NỘI DUNG 3 - BỒI DƯỠNG THƯỜNG XUYÊN GIÁO VIÊN

Năm học: 2013-2014

Họ và tên: Đỗ Hoàng Tùng

Đơn vị : Tổ chuyên môn Tiểu học - Trường TH THCS Minh Tiến- Lục Yên

Module TH 2 (Khối CM) Đặc điểm tâm sinh lý của học sinh ít người, học sinh

có nhu cầu đặc biệt, học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

1 Bạn hiểu gì về điều kiện sống, đặc điểm tín ngưỡng, văn hóa, tập tính cộng đồng DTTS ở địa phương bạn?

- Minh Tiến là một địa phương nông thôn, miền núi Điều kiện tự nhiên tương đối bằng phẳng xen giữa những núi đá vôi là những cánh đồng lúa nhỏ hẹp, phía tây là

hồ Thác Bà Trên địa bàn xã Trường THTHCS nằm phía đông hồ, gồm 5 thôn kéo dài theo trục đường đông Hồ Dân cư ở đây chủ yếu là dân tộc Tày, Nùng sống bằng nghề trồng trọt, chăn nuôi, một bội phận nhỏ sống băng nghề đánh bắt thủy sản hoặc làm dịch vụ buôn bán nhỏ

- Do điều kiện tự nhiên tương đối thuận lợi học sinh đi đến trường không quá xa Hơn nữa lại có các điều kiện khác tương đối tốt như có đường nhựa, có điện, gần trụ sở, gần phòng khám khu vực xã Tuy vậy, vẫn có một số khó khăn nhất định ảnh hưởng tới học sinh như mùa đông thường lạnh hơn do có nhiều núi đá Một số phải đi qua khe, suối khi mưa có nước to Một số gia đình đi làm ăn xa nên con cái không được thường xuyên quan tâm, hơn nữa rất nhiều học sinh phải dùng bữa trưa tại lớp do học 2 buổi/ ngày nhưng trường không có bán trú mà đi về thì lại không đảm bảo đi buổi 2

- Về tín ngưỡng, văn hóa địa phương có nhiều đổi mới tốt đẹp Văn hóa làng quê thôn xóm đan xen giữa các mối quan hệ dòng tộc, dòng họ, đảm bảo nền văn hóa gia đình đậm đà bản sắc đân tộc - tiến bộ Đã có đa số các thôn đều là thôn văn hóa tuy vậy một bộ phận nhỏ vẫn tin vào ma chay, cưới xin, cúng ma … lãng phí

- Tập tính sản xuất lúa nước kết hợp các cây trồng khác gối vụ như ngô, lạc, sắn… Một số khai thác tài nguyên rừng, tài nguyên hồ Cuộc sống nhìn chung không quá nghèo khó, chất lượng cuộc sống, chính trị ổn định, người dân yên tâm định cư sản xuất Các điều kiện phục vụ người dân nói chung được quan tâm đúng mức, nhất là các thôn đặc biệt khó khăn và các đối tượng con em hộ nghèo, các chương trình phát triển kinh tế địa phương, người dân luôn tin tưởng vào đảng, nhà nước Trong điều kiện kinh tế và đặc điểm văn hóa địa phương với những phẩm chất cao quý của đồng bào thiểu số đã có những tác động không nhỏ đến tư tưởng, tình cảm tâm hồn trẻ thơ học sinh dân tộc tại địa phương đó là truyền thống yêu nước, tinh thần đấu tranh kiên cường tình đoàn kết trung thực trong cuộc sống

2 Bạn hãy liệt kê những những biểu hiện nổi trội của các nhóm học sinh DTTS của trường bạn về đặc điểm giao tiếp và ngôn ngữ?

* Đặc điểm về giao tiếp:

- Thường rụt rè trong các cuộc giao tiếp, thiếu tự nhiên

- Sử dụng ngôn từ nhiều khi không chuẩn mực trong xưng hô, giao tiếp với bạn, thầy cô, mọi người trong cộng đồng như nói trống không thiếu chủ ngữ, thiếu từ miêu tả…sai lỗi phát âm giữa các dấu thanh huyền và thanh ngã, vần uyên- uên, …

sử dụng từ “Nó” thay cho tất cả các đại từ xưng hô

- Vẫn thường xuyên dùng ngôn ngữ mẹ đẻ

- Bộc trực, thẳng thắn trong giao tiếp, e ngại khi chưa quen

- Rất thích thú khi tiếp xúc với các phương tiện xã hội văn minh

- Thích hoạt động bề nổi, thiếu chú ý trong học tập

- Nhu cầu giao tiếp rộng

* Đặc điểm về ngôn ngữ:

- Sử dụng song song đan xen tiếng Việt và tiếng mẹ đẻ

- Sử dụng song song đan xen đan xen giữ tiếng Tày, tiếng Nùng và tiếng Việt

- Sử dụng giao tiếp tiếng Việt còn hạn chế, thiếu vốn từ miêu tả.

- Kỹ năng sử dụng ngôn ngữ trình bày tiếng Việt, hiểu ngôn ngữ tiếng Việt diễn đạt hạn chế ảnh hưởng đến chất lượng học tập môn học như viết sai, đọc sai, sử dụng

từ đảo lộn cấu trúc câu không hợp lí…

- Sủ dụng câu thiếu chủ ngữ (nói trống không), thiếu vốn từ miêu tả, sai lỗi phát âm giữa các dấu thanh

- Dùng từ không phù hợp văn cảnh, nghi thức

3 Theo bạn trẻ có biểu hiện gì thì được coi là trẻ chậm phát triển trí tuệ?

- Trẻ chậm phát triển trí tuệ thường có biểu hiện khiếm khuyết về khẩ năng trí tuệ, khiến trẻ gặp nhiều khó khăn trong sinh hoạt và học tập

- Một số đặc điểm thường thấy ở trẻ chậm phát triển trí tuệ như:

+ Chức năng trí tuệ dưới mức trung bình

+ Bị hạn chế ít nhất hai lĩnh vực hành vi thích ứng như: giao tiếp, tự chăm sóc, các

kỹ năng xã hội

+ Bị hạn chế về khả năng: sử dụng các phương tiện công cộng, tự định hướng, sức khỏe và an toàn, giải trí, làm việc… và các hành vi không chuẩn mực khác

- Có thể chia làm 3 loại:

+ Nhẹ: Tiếp cận thông tin chậm, chóng quên, khó khăn tập trung chú ý, tư duy thấp dặc biệt khả năng trừu tượng chậm …ngôn ngữ phát triển kém

+ Trung bình: Thường có biểu hiện khó khăn về trí nhớ và học tập, có tật về ngôn ngữ và hành vi bất thường Có khả năng hòa nhập nhưng có giảm nhẹ về sử dụng 4

kỹ năng ngôn ngữ

+ Nặng: Thường có biểu hiện trẻ ít hiểu biết về bản thân

a Biểu hiện về cảm giác, tri giác trẻ chậm trí tuệ thường có đặc điểm:

- Chậm chạp và hạn hẹp

- Phân biệt màu sắc, sự vật kém hay nhầm lẫn, thiếu chính xác và chi tiết

- Tri giác thiếu tích cực, chỉ qua loa đại khái, khó quan sát chi tiết, khó hiểu nội dung…

Do vậy trẻ đối tượng này thường khó khăn trong học: nói, đọc, viết, quan sát, nhận xét, phân biệt đối tượng xung quanh… dẫn đến kết quả học tập kém

b Biểu hiện về tư duy trẻ chậm trí tuệ thường có 4 đặc điểm như sau:

- Tư duy chủ yếu bằng hình thức trực quan, hình ảnh cụ thể, kém về khả năng tư duy trừu tượng Nên trẻ thường khó khăn trong việc nắm bắt các khái niệm Ví dụ: Cho trẻ quan sát giáo viên thao tác “2 que tính cô thêm 2 que này nữa thì có mấy que? trẻ trả lời được có 4 que tính” Nhưng nếu không cho quan sát mà chỉ hỏi: “2 que tính + 2 que tính = ? que tính”, thì trẻ này không thực hiện được

- Tư duy thiếu liên tục: Biểu hiện thường nhanh mệt mỏi, thường chỉ tập trung chú

ý được một thời gian ngắn vài phút, sau đó trẻ sẽ uể oải, mệt mỏi Nên những trẻ này thường phải có chế dộ nghỉ ngơi đan xen hợp lí

- Khả năng tư duy logic kém: Thường không định hướng được trình tự khi thực hiện nhiệm vụ Khi thực hiện thì hay lộn bước, khó thực hiện vận dụng kiến thức vào thực hành Ví du: Khi giáo viện đưa nhiệm vụ học tập trẻ đối tượng này thường không xác định được bước nào thực hiện trước, bước nào thực hiện sau

- Tư duy thiếu tính phê phán, nhận xét: Khi thực hiện được nhiệm vụ học tập trẻ đối tượng chậm trí tuệ thường khó xác định được cái gì đúng, cái gì sai nên không thể điều khiển dược hành vi học tập

c Biểu hiện về trí nhớ trẻ chậm trí tuệ thường có các đặc điểm như sau:

- Khả năng hiểu về thông tin mới châm, dễ quên thông tin vừa tiếp thu Ghi nhớ chậm, không bền vững, không đầy đủ, thiếu chính xác Dễ quên những chi tiết liên quan, hoặc không hợp hợp với nhu cầu sở thích của trẻ

- Ghi nhớ dấu hiệu bên ngoài tốt hơn ghi nhớ các dấu hiệu bản chất

- Khó nhớ những gì có tính khái quát, trừu tượng, logic bản chất

- Có khả năng ghi nhớ máy móc, khó ghi nhớ ý nghĩa hầu như không nhớ được các thông tin trừu tượng

d Biểu hiện về chú ý trẻ chậm trí tuệ thường có các đặc điểm như sau:

- Khó tập trung chú ý trong thời gian dài, dễ bị phân tán Nên thường đùa nghịch quay bên nọ, quay bên kia mà không ngòi yên trong giờ học

- Khó tập trung cao vào các chi tiết

- Thiếu bền vững, thường xuyên luân chuyển hoạt động mặc dù hoạt động đó chưa hoàn thành

- Khó kiên nhẫn, hay bị phân tán, không tuân theo chỉ dẫn, khó kiềm chế bản thân

- Đỉnh cao chú ý và khả năng bền vững của chú ý của trẻ chậm trí tuệ thường kém hơn trẻ bình thường

e Biểu hiện về ngôn ngữ trẻ chậm trí tuệ thường phát triển chậm hơn trẻ bình

thường cùng độ tuổi và thường có các đặc điểm như sau:

- Vốn từ vựng ít, nghèo nàn, vốn từ thụ động nhiều, vốn từ tích cực ít

- Phát âm thường sai, phân biệt âm kém, nói ngọng, nói lắp, nói khó

- Không sử dụng đúng ngữ pháp, nói sai ngữ pháp, thường sử dụng câu đơn, ít có động từ, tính từ

- Biểu hiện khác: nói không hiểu, nghe không hiểu, nhớ từ chậm, chậm biết nói… Nghe chậm, nghe không rõ

g Biểu hiện về hành vi trẻ chậm trí tuệ thường có hành vi bất thường và có đặc

điểm như sau:

- Hành vi hướng ngoại: thường hung hăng, hay tấn công làm tổn thương người khác, hành vi chống đối, giảm tập trung, hành vi sai trái… gây phiền nhiễu cho giáo viên

- Hành vi hường nội: thường không ảnh hưởng tới người khác, trầm cảm, thu mình,

sợ hãi, bối rối, lầm lì, rầu rĩ, tự làm tổn thương mình…Trẻ ngồi học rất trraatj tự nhưng chẳng hiểu gì

h Biểu hiện về khả năng và nhu cầu trẻ chậm trí tuệ cũng có khả năng và nhu

cầu như trẻ bình thường và có năng lực về một hay một số lĩnh vực nào đó để học được Khi xem xét trẻ chậm trí tuệ cần chú ý một số vấn đề biểu hiện sau:

* Về khả năng:

- Khả năng phát triển thể chất và vận động cần chú ý:

+ Hình dáng, đầu mình, chân tay …có hoạt động bình thường không…?

+ Khả năng vận động: di đứng, chạy, nhảy, tự phục vụ….?

+ Tình trạng sức khỏe của trẻ…?

- Khả năng ngôn ngữ, giao tiếp cần chú ý:

+ Vốn từ của trẻ, sử dụng từ , câu, ngữ pháp…?

+ Khả năn nối, nghe - hiểu…?

- Khả năng nhận thức:

+ Khả năng nhận thức cảm tính, lí tính…?

+ Khả năng ghi nhớ, tri giác, tư duy, chú ý…?

+ Khả năng tính toán, đọc viết…?

+ Khả năng quan sát, nhận biết…?

- Hành vi tính cách: hăng hái, thờ ơ, lãnh đạm, ưu tư, nóng nảy, cục cằn…?

- Khả năng tự phục vụ: ăn uống, tự phục vụ giữ gìn vệ sinh cơ thể….?

- Khả năng hòa nhập: khả năng tham gia hoạt động , mối quan hệ với bạn bè…?

- Môi trường sống: hoàn cảnh gia đinh, nhà trương, cộng đồng…?

* Về nhu cầu:

Những nhu cầu của trẻ bao gồm:

+ Phát triển thể chất( sinh học và an toàn)

+ Về tình cảm(yêu thương và tôn trọng)

+ Về học tập, vận dụng, kỹ năng sống…

Module TH 12 (Tổ chuyên môn) Lập kế hoạch dạy học tích hợp các nội dung giáo dục ở tiểu học

1 Phân tích những thuận lợi khó khăn trong việc thực hiện dạy học tích hợp các nội dung giáo dục ở tiểu học hiện nay?

* Thuận lợi:

- Việc thực hiện dạy học tích hợp các nội dung giáo dục ở tiểu học hiện nay được

BGD quán triệt rất chi tiết rõ ràng cùng với sự cụ thể hóa lồng ghép cụ thể của các cấp quản lí chuyên môn cho phù hợp với cơ sở thực tế

- Quan điểm, nội dung chương trình tích hợp được BGD quán triệt cụ thể, tư tưởng

rõ ràng

- Người giáo viên có nhiều cơ hội tiếp cận nguồn tài liệu mở, tài liệu được BGD chỉ đạo qua các thông tư hướng dẫn, cung cấp nguồn tài liệu qua mạng nên giáo viên rất thuận lợi tiếp cận tư tưởng, quan điểm dạy học tích hợp

- Bản thân sách giáo khoa đã có cấu trúc nội dung thể hiện quan điểm tích hợp qua các đơn vị học cụ thể qua các chủ đề, các phân môn Các tài liệu tích hợp được cung cấp khá đầy đủ hoặc được cung cấp với địa chỉ rõ ràng

- Có sự đổi mới trong nhận thức của giáo viên dạy ngày càng đầy đủ về tác dụng của tích hợp và sự cần thiết của tích hợp trong dạy học hiện nay

* Khó khăn:

- Không phải trường học nào cũng được cung cấp đầy đủ tài liệu tích hợp, cũng không phải mọi giáo viên đều có khả năng tiếp cận tài liệu từ mạng

- Còn nhiều giáo viên chưa thực sự nhận thức đầy đủ về quan điểm tích hợp cũng như sự hiểu biết về tác dụng và cần thiết phải tích hợp các nội dung giáo dục Còn nhiều người lười tích hợp vì tích hợp thì thiết kế bài sẽ mất nhiều thời gian hơn, phải có nghieenc]ú mới có thể tích hợp được hợp lí

- Tích hợp các nội dung giáo dục là thực sự cần thiết, song hiện nay các nội dung tích hợp được đề cập đến quá nhiều có lúc còn có lạm dụng tích hợp Môn nào, bài nào, tiết nào cũng tích hợp các nội dung dạy học thì người dạy sẽ rất vất vả vì sự chồng chéo trong các địa chỉ tích hợp

- Nếu đưa vào bài dạy quá nhiều nội dung tích hợp sẽ phá vỡ mục tiêu bài dạy Cũng có bài tích hợp như sự ép buộc, chưa thực sự cần thiết với cấp tiểu học Đòi hỏi cần có sự lựa chọn hợp lý

- Cấu trúc nội dung sách giáo khoa là thống nhất chặt chẽ nhưng ở một số môn học mỗi giáo viên lại đảm nhận dạy một phân môn nên sự kết nối tích hợp các nội dung của môn học là khó khăn, bởi không phải lúc nào họ cũng có thời gian để trao đổi với nhau về nội dung tích hợp trong từng lớp, từng tiết bài, từng chủ đề, phân môn…Ví dụ: Khi học chủ đề gia đình: học sinh được đọc bài về chủ đề gia đình, được viết chính tả về chủ đề gia đình, được kể, nói về gia đình, được vẽ tranh về

gia đinh, được hát về gia đình, được thực hành giúp đỡ gia đình… nhưng dạy các phân môn và bộ môn lại không phải một giáo viên Không thể một giáo viên lại dạy tất các phân môn Do vậy sự phối hợp trong tích hợp nội dung dạy học chủ đề đó sẽ không thể hiệu quả

2 Nêu các phương pháp - kỹ thuật dạy học phù hợp với việc dạy học tích hợp

ở tiểu học?

- Các phương pháp dạy học đều có thể phù hợp với việc dạy học tích hợp các nội dung giáo dục Vấn đề là sự vận dụng các phương pháp còn phụ thuộc vào năng lực

sư phạm, sở trường, nghệ thuật tay nghề của mỗi giáo viên Còn phụ thuộc vào kinh nghiệm chuyên môn và sự nhiệt tình của mỗi người mà có được Đòi hỏi có sự sáng tạo, linh hoạt trong sử dụng phương pháp

+ Các phương pháp truyền thồng vẫn phát huy có hiệu quả trong tích hợp nội dung dạy học

+ Các phương pháp hiện đại trong đó có sự kết hợp sử dụng hỗ trợ của CNTT vẫn thực hiện hiệu quả tích hợp

+ Một số phương pháp phát huy tính tích cực, phát huy được sự hợp tác theo nhóm,

và một số phương pháp mới được BGD đưa vào sử dụng đều phù hợp cho việc dạy học tích hớp các nội dung giáo dục

- Mỗi phương pháp, mỗi hình thức, mỗi kỹ thuật dạy học đều có thể phát huy những điểm mạnh trong tích hợp các nội dung Trong đó các phương pháp dạy học phát huy tính tích cực, kỹ thuật dạy học tích cực phát huy hơn cả Dạy học các nội dung ở tiểu học hiện nay coi trọng yếu tố kỹ năng sống, coi trọng kinh nghiệm sống năng động sáng tạo của học sinh, coi trọng sự hợp tác, sự tương tác giữa các cá nhân trong tập thể, coi trọng thành viên trong nhóm, đề cao yếu tố khích lệ động viên, đề cao sự vận dụng vào thực hành

- Dạy học từ thực tiễn trải nghiệm cuộc sống qua thí nghiệm, thảo luận, nghiên cứu, điều tra thực tế, như phương pháp “bàn tay nặn bột”, học theo dự án “phương pháp dự án”, phương pháp dạy học qua các tình huồng cụ thể “ nhóm phương pháp dạy học hợp tác theo nhóm” tạo điều kiện cho học sinh cơ hội được khám phá, điều

tra, đánh giá, tìm tòi, thu thập và xử lí thông tin, giải quyết vấn đề một cách độc lập kết hợp với hợp tác nhóm

- Tích hợp các nội dung dạy học trong kiểm tra, đánh giá

3 Thiết kế một bài học tích hợp các nội dung giáo dục tiểu học theo yêu cầu

nêu trong nhiệm vụ năm học (đã được Tổ chuyên môn Tiểu học thống nhất qua

module TH12) vừa qua ?

- Trong giáo án cá nhân

Module TH 15( Cá nhân)

Mét sè ph¬ng ph¸p d¹y häc tÝch cùc ë TiÓu häc

1 Phương pháp dạy học tích cực là gì?

Phương pháp dạy học tích cực là một thuật ngữ rút gọn, được dùng ở nhiều

nước để chỉ những phương pháp giáo dục, dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học

Trong đổi mới phương pháp dạy học phải có sự hợp tác cả của thầy và trò, sự phối hợp nhịp nhàng hoạt động dạy với hoạt động học thì mới thành công

2 Đặc trưng của các phương pháp dạy học tích cực.

a Dạy và học không qua tổ chức các hoạt động học tập của học sinh.

Trong phương pháp dạy học tích cực, người học - đối tượng của hoạt động

"dạy", đồng thời là chủ thể của hoạt động "học" - được cuốn hút vào các hoạt động học tập do giáo viên tổ chức và chỉ đạo, thông qua đó tự lực khám phá những điều mình chưa rõ chứ không phải thụ động tiếp thu những tri thức đã được giáo viên sắp đặt

b Dạy và học chú trọng rèn luyện phương pháp tự học.

Phải quan tâm dạy cho học sinh phương pháp học ngay từ bậc Tiểu học

c Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác.

Trong một lớp học mà trình độ kiến thức, tư duy của học sinh không thể đồng đều tuyệt đối thì khi áp dụng phương pháp tích cực buộc phải chấp nhận sự phân hóa về cường độ, tiến độ hoàn thành nhiệm vụ học tập, nhất là khi bài học được thiết kế thành một chuỗi công tác độc lập

d Kết hợp đánh giá của thầy với tự đánh giá của trò.

3 Một số phương pháp dạy học tích cực cần phát triển ở trường Tiểu học

a Phương pháp vấn đáp

* Vấn đáp: Là phương pháp trong đó giáo viên đặt ra câu hỏi để học sinh trả

lời, hoặc học sinh có thể tranh luận với nhau và với cả giáo viên; qua đó học sinh lĩnh hội được nội dung bài học Căn cứ vào tính chất hoạt động nhận thức, người ta phân biệt các loại phương pháp vấn đáp:

* Vấn đáp tái hiện: Giáo viên đặt câu hỏi chỉ yêu cầu học sinh nhớ lại kiến

thức đã biết và trả lời dựa vào trí nhớ, không cần suy luận Vấn đáp tái hiện không được xem là phương pháp có giá trị sư phạm Đó là biện pháp được dùng khi cần đặt mối liên hệ giữa các kiến thức vừa mới học

* Vấn đáp giải thích - minh hoạ: Nhằm mục đích làm sáng tỏ một đề tài

nào đó, giáo viên lần lượt nêu ra những câu hỏi kèm theo những ví dụ minh hoạ để học sinh dễ hiểu, dễ nhớ Phương pháp này đặc biệt có hiệu quả khi có sự hỗ trợ của các phương tiện nghe - nhìn

* Vấn đáp tìm tòi: Giáo viên dùng một hệ thống câu hỏi được sắp xếp hợp

lý để hướng học sinh từng bước phát hiện ra bản chất của sự vật, tính quy luật của hiện tượng đang tìm hiểu, kích thích sự ham muốn hiểu biết Giáo viên tổ chức sự trao đổi ý kiến – kể cả tranh luận – giữa thầy với cả lớp, có khi giữa trò với trò, nhằm giải quyết một vấn đề xác định

b Phương pháp đặt và giải quyết vấn đề.

Cấu trúc một bài học (hoặc một phần bài học) theo phương pháp đặt và giải quyết vấn đề thường như sau

* Đặt vấn đề, xây dựng bài toán nhận thức

- Tạo tình huống có vấn đề;

- Phát hiện, nhận dạng vấn đề nảy sinh;

- Phát hiện vấn đề cần giải quyết

* Giải quyết vấn đề đặt ra

- Đề xuất cách giải quyết;

- Lập kế hoạch giải quyết;