Bài giảng Vật lý 6 ứng dụng sự nở vì nhiệt

Khi trời nóng, đường ray dài ra do đó nếu không để khe hở, sự nở vì nhiệt của đường ray bị ngăn cản, gây ra lực rất lớn làm cong đường ray... Do đồng dãn nở vì nhiệt nhiều hơn thép nên

VẬT LÝ 6

KIỂM TRA BÀI CŨ:

1 Hãy nêu những kết luận về sự nở vì nhiệt của các chất RẮN, LỎNG, KHÍ ? So sánh về sự nở vì nhiệt của các chất?

I Lực xuất hiện trong sự co dãn

vì nhiệt:

1 Quan sát thí nghiệm:

Bài 21 MỘT SỐ ỨNG DỤNG CỦA SỰ NỞ VÌ NHIỆT

- Bố trí thí nghiệm như hình 21.1a

- Lắp chốt ngang rồi vặn ốc để xiết chặt thanh thép lại

- Quan sát hiện tượng xảy ra khi dùng bông tẩm cồn đốt cháy, rồi nung thật nóng thanh thép

I Lực xuất hiện trong sự co dãn

vì nhiệt:

1 Quan sát thí nghiệm:

Bài 21 MỘT SỐ ỨNG DỤNG CỦA SỰ NỞ VÌ NHIỆT

4

2 Trả lời câu hỏi:

C1: Có hiện tượng gì xảy ra đối với thanh thép khi nó nóng lên ?

I Lực xuất hiện trong sự co dãn

vì nhiệt:

1 Quan sát thí nghiệm:

Bài 21 MỘT SỐ ỨNG DỤNG CỦA SỰ NỞ VÌ NHIỆT

2 Trả lời câu hỏi:

C3: Khi co lại vì nhiệt, nếu bị

ngăn cản thanh thép có thể gây ra

lực rất lớn

I Lực xuất hiện trong sự co dãn

vì nhiệt:

1 Quan sát thí nghiệm:

2 Trả lời câu hỏi:

C1: Thanh thép nở ra (dài ra )

C2: Khi dãn nở vì nhiệt, nếu bị

ngăn cản thanh thép có thể gây ra

lực rất lớn

C3: Khi co lại vì nhiệt, nếu bị

ngăn cản thanh thép có thể gây ra

b) Khi thanh thép co lại (3)

I Lực xuất hiện trong sự co dãn

vì nhiệt:

1 Quan sát thí nghiệm:

2 Trả lời câu hỏi:

C1: Thanh thép nở ra (dài ra )

C2: Khi dãn nở vì nhiệt, nếu bị

ngăn cản thanh thép có thể gây ra

lực rất lớn

C3: Khi co lại vì nhiệt, nếu bị

ngăn cản thanh thép có thể gây ra

I Lực xuất hiện trong sự co dãn

vì nhiệt:

1 Quan sát thí nghiệm:

2 Trả lời câu hỏi:

Bài 21 MỘT SỐ ỨNG DỤNG CỦA SỰ NỞ VÌ NHIỆT

Hình 21.2

4 Vận dụng:

C5: Có để một khe hở Khi trời

nóng, đường ray dài ra do đó nếu

không để khe hở, sự nở vì nhiệt

của đường ray bị ngăn cản, gây ra

lực rất lớn làm cong đường ray

Chỗ đường ray bị cong lên do chỗ tiếp nối 2 thanh ray không có khe

hở

I Lực xuất hiện trong sự co dãn vì nhiệt:

Bài 21 MỘT SỐ ỨNG DỤNG CỦA SỰ NỞ VÌ NHIỆT

C6: - Hai gối đỡ có cấu tạo không giống nhau.

- Một đầu gối lên các con lăn tạo điều kiện cho cầu dài ra khi nóng lên mà không bị ngăn cản

C6: Em hãy quan sát gối đỡ ở hai đầu cầu của cầu thép Hai gối đỡ đó có cấu tạo như thế nào ? Tại sao một gối đỡ phải đặt trên các con lăn ?

Các con lăn

Hình 21.3

- Giải thích tại sao người ta lại làm khoảng cách giữa các nhịp cầu?

TL: Để khi nhiệt độ thay đổi, cầu có thể co dãn dễ dàng

I Lực xuất hiện trong sự co dãn

I Lực xuất hiện trong sự co dãn

 C7: Khác nhau

C8: Khi bị hơ nóng, băng kép luôn luôn cong về phía thanh nào?Tại sao?

 C8: Cong về phía thanh

thép Do đồng dãn nở vì

nhiệt nhiều hơn thép nên

thanh đồng dài hơn và nằm

phía ngoài vòng cung

C9: Băng kép đang thẳng Nếu làm cho lạnh đi thì nó có bị cong không ? Nếu có, thì cong về phía thanh thép hay thanh đồng? Tại sao ?

C9: Có và cong về phía thanh đồng Do đồng co lại vì nhiệt nhiều hơn thép nên thanh đồng ngắn hơn, thanh thép dài hơn và nằm phía ngoài vòng cung

3 Vận dụng :

C10: Tại sao bàn là điện lại tự động tắt khi đã đủ nóng? Thanh đồng của băng kép ở thiết bị đóng ngắt của bàn là này nắm ở phía trên hay dưới?

Bài 21 MỘT SỐ ỨNG DỤNG CỦA SỰ NỞ VÌ NHIỆT

II Băng kép:

Tiếp điểm

Băng képĐèn báo điện

16

Tiếp điểm

Lá đồng

Lá thép

Băng képĐèn báo điện

3 Vận dụng:

C10: Tại sao bàn là điện lại tự động tắt khi đã đủ nóng? Thanh đồng của băng kép ở thiết bị đóng ngắt của bàn là này nắm ở phía trên hay dưới?

Chốt

Băng kép Tiếp điểm

Bài 21 MỘT SỐ ỨNG DỤNG CỦA SỰ NỞ VÌ NHIỆT

II Băng kép:

C10: Khi đủ nóng, băng kép cong lại về phía thanh thép làm ngắt mạch điện Thanh đồng nằm dưới

20

I Lực xuất hiện trong sự co dãn vì nhiệt:

C5: Có để một khe hở Khi trời nóng, đường

ray dài ra do đó nếu không để khe hở, sự nở

vì nhiệt của đường ray bị ngăn cản, gây ra

lực rất lớn làm cong đường ray.

II Băng kép:

1 Quan sát thí nghiệm:

2 Trả lời câu hỏi:

C7: Khác nhau C8: Cong về phía thanh thép

Do đồng dãn nở vì nhiệt nhiều hơn thép nên thanh đồng dài hơn và nằm phía ngoài vòng cung

C9: Có và cong về phía thanh đồng Do đồng co lại vì nhiệt nhiều hơn thép nên thanh đồng ngắn hơn, thanh thép dài hơn

và nằm phía ngoài vòng cung.

C6: Không giống nhau Một đầu được đặt

lên gối các con lăn, tạo điều kiện cho cầu

dài ra khi nóng lên mà không bị ngăn cản.

C10: Khi đủ nóng, băng kép cong về phía thanh đồng làm ngắt mạch điện Thanh đồng nằm dưới.

Bài 21 MỘT SỐ ỨNG DỤNG CỦA SỰ NỞ VÌ NHIỆT

I Lực xuất hiện trong sự co dãn vì nhiệt:

- Băng kép khi bị đốt nóng hoặc làm lạnh đều bị cong lại

- Người ta ứng dụng tính chất này của băng kép vào việc đóng ngắt tự động mạch điện

Củng cố

I Lực xuất hiện trong sự co dãn

vì nhiệt:

Bài 21 MỘT SỐ ỨNG DỤNG CỦA SỰ NỞ VÌ NHIỆT

KL: Sự co dãn vì nhiệt khi bị ngăn

- Băng kép khi bị đốt nóng hoặc

làm lạnh đều bị cong lại

- Người ta ứng dụng tính chất

này của băng kép vào việc đóng

ngắt tự động mạch điện

Trong thực tế sự co dãn vì nhiệt của chất rắn có rất nhiều ứng dụng trong đời sống và kĩ thuật.

24

TL: Lượng không khí ở bên ngoài

sẽ tràn vào phích, bị nóng lên nở ra

và bị nút ngăn cản sẽ sinh ra lực

lớn làm bật nút Để tránh hiện

tượng trên ta nên để một lúc cho

lượng không khí nở ra bay ra ngoài

bớt rồi mới đóng (đậy) nút lại

Hỏi: Trong thực tế hàng ngày Tại sao

khi rót nước nóng ra khỏi phích, rồi

đậy nút lại ngay thì nút hay bị bật ra ?

Làm thế nào để tránh hiện tượng này ?

Một ứng dụng trong đời sống hằng ngày

Để khi ống bị nở dài thì đoạn cong

này chỉ biến dạng mà không bị

gãy

26

Trong thực tế sự co dãn vì nhiệt của chất rắn có rất nhiều ứng dụng trong đời sống và kĩ thuật.

ứng dụng trong

lắp đặt đường

ray

ứng dụng trong xây dựng cầu ứng dụng trong thiết bị điện tự