Nghiên cứu sự biến đổi chỉ số hàm lượng diệp lục và prolin của một số giống đậu xanh trong điều kiện Stress muối

Sinhviên TrầnThịThanh Huyền... TìnhhìnhsảnxuấtđậuxanhtrênthếgiớithìtheokếtquảđiềutracủaTrungtâmNghiêncứuvàPháttriểnrauquảChâuÁAVRDCnăm1986,hằngnămtrênthếgiớicóítnhất23nướcsảnxuấtđậuxanhS

ngườiđãtậntìnhhướngd ẫn , tạomọiđiềukiệntốtnhấtchoemtrongsuốtquátrình thựchiệnkhoáluậnnày.

Emcũngxinchânthànhcảmơ n cácthầycôtrongtổSinhlýthựcvật,Ban chủnhiệmkhoa,cáccôchútrongphòngthínghiệm,thưviệnvàc á c bạntrongkh oaSinh-

KTNNđãđộngviên,giúpđỡemhoànthànhtốtkhoáluậntốtnghiệpcủamình.

Sinhviên TrầnThịThanh Huyền

Tôixincamđoanđâylàkếtquảnghiêncứucủariêngtôi.Cácsốliệutrìnhbàytrongkhoáluậnlàtrungthực,khôngtrùnglặpvớibấtcứcôngtrìnhnghiêncứunàokhácđãcôngbố

XuânHoà,ngày4tháng5năm2007

TácgiảTrầnThịThanhHuyền

ƢƠN G 2: NGUYÊN LIỆUVÀPH ƢƠ NGPHÁPNGHIÊN CỨU 122.1

Vật liệu nghiêncứu 122.1.1 Nguyên liệuthực vật 122.1.2 Hoáchất và máymóc 132.2

Ph ƣ ơngpháp nghiên cứu .13

Trongquátrìnhsốngthựcvậtluônchịutácđộngcủacácnhântốngoạicảnh.Trongsốđócónhữngnhântốkhôngthuậnlợichohoạtđộngsốngcủathựcvật

Đểtồntạicâyđãcónhữngthíchứngkhácnhauđốivớiđiềukiệnkhôngthuậnlợic ủ amôitrường.Mứcđộthíchứngđượcnhữngtácđộngkhôngthuậnlợicủangoạicảnhởnhữngloàicâykhácnhauhayởcùngmộtloài,ởnhữngthờikìsinh

trưởngvàpháttriểnkhácnhaucũng

khácnhau.Mộttrongnhữngnhântốbấ t lợicủamôitrườngđángđượcquantâmđólàtácđộngcủamuối.H à m lượngmuốicaotrongđấtlàmộttrongnhữngnguycơlớnnhấthạnchếnăngxuấtvàphẩmchấtcâytrồngởnhiềunơitrênthếgiới,đặcbiệtnghiêmtrọn

gl à ởcácnướcđangpháttriển.Hiệnnay,cókhoảng230triệuhađất(sảnxuấtgần50%sảnlượnglươngthựctrênthếgiới)bịnhiễmmặn.RiêngởViệtNamv à ĐôngNamÁướctínhcókhoảng54triệuhađấtbịnhiễmmặn.Phầnlớndiệntíchđấtmặnchưađuợcsửdụng.Mộtsốítdiệntíchđấtmặnđãđượcsửdụngsongchonăngsuấtchưacao[1].Chínhvìthếviệcnghiêncứukhảnăngchịumặnởcâytrồngnóichungvàđậuxanhnóiriêngcóýnghĩathựctiễnđ ặ c biệtquantrọngtrongsảnxuấtnôngnghiệpgópphầnmởrộngdiệntíchcanhtác, nângcaonăngsuấtcâytrồngởnhữngvùngnhiễmmặn

trưởngvàpháttriểnc ủ a câytrồngchothấycâytrồngcókhảnăngthíchứngtrongmộtgiớihạnnhấtđịnhvớitácđộngcủamặn.Câytrồngtíchluỹ

vàduytrìnồngđộcaocácchấthoàtantrongtếbàonhằmđảmbảosứccạnhtranhvớinước,vớimôitrườngnhiễmmuối.Nhómhợpchấtcókhảnăngthamgiađiềuchỉnhápsuất

t h ẩ m thấuở tếbàothựcvậtbaogồm:cácaxitamin(đángchúýlàprolin),nhómh ợ pchấtamonbậc4 (glycinebetain,prolinbetain,B-alaninbetainv à

choline-oxy-sufate)vànhómhợpchất3-dimethylsulfonipropionate(DMSP).Prolinđượctíchluỹtronglá,thân vàrễđặc biệtvớihàmlượngprolincaokhic â y gặphạn.Cóthểxemsựtíchluỹprolinlàbiểuhiệnphảnứngthíchnghic ủ a thựcvậtvớiđiềukiệncungcấpnướckhókhăn[8].Ngoàira,muốicòncótá c độngkìmhãmsựtổnghợpchấthữucơởthựcvậttrongđócóhàmlượngdiệplụctronglákhicâygặpđiều kiện bấtlợi.Sựbiếnđổihàmlượng diệplụctronglácũnglàmộtchỉsốquantrọngđánhgiákhảnăngchịumặncủathựcv ậ t nóichungvàcâyđậuxanhnóiriêng

Đốitượngnghiêncứuđượcsửdụngtrongđềtàinàylàcâyđậuxanh,đâylàcây

trồngcóvaitròquantrọngtrongđờisốngconngười.ĐậuxanhcótênkhoahọclàVign

aradiata,thuộchọđậu(Fabaceae),cónguồngốctừẤnĐộ,TrungÁ,đượcphânbốchủ

yếuởcácvùngnhiệtđớivàánhiệtđới[6].Thànhphầndinhdưỡngcủahạtđậuxanhrấtphongphú.Hàmlượngproteinc ó thểđạttới24%khốilượngkhôcủahạt.Trungbình100gbộtđậuxanhchứa:24,5gprotein;59,9ghidratcacbon;1,2glipit;7 , 5 m g C a ; 405mgP ; 8,5mgFe;49mgcaroten;0,72mgB1;0,15mgB2và348Kcal[6].Proteincủađậuxanhcógiátrịkhôngchỉvềhàmlượngmàcònvềchấtlượngbởitrongthànhphầncóchứađầyđủcácaxitaminkhôngthaythếnhư:lizin,methionin,triptophane Hạtđậuxanhlà nguyênliệuchếbiếnbánhkẹo,đồuống,giáđỗ,xôi,chè Đặcbiệtlànhâncủabánhtrưng-

mộtmónăntruyềnthốngmangđậmđàbảnsắcvănhoácủangườiViệt.Khôngnhữngthế,hạtđậuxanhcònđượcdùngtrongmộtsốbàithuốcnamchữacácchứngbệnhn h ưphùthũng,sưngquaihàm,hạkhí,giảinhiệt,giảiđộc

[3].Giốngnhưc á c loạicâyhọđậukhác,câyđậuxanhcóvaitròquantrọngtrongviệc

cảitạođất,sựcộngsinhgiữarễcây vàvikhuẩnRhizobiumđãgópphầnl àm tănglư

ợngđạmchođấtmàkhônggâyônhiễmmôitrường,gâychaicứngđấtnhư

hacóthểl ê n đến100kgN/ha)

TìnhhìnhsảnxuấtđậuxanhtrênthếgiớithìtheokếtquảđiềutracủaTrungtâmNghiêncứuvàPháttriểnrauquảChâuÁ(AVRDC)năm1986,hằngnămtrênthếgiớicóítnhất23nướcsảnxuấtđậuxanh(SureohChandrababuvàcty,1988).ỞViệtNam,đậuxanhlàmộttrong3câyđậuđỗchính,đậuxanhđứngsaulạcvàđậutương.Gầnđây,donhữngthayđổivềnăngsuấtvàsảnlượngcủacâylươngthựcvàthựcphẩmtănglên,đậuxanhđ ã vàđangđượcpháttriểnrộngtronghệthốngcâytrồngởcácvùngsảnxuất[2],

[7].Tuydiệntíchtrồngđậuxanhtừnăm1983đếnnayđãtăngnhưngnăngsuấtvà

chậmvàkhôngliêntục.Nhữngyếutốhạnchếnăngsuấtđậuxanhhiệnnaylà:đậuxanhđượctrồngchủyếutrênđấtxấu,thiếugiốngphùhợpvớicácvùngsinhthái,trìnhđộthâmcanhvàđầutưcònthấp[6]

Gầnđây,đểđápứngnhucầusảnxuấtvàsửdụngđậuxanhngàycàngcaocủaconngười,nhiềunhàkhoahọcđãđầutưnghiêncứuchọntạogiốngmớivàcácbiệnphápthâmcanh,cùngvớisựquantâmcủanhànướctrongcôngtácnhậpnộinguồngenđậuxanhđãlàmxuấthiệnnhiềugiốngđậuxanhc ó năngsuấtkhácao.Tuynhiên,đểđưacácgiốngmớinàyvàotrồngởcácvùngsinhtháikhácnhau,nhấtlàcácvùngbịnhiễmmặn,nắnghạnđãgặpkhôngítkhókhăn.Vìvậy,đểnângcaonăngxuấtđậuxanhcùngvớicôngtácchọntạogiốngthìviệcnghiêncứu,lựachọnnhữnggiốngthíchhợpvớitừngvùngsinhtháikhácnhaulàviệclàmcóýnghĩathựctiễnsâusắcđặcbiệtlànhữngvùngbịnhiễmmặnđếnnaychưađượctrồngphổbiến

Xuấtphátt ừ c á c vấnđ ề lýluậnv à thựctiễnnêutrên,chúngtôitiếnhànhđềtài“

Nghiêncứumộtsốchỉtiêusinhlý,sinhhoácủamộtsốgiống

đậuxanhtrongđiềukiệnstressmuối(NaCl)”vớimụctiêuv à nộidungn h ư sau: Mụctiêunghiêncứu

+Sựbiếnđổihàmlượngaxitaminprolintronglávàrễđậuxanhcủamộtsốgiốngđậuxanhtrongđiềukiệnstressmuốisovớiđốichứng

+Sựbiếnđổihàmlượngdiệplụctronglácủamộtsốgiốngđậuxanhtrongđiềukiệnstressmuốisovớiđốichứng

+Gópphầnkhẳngđịnhvaitròcủaaxitaminprolinđốivớikhảnăngchịumặncủathựcvậtnóichungvàcủađậuxanhnóiriêng

Nộidungnghiêncứu

+Trồngđậuxanhtrongxônhựavớihainềnthínghiệm:đốichứngvàgâystressmuốiNaCl,sauđóxemxétsựbiếnđổihàmlượngdiệplục

tronglác ủ a mộtsốgiốngđậuxanh

+Táchchiếtaxitaminprolintrongrễvàlácủađậuxanh,sosánhsựbiếnđổihàmlượngprolinởhainềnthínghiệm

Phạmvinghiêncứu

Tiếnhànhnghiêncứutrên4giốngđậuxanhtrongđócó3giốngmới:V123,KPS1,T135doViệnkhoahọcnôngnghiệpViệtNam(VKHNNVN)cungcấpvàgiốngđịaphươngTiêuXuânHoà.Thờigiantiếnhànhtừ12/9đếntháng12năm2006tạikhuvườnthínghiệmcủakhoaSinh–KTNN

Ýnghĩalíluậnvàthựctiễn

Nghiêncứugópphầntìmhiểusâumốiquanhệgiữacácquátrìnhsinhl ý , sinhhoávàkhảnăngchốngchịucủađậuxanh,đồngthờisosánhđặcđiểmsinhlýtínhchốngchịucủamộtsốgiốngđ ậ u xanhquốcgiavớigiốngđịaphươngTiêuXuânHoà,từđórútra

địnhhướnggieotrồngởnhữngvùnglâunaychưasửdụngdobịnhiễmmặn

1.1 Giớithiệuvềcâyđậuxanh

Cây

đậuxanhlàloạicâytrồngcạn,thuhạt,rễthuộcloạirễcọcgồm:rễc á i vàrễcon.Rễcáisâukhoảng20-30cm,rễconthườngcóđộ30-40cái,dài20-

25cmtậpchungchủyếuởlớpđấtsâu25cm.Điểmgiaonhaucủarễcáivàrễnhánhthườngcónhiềunốtsần(30- 40nốtsần/

cây).Thânthuộcloạithânthảohằngnăm,cao40-70cm,cólớplôngmịnmàunâusáng.Trênthânđượcchiathành7đốt,cácđốtgầnmặtđấtthườngphátsinhcànhcấp1,c á c đốtphíatrênlàvịtríhìnhthànhcácchùmquả.Láképmọccách,láchétc ó 3thuỳvớinhiềuhìnhdạngnhư:ôvan,thuôndài,lưỡimác.Hoacómàut í m hoặcvàngnhạt.Khic â y cól á th ứ 5n ụ hoađượchìnhthành.Hoađậuxanh

hoa,tựthụphấncao,tỷl ệ

hoanởthànhquảtừ10-20%.Quảchíncómàuđenhoặcvàngnâu.Mỗicâycó 14hạt[6], [2]

từ8-35quả,mỗiquảcótừ7-Đậuxanhlàc ây ngắnngày,nhiệtđộtốiưuchosinhtr ưở ng v à

pháttriểnlà20-300C.ỞViệtNam,Đậuxanhcóthểtrồngvàocácvụxuânhè,hèthuvàthuđông[2]

1.2 Tácđộngcủamuốivàtínhchịumặncủacâytrồng

1.2.1 Tácđộngcủamặn

Nồngđộchấthoàtantrongdungdịchcàngcaothìtiềmnănghoáhọctrongdungdịchđócàngthấp.Điềuđócónghĩalàkhảnăngkhuếchtáncủanướccàngnhỏkhinồngđộchấthoàtantrongdungdịchcàngcao

Nồngđộmuốicaotrongđấtnêndịchđấtcóápsuấtthẩmthấurấtcao,cókhiđạttới300-

400atm,ảnhhưởngrấtrõrệtđếnsựhútnướccủacây.Mà nướclàyếutốgiớihạnđốivớicâytrồng,làsảnphẩmquantrọngkhởiđầu,trunggianvàcuốicùngcủacácquátrìnhchuyểnhoásinhhoá,làmôitrườngđểcácphảnứngtraođổichấtxảyra.Nướccóýnghĩasinhthái,sinhlý quyếtđịnhtrongđờisống thựcvật.Ảnhhưởngcủasựthiếunướctrướchếtlàđếnsựmấtnướccủatếbàovàmô.Bấtkỳsựmấtnướcnàocũngdẫnđếnsự

vi phạmchếđ ộ nướcv à hìnhth àn h độthiếuhụtnướctrongtế bào.S ự thiếuhụtnướccàngl ớ n thìảnhhưởngcàngxấu.Thiếunướcn h ẹ chỉảnhhưởngđếnquátrìnhsinhtrưởng.Thiếunướcnặnghơngâynênbiếnđổihệkeonguyênsinhchất,làmchocâybịhéo.Khibịkhô,nguyênsinhchấtbịđứtvỡcơhọcdẫnđếntếbàovàmôbịtổnthươngvàchết

Tácđộngthứhaicủamặnl i ê n quanđếntínhgâ yđộccủacácioncótrongđ ấ t

C á c sảnphẩmđ ộ c cóthểlàđiamin:putreexin(trênnềnđ ấ t giàuclo)vàcaclaverin(trênnềnđấtgiàusulfat)gâyrốiloạiquátrình

traođổichất.Nhữngchấtn à y trongđiềukiệnđấtnhiễmmặns ẽ khôngbiếnđổithànhalcaloitlànguồndựtrữnitơcủacâymàbịoxyhoáthànhNH3gâyđộcchocây.Bêncạnhđó,nồngđộcaocủaNatrilàmcảntrởsựxâmnhậpcủacationquantrọngkhácvàotếbàonhư:Ca++,K+

Nhữngnghiêncứuvềtácđộngcủamuốinênsinhtrưởngvàpháttriểnc ủ a câytr

ionởlúa(Chov à CS,1996)chothấycâytrồngc ókhảnăngthíchứngtrongmộtgiớihạn

1.2.2.Vaitrò củaaxit aminprolinđốivớitính chốngchịucủathựcvật

Axitaminprolin(gọitắtlàprolin)đượctổnghợptừglutaminebởiezymch

deltal-pyrroline-5-carboxylatesynthetase[12].Prolinhay pirolidincacboxiliccócôngthứccấutạolà:

aminbậc1vớiCvàvớimạchbêntạothànhvòngpirolidin.Dođó,prolinlàmộtaxitaminchứanhómaminbậc 2,còngọiaxitimino

Sựtíchluỹprolinlàmộtphảnứngthôngthườngcủathựcvậtbậccaotớisựthiếuhụtnướcvàáplựcmuốivàđócũnglàvấnđềđượcnghiêncứur ấ t nhiềutrongsuốt2 0nămg ầ n đ â y (Stewartv à Larher1980;Thompson1980;Stewart1981; )[14]

Cácnghiêncứuchỉrarằng,prolinbảovệmàngtếbào,chốnglạiảnhhưởngbấtlợicủasựtậptrungcaocácionvôcơvànhiệtđộcực[17].Prolinđượcxemnhưlàmộtchấtđiềuhoàápsuấtthẩmthấuởtrếbào

thựcvật.Hiệntượngnàyđượctìmthấyởtảovàthựcvậtbậccaodướiđiềukiệnbấtlợicủamôitrường[12]

Nhiềunghiêncứuchothấy:s ự tăngcườngnồngđộprolintrongc â y chịuáplựcthẩmthấucóliênquanđếnsựứcchếoxihoávàphânhuỷprolinhoặcd o s ự tăngcườngkhảnăngtổnghợpprolinnhanhchóngở thựcvật(BrunettvàNaylor1966,

Morissetla1969)[10]

TheoWynTones(1977)nhữnghợpchấtđượccoilàtácnhâncạnhtranhthẩmthấu,trongđóđángkểnhấtlàprolin,đượcxemnhưđóngvaitròchủđạotrongsựthíchứngthẩmthấutếbàochấtcủathựcvậtnhằmphảnứngl ạ i áplựcthẩmthấu[14].

Sựtíchluỹprolinvàtậptrungaxitabscisic(ABA)ởmôphânsinhđỉnhl à mộtchuyểnhoáthôngthườngcủathựcvậtbậccaonhằmphảnứnglạisựthiếuhụtnướcdoáplựcmuốicao.Prolinđược

tíchluỹtrongmôlá,môphânsinhchồicủathựcvậtchịuá p lựcnước(Barnetv à Naylor1966,Boggess1976,Jones1980)vàtrongmôphânsinhchópcủathựcvậtmọcởnơicóthếnăngnướcthấp(VoetbergvàSharp1991)[13]

Nghiêncứuv ề sựthayđổicủah à m lượngprolinv à nồngđ ộ axitabxisiccủanhữngcâyđậutươngmẫncảmvàchốngchịuđiềukiệnápsuấtt h ẩ m thấucủaZhengYi-

ZhivàLiTiancũngkếtluậnrằng:phảnứngvớiáplựckhôhạnvànồngđộmuối,câyđậutươngtíchkuỹhàmlượngprolincao,đódượcxemnhưmộtphảnứngthíchnghi[19]

NghiêncứucủaNanjovàcộngsựchothấy:nhữngcâybịđộtbiếnvềhìnhdạng(cósựbấtthườngvềbiểubì,tếbàomômềmvàhệmạch)cóhàmlượng

P5CS(enzymthamgiavàoquátrìnhtổnghợpprolin)thấprấtmẫncảmvớiá plựcthẩmthấu.Nhữngbiếnđổikiểuhìnhnàycóthểứcchế bằngsựtăngcườngprolinngoạibào

ốlátrêncâylà9,thờigiansinhtrưởng70ngày,làloạihìnhchíntậptrungtrồng3vụ/1năm,khốilượng1000hạtlà60g;Năngsu

ất14-16tạ/ha

ViệnKHNNVN

KHNNVN

Giốngcóvỏhạtxanhmỡ,thíchhợpvùngvenbiểncócơcấuluâncanhtăngvụ,giốn

gcókhảnăngchốngđổtốt,khángsâuđụcquảvàđốmlákhá

ViệnKHNNVN

Hoà

Vỏhạtxanhhơivàng,ítmốc,ruộtvàng,khốilƣợng1000hạt41,6g;Năngsuất8-

- Chuẩnbịcácxônhựa12lit,đổgầnđầyđấtđãtrộnvớilƣợngphânbónthíchh

ợp, đềunhaugiữacácmẫu

- Chọnhạtgiốngđều,khoẻ,khảnăngnảymầmtrên90%,gieohạtvàoc á c xôđãchuẩnbị(15hạt/xô, nhắclại3lần).

+Quaylitâm7000vòng/phúttrongthờigian20phút,thulấydịchnổi

+Lấy2mldịchchiếtchovàobình,thêm2mlaxitaxeticvà2mlaxitninhydrin,đậykínủtrongnướcnóng1000Ctrong1giờ,lấymẫurađểnhiệtđộphòngchonguộibớtsauđóủtrongkhayđá 5phút

+Bổsungvàobìnhphảnứng4mltoluen,lắcđềumạnh,dùngpipetlấyphầndịchmàuhồngởtrênđemđomậtđộquanghọc(OD)ởbướcsóng520nmtrênmáyquangphổ,dungdịchđốichứngdùngđểđolàtoluen

2.2.4 Xửlýthốngkêcáckếtquảthựcnghiệm

Cáckếtquảnghiên cứuđượcđánh giátheo phươngpháptoánthốngkêsinhhọcquacácthôngsố:giátrịtrungbìnhsốhọc(X),phươngsai(S2),saisốtrungbìnhsốhọc(m),tiêuchuẩnđộtincủahiệu(t)sosánhhaitrungbìnhmẫu.Tiêuchuẩnđộtincủahiệu(t)đượcsovớibảngphânphốiStudentvớis ố bậctựdo:(n1+n2-

WindowsXP

3.1 Hàmlƣợngaxitaminprolintrongrễcủamộtsốgiốngđậuxanh

Kếtquảxácđịnhhàmlƣợngprolinđƣợctrìnhbàyởbảng3.1vàhình3.1

LôT N-50

%sov ới ĐC

Lô TN- 100

%sov ới ĐC

LôT N-50

%sov ới ĐC

Lô

%sov ới ĐC

Hình3.1.Biểuđồsosánhaxitaminprolintrongrễcủamộtsốgiốngđậuxanhở

2 lầnđo

*Đoởthờiđiểm30ngàytuổi

Kếtquảchothấy,ởlôđốichứnghàmlƣợngaxitaminprolintrongrễởmỗigiốngcũngkhácnhau.Trong4giốngnghiêncứu,T135cóhàmlƣợngaxitaminprolintrongrễcaonhất(0,847mg/g).TiêuXuânHoàcóhàmlƣợngprolintrongrễthấpnhất(0,678mg/g)

Ởl

ôTN-50,hàmlƣợngaxitaminprolintrongr ễ 0,574mg/

củamộtsốgiốngđậuxanhdaođộngtừ0,386-gvàđềugiảmsovớiđốichứng.Trong4giốngnghiêncứu,V123cóhàmlƣợngaxitaminprolingiảmnhiềunhấtsovớiđốichứng(chiếm53%

đốichứng).TiêuXuânHoàcóhàmlƣợngaxitaminprolingiảmítnhấts o vớiđốichứng(chiếm84,64% sovớiđốichứng)

ỞlôTN-0,453mg/gvàgiảmnhiềusovớilôđốichứngvàlô

TN-50.Trong4giốngnghiêncứu,KPS1cóhàmlượngaxitaminprolingiảmnhiềunhấtsovớiđốichứng(chiếm4 1 , 9 1 % sovớiđốichứng),tiếpđ ó làT135(chiếm48,15%sovớiđốichứng).GiốngTiêuXuânHoàcóhàmlượngaxitaminprolingiảmí t nhấtsov ớ iđốichứng(chiếm66,79%s o vớiđốichứng)

Thờiđiểm30ngàytuổi,hàmlượngprolintrongrễcủamộtsốgiốngđậuxanhđềugiảmở2lôthínghiệmvàmứcđộgiảmởlôTN-100rõrệthơnlôTN-50.ỞlôTN-

50,V123cóhàmlượngaxitaminprolintrongrễgiảmnhiềunhấtsovớiđốichứng.LôTN-

100,KPS1cóhàmlượngaxitaminprolintrongr ễ giảmnhiềunhấtsovớiđốichứng.TiêuXuânHoàcóhàmlượngaxitaminprolintrongrễcaonhấtởlôđốichứngvàtrongđiềukiệnphunmuốithìhàmlượngprolintrongrễcógiảmnhưnggiảmíthơnsovới3giốngcònlại.Cót hểgiảithíchdoTiêuXuânHoàlàgiốngđịaphương,cókhảnăngchịuhạnkhátốtnêntrongđiềukiệnthiếunướcdomuốicóthểgiốngnàyvẫncókhảnăngtíchluỹaxitaminprolincaotrongcây

Sựgiảmhàmlượngaxitaminprolintrongrễởlôthínghiệmsovớiđốichứngcóthểđượcgiảithíchdonồngđộcaocủacáciontrongđấtđãtạonênmộtá p suấtthẩmthấuc

a o g â y ả n h hưởngtrựctiếpđếns ự n ả y mầm,sinhtrưởngcủađậuxanh.Ápsuấtthẩmthấucaodomuốilàmchoquátrìnhhútnướccủarễbịảnhhưởng.Sựhútcácchấtkhoángcủarễtrởnênkhókhăn.Thiếunướcảnhhưởngđếnsựphânchiavàtăngkíchthướccủatếbào.Biểuhiệnrõnhấtlàthờigiannảymầmởlôthínghiệmthườngchậmhơnvàsựsinhtrưởngcủacâycũngchậmhơnsovớiđốichứng.Cóthể,giaiđoạnnàyc â y

trìnhtổnghợpcácchấtcókhảnăngđiềuchỉnhápsuấtthẩmthấutíchluỹchưanhiềutrongđócóprolin

* Đoởthờiđiểm40ngàytuổi

g.Trong4giốngnghiêncứu,TiêuXuânHoàcóhàmlượngprolintrongrễtăngmạnhnhấtsovớilầnđoởthờiđiểm30ngàytuổi(6,371mg/g),tăngítnhấtlàKPS1(1,746mg/g)

Cả2lôthínghiệm(lôTN-50,lôTN-100),hàmlượngprolintrongrễcủamôtsốgiốngđậuxanhđềutăngsovớiđốichứngvàsovớilầnđoởthờiđiểm30 ngàytuổi.Trongđó,giốngT135cóhàmlượngaxitaminprolintrongrễtăngnhiềunhất,tiếpđ ó l à KPS1ở c ả 2 l ô thínghiệm.Ở l ô TN-

100làkhônglớn.T135cóhàmlượngprolintăngmạnhnhất,tiếpđólàKPS1ởcả2lôthínghiệm.Nhiềucôngtrìnhđãthôngbáorằnghàmlượngprolinđãtănglêntrongc á cdòngtếbàochịuNaCl(PandeyvàGanapathy,1985;Watadv à C S , 1983).TheoPandeyv à Ganapathy,việcg i ữ lạiNaCltrongkhôngbàovàprolintrongtếbàochấtcóthểlàđểtăngkhảnăngchốngchịucủacây[1]

Mộts ố kếtquảnghiêncứuđ ã tiếnhànhtrênđốitượngkhácn h ư lúa,Arabidopsis

thaliana,thuốclá…

chothấy,cósựtăngmạnhhàmlượngprolinkhisinhtrưởngtrongđiềukiệncungcấpnướckhókhăn.TrongtếbàocâythuốclánuôicấyđãthíchnghivớinồngđộNaCl428mM,prolinchiếmtới8 0 % axitamintựdo.Ngườitathừanhậnrằngcósựphânbốđồngđềuprolin

dưthừalà129mM;còntrongtếbàochấtnồngđ ộ prolinc ó t h ể đ ạ t tớitrên200mM[ 9

] Tươngt ự nhưvậy,s ự tậptrungprolinnộibàoở t ế bàoPistichspicatatrongđiềuki

ệnstressmuối( x ử líở nồngđộ200mMNaCl)ướctínhtớitrên230mM[15]

Qua2lầnđoởthờiđiểm30ngàytuổivàthờiđiểm40ngàytuổichothấyh à m lượngprolincósựkhácnhaugiữacácgiốngvàgiữahaithờiđiểmđo.Lầnđoởthờiđiểm30ngày,hàmlượngprolinđềugiảmsovớiđốichứng,lôTN-

100giảmnhiềuhơnsovớilôTN-50.Lầnđoởthờiđiểm40ngày,hàmlượngprolinđềutăngởlôđốichứngvàlôthínghiệmsovớithờiđiểm30ngàytuổi.Trongcùngmộtlôđốichứngh a y l ô thínghiệmthì

h à m lượngprolintrongrễởlầnđothứhaiđềucaohơnsovớilầnđothứnhất.Việcxácđịnhhàmlượngprolincònđượctiếptụctiếnhànhởláđểmộtlầnnữakhẳngđịnhvaitròcủaprolinđốivớikhảnăngchốngchịucủathựcvậtnóichungvàđậuxanhnóiriêng

3.2 Hàmlượngaxitaminprolintronglácủamộtsốgiốngđậuxanh

Kếtquảxácđịnhhàmlượngprolinđượctrìnhbày

ởbảng3.2vàhình3.2.Thaotáctiếnhànhthínghiệmcũngtươngtựnhưởrễ.Chúngtôitiếnhànhthínghiệmởhaithờiđiểm30ngàytuổivà40ngàytuổi