tiểu luận luật báo chí và đạo đức nhà báo

Đề bài: Qua vụ việc nhà báo Hoàng Khương – báo tuổi trẻ TP. Hồ Chí Minh, hãy phân tích những quy định pháp luật về nghiệp vụ hóa thân giả dạng trong điều tra. Từ đó đưa ra những quy định về đạo đức và pháp luật của nhà báo với bảo vệ nguồn tin. Phần mở đầu Như một cú giáng mạnh lần nữa vào làng báo Việt Nam, ngay những ngày đầu năm khi ngày mùng 212012 nhà báo Nguyễn Văn Khương, bút danh Hoàng Khương, người có nhiều bài viết chống tham nhũng, đã bị cơ quan điều tra Bộ Công An khởi tố và bắt tạm giam để phục vụ điều tra tội “đưa hối lộ”. Mới đây Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành cáo trạng chính thức truy tố Hoàng Khương cùng 5 bị can khác trong vụ án “đưa và nhận hối lộ”. Hoàng Khương là phóng viên chuyên viết mảng nội chính của Báo Tuổi trẻ TP. Hồ Chí Minh, một trong những tờ báo chính trị xã hội có lượng phát hành lớn nhất Việt Nam hiện nay. Anh có đến 50 bài phóng sự điều tra về hành vi nhũng nhiễu, nhận hối lộ của cảnh sát giao thông được đăng trên Tuổi trẻ trong thời gian qua, rất thu hút sự chú ý của độc giả báo Tuổi trẻ và dư luận nói chung. Bởi thế, việc bắt tạm giam nhà báo Hoàng Khương đã gây ra rất nhiều bất ngờ trong dư luận và từ đó cũng xuất hiện nhiều tranh luận về nghiệp vụ hóa thân, gài bẫy đối tượng trên nhiều phương tiện truyền thông, mạng xã hội và diễn đàn nghề báo ở cả khía cạnh đạo đức và pháp luật. Trên thế giới, nghiệp vụ báo chí điều tra bằng cách nhập vai, giả dạng, gài bẫy, hay hóa thân nhân vật không phải là điều xa lạ. Theo nhà báo Trần Lệ Thùy, nghiên cứu báo chí tại Đại học Oxford, Anh Quốc thì “nhập vai để viết điều tra là thủ pháp báo chí phổ biến ở Anh, nhưng không phổ biến ở Mỹ và nhiều nước khác vì thường bị coi là không đạo đức”. Ở Việt Nam, thủ pháp nghiệp vụ này cũng đã và đang được áp dụng nhiều. Vậy, đâu là giới hạn pháp luật cho nhà báo khi áp dụng nghiệp vụ này? Và nên chăng cũng cần một cái nhìn song phẳng về đạo đức nghề nghiệp của nghiệp vụ này. Bài nghiên cứu nhằm làm rõ hơn những quy định về việc nhập vai điều tra đối với nhà báo ở Việt Nam. Những ý kiến của các chuyên gia về việc nhập vai điều tra qua vụ việc nhà báo Hoàng Khương bị bắt. Những quy định về đạo đức và pháp luật của nhà báo Việt Nam như thế nào.

QUY ĐỊNH VỀ ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGHIỆP CỦA NGƯỜI LÀM BÁO VIỆT NAM (28/05/2008 16:53)

HỘI NHÀ BÁO VIỆT NAM CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM - Độc lập -Tự do - Hạnh phúc

Hà Nội, ngày 13 tháng 8 năm 2005

QUY ĐỊNH VỀ ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGHIỆP CỦA NGƯỜI LÀM BÁO VIỆT

Người làm báo Việt nguyện thực hiện những quy định về đạo đức nghềnghiệp sau đây:

1 Tuyệt đối trung thành với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốcViệt xã hội chủ nghĩa dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam

2 Luôn gắn bó với nhân dân, hết lòng phục vụ nhân dân

3 Hành nghề trung thực, khách quan, tôn trọng sự thật

4 Sống lành mạnh, trong sáng, không lợi dụng nghề nghiệp để vụ lợi vàlàm trái pháp luật

5 Gương mẫu chấp hành pháp luật, làm tròn nghĩa vụ công dân, làm tốttrách nhiệm xã hội

6 Bảo vệ bí mật quốc gia, nguồn tin và giữ bí mật cho người cung cấpthông tin

7 Tôn trọng, đoàn kết, hợp tác giúp đỡ đồng nghiệp trong hoạt độngnghề nghiệp

8 Thường xuyên học tập, nâng cao trình độ chính trị, văn hóa, nghiệp

vụ, khiêm tốn cầu tiến bộ

9 Giữ gìn và phát huy văn hóa dân tộc đồng thời tiếp thu có chọn lọccác nền văn hóa khác

Đề bài: Qua vụ việc nhà báo Hoàng Khương – báo tuổi trẻ TP Hồ Chí Minh, hãy phân tích những quy định pháp luật về nghiệp vụ hóa thân giả dạng trong điều tra Từ đó đưa ra những quy định về đạo đức và pháp luật của nhà báo với bảo vệ nguồn tin

Phần mở đầu

Như một cú giáng mạnh lần nữa vào làng báo Việt Nam, ngay nhữngngày đầu năm khi ngày mùng 2/1/2012 nhà báo Nguyễn Văn Khương, bútdanh Hoàng Khương, người có nhiều bài viết chống tham nhũng, đã bị cơquan điều tra Bộ Công An khởi tố và bắt tạm giam để phục vụ điều tra tội

“đưa hối lộ” Mới đây Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hồ Chí Minh đãban hành cáo trạng chính thức truy tố Hoàng Khương cùng 5 bị can kháctrong vụ án “đưa và nhận hối lộ”

Hoàng Khương là phóng viên chuyên viết mảng nội chính của BáoTuổi trẻ TP Hồ Chí Minh, một trong những tờ báo chính trị - xã hội cólượng phát hành lớn nhất Việt Nam hiện nay Anh có đến 50 bài phóng sựđiều tra về hành vi nhũng nhiễu, nhận hối lộ của cảnh sát giao thông đượcđăng trên Tuổi trẻ trong thời gian qua, rất thu hút sự chú ý của độc giả báoTuổi trẻ và dư luận nói chung Bởi thế, việc bắt tạm giam nhà báo HoàngKhương đã gây ra rất nhiều bất ngờ trong dư luận và từ đó cũng xuất hiệnnhiều tranh luận về nghiệp vụ hóa thân, gài bẫy đối tượng trên nhiều phươngtiện truyền thông, mạng xã hội và diễn đàn nghề báo ở cả khía cạnh đạo đức

viết điều tra là thủ pháp báo chí phổ biến ở Anh, nhưng không phổ biến ở

Mỹ và nhiều nước khác vì thường bị coi là không đạo đức” Ở Việt Nam, thủpháp nghiệp vụ này cũng đã và đang được áp dụng nhiều Vậy, đâu là giớihạn pháp luật cho nhà báo khi áp dụng nghiệp vụ này? Và nên chăng cũngcần một cái nhìn song phẳng về đạo đức nghề nghiệp của nghiệp vụ này

Bài nghiên cứu nhằm làm rõ hơn những quy định về việc nhập vaiđiều tra đối với nhà báo ở Việt Nam Những ý kiến của các chuyên gia vềviệc nhập vai điều tra qua vụ việc nhà báo Hoàng Khương bị bắt Những quyđịnh về đạo đức và pháp luật của nhà báo Việt Nam như thế nào

Phần I Thực trạng tình hình giả dạng hay hóa thân nhân vật trong điều tra

1 Trên thế giới

Nhìn lại lịch sử thủ pháp nghiệp vụ điều tra bằng cách giả dạng hayhóa thân nhân vật ở nền báo chí khá tự do như Mỹ, thì thấy hình thức này rấtphổ biến vào những năm 70, 80 của thế kỉ trước Ron Smith trong cuốnGroping for Ethics in Journalism đã đưa ra ba hình thức sử dụng nghiệp vụ

“Dối lừa”

1 Dối lừa chủ động (Active Deception) Người phóng viên sẽ tạo ra sự

kiện gài bẫy người đang đối tượng của điều tra

2 Dối lừa bị động (Inactive Deception) Theo Ron, người phóng viên đó

hóa thân như thể là một thành viên nào đó của công chúng để có thểthu thập thông tin mà đối tượng kia không biết có nhà báo, phóng viên

ở đó

3 Giả mạo danh tính (Misrepresentation) Người phóng viên giả mạo tên

tuổi họ với một xưng danh khác

Ở những năm 30, thủ pháp nghiệp vụ này chứng kiến Thời kỳ vàngsau những bài phóng sự gây tiếng vang của một nữ phóng viên Nellie Blycủa tờ New York World (Thế giới New York), và đây vẫn là một trườnghợp, nghiên cứu điển hình để lý giải vì sao nghiệp vụ này vẫn còn có thểđược sử dụng

Hay để điều tra về điều kiện sinh hoạt, đối xử với người tâm thần sốngtrong trại Lunatic Asylum, Bly giả vờ bị điên để qua mắt được hàng loạt bác

sỹ và được đưa vào khu tị nạn dành cho người điên Ở đó, bà chứng kiếnnhững cảnh kinh hoàng nhất về điều kiện sinh hoạt, những cách hành xử rãman của các y tá và những người có tinh thần bình thường khác với nạn

trại điên”, đã tạo lên một làn sóng lớn Bly sau đó được mời làm nhân chứngtrong đội điều tra của chính phủ về điều kiện sinh hoạt của khu trại này Trạitâm thần này có được sự quan tâm, đầu tư hơn về chi phí chăm sóc bệnhnhân Việc hóa thân của Bly là vì “lợi ích công”, mỗi bước đi của bà đều có

sự tham vấn và đồng ý của tòa soạn và bà cũng không “lôi kéo” ai khác vào

vụ việc mà chỉ một mình chứng kiến các hành vi hàng ngày và khéo léo tácnghiệp

Tuy nhiên, các hình thức này vẫn gây nhiều tranh cãi và rủi ro pháp

lý Cũng có không ít trường hợp khác phóng viên thân bại danh liệt, tòa báo

bị phạt tiền khi phóng viên của họ áp dụng một cách không suy xét thấu đáo,đôi khi còn dẫn đến những vụ hầu tòa dai dẳng và tốn kém Vì thế, các tòabáo đã trở nên cẩn trọng hơn trong mỗi một lần phóng viên của họ sử dụngnghiệp vụ này

Một vụ việc gây khá tốn giấy mực và thời gian của đôi bên là vụ kiệngiữa Siêu thị rau của quả Food Lion và Đài ABC (Mỹ) năm 1992 Hai phóngviên của Đài ABC đã giả mạo hồ sơ, nộp đơn làm nhân viên của siêu thị rồi

quay phim, ghi âm lén phanh phui bê bối về vệ sinh an toàn thực phẩm.Phóng sự sau khi được phát thu hút sự quan tâm của công chúng Tuy nhiên,Đài ABC bị kiện, không phải vì tội bôi nhọ, hạ uy tín siêu thị, mà vì hainhân viên của Đài đã mắc tội Dối trá trong hồ sơ xin việc Ở tòa sơ thẩm,Đài ABC bị tuyên thua kiện và bị buộc phải nộp phạt 5,5 triệu USD, sau này

là 316.000 USD với lý do phóng viên của Đài dối trá trong hồ sơn xin việcgiả mạo làm nhân viên của siêu thị và đã “xâm nhập trái phép” vào cơ sởlàm việc, vi phạm nội quy và sự trung thành với công ty (là công nhân thìnhiệm vụ là phải làm việc chứ không phải quay phim phản ánh sự việc), đã

cố tình lôi kéo, xúi giục các nhân viên khác trong công ty vi phạm nội quy

an toàn vệ sinh thực phẩm để quay phim làm tư liệu – điều mà các nhân viênkia từ chối, và tọi tiết lộ “bí mật công ty” Tất nhiên vụ việc được đưa lêntòa phúc thẩm và Đài ABC đã sai nhưng Food Lion không thể chứng minhrằng họ bị ảnh hưởng trực tiếp bởi những bài phóng sự của ABC Thực tếchính những hành vi của Food Lion đã gây ra ảnh hưởng đó chứ không phảiviệc công bố những hành động đó Dù cuối cùng thì Đài ABC cũng đượctuyên thắng thì vụ kiện đã làm mất của Đài này 7 năm ròng theo đuổi hầutòa

Nhận thấy vai trò quan trọng của báo chí, luật pháp Mỹ thường đặt rangưỡng rất cao để báo chí có thể bị kết tội Đó là việc bên bị đơn phảichứng minh được các thiệt hại cụ thể gây ra bởi các bản tin hay các bài điềutra, nếu bị đơn cho rằng thông tin trong bài điều tra đó không đúng sự thật.Hơn nữa, trong trường hợp này các phóng viên đã “liều mình” để điều tra,mang lại lợi ích chung cho xã hội chứ không phải cho bản thân họ Lý dochính mà tòa phúc thẩm xét cho Đài ABC thắng kiện là nhằm khuyến khíchbáo chí thực hiện vai trò giám sát đưa ra ánh sáng các thông tin có lợi cho

2 Ở Việt Nam

Ở Việt Nam, xã hội không còn xa lạ với việc nhà báo hóa thân, nhậpvai để vào sòng bài, ổ mại dâm, trại xã hội… viết bài điều tra.Phát biểu tạimột hội thảo về Báo chí điều tra và Lợi ích công, một lãnh đạo Báo Phápluật TP.HCM cho biết tòa báo này vẫn phải sử dụng nghiệp vụ này, gần 100vụ/năm, tức trung bình mỗi tháng 6-8 vụ Nhiều tòa báo khác khi cho phóngviên áp dụng nghiệp vụ này rất thận trọng giữ được ranh giới pháp luật vàđạo đức và mọi hành động đều được đặt lên bàn cân “lợi ích công cộng” vàsuy xét kết quả thu được có đủ thuyết phục, biện minh cho những biện pháp

đã sử dụng Trong mọi trường hợp, đạo đức hay không, rõ ràng nghiệp vụ đó

là một thực tế để có được chất liệu quý cho bài viết, nhưng cũng với đó nómang lại nhiều nguy hiểm, rủi ro cho nhà báo

Với vụ Hoàng Khương, trước khi bị đình chỉ công việc và bị bắt giam,Hoàng Khương đã tường trình rằng để có được những tư liệu và bài phóng

sự đó anh đã sử dụng nghiệp vụ điều tra này bằng cách đóng vai người bịtạm giam giữ phương tiện để ghi âm, chụp ảnh cảnh dàn xếp chung chi chocảnh sát giao thông lấy xe ra khỏi kho giữ Hàng loạt bài viết đã khiến công

an TP.HCM và Trung ương vào cuộc điều tra Kết quả là một cảnh sát giaothông liên quan bị khởi tố, bắt tạm giam về tội “nhận hối lộ”; hai người liênquan khác trong “nghiệp vụ hóa thân” này cũng bị bắt về tội “Môi giới hốilộ” và “Đưa hối lộ” Tuy nhiên, điều tra của cơ quan công an cũng cho thấyHoàng Khương đã có hành vi vi phạm pháp luật khi thực hiện loạt bài trên

Hoàng Khương bị cho rằng đã tiếp tay hối lộ cho cảnh sát giao thông

để giải cứu xe gắn máy vi phạm ra khỏi trạm giữ xe Anh bị báo Tuổi Trẻđình chỉ công việc Vào ngày 2/1/2012 anh bị khởi tố và bắt tạm giam, liềnsau đó em vợ anh là Nguyễn Đức Đông Anh cũng bị khởi tố, bắt tạm giamphục vụ điểu tra tội “đưa hối lộ” này Theo cơ quan điều tra, Đông Anh có

nhận lời người bạn lấy xe ra khỏi kho giam giữ và nhờ anh rể mình là HoàngKhương lo giúp.

Thời điểm khi vụ bắt giam xảy ra và với những người không đượctiếp cận hồ sơ, hoàn toàn có thể thấy Hoàng Khương đang thực hiện chứcnăng quan trọng của báo chí: “Đi tìm sự thật” và “đưa sự thật (tiêu cực) raánh sáng” Hoàng Khương đã viết bài về nạn nhận tiền để “giải cứu” xe viphạm luật giao thông, và các bài báo dám vạch mặt nạn đưa và nhận hối lộ,bao che cho người vi phạm luật giao thông, để rồi biết đâu những chiếc xeđược giải cứu đó và lái xe đó lại ‘dương dương tự đắc’, tiếp tục vi phạm vàung dung vì được bảo kê hoặc ít ra quan niệm ‘có tiền là có tất cả’

Trong bản tường trình của mình, Hoàng Khương cũng thừa nhậnnhững “sơ hở đáng tiếc trong quy trình tác nghiệp” đã khiến anh bị can dựvào vụ việc –từ người chứng kiến sự việc để làm bằng chứng viết thành

‘người trong cuộc’ và thái độ ‘nôn nóng’ và xử lý tình huống vội vã sợ ‘cơhội thu thập thông tin, chứng cứ sẽ qua đi’

Phần II Phân tích những quan điểm qua vụ nhà báo Hoàng Khương về nhập vai – giả dạng hóa thân trong điều tra báo chí.

Theo bản cáo trạng của toàn án nhân dân TP.Hồ Chí Minh cho biết,nhà báo Hoàng Khương tham gia hối lộ CSGT để “giải cứu” xe đua vi phạmpháp luật Theo đó nhà báo Hoàng Khương “giải cứu” xe đua giúp bị cáoTrần Minh Hòa – bạn của Nguyễn Đức Đông Anh, tức em vợ nhà báoHoàng Khương Là đối tượng từng tham gia nhiều vụ đua xe trái phép vàmới bị TAND TP.Hồ Chí Minh xét xử về tội cướp giật tài sản cách đây ítngày, Hòa thừa nhận cuối năm 2009 có tham gia tụ tập cùng nhóm đua xenên bị công an quận Gò Vấp giữ xe Vì có quen biết với Nguyễn Đức ĐôngAnh nên Hòa đã gọi cho Đông Anh, nhờ Đông Anh nói với anh rể là nhàbáo Hoàng Khương giúp đỡ Sau đó chính bị cáo Khương đã điện thoại chocông an xác nhận vào đơn cho Trần Minh Hòa để Hòa lấy xe ra

Tương tự như vậy ngày 23/4/2011 Hòa sử dụng xe Suzuki Sport đểđua xe và bị công an quận Bình Thạnh bắt giữ Hòa tiếp tục nhờ NguyễnĐức Đông Anh để Đông anh nhờ nhà báo Hoàng Khương “giải cứu” xe đua

mà không cần phải làm bản kiểm điểm trước tổ dân phố theo quy định Lúcđầu Hòa nghe Đông Anh nói lại muốn lấy xe phải chi 21 triệu nhưng vì Hòakhông có tiền nên được giảm xuống còn 15 triệu

Sau khi đưa cho Huỳnh Minh Đức 15 triệu đồng và lấy được xe ra,Hoàng Khương nhờ người giao lại cho Trần Minh Hòa Vì Đức không trảđăng ký xe nên Tôn Thất Hòa đã nhiều lần gọi điện, thậm chí dọa dẫm nếuĐức không trả đăng ký thì nhà báo Hoàng Khương sẽ viết bài về vụ Đứcnhận hối lộ 15 triệu đồng Khi nghe thông tin trên Đức có hứa sẽ trả nhưngkhông thực hiện nên Hoàng Khương đã viết bài: “Giải cứu xe đua trái phép”

và được báo Tuổi trẻ đăng này 10/7/2011 Trước đó nhà báo HK đã viết bài:

“Đồng tiền xóa sạch hồ sơ” viết về vụ Huỳnh Minh Đức nhận 3 triệu để

“giải thoát” cho xe đầu kéo sai quy định Sau khi hai bài báo được đăng trênTuổi trẻ, cơ quan điều tra đã khởi tố bắt giam CSGT Huỳnh Minh Đức vì tộinhận hối lộ Tuy nhiên cơ quan công an cũng đã khởi tố, bắt giam HoàngKhương vì cho rằng nhà báo Hoàng Khương có liên quan Viện KSNDTPHCM ra cáo trạng nhận định rằng việc làm của nhà báo Hoàng Khương là

“vượt quá mục đích tác nghiệp báo chí đơn thuần”, là phạm vào tội đưa hối

lộ

Ngay sau khi Hoàng Khương bị bắt, hàng loạt các bài báo trên cácphương tiện thông tin đại chúng đã bàn bạc, tranh luận về vụ việc “giả dạng– hóa thân” trong điều tra báo chí được quy định như thế nào? HoàngKhương là một cây bút có nhiều loạt bài về tình trạng “hối lộ” của CSGT, vìvậy việc Hoàng Khương bị bắt đã gây ra một làn sóng và thu hút sự quantâm của đông đảo mọi người, nhất là những người trong lĩnh vực báo chí,công an và độc giả của báo Tuổi Trẻ

1 Báo Tuổi trẻ ngày 11/2/2012 có bài “ Vụ nhà báo Hoàng Khương: Tai nạn nghề nghiệp”

Trong buổi làm việc trao đổi thông tin với báo chí về vụ án liên quanđến phóng viên Hoàng Khương trong cuộc gặp gỡ ngày 9-2 của phòng PC46Công an TP.HCM, ông Lê Xuân Trung, tổng Thư ký tòa soạn báo Tuổi trẻcho rằng “vụ việc nhà báo Hoàng Khương là tai nạn nghề nghiệp” Ôngcũng cho rằng : “Khi Hoàng Khương làm giải trình, thừa nhận có tham giađưa tiền cho CSGT, chúng tôi đã xác định phóng viên của mình sai trongquá trình tác nghiệp Hoàng Khương đã quá nôn nóng, muốn trực tiếp chứngkiến và ghi lại hình ảnh việc nhận tiền hối lộ của CSGT Nếu HoàngKhương dừng lại đúng chỗ, đã không xảy ra sự việc đáng tiếc Đó là tai nạnnghề nghiệp của phóng viên điều tra Lỗi của chúng tôi là không thẩm định

kỹ phương pháp điều tra của phóng viên nên không phát hiện sai sót củaHoàng Khương Tôi cho rằng Hoàng Khương không có động cơ, mục đích

cá nhân trong vụ việc này Chặn đứng “thảm họa giao thông” là tuyến bài

lớn của báo Tuổi Trẻ Ban biên tập chỉ đạo tòa soạn, tòa soạn chỉ đạo phóng

viên đi thực tế, tìm kiếm đề tài Phóng viên đã thực hiện theo yêu cầu củaban biên tập”

Trong khi đó đại diện lãnh đạo Công an TP.HCM lại cho rằng:

“Hoàng Khương giữ vai trò “cầm đầu” đưa hối lộ trong vụ giải cứu xe đua”

Bài báo đưa ra 2 ý kiến trái chiều nhau của: một bên là tòa soạn, cơquan của PV Hoàng Khương, một bên là cơ quan công an điều tra Theo đó,

ý kiến của tòa soạn báo Tuổi trẻ cho rằng việc làm của Hoàng Khương làmột tai nạn nghề nghiệp, điều đó cho thấy tòa soạn ủng hộ việc “hóa thângiả dạng điều tra” của HK là đúng, và biện minh “việc làm đó là do quánóng vội, nên sơ suất, và đó chỉ là tai nạn nghề nghiệp chứ không có mụcđích riêng của bản thân Về phía Công an TP.HCM thì việc làm của HoàngKhương cho thấy anh chính là “cầm đầu” trong việc đưa hối lộ giải cứu xeđua, vì ngay sau khi đã thu được chứng cứ, tư liệu của vụ hối lộ CSGTHuỳnh Minh Đức, HK lại muốn tìm thêm chứng cứ cho vụ khác nên đã quá

sơ suất, chủ quan và nóng vội vi phạm tai nạn nghề nghiệp

2 Báo VnExpress.net ngày 6/9/2012 có bài “Vụ nhà báo Hoàng Khương: Trung úy CSGT nhận tội” của tác giả Mai Phượng.

Theo đó, tháng 7-2011, nhà báo Hoàng Khương cùng một số đồngnghiệp tại báo Tuổi Trẻ được phân công thực hiện tuyến bài “Chặn đứngthảm họa giao thông” Trong quá trình tác nghiệp, Hoàng Khương đã pháthiện đường dây tiêu cực trong giải quyết xe vi phạm giao thông Từ các tưliệu thu thập được, Hoàng Khương viết hai bài điều tra “Đồng tiền xóa sạch

hồ sơ” và “CSGT giải cứu xe đua trái phép” Sau khi hai bài báo trên được

đăng trên Tuổi Trẻ, cơ quan điều tra đã khởi tố, bắt giam CSGT HuỳnhMinh Đức vì nhận tiền hối lộ của hai chủ xe vi phạm để trả xe không đúngquy định (tổng cộng 18 triệu đồng) Ngay sau khi hai bài báo được đăng, cơquan công an đã bắt tạm giam Hoàng Khương và các bị cáo liên quan.

Phiên xử sơ thẩm nhà báo Hoàng Khương và các bị cáo liên quan diễn

ra ngày 6/9/2012 đã thu hút sự quan tâm của rất nhiều báo chí và độc giả.Được biết trước khi phiên sơ thẩm diễn ra Ban biên tập báo Tuổi trẻTP.HCM – cơ quan chủ quản của nhà báo Hoàng Khương có gửi công văntới TAND TP.Hồ Chí Minh đề nghị được mời tham gia phiên tòa với tư cách

là người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đến vụ án để làm rõ quá trìnhhoạt động của NB Hoàng Khương có phải là “tác nghiệp” hay không Tuynhiên VKSND TP.Hồ Chí Minh lại cho rằng: “Ban biên tập báo Tuổi trẻkhông có tư cách tham gia tố tụng”, ngược lại VKSND cho phép Luật sư cóthể thay mặt báo trình bày ý kiến, quan điểm

Trong khi đó Hoàng Khương khai với HĐXX, anh chỉ tác nghiệp,không có động cơ cá nhân, bản thân Hoàng Khương thực hiện loạt bài theochủ trương của ban biên tập Số tiền 15 triệu đồng không phải lo lót để lấy

xe ra Như vậy Hoàng Khương không nhận tội mà VKSND TP.Hồ Chí Minhkết luận, anh cho rằng đó là quá trình anh tham gia “giả dạng – hóa thân”trong điều tra báo chí Anh nói rằng kết luận điều tra và cáo trạng cáo buộcquá nặng nề Ban biên tập báo Tuổi Trẻ cũng đã nhiều lần kiến nghị các cơquan tố tụng xem xét lại vụ việc

Nhà báo Hoàng Khương tại tòa phiên sơ thẩm

“Bị cáo đã đánh giá sai động cơ của hành động Bị cáo khẳng địnhđây chỉ là tác nghiệp báo chí nhằm tìm ra chính xác sự việc hành vi của Đức

15 triệu đồng không phải lo lót mà là đóng phạt Bị cáo có đến quán cà phê

và quán nhậu nhưng chính Tôn Thất Hòa là người đặt vấn đề cứu xe” –Hoàng Khương khai

3 Báo Tiền Phong online ngày 6/9/2012 có bài: “Hoàng Khương chỉ biết dấn thân vào sự nghiệp” của tác giả Hữu Vinh.

Sau khi nghe tòa hỏi , “tại sao bị cáo nói rằng làm việc mà không lấy

tiền của tổ chức mình làm việc mà lại lấy tiền của Minh Hòa?” “Chỉ muốn tìm hiểu quy trình xử lý xe vi phạm sai phạm thế nào để phục vụ cho bài viết” – Khương khai Anh khẳng định không gọi cho Đức xưng mình là nhà

báo

Nhà báo Hoàng Khương trả lời trước tòa

Bên công tố hỏi tiếp: “Bị cáo khai nhờ Thất Hòa giúp tác nghiệp

nhưng Thất Hòa khai không tham gia vào việc tác nghiệp và ghi âm giùm bị cáo” Khương trả lời, luật báo chí không quy định phạm vi tác nghiệp của nhà báo nên bị cáo không tránh khỏi những tình huống khó khăn, chỉ biết dấn thân vào dòng sự kiện, không lường hết hậu quả của hành động trên mang lại Hoàng Khương nói: anh được phân công làm tuyến bài về giảm

thiểu những vụ tai nạn giao thông Anh lên kế hoạch phân tích, nguyên nhâncủa tai nạn giao thông là do CSGT xử lý sai phạm không đúng quy định.Anh gọi Thất Hòa về việc có biết vụ tai nạn giao thông nào không để tìmhiểu rõ ràng Thất Hòa gọi khắp nơi và biết tối 23-6 mới xảy ra một vụ vàdẫn tôi theo cùng để tìm hiểu Tôi theo mục đích để tác nghiệp cho đề tàiđược giao Tôi không có thời gian la cà tìm hiểu những vụ đó ngoài mụcđích công việc

Kết thúc phiên hỏi đầu tiên của buổi sơ thẩm, Hoàng Khương chorằng những việc anh làm là để thực hiện tuyến bài về giảm thiểu tại nạn giaothông của Ban biên tập giao cho, ngoài ra không có mục đích cá nhân nào

4 Báo Tuổi trẻ ngày 7/9/2012 có bài: “Nhà báo Hoàng Khương: sai sót trong tác nghiệp” của tác giả Chi Mai.

Trước những cáo buộc về việc làm của mình, tuy nhiên trước tòa

Hoàng Khương luôn khẳng định rằng “từ đầu đến cuối mục đích của ông chỉ

là thực hiện các biện pháp tác nghiệp, thu thập tư liệu cho bài điều tra” TheoHoàng Khương, từ tháng 5-2011 ông được lãnh đạo báo Tuổi Trẻ triển khaitham gia tuyến bài “Chặn đứng thảm họa giao thông” Qua ghi nhận thực tế,ông thấy nạn đua xe trái phép diễn biến phức tạp nên muốn tìm hiểu quytrình xử lý của cơ quan chức năng

“Trong buổi xét xử sáng ngày 7/9/2012, tòa hỏi Hoàng Khương về lý

do đưa 15 triệu đồng cho ông Huỳnh Minh Đức, ông Khương đáp: “NhờĐức đóng phạt để lấy xe” Tòa hỏi: “CSGT có chức năng đóng phạt giùmhay không mà bị cáo nhờ?” Ông Khương đáp: “Chính vì muốn có tư liệuviết bài nên tôi mới bàn với Tôn Thất Hòa đưa tiền nhờ Đức đóng phạtgiùm Tôi muốn tìm ra các tiêu cực trong giải quyết trả xe sai quy trình.Thực tế thì Đức đã trả xe cho Hòa mà không cần có biên bản nộp phạt”

Chủ tọa hỏi H.Khương: “Bị cáo nói là mình tác nghiệp nhưng cóchứng cứ gì là tác nghiệp?” H.Khương khẳng định quá trình đề xuất đề tài,triển khai thực hiện đến đâu đều có báo cáo tiến độ với ban biên tập, nhưngông cũng thừa nhận không báo cáo việc đưa tiền Trả lời thẩm vấn,H.Khương nói: “Bị cáo đã nhận thức được mình cũng có cái sai là đã trựctiếp tham gia vào việc đưa tiền Đáng lẽ chức năng của nhà báo chỉ là chứngkiến sự việc nhưng vì nôn nóng, không muốn bỏ lỡ sự kiện phát hiện đường

dây tiêu cực nên bị cáo đã đi quá sâu” Theo ông Khương, đó là sai sót vềnghiệp vụ mắc phải trong quá trình tác nghiệp Cáo trạng quy kết ông cóđộng cơ cá nhân là không đúng, chưa nhìn nhận đúng bản chất của sự việc”.

Bài viết đã cung cấp thông tin về phiên xét xử của nhà báo HoàngKhương, theo đó việc HK khai rằng những việc làm của mình chỉ nhằm mụcđích điều tra, phục vụ tác nghiệp chứ không có mục đích cá nhân nào Vậyviệc HK hóa thân, giả dạng khi giới thiệu với Đức tên là Hùng lái xe củaHòa, chỉ là việc phục vụ cho quá trình điều tra tác nghiệp Có hay khôngmục đích cá nhân ở đây?

5 Báo VnExpress.net ngày 7/9/2012 có bài: Nhà báo Hoàng Khương bị đề nghị 6 – 7 năm tù”, của tác giả Hải Duyên.

Bị VKS kết luận “đưa tiền cho CSGT để lấy xe vi phạm là xuất phát

từ mục đích cá nhân”, nhà báo Hoàng Khương khẳng định anh “chỉ muốnđấu tranh phònh chống tiêu cực” và “vì nóng vội mà phải nhận hậu quả”.Kết thúc phiên hỏi sáng ngày 7/9/2012 VKS cho rằng, Hoàng Khương đã

“lợi dụng tư cách nhà báo, cùng lúc nắm được quan hệ của Đức và Tôn ThấtHòa để lấy chiếc xe cho Trần Minh Hòa, bạn của Đông Anh em vợ HoàngKhương Nếu thực sự chỉ vì mục đích viết bài thì H.Khương hoàn toàn cóthể nói cho Hòa và Đông Anh biết việc làm của mình trước và việc tácnghiệp đã dễ dàng hơn nhiều Hơn nữa, tại cơ quan điều tra ban đầuH.Khương hoàn toàn không khai rằng hành vi của mình là nằm trong hoạtđộng tác nghiệp viết bài Mà sau này khi cơ quan điều tra vào cuộc làm rõthì bị cáo mới khai là đang thực hiện các loạt bài viết theo yêu cầu của Banbiên tập Báo Tuổi trẻ