Mối quan hệ giữa biên tập viên và cộng tác viên, tác giả trong tổ chức bản thảo sách văn học ở nước ta hiện nay

MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Từ sau công cuộc Đổi mới (1986), đất nước ta đã có nhiều chuyển biến tích cực. Mọi ngành nghề, mọi mặt của đời sống đều như được “thay da đổi thịt”. Và hòa vào dòng chảy đó, ngành Xuất bản cũng đã có nhiều khởi sắc. Nó nhanh chóng hòa nhịp và cũng đã khẳng định được vị trí của mình trong xã hội. Mảng sách truyền thống lâu đời: sách văn học – đã từng có những thời huy hoàng, chiếm được tình cảm, sự ngưỡng vọng, yêu quý của bạn đọc. Đọc sách giúp chúng ta có điều kiện để suy ngẫm, thẩm thấu trí tuệ loài người một cách sâu sắc. Mảng sách văn học cũng mang ý nghĩa to lớn đó Văn học là cuộc sống của con người, ở đâu có văn học ở đó có thi ca. Nền văn học của dân tộc nào thì là đại diện và là tấm gương phản chiếu cho nền văn hóa của dân tộc ấy, nền văn học trở thành phương tiện giao lưu tình cảm, tư tưởng và thể hiện lý tưởng, thẩm mĩ của thời đại. Văn họa là sản phẩm sáng tạo của con người trong lĩnh vực nghệ thuật góp phần nuôi dưỡng tâm hồn dân tộc. Đọc mỗi cuốn sách văn học, người đọc lại có những trải nghiệm khác nhau, dường như đưa bạn đọc len lỏi vào từ những góc khuất trong tâm hồn đến những ngõ hẻm trong cuộc sống xã hội. Sách văn học có ý nghĩa rất to lớn trong đời sống con người. Vì vậy, muốn có được những tác phẩm văn học hay đến bạn đọc thì khâu đầu tiên là phải có được bản thảo tốt. Trong công cuộc tìm kiếm bản thảo, biên tập viên phải là người nhanh nhạy nắm bắt được thị hiếu, để chủ động phát hiện những bản thảo có khả năng cạnh tranh trên thị trường. Ngày nay, những thể loại sách tin học, sách ngoại ngữ thực dụng hơn, phù hợp hơn với nhu cầu tiếp cận thông tin khoa học – kĩ thuật hiện đại đang dần dần được ưa chuộng. Trong nền kinh tế thị trường hiện nay, sách văn học liệu có còn đứng vững ngôi vị? Do đó, em xin chọn đề tài: “Mối quan hệ giữa biên tập viên và cộng tác viên, tác giả trong tổ chức bản thảo sách văn học ở nước ta hiện nay”, để biết được những biên tập viên đã có sự sáng tạo như thế nào trong công việc của mình để mảng sách văn học vẫn luôn cuốn hút bạn đọc.

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Từ sau công cuộc Đổi mới (1986), đất nước ta đã có nhiều chuyểnbiến tích cực Mọi ngành nghề, mọi mặt của đời sống đều như được “thay da đổithịt” Và hòa vào dòng chảy đó, ngành Xuất bản cũng đã có nhiều khởi sắc Nónhanh chóng hòa nhịp và cũng đã khẳng định được vị trí của mình trong xã hội

Mảng sách truyền thống lâu đời: sách văn học – đã từng có những thờihuy hoàng, chiếm được tình cảm, sự ngưỡng vọng, yêu quý của bạn đọc

Đọc sách giúp chúng ta có điều kiện để suy ngẫm, thẩm thấu trí tuệ loàingười một cách sâu sắc Mảng sách văn học cũng mang ý nghĩa to lớn đó

Văn học là cuộc sống của con người, ở đâu có văn học ở đó có thi ca.Nền văn học của dân tộc nào thì là đại diện và là tấm gương phản chiếu cho nềnvăn hóa của dân tộc ấy, nền văn học trở thành phương tiện giao lưu tình cảm, tưtưởng và thể hiện lý tưởng, thẩm mĩ của thời đại Văn họa là sản phẩm sáng tạocủa con người trong lĩnh vực nghệ thuật góp phần nuôi dưỡng tâm hồn dân tộc

Đọc mỗi cuốn sách văn học, người đọc lại có những trải nghiệm khácnhau, dường như đưa bạn đọc len lỏi vào từ những góc khuất trong tâm hồn đếnnhững ngõ hẻm trong cuộc sống xã hội Sách văn học có ý nghĩa rất to lớn trongđời sống con người Vì vậy, muốn có được những tác phẩm văn học hay đến bạnđọc thì khâu đầu tiên là phải có được bản thảo tốt Trong công cuộc tìm kiếmbản thảo, biên tập viên phải là người nhanh nhạy nắm bắt được thị hiếu, để chủđộng phát hiện những bản thảo có khả năng cạnh tranh trên thị trường

Ngày nay, những thể loại sách tin học, sách ngoại ngữ - thực dụnghơn, phù hợp hơn với nhu cầu tiếp cận thông tin khoa học – kĩ thuật hiện đạiđang dần dần được ưa chuộng Trong nền kinh tế thị trường hiện nay, sách vănhọc liệu có còn đứng vững ngôi vị?

Do đó, em xin chọn đề tài: “Mối quan hệ giữa biên tập viên và cộngtác viên, tác giả trong tổ chức bản thảo sách văn học ở nước ta hiện nay”, để biết

được những biên tập viên đã có sự sáng tạo như thế nào trong công việc củamình để mảng sách văn học vẫn luôn cuốn hút bạn đọc.

2 Mục đích nghiên cứu

Từ xưa, sách văn học luôn là loại sách có vị trí quan trọng trong đờisống con người Hiện nay, sự tác động của nền kinh tế thị trường cũng đã làmcho thị trường sách có sự biến đổi, đặc biệt là sách văn học

Trong quy trình hoạt động xuất bản, tất cả các khâu đều rất quan trọng.Song, trong quá trình tìm hiểu em xin được đi sâu vào nghiên cứu công tác tổchức bản thảo – khâu mở đầu quan trọng trong nhà xuất bản

Mục đích nghiên cứu đề tài là căn cứ vào tình hình xuất bản sách; vịtrí, vai trò của công tác tổ chức bản thảo thông qua công tác kế hoạch đề tài vàcông tác cộng tác viên Từ đó có thể đưa ra được những mặt đạt được, hạn chế

và đề xuất ra những giải pháp không ngừng nâng cao chất lượng bản thảo Vàhơn nữa, thông qua bài tiểu luận còn đóng góp cho em nhiều kiến thức, kinhnghiệm cho công việc biên tập sau này

3 Phạm vi nghiên cứu.

Thị trường sách nước ta rất đa dạng và phong phú, mỗi mảng sách lại

có những đặc trưng riêng Để đưa đến bạn đọc những tác phẩm hoàn thiện thìcông tác tổ chức bản thảo phải thực sự đạt hiệu quả Do đó, em chỉ có thể đi vàonghiên cứu tình hình sách văn học, và đi vào tìm hiểu công tác tổ chức bản thảosách văn học ở nhà xuất bản Lao Động và nhà xuất bản Văn Học hiện nay

4 Phương pháp nghiên cứu

Trong bài tiểu luận, em đã sử dụng tư liệu là bài giảng của giảng viên,tài liệu tham khảo trong giáo trình, khóa luận, những báo cáo thực tế…Phươngpháp luận duy vật biện chứng, thế giới quan của chủ nghĩa Mác – Lenin

Ngoài ra, sử dụng những phương pháp như so sánh, phân tích tàiliệu, tập hợp, thống kê, tổng hợp…nhằm rút ra những kết luận làm cơ sở choviệc đề xuất các giải pháp

5 Bố cục đề tài

Mở đầu

Nội dung

Chương I: Khái quát chung

Chương II: Tình hình xuất bản sách văn học ở nước ta hiện nay

Chương III: Những đề xuất nâng cao chất lượng bản thảo sách văn họcKết luận

Tài liệu tham khảo

NỘI DUNGCHƯƠNG I : KHÁI QUÁT CHUNG

I Khái niệm sách văn học

1 Khái niệm

I.1 Khái niệm về sách

Từ thời cổ đại cho đến ngày nay, phát minh vĩ đại nhất của con người

là phát minh ra sách Như Gorky từng nói: “Việc phát minh ra sách là một kỳ

công trong những kỳ công vĩ đại phức tạp nhất của xã hội loài người” Những

tri thức mà sách mang lại là vô giá, bởi nó lưu truyền những giá trị tốt đẹp từ thế

hệ này sang thế hệ khác

“Sách_đó là di huấn về tinh thần của thế hệ này đối với thế hệ khác, đó

là lời khuyên của những người già sắp từ giã cõi đời đối với người trẻ mới bước vào cuộc sống, đó là mệnh lệnh của người đứng gác sắp hết giờ truyền lại cho người đến gác thay…

Sách lớn lên cùng với loài người, sách kết tinh tất cả những học thuyết làm rung động khối óc, kết tinh mọi khát vọng làm rung động trái tim, sách ghi lại cuộc sống sôi nổi của loài người, được mệnh danh là lịch sử toàn thế giới Những trang sách không phải chỉ là quá khứ; Sách còn là phương tiện giúp chúng ta làm chủ hiện tại, nắm lấy tất cả mọi chân lý và sức mạnh được tìm ra qua nhiều đau khổ, đôi khi nhuốm đầy mồ hôi hòa với máu Sách còn là cương lĩnh của tương lai”_A.I.Ghec xen Câu nói của Ghec xen dường như đã cho ta

thấu hiểu được những giá trị vĩnh cửu, đặc sắc ẩn chứa trong sách

Nội hàm khái niệm sách được khái quát ở hai phương diện nội dung vàhình thức, có thể bao quát được tương đối đầy đủ toàn bộ các dạng tồn tại của nólà:

Về nội dung: Sách là một sản phẩm văn hóa vật chất và tinh thần củanhân loại đã có từ thời cổ đại, gắn liền với sự phát minh ra chữ viết

Nội dung của sách chứa đựng các giá trị văn hóa tinh thần (các tác phẩmsáng tác hoặc tài liệu biên soạn) thuộc tất cả các hình thái ý thức xã hội và nghệthuật khác nhau, được ghi lại dưới dạng các ngôn ngữ khác nhau (chữ viết, hình

vẽ, kí hiệu âm thanh, số hóa…), của các dân tộc khác nhau, nhằm để lưu giữ,tích lũy, hoặc truyền bá rộng rãi trong xã hội

Về hình thức, sách là một “khái niệm mở” _ hình thức sách còn thayđổi, được cấu thành bởi các dạng vật liệu khác nhau, theo phương thức chế tác

và nhân bản khác nhau, tùy thuộc vào môi trường sống và sự phát triển của khoahọc – công nghệ ở mỗi thời đại (Lí luận nghiệp vụ xuất bản, NXB Văn hóa –Thông tin, H 2007)

I.2 Khái niệm văn học

Từ điển tiếng Việt (NXB Khoa học xã hội, H 1997): “Nghệ thuật dùngngôn ngữ và hình tượng để biểu hiện tình cảm, tư tưởng, đời sống”

Từ điển thuật ngữ văn học (NXB Giáo dục, H 1992): “Loại hình nghệthuật sáng tạo bằng ngôn ngữ từ Khái niệm văn học bao gồm cả văn học dângian, được sáng tác và lưu truyền bằng miệng từ đời này sang đời khác, và vănhọc viết, được sáng tác và lưu truyền dưới hình thức văn bản viết”

I.3 Khái niệm sách văn học

Sách văn học là công trình nghệ thuật bằng ngôn từ do một cá nhânhoặc tập thể sáng tạo, nhằm thể hiện những khái quát bằng hình tượng về cuộcsống, con người, biểu hiện tâm tư, tình cảm, thái độ của chủ thể trước thực tại

2 Vài nét về sách văn học

Sách văn học tồn tại ở 2 dạng chủ yếu:

Tác phẩm văn học thể hiện ở dạng văn xuôi bao gồm các thể loại: tiểuthuyết, truyện ngắn (là những thể loại gắn liền với hư cấu và trí tưởng tượng củangười viết), kí (bao gồm trong nó cả một sự đa dạng: hồi kí, bút kí, tản văn,phóng sự…), lí luận văn học, kịch bản văn học

Tác phẩm văn học thể hiện bằng văn vần gồm: những tác phẩm thơtruyền thống của dân tộc, những tác phẩm thơ tự do, không bằng văn

Sách văn học có vai trò to lớn trong đời sống con người

Chức năng nhận thức và dự báo, với tư cách là một hình thái nhậnthức, văn học có khả năng mở rộng sự hiểu biết của con người Mỗi tác phẩmvăn học lớn từ xưa đến nay đều có giá trị như một thành tựu trên chặng đườngnhận thức chung của nhân loại Văn học đưa tới những chân trời hiểu biết mới,giúp ta hiểu hơn về cuộc sống không chỉ trong hiện tại mà cả trong quá khứ,không chỉ trong đất nước mình mà ở cả những xứ sở xa xôi

Mỗi tác phẩm văn học đều hướng tới miêu tả con người Việt Nam với đầy

đủ những phẩm chất cao quí được hun đúc từ lịch sử lâu dài của dân tộc Qua đógóp phần xây dựng con người mà Đảng ta đề ra

Khám phá và thể hiện tâm lí con người trong những mối quan hệ xãhội đa dạng của nó, sách văn học giúp người đọc liên tưởng tới chính cuộc sốngcủa bản thân mình Nhiều tác phẩm đi vào đời sống, tinh thần người đọc nhưnhững tấm gương soi giúp người đọc phát hiện ra chính bản thân mình Sự nhậnthức thế giới biến thành quá trình tự ý thức của người đọc

Phản ánh cuộc sống một cách toàn vẹn, sinh động, văn học vẫn có khảnăng vươn tới tầm cao của sự khái quát, nắm bắt sự vận động bên trong của đờisống hiện thực Chính từ độ chín của sự khái quát, khám phá ấy, văn học có khảnăng dự báo tương lai

Văn học có chức năng thẩm mĩ và giải trí Văn học đem lại cho conngười niềm vui trong sáng trước cái đẹp của sự sống Phạm vi quan tâm của vănhọc là toàn bộ những khía cạnh thẩm mĩ khác nhau của đời sống con người, giúpcon người nhạy cảm hơn, tinh tế hơn trong hành động và cảm thụ thế giới

Giải trí là nhu cầu tự nhiên của con người trước nghệ thuật Trong sự cảmthụ tác phẩm, cùng với sự tiếp nhận nội dung tư tưởng tác phẩm, người đọc còntìm được khoái cảm trong nếm trải tình huống tâm lí, những trạng thái cảm xúcvốn có trong cuộc sống của con người Chức năng giải trí của văn học khôngbộc lộ như nhau ở mỗi tác phẩm Giải trí trong ý nghĩa lành mạnh nhất có tácdụng phát triển trình độ và thị hiếu thẩm mĩ của tầng lớp nhân dân lao động

Văn học còn có chức năng giáo dục và giao tiếp Mỗi cuốn sách vănhọc có tác dụng rất lớn trong việc xây dựng nhân cách, giáo dục và bồi dưỡng tưtưởng, tình cảm con người Bất kì tác phẩm văn học nào cũng tác động đếnngười đọc theo một xu hướng đạo đức, chính trị nào đó, ý nghĩa giáo dục củavăn học là đặc tính tất yếu, khách quan, độc lập với ý muốn của nhà văn cũngnhư người đọc.

Khẳng định chức năng giáo dục, ý nghĩa cảm hóa con người, cải tạo xãhội cũng có nghĩa là gián tiếp đã khẳng định chức năng giao tiếp của văn học.Chức năng này nảy sinh trên cơ sở đặc tính là thông báo và thông tin ở một khíacạnh nhất định, sáng tác và thưởng thức văn học đều nhằm thỏa mãn nhu cầuđược giao tiếp Trong sáng tác, một phần tác giả cũng đứng về phía người đọc

mà viết Vì vậy trong ngôn ngữ của tác giả đã có ngôn ngữ của người đọc

Như vậy, có thể thấy sách văn học có ý nghĩa rất quan trọng trong đờisống của con người Do vậy mà, hầu hết các nhà xuất bản đều đầu tư vào mảngsách này, mỗi nhà lại có những đặc trưng riêng thu hút bạn đọc

II Công tác kế hoạch đề tài

1 Khái niệm

1.1 Khái niệm đề tài

Đề tài là thiết kế tổng thể về chủ đề, nội dung, tên gọi của xuất bản phẩm tương lai Đề tài là thiết kế tổng thể có sự đóng góp của tổng thể đội ngũ biên tập viên, họa sĩ, in ấn, phát hành…nên mang dấu ấn khách quan Đó là ý

tưởng thiết kế về "ngôi nhà đang hình thành trong óc nhà kiến trúc".

Đề tài là kết quả của tư duy sáng tạo của biên tập viên, kết quả tập hợp phân loại, xử lý thông tin nhằm phục vụ nhu cầu độc giả và thực hiện một mục đích truyền thông xác định

Đề tài trong hoạt động xuất bản không phải là ý muốn chủ quan của biên tập viên mà là kết quả nghiên cứu xử lí thông tin nhiều chiều từ phía hiện thực cuộc sống, từ độc giả, từ tác giả và cơ quan truyền thông đại chúng trên

tinh thần chủ động, sáng tạo của người truyền bá văn hóa Biên tập viên muốn phát hiện ra đề tài cần phải điều tra nghiên cứu thị trường.

Người biên tập, phát hiện, đề xuất đề tài để làm ra các xuất bản phẩm Đó

là các đề tài cần phải được truyền bá, phổ biến theo một yêu cầu xác định của công tác tư tưởng, có thể đáp ứng được các tiêu chí để truyền bá Đó là đề tài đã được các nhà khoa học nghiên cứu, được các nghệ sĩ phản ánh, hoặc đang tạo ra các tác phẩm cụ thể Đề tài trong biên tập hình thành nhờ quá trình sáng tạo của biên tập viên để thu thập, xử lí các thông tin gián tiếp - thông tin bước hai - từ cuộc sống (các thông tin đã được thu taahpj, xử lí qua tác giả, độc giả, người làm công tác tư tưởng )

1.2 Khái niệm công tác kế hoạch đề tài

Nhắc đến công tác kế hoạch đề tài, không thể không nói đến bản thảo,

một trong những yếu tố quan trọng trong công tác kế hoạch đề tài, nguyên vậtliệu quan trọng tạo nên xuất bản phẩm Bản thảo là văn bản do tác giả sáng tạo

ra, đang trong quá trình thực hiện, chưa được công bố ra xã hội

Kế hoạch đề tài là một bản dự kiến khoa học về nhiệm vụ, biện phápbiên tập, xuất bản các đề tài với những chỉ tiêu về số lượng, chất lượng và thờihạn cụ thể mà nhà xuất bản cần hoàn thành trong một thời gian nhất định

Kế hoạch đề tài được xây dựng nhờ trí tuệ tập thể trong nhà xuất bảnnhư Ban Giám đốc, các Phòng Ban biên tập, bộ phận Kế hoạch sản xuất, Pháthành…, trong đó các Phòng Ban biên tập là cấp trung gian quan trọng trong việcxây dựng kế hoạch đề tài

Kế hoạch đề tài xét đến cùng là những đầu sách dự kiến của nhàxuất bản đưa ra in trong thời gian tới Đề xuất, xây dựng kế hoạch đề tài lànhiệm vụ cơ bản, thường xuyên của mỗi biên tập viên và các ban biên tập củanhà xuất bản Hoạt động này bao gồm lựa chọn các mục tiêu, xác định phươngthức để đạt mục tiêu…

Công tác kế hoạch đề tài là chỉ hoạt động đề xuất của biên tập viên,quá trình xây dựng và quyết định điều chỉnh kế hoạch đề tài của nhà xuất bảnnhằm bảo đảm hoạt động của nhà xuất bản có chất lượng và hiệu quả cao.

Trong xuất bản sách văn học, công tác kế hoạch và đề tài trong điềukiện hiện nay vừa tuân theo cơ chế thị trường (bởi thực chất sách cũng là mộtloại hàng hóa nhưng nó là một loại hàng hóa đặc biệt), vừa tuân theo qui luậtcủa hoạt động văn hóa tư tưởng Kế hoạch đề tài của nhà xuất bản không phải làkhông còn tập trung như trước đây mà luôn luôn mang tính tập trung Nhưng,hiện nay do các nhà xuất bản phải tự hoạch tính kin doanh nên phải tính đến sựhài hòa giữa nhiệm vụ chính trị với phục vụ đời sống tinh thần của con người,phát triển văn chương nhà nước và có khả năng tài chính để tồn tại nhà xuất bản.Khi tiến hành công việc phải luôn luôn tính đến sự kết hợp giữa lợi ích kinh tế

và hiệu quả tinh thần Tất nhiên, hiệu quả tinh thần phải là hiệu quả chủ yếu,quan trọng Mỗi tập truyện ngắn, thơ, tiểu thuyết…phải là một món ăn tinh thầnthực sự hấp dẫn và bổ ích, có tác động tốt tới mĩ quan của bạn đọc

2. Vai trò của công tác kế hoạch đề tài

Công tác kế hoạc đề tài được coi là khâu mở đường của hoạt động biên

tập xuất bản Nói đến biên tập thì trước hết phải có bản thảo, mà công tác kếhoạch đề tài chính là bước mở đầu để tìm kiếm được những bản thảo tốt Bước

đi mở đường thuận lợi chính là động lực hay cũng chính là điều kiện để cácbước tiếp sau nó đạt được kết quả tốt nhất Quá trình xác định kế hoạch đề tài làquá trình thể hiện chức năng, nhiệm vụ, thuộc tính của nhà xuất bản và giúp chonhà xuất bản thực hiện sát hơn những đề tài trong cuộc sống

Biên tập là một hoạt động sáng tạo văn hóa, đồng thời cũng là khâu đầutiên của hoạt động sản xuất bản phẩm Sản xuất xuất bản phẩm vừa bao gồm sảnxuất tinh thần (khâu biên tập), vừa bao gồm sản xuất vật chất (khâu chế bản,nhân bản)

Cũng như mọi hoạt động sản xuất trong xã hội, xây dựng kế hoạch, kếhoạch hóa hoạt động xuất bản là yêu cầu tự nhiên, khách quan do sự đòi hỏi tất

yếu của sự phân công, hợp tác lao động Đó là việc làm mở đầu của mọi tiếntrình sản xuất của con người C.Mác nói: “Con ong dù có khéo tay xây dựng cái

tổ hoàn hảo đến đâu cũng không thể sánh được với mổ kĩ sư, dù chỉ với một kĩ

sư tồi, vì trước khi xây dựng ngôi nhà, anh ta đã hình dung nó ở trong óc” Dovậy, trong hoạt động xuất bản, xây dựng kế hoạch đề tài được coi là khâu côngtác mở đường Bởi lẽ, quá trình xác lập kế hoạch đề tài chính là quá trình quántriệt định hướng công tác xuất bản của Đảng, quá trình thực hiện đường lối quanđiểm xuất bản của Đảng và Nhà nước Kế hoạch đề tài thực hiện tính khoa học

tự chủ, tự giác của nhà xuất bản Khi đề xuất kế hoạch đề tài, nhà xuất bản đãnắm vững nhu cầu của độc giả, để đưa ra phương án tốt nhất đáp ứng nhu cầunày Kế hoạch đề tài là biểu hiện trình độ khoa học trong việc tổ chức sản xuất,kinh doanh của nhà xuất bản, bảo đảm hiệu quả cao về văn hóa xã hội và kinh tếcủa hoạt động xuất bản Nhà xuất bản đã dự kiến cho mình được kế hoạch đểthực hiện đề tài đó như kế hoạch tài chính, kế hoạch biên tập, kế hoạch in ấn, kếhoạch phát hành…

Kế hoạch đề tài mở đường cho quá trình biên tập còn là vì mọi hoạtđộng của nhà xuất bản liên quan đến nội dung biên tập, xuất bản đều phải căn cứvào kế hoạch đề tài, vì đó là căn cứ để tổ chức phân công lực lượng biên tập, tổchức mạng lưới cộng tác viên, là căn cứ chuẩn bị vật tư, tài chính, xây dựngchiến lược thị trường cho việc phát hành, kinh doanh xuất bản phẩm Khâu mởđường có chất lượng thì toàn bộ các khâu tiếp theo của hoạt động biên tập vàxuất bản sẽ có được hiệu quả mong muốn Và ngược lại, kế hoạch đề tài khôngkhoa học, có sai sót sẽ làm cho xuất bản bị động, kém hiệu quả, thậm chí sẽ cónhững sai lầm khôn lường về hiệu quả xã hội

Trong cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta, kếhoạch đề tài vẫn là một nội dung và là một công cụ quản lí hoạt động xuất bản

cả ở tầm vĩ mô và vi mô Tuy nhiên, cần có sự phân định rõ ràng về nội dung vàtính chất của kế hoạch trong quản lí vĩ mô (quản lí nhà nước) và quản lí vi mô(quản lí sản xuất kinh doanh của nhà xuất bản)

Ở cấp vĩ mô, kế hoạch vẫn là một công cụ quản lí nhà nước về xuất bản.Song, đây không phải là kế hoạch pháp lệnh, không phải là kế hoạch điều tiếttrực tiếp việc sản xuất kinh doanh ở nhà xuất bản Kế hoạch của Nhà nước mangtính chất quy hoạch, mang tính định tính nhiều hơn định lượng Đó là các chiếnlược phát triển, các đề án đầu tư lớn với những mục tiêu và cân đối bảo đảm chohoạt động xuất bản phát triển nhịp nhàng với các lĩnh vực kinh tế, xã hội của đấtnước, đúng định hướng xã hội chủ nghĩa trong hoạt động xuất bản

Ở cấp vi mô – quản lí sản xuất kinh doanh của nhà xuất bản – kế hoạch đềtài là cương lĩnh hoạt động, là công cụ quản lí trực tiếp hoạt động sản xuất kinhdoanh, nhằm bảo đảm cho các cơ sở xuất bản tồn tại và phát triển bền vững, đạthiệu quả cao cả về văn hóa – xã hội và kinh tế Kế hoạch đề tài ở mỗi nhà xuấtbản thể hiện trình độ tổ chức sản xuất, năng lực kinh doanh, tính năng động sángtạo của mỗi doanh nghiệp xuất bản, trước hết ở đội ngũ cán bộ quản lí nhà xuấtbản Nó góp phần xây dựng hình tượng (thương hiệu) của đơn vị xuất bản tronghoạt động xuất bản trong nước và trong hội nhập quốc tế hiện nay

Bản kế hoạch đề tài của nhà xuất bản sau khi được cơ quan chủ quản phêduyệt, cần phải đăng kí kế hoạch xuất bản với cơ quan quản lí nhà nước về xuấtbản Theo quy định của điều 10 Nghị định số 111/2005 NĐ-CP qui định và

hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Xuất bản Việt Nam, năm 2004: "1 Nhà

xuất bản phải đăng kí kế hoạch xuất bản với Cục Xuất bản trước khi xuất bản.

Kế hoạch xuất bản của nhà xuất bản phải phù hợp với tôn chỉ, mục đích, chức năng, nhiệm vụ của nhà xuất bản và phải được cơ quan chủ quản nhà xuất bản xét duyệt trước khi đăng kí với Cục xuất bản " (Bộ VH-TT: Luật xuất bản và

các văn bản hướng dẫn thi hành H2006, tr.33)

III.Công tác tổ chức cộng tác viên

1 Khái niệm

1.1 Biên tập viên

Biên tập viên là người hoạt động (công tác) trong các nhà xuất bản,chuyên làm việc với tác phẩm, tham gia quá trình sửa chữa, gia công, làm cho

tác phẩm trở nên hoàn thiện hơn, có thể đáp ứng nhu cầu của xã hội về giá trịtinh thần là sách.

Biên tập viên đảm nhận khâu xây dựng chiếc cầu nối tác giả và độc giả,đưa đứa con tinh thần của họ và tác giả tới tay của người đọc, làm giàu cho vốnkiến thức và văn hóa của con người

Người biên tập, trong quan niệm truyền thống, là những “bà đỡ” cho sự rađời của các tác phẩm văn hóa tinh thần Hiện nay, thế giới cho rằng: coi biên tậpviên là “bà đỡ” chưa thể nói hết đặc trưng nghề nghiệp của họ Biên tập viên còn

là người “chữa bệnh” người “làm đẹp” cho bản thảo của tác giả Biên tập viên làđọc giả đầu tiên bản thảo tác phẩm của tác giả Họ phải đọc cẩn thận từng câu,từng chữ trong bản thảo với thái độ nhiệt tình và trách nhiệm rất to lớn, chuẩnđoán những hạn chế của bản thảo, để “kê thuốc đúng bệnh”, đưa ra những kiếnnghị sửa chữa hợp lý và biết động viên tác giả sửa chữa Diện mạo cuối cùngcủa một xuất bản phẩm, ở mức độ phổ biến nhất, đều là do tác giả và biên tậpviên cùng tạo dựng

Trách nhiệm của đội ngũ biên tập vô cùng quan trọng, quyết định toàn bộ

sự thịnh suy của hệ thống ngành xuất bản Nếu không có những biên tập viên thìkhông thể có những xuất bản phẩm chất lượng tung ra thị trường, mang tri thứcvăn hoá đến với nhân dân

Nhưng dù tên gọi là gì đi nữa, biên tập (copy editing) thường được địnhnghĩa hạn hẹp trong các việc sửa lỗi ngữ pháp, chính tả, cắt chỗ này một tí, thêmvào chỗ kia một tí, hoặc viết lại một số đoạn nào đó cho rõ ràng, với tinh thầntrách nhiệm cao Thực tế, có thể coi công việc này như là "hàng phòng thủ" cuốicùng để ngăn chặn việc đưa tin không chính xác, khó hiểu và những rắc rối

Trong xã hội, mỗi loại sách là thành quả của các hoạt động văn hóa khoahọc khác nhau, thuộc những lĩnh vực chuyên môn khác nhau Người biên tậpmuốn làm tốt chức trách của mình phải am hiểu những tri thức chuyên mônkhoa học đó Yêu cầu của xã hội và đặc điểm nghề nghiệp đòi hỏi người biên

tập phải là những nhà khoa học, có đủ khả năng thẩm định và góp phần nâng caochất lượng các tác phẩm văn hóa, khoa học.

1.2 Cộng tác viên

Trong lĩnh vực xuất bản, cộng tác viên là khái niệm chỉ những người có

quan hệ cộng tác với nhà xuất bản để làm ra sách, tuyên truyền và phát huy tácdụng của sách

Có nhiều loại cộng tác viên trong quá trình tổ chức biên tập bản thảo

Có cộng tác viên gợi ý, giới thiệu đề tài Họ thường là những cán bộ tưtưởng – văn hóa của cơ quan chủ quản nhà xuất bản, hoặc là những cán bộnghiên cứu, giảng dạy ở các trường đại học, học viện hoặc cán bộ lãnh đạo của

tổ chức chính trị - xã hội, họ cũng có thể chính là các tác giả đã nổi danh đã từnghợp tác với nhà xuất bản

Có cộng tác viên là những người sáng tác, biên soạn, dịch giả…Họ làđội ngũ tác giả tạo ra các tác phẩm văn hóa tinh thần, tạo ra nguồn bản thảo dồidào cho nhà xuất bản, là lực lượng chủ chốt biến kế hoạch của nhà xuất bảnthành hiện thực

Trong hoạt động biên tập xuất bản còn có loại cộng tác viên thẩm địnhbản thảo, cộng tác viên gia công biên tập Đó là các chuyên gia học thuật amhiểu sâu sắc các chuyên ngành tri thức mà lực lượng biên tập của nhà xuất bảncòn thiếu và yếu

Trong biên tập cũng rất cần những cộng tác viên hiệu đính (sách dịch),cộng tác viên thiết kế, trình bày minh họa sách, đọc phê bình giới thiệu sách chonhà xuất bản…

Trong cơ chế thị trường, do tính chất xã hội hóa hoạt động xuất bảnđược mở rộng, khái niệm cộng tác viên lại bao quát thêm những đối tượng khác:cộng tác viên phát hành sách, cộng tác viên liên kết với nhà xuất bản để in sách,các tác giả tự đầu tư liên kết làm sách với nhà xuất bản; các nhà sách tư nhân

tham gia hoạt động liên kết làm sách với nhà xuất bản ở các khâu in ấn, pháthành.

1.3 Công tác tổ chức cộng tác viên

Là công tác tổ chức mạng lưới những người cộng tác với nhà xuất bản,

mà trước hết là hoạt động lựa chọn tổ chức các tác giả, soạn giả, dịch giả; hướngdẫn, bồi dưỡng, giúp đỡ họ để đạt chất lượng và hiệu quả cao trong việc làm rabản thảo, nhân bản và đưa xuất bản phẩm đến đúng đối tượng cần phục vụ

Trong công tác biên tập, bản thảo đến nhà xuất bản có thể bằng nhiềucon đường, từ nhiều nguồn khác nhau Không phải tất cả bản thảo đều do nhàxuất bản tổ chức Do vậy, nội hàm công tác cộng tác viên rộng hơn công việc tổchức bản thảo Song, trong các nguồn bản thảo, bản thảo do biên tập viên tổchức, đặt hàng một cách chủ động, có kế hoạch bao giờ cũng là nguồn bản thảochủ yếu nhất, quan trọng nhất đối với sự tồn tại và phát triển của nhà xuất bản

Do đó, người ta nói công tác cộng tác viên, tổ chức cộng tác viên làm

ra bản thảo là khâu then chốt trong hoạt động xuất bản Bởi lẽ, mục tiêu cơ bảncủa hoạt động xuất bản là truyền bá văn hóa, làm sao có được nhiều tác phẩmtốt, hay để chuyển thành các xuất bản phẩm truyền bá rộng rãi trong xã hội.Song, nhân tố quyết định tạo ra các tác phẩm văn hóa, quyết định chất lượng của

nó lại là đội ngũ cán bộ nghiên cứu sáng tác, những tác giả - những người nằmngoài biên chế của nhà xuất bản Người biên tập xuất bản chủ yếu không phải làngười nghiên cứu, sáng tác, mà là người khai thác, tổ chức và sử dụng nhữngthành quả sáng tác vào việc truyền bá phục vụ nhu cầu rộng rãi của xã hội Cácnhà xuất bản không phải, cũng không thể biến thành các trại viết, viện nghiêncứu, mà phải là các trung tâm lo việc truyền bá, phân phối các sản phẩm văn hóađến người tiêu dùng Bởi vậy, công tác tổ chức cộng tác viên là khâu then chốt

để tạo ra lực lượng chủ lực thực hiện tôn chỉ, mục đích của các nhà xuất bản,quyết định thắng lợi việc thực hiện kế hoạch đề tài của nhà xuất bản

Công tác cộng tác viên theo nghĩa rộng còn là công việc thu hút đôngđảo lực lượng xã hội tham gia hoạt động xuất bản, thực hiện chủ trương xã hội

hóa, dân chủ hóa việc xuất bản sách theo Chỉ thị 42/CT-TW ngày 25/08/2004của Ban Bí thư Trung ương Đảng ta, nhằm thúc đẩy sự nghiệp xuất bản ViệtNam phát triển phong phú, đa dạng và có hiệu quả.

2. Nội dung công tác tổ chức cộng tác viên trong tổ chức bản thảo Công tác tổ chức cộng tác viên trong hoạt động biên tập sách thường

bao gồm các công việc cụ thể như sau: lựa chọn được những cộng tác viên tácgiả thích hợp, tổ chức và hướng dẫn cộng tác viên; bồi dưỡng giúp đỡ cộng tácviên để họ hoàn thành công việc sáng tác, biên soạn

Biên tập viên cần chú trọng vào việc lựa chọn cộng tác viên sao chophù hợp với kế hoạch đề tài của mình Lựa chọn chính xác những cộng tác viêntác giả thích hợp cho mỗi đề tài là nội dung đầu tiên quyết định sự thành côngcủa việc tổ chức bản thảo Để làm tốt điều đó, biên tập viên vừa phải nắm vữngyêu cầu đặc điểm từng đề tài, đồng thời phải hiểu rõ đội ngũ cộng tác viên tácgiả và yêu cầu đặc thù đối với tác giả lựa chọn

Cần xác định rõ yêu cầu, đặc điểm của đề tài Biên tập viên trước khi lựachọn tác giả phải tìm hiểu kĩ càng một lần nữa yêu cầu của đề tài Tìm hiểu đềtài để nắm vững chủ đề tư tưởng cần đặt ra và giải quyết, đặc điểm nội dungkhoa học hoặc phạm vi cuộc sống sẽ được phản ánh, phương thức phản ánh,hình thức thể hiện phù hợp với đặc điểm khoa học, và đối tượng mà đề tài sẽphục vụ, phong cách ngôn ngữ chức năng sẽ phải sử dụng Tìm hiểu yêu cầu của

đề tài để có thể tăng sức mạnh thuyết phục đối với tác giả, để tác giả nhìn thấy

rõ hơn vị trí ý nghĩa của đề tài, nhu cầu của thị trường, của bạn đọc, tính hợp lícủa bản thiết kế đề tài, để tác giả có thể phấn khởi, tự tin khi đảm nhận côngviệc

Nghiên cứu kĩ tác giả để lựa chọn Đây là điểm mấu chốt quyết định việc

tổ chức đề tài có thành công hay không Lựa chọn tác giả, trước hết phải dựatrên các tiêu chuẩn chung cho tác giả mỗi loại sách

Tác giả phải là người có đủ phẩm chất chính trị - tư tưởng có thế giớiquan khoa học, có quan điểm chính trị nhất trí với quan điểm của Đảng, cóphẩm chất đạo đức cách mạng trong sáng.

Tác giả phải là người có đủ những điều kiện về tri thức về khả năngthể hiện đối với lĩnh vực chuyên môn riêng biệt mà đề tài đòi hỏi

Thực ra, khi tiến hành công tác kế hoạch đề tài, biên tập viên đã nghĩ đến

và lựa chọn tác giả cho đề tài Khi bắt đầu tổ chức bản thảo, biên tập viên phảitrở lại vấn đề này một cách cụ thể hơn, nghiên cứu kĩ hơn để có quyết định có cơ

sở khoa học và thực tế hơn

Tác giả lựa chọn phải trên cơ sở nắm vững yêu cầu của đề tài và phù hợpvới sở trường và mọi điều kiện khác của tác giả trong thời gian cụ thể Tác giảthích hợp với đề tài không những hội tụ đủ điều kiện về trình độ học thuật, quanđiểm tư tưởng, phẩm chất đạo đức, năng lực sáng tác, biên soạn, mà còn phải làngười hiểu biết đầy đủ về yêu cầu của đề tài, có hứng thú và sở trường sáng tạophù hợp với đề tài Tác giả được lựa chọn còn cần là những người quen thuộcvới đối tượng độc giả, am hiểu về trình độ, thị hiếu, vốn sống của độc giả

 Để chọn được tác giả thích hợp, người biên tập phải thường xuyên chú

ý thu thập tư liệu về tác giả, xây dựng kho tư liệu về tác giả Trước hết, họ phảinắm vững đội ngũ cộng tác viên nòng cốt hiện có của nhà xuất bản, ban biêntập Cần lập hồ sơ về đội ngũ tác giả về những mảng sách mình được phân côngphụ trách

Nghiên cứu đội ngũ tác giả là công việc đòi hỏi người biên tập viên phảikiên trì, có chủ ý, tỉ mỉ, chu đáo; đồng thời phải nhiệt tình, nhạy bén Bất luậnkhi đọc sách, xem báo, khi hội họp hay thăm bạn bè, chỉ cần phát hiện nhữngđầu mối cộng tác viên có giá trị là phải ghi ngay vào hồ sơ về đội ngũ tác giả

Trong việc lựa chọn tác giả, người biên tập không phải chỉ chú ý đếnđội ngũ chuyên gia học giả nổi tiếng vì họ là lực lượng chủ lực, cốt cán trongđội ngũ tác giả, mà còn cần chú ý cả những người trẻ tuổi, mới sáng tác, nghiêncứu, tuy chưa có danh tiếng nhưng có nhiều triển vọng và tiềm năng phát triển

Những người trẻ này có thể là những tác giả thích hợp cho những đề tài trongtương lai.

Xây dựng kho hồ sơ, tư liệu phong phú về các cộng tác viên tác giả,biên tập viên sẽ chủ động và có đủ cơ sở để lựa chọn được những tác giả có khảnăng tốt nhất để thực hiện đề tài, tạo ra những bản thảo có chất lượng cho hoạtđộng biên tập xuất bản

Lựa chọn tác giả phải có đầy đủ yêu cầu mà đề tài đặt ra, và quan trọng

là tác giả phải có khả năng thực hiện được đề tài đó Để có thể chọn được tác giảphù hợp, biên tập viên phải thường xuyên chú ý thu thập tư liệu về tác giả, xâydựng kho tư liệu về tác giả Trong việc lựa chọn tác giả, biên tập viên không chỉchú ý đến đội ngũ tác giả chuyên nghiệp, uy tín, có sự cộng tác lâu năm với nhàxuất bản mà hơn nữa, phải chú ý đến cả những tác giả trẻ, có triển vọng Sáchvăn học là thể loại sáng ưu sự sáng tạo, những tác giả tạo ra được phong cáchriêng trong lối văn chương của mình sẽ thu hút được nhiều độc giả

Biên tập viên là cầu nối giữa tác giả và độc giả, và là những người giữchân những tác giả lâu năm cho nhà xuất bản Do đó, mối quan hệ với tác giảcủa biên tập viên là rất quan trọng Đối với những tác giả cộng tác lâu năm vớinhà xuất bản, chuyên môn cao thì biên tập viên cần có những sự ưu ái riêng cho

họ, tạo cho các tác giả sự tôn trọng, quí mến để cho sự cộng tác trong kế hoạchsau Còn những tác giả trẻ, hoặc tác giả lần đầu gửi bản thảo đến nhà xuất bản,người biên tập cần có thái độ thân thiện, cởi mở Có thể họ sẽ cho người biên tậpnhững đề tài hay, ý tưởng độc đáo; hoặc là cũng có thể có tiềm năng cho những

đề tài trong tương lai Mối quan hệ của biên tập viên và cộng tác viên tác giảcàng gắn bó thì nhà xuất bản sẽ có nhiều những đề tài hay, vừa thu hút độc giảvừa đem lại lợi ích kinh tế

Để tăng cường mối quan hệ giữa biên tập viên và cộng tác viên tác giảthì cần phải có những chế độ bồi dưỡng cho tác giả Trong quá trình tác giả hìnhthành nên đề tài, thì biên tập viên cần phải luôn bên cạnh giúp đỡ tác giả, tạođiều kiện tốt nhất cho tác giả trong quá trình sáng tác bản thảo Các nhà xuất bản

nên kết hợp với biên tập viên để củng cố thêm mối quan hệ của cộng tác viên tácgiả với mình, như là tổ chức các buổi tọa đàm, tổ chức chuyến tham quan, tiềnbồi dưỡng cho tác giả cộng tác lâu năm…

Mỗi nhà xuất bản, tùy thuộc vào vị thế, đặc điểm loại sách xuất bản, đặcđiểm đội ngũ cộng tác viên cụ thể mà có sự chủ động lựa chọn các phương thứcbồi dưỡng, giúp đỡ cộng tác viên khác nhau, miễn sao bảo đảm được yêu cầu vàmục tiêu xuất bản của các đơn vị đặt ra

IV.Mối quan hệ giữa biên tập viên với cộng tác viên trong công tác tổ chức bản thảo sách văn học

1. Mối quan hệ giữa biên tập viên với cộng tác viên trong công tác

kế hoạch đề tài về sách văn học

Văn học nhận thức và sáng tạo bằng con đường tư duy hình tượng, tác

động đến người đọc chủ yếu bằng con đường của tình cảm thẩm mĩ, bằng sựtruyền cảm trực tiếp của hình tượng văn học Sách văn học không phải là loạisách “nói thẳng” quan điểm đường lối chính trị, mà nói thông qua hình tượngnghệ thuật, nên tính đa nghĩa, tính biểu tượng luôn luôn là một đặc thù của vănhọc Sách văn học tối kị những tác phẩm “hô khẩu hiệu”, “lên lớp” về quanđiểm, mà thích nói kiểu xa xôi, kín đáo thông qua hình tượng so sánh Chínhđiều đó tạo ra nhiều rắc rối phức tạp trong công tác lập kế hoạch đề tài, công tácbiên tập sách văn học Không hiểu đặc trưng ấy, người biên tập dễ sa vào suydiễn, chủ quan, tùy tiện, qui chụp cho tác giả Song những kẻ đối lập về tư tưởngcũng thường lợi dụng tính đa nghĩa của văn học, xây dựng các hình tượng mangtính biểu tượng hai mặt, để tấn công vào Đảng, vào chế độ ta Ranh giới giữa cáisai và cái đúng, cái độc đáo và sự sơ hở về chính trị thật là mỏng manh Do đó,biên tập viên trong quá trình thu thập bản thảo cần phải lưu ý, sáng suốt Không

am tường về qui luật sáng tạo văn học không thể làm tốt vai trò người lính gáctrên mặt trận tư tưởng văn hóa của Đảng

Trong công tác lập kế hoạch đề tài, biên tập viên cần phải dựa vào tônchỉ, mục đích, chức năng nhiệm vụ của nhà xuất bản Dựa vào định hướng

chương trình, kế hoạch và tình hình thực tế của nhà xuất bản Hơn nữa, cần căn

cứ vào nhu cầu thị trường sách của bạn đọc

Kế hoạch đề tài là bản dự án tổng hợp về hoạt động biên tập xuất bảncủa nhà xuất bản để tạo ra nhiều xuất bản phẩm phục vụ có chất lượng nhu cầuvăn hóa – xã hội và đạt hiệu quả kinh tế cao Muốn vậy, công tác đề tài và kếhoạch đề tài phải đảm bảo các yêu cầu sau: tính có mục tiêu của đề tài; đề tàiphải có tính dự báo; đề tài phải có tính sáng tạo; tính hệ thống của đề tài và kếhoạch đề tài; kế hoạch đề tài phải có tính khả thi

Nội dung lập kế hoạch đề tài bao gồm: lập kế hoạch đề tài về nội dung

và hình thức của xuất bản phẩm tương lai, dự đoán thị trường, lên phương ánthực hiện kế hoạch đề tài

Trong kế hoạch đề tài phải xác định được nội dung, tức là bao gồm tất cảthông tin chứa đựng trong xuất bản phẩm tương lai; và hình thức thiết kế củaxuất bản phẩm tương lai đó

Biên tập viên chung, và đặc biệt là biên tập viên ở mảng sách văn họcphải có sự phân tích, đánh giá thị trường sách một cách chính xác Nghiên cứu

về tình hình nhu cầu của độc giả về mảng sách văn học, thống kê số lượng tươngđối cụ thể về qui mô tình hình độc giả, độc giả thực tế và độc giả tiềm năng.Nghiên cứu tình hình xuất bản sách văn học trong một giai đoạn nhất định và ởcác nhà xuất bản để đánh giá được khả năng tiêu thụ của mảng sách văn học trênthị trường Từ đó đánh giá đề tài của mình có đặc sắc không, có khả năng thuhút độc giả, có giá trị mới so với những đề tài về văn học đã được xuất bản trướcđó

Qua việc phân tích các yếu tố trên, biên tập viên phải đánh giá tổng thể

về triển vọng của đề tài, tính toán được lỗ lãi, đưa ra ý kiến dự đoán về khả năngcạnh tranh thị trường của đề tài sách văn học đã được xác định

Lên phương án thực hiên kế hoạch đề tài, biên tập viên cần phải chútrọng vào phần lựa chọn tác giả cho kế hoạch đề tài đó Lựa chọn tác giả là bướcquan trọng, đặc biệt là mảng sách văn học Sách văn học có rất nhiều lựa chọn

cho việc chọn tác giả Các tác giả có chuyên môn cao, có các công trình nghiêncứu về lý luận văn học hay các tác giả trẻ với cách viết độc đáo

Biên tập viên cần nêu ra yêu cầu tuyên truyền cho các giai đoạn khácnhau, phương thức tuyên truyền sử dụng cần phải chuẩn bị và các phương tiệnliên lạc cần áp dụng Biên tập viên cũng cần đề ra được chiến lược kinh doanh

từ đặc điểm, vị trí của đề tài, biên tập viên nêu kiến nghị về chiến lược tiếp thị,chiến lược giá bán, xúc tiến bán hàng

Bên cạnh đó, biên tập viên sách văn học cũng phải tính hiệu quả kinh

tế của mỗi cuốn sách sẽ ra đời Trong một kế hoạch đề tài cũng có thể có nhữngcuốn sách mang lại giá trị đích thực nhưng sẽ khó tiêu thụ, có thể có những cuốnsách vừa có giá trị, vừa dễ tiêu thụ, song cũng cần có những cuốn sách thườngthường bậc trung nhưng lại bán rất chạy Để có được kết quả như vậy thì biêntập viên phải chủ động, tích cực, sáng tạo được thể hiện ở những điểm sau:

- Biên tập viên sách văn học cần nắm vững đường lối chính sách,phương hướng công tác tư tưởng của Đảng trong từng thời kì cụ thể để đề xuấtđược những bản thảo phù hợp phục vụ tốt nhiệm vụ chính trị và nhu cầu bạnđọc

- Biên tập viên sách văn học cần phải tìm hiểu nhu cầu, đặc điểm vàthị hiếu của các lớp đối tượng phục vụ của nhà xuất bản, của các mảng sách(thơ, tiểu thuyết, truyện ngắn, kí…) thông qua tìm hiểu phong trào thực tế, dưluận của bạn đọc về những cuốn sách đã xuất bản trước đó Đề ra kế hoạch xuấtbản các loại sách phù hợp với bạn đọc theo lứa tuổi, giới tính

- Để có nhiều đề tài hay, biên tập viên còn phải nắm vững được tất cảnhững thông tin về thời sự văn học, đặc biệt là các cuộc vận động sáng tác vănhọc, các cuộc thi truyện ngắn, thi thơ, tiểu thuyết…do các cơ quan, các báo, đài

tổ chức Ví dụ: truyện ngắn hay trên Tạp chí Văn nghệ Quân đội, tác phẩm đượcgiải Cây bút vàng (báo Công an nhân dân), những cuộc thi tiểu thuyết của HộiNhà văn Việt Nam, cuộc thi Tác phẩm tuổi xanh…

Sách văn học gồm nhiều mảng sách: thơ, truyện ngắn, tiểu thuyết, kí,kịch…, mỗi thể loại có các đặc điểm riêng nên cũng có các tiêu chuẩn đánh giá,

có những nét riêng trong thao tác phân tích, biên tập bản thảo Tuy nhiên, chungnhất về tiêu chuẩn đánh giá bản thảo sách văn học là: tác phẩm phải đảm bảođược giá trị về tư tưởng và giá trị nghệ thuật

Tư tưởng tác phẩm là sự đánh giá và bộc lộ ý nghĩa của những gì đã đượcthể hiện, là cách giải quyết vấn đề đã đặt ra trong tác phẩm theo một khuynhhướng nhất định vốn có ở lập trường, quan điểm của tác giả Như vậy, tư tưởngcủa tác phẩm chính là sự bộc lộ tư tưởng tác giả bằng tác phẩm văn học Ở đótác giả có thể bộc lộ sự nhận thức sâu sắc hay đơn giản, phiến diện; có thể bày tỏquan điểm khẳng định hoặc phủ định, ca ngợi hoặc phê phán; có thể bộc lộ sựđánh giá công bằng hoặc không công bằng, hợp lí hoặc phi lí; có thể đưa ra cáchgiải quyết vấn đề đúng hoặc sai…

Luật xuất bản qui định cả một mục về vai trò của biên tập viên như sau:

“Điều 15 Tiêu chuẩn, nhiệm vụ và quyền hạn của biên tập viên nhà xuất bản

1 Biên tập viên nhà xuất bản là công dân Việt Nam; có đăng kí hộ khẩu thường chú tại Việt Nam; có trình độ đại học, trình độ chuyên môn, nghiệp

vụ về xuất bản và phẩm chất chính trị, đạo đức tốt.

2 Biên tập viên nhà xuất bản có nhiệm vụ và quyền hạn sau đây: a) Được đứng tên trên xuất bản phẩm theo qui định tại Điều 26 của Luật này;

b) Được khước từ biên tập những tác phẩm mà nội dung có dấu hiệu

vi phạm qui định tại Điều 10 của Luật này và báo cáo với giám đốc, tổng biên tập nhà xuất bản;

c) Chịu trách nhiệm trước giám đốc nhà xuất bản và trước pháp luật

về nội dung xuất bản phẩm do mình biên tập”.

(Luật xuất bản và các văn bản hướng dẫn thi hành, H.2006, tr 13 – 14)

Đối với biên tập viên, khi xây dựng kế hoạch đề tài cần phải đưa rađược những luận chứng của kế hoạch đề tài như sau:

Luận chứng về giá trị của đề tài, ở chỗ đề tài có giá trị tư tưởng, giá trịhọc thuật, nghệ thuật hay tư liệu Để khẳng định được giá trị của đề tài cần phảiphân tích, khẳng định được trong những cuốn sách đã xuất bản đã có đề tài nàotương tự hay chưa; nếu đã có thì đề tài mới đưa ra có gì đặc biệt mới hơn so vớinhững đề tài đã xuất bản Phải khẳng định được giá trị văn hóa của đề tài; hiệuquả về tư tưởng văn hóa của đề tài

Đưa ra luận chứng về tính khả thi của đề tài Phân tích, xem xét lực lượngbiên tập; trình độ, khả năng của tác giả; điều kiện in ấn, điều kiện về vốn và pháthành có đáp ứng được yêu cầu của đề tài hay không và đáp ứng được đến đâu.Ngoài ra, cần phải dự đoán những khả năng rủi ro có thể gặp phải

Dự đoán được kết quả của đề tài: lỗ hay lãi Biên tập viên cần phải phântích đối tượng độc giả, số lượng độc giả thực tế và độc giả tiềm năng Dự kiếnđược kênh phát hành để có thể thu được hiệu quả lớn nhất

2. Mối quan hệ giữa biên tập viên với cộng tác viên trong công tác

tổ chức cộng tác viên về sách văn học

Biên tập viên có vai trò môi giới giữa tác giả và độc giả, bởi lẽ đồngthời họ phải suy nghĩ được bằng cái đầu của tác giả và độc giả, nghĩa là, họ cầnphải hiểu tác giả thực chất muốn nói gì, mặt khác, cần giúp đỡ người đọc hiểuđược điều mà tác giả muốn nói Trên tư cách người đầu tiên đọc bản thảo, biêntập viên truyền tải cho tác giả những nguyện vọng của các độc giả trong tươnglai, vì thế, quan hệ mật thiết giữa tác giả và biên tập viên trong quá trình xuấtbản là không thể thiếu được

Có nhiều hình thức cộng tác viên trong quá trình tổ chức biên tập –xuất bản Nhưng trong công tác tổ chức bản thảo thì tác giả là cộng tác viên chủyếu vì họ là người trực tiếp làm ra bản thảo, tạo nguồn đầu vào quyết định cho

sự phát triển của nhà xuất bản Cộng tác viên còn có thể là người gợi ý, pháthiện đề tài, biên soạn, dịch Ngoài ra, có một đội ngũ cộng tác viên không kém

phần quan trọng là những tác giả tự lo lấy việc phát hành sách của mình, nhữngnhà tư nhân cộng tác với nhà xuất bản để tổ chức bản thảo, tìm đầu ra cho sáchngay từ khâu đầu tiên của quá trình biên tập.

Kế hoạch đề tài đặt nền móng, tạo tiền đề cho mỗi biên tập viên tổ chứclực lượng cộng tác viên để có được những bản thảo theo kế hoạch đề ra Biêntập viên phải tổ chức mạng lưới những người cộng tác, bồi dưỡng, giúp đỡ họ đểđạt chất lượng và hiệu quả cao trong trong việc làm ra bản thảo, nhân bản và đưasách đến đúng đối tượng phục vụ

Khi nhìn vào đội ngũ cộng tác viên của nhà xuất bản có thể đánh giámột cách khách quan đó là điểm mạnh hay hạn chế Mục tiêu cơ bản của nhàxuất bản là có nhiều sách hay, sách tốt đến tay bạn đọc Nhân tố quyết định làm

ra tác phẩm, chất lượng tác phẩm là các tác giả - những người nằm ngoài biênchế của nhà xuất bản Biên tập viên không tự viết sách, sáng tạo bản thảo, khôngthể dịch những bộ tiểu thuyết lớn vơi nhiều ngôn ngữ khác nhau mà chỉ có thểtham gia một phần rất nhỏ Nhiệm vụ của họ là tìm kiếm, tổ chức và tập hợpcộng tác viên để làm ra bản thảo Biên tập viên còn cộng tác làm việc với tác giả

để nâng cao chất lượng bản thảo như sửa chữa, thay đổi bố cục tác phẩm nếucần sửa lỗi Nhà xuất bản làm nhiệm vụ “đỡ đầu” cho những đứa con tinh thầncủa tác giả đến bạn đọc

Như vậy, công tác cộng tác viên được coi là khâu then chốt để tạo ra lựclượng chủ lực để tạo ra tôn chỉ, mục đích của các nhà xuất bản, quyết định hoànthành thắng lợi kế hoạch đề tài đã vạch ra, là tiền đề để có những bản thảo tốt,

để công tác biên tập có chất lượng cao Công tác cộng tác viên còn là công việcthu hút đông đảo lực lượng xã hội tham gia vào hoạt động xuất bản, thực hiệndân chủ hóa, xã hội hóa việc xuất bản sách để thúc đẩy sự nghiệp xuất bản pháttriển phong phú, đa dạng và hiệu quả

Cộng tác viên là lực lượng nằm ngoài biên chế của nhà xuất bản Vìvậy, việc lựa chọn đúng cộng tác viên cho mỗi đề tài, mỗi loại công việc trongquá trình tổ chức biên tập là nội dung đầu tiên quyết định sự thành công Sau khi

chọn lựa được người cộng tác cần thiết, biên tập viên phải có biện pháp để thuhút, tổ chức cộng tác viên, hướng họ vào thực hiện kế hoạch đề tài của nhà xuấtbản Công việc bày đòi hỏi năng lực tổ chức, khả năng quan hệ rộng, năng lựcvận động đội ngũ tri thức của người biên tập

Biên tập viên và tác giả càng thân quen với nhau, càng hiểu nhau, cónhiều tiếng nói chung thì công tác tổ chức cộng tác viên càng có nhiều thuận lợi.Người Trung Quốc nói: “Bạn muốn ngắm hà mã thì phải nâng cao mình lênbằng độ cao của hà mã” Biên tập viên muốn vận động, tổ chức được tác giảphải chân thành tìm hiểu, làm quen với tác giả 50% thời gian của biên tập viênNhật Bản dùng để giao lưu với tác giả và nghiên cứu thị trường

CHƯƠNG II:

TÌNH HÌNH XUẤT BẢN SÁCH VĂN HỌC

Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

I Tình hình chung về xuất bản sách văn học hiện nay

Theo báo cáo tổng kết 3 năm thực hiện Chỉ thị 42 CT/TW của Ban Bíthư về việc nâng cao năng lực xuất bản, năm 2007 đánh dấu một sự mất cânbằng trong lĩnh vực xuất bản Việt Nam Có đến 80% lượng sách xuất bản trênthị trường là sách giáo khoa, sách tham khảo dành cho nhà trường, trong khi đó,

số sách phục vụ các nhu cầu khác chỉ chiếm 20% Trong số sách phục vụ nhucầu khác đó, sách văn học tụt giảm hẳn so với những năm trước đó Năm 2007,

cả nước chỉ xuất bản 1.828 tên sách văn học với 2.135 triệu bản, giảm 47,6% về

số lượng so với năm 2006

Dù từ lâu truyện tranh, sách giải trí vẫn áp đảo thị trường sách, nhìnlại nhu cầu đọc sách văn học của độc giả, vẫn có thể tin tưởng sách văn học cònchiếm một vị thế quan trọng Qua top 30 tác phẩm bán chạy nhất được cập nhậtthường xuyên trên mạng Nhà sách Việt Nam, sách văn học trung bình vẫn chiếm

hơn 1/3 số sách, gần đây nhất có các quyển “Truyện ngắn hay 2004”, “Một nắm

mưa trên ngôi nhà Mondrian”, “Đối thoại với một thế giới không có đàn bà”,

“Đêm tái sinh”, “Bốn lối vào nhà cười”, “Cành mai sân trước”, “Truyện ngắn

5 cây bút nữ”, “Lỡ hội trăng rằm”; những tập thơ tương đối nổi bật của tác giả

trẻ có “Cởi gió” (Nxb Hội nhà văn, 2010) của Nguyễn Phan Quế Mai; “Khúc vĩ

cầm chiều” của Hà Linh; “Ngôi nhà” của Hoàng Vũ Thuật; “Hôm sau”, “Đột nhiên gió thổi” của Mai Văn Phấn; “Giấc mơ không nơi cư trú” của Tuấn

Anh, “Buổi sáng có nhiều chuyện kể” của P N Thường Đoan (Nxb Hội nhà

văn, 2010)…

Xem xét bộ mặt của sách văn học hiện nay, từ những năm 80 của thế

kỉ trước và từ thời kì đổi mới đã có sự thay đổi Thời kì trước những năm 80, cơbản là bộ mặt sách văn học của “cái chung” – lấy cái chung làm mục đích sángtạo Còn từ thời kì đổi mới đến nay, văn học chuyển hướng từng bước chuyển

sang “cái riêng”, mà cụ thể là chủ yếu đi vào hoàn cảnh, số phận con người.Thay vì trước đây, hình ảnh người lính gắn liền với phẩm chất dũng cảm hi sinh,thì hôm nay thường là nỗi buồn của người lính sau chiến tranh; thay vì hình ảnhngười dân cần cù lao động, hăng hái thi đua xã hội chủ nghĩa, xây dựng đấtnước, thì hôm nay chịu bao nhiêu áp lực, kể cả những áp lực tinh thần, số phậncon người mong manh, chông chênh Có thể nói, văn học hiện nay từ chỗ nétránh mặt hạn chế, thiên về “cái chung” của văn học trước đổi mới, dẫn tới quá

đà lao sâu vào “cái riêng” thiếu cái nền phải có của “cái chung”! Nếu như hạnchế cơ bản của văn học trước đổi mới là chỉ cổ vũ cho cái chung, hô hào reovang cho thành tích, thì văn học hôm nay dường như là ngược lại, chỉ đi vào cáiriêng nhỏ lẻ, ít gắn với cái chung – yếu tố luôn luôn là cái nôi cho cái riêng tồntại, phát triển Ở thời kì đổi mới, “nỗi buồn chiến tranh” với những hoàn cảnh,

số phận buồn thảm của người lính được miêu tả tỉ mỉ Hoặc, trước kia, rất nhiềucuốn tiểu thuyết, truyện ngắn kể cả thơ ca nói về cuộc cải cách ruộng đất longtrời lở đất, làm thay đổi theo chiều hướng tích cực của nông dân và nông thôn,thì ngày nay, hàng loạt cuốn sách quy cải cách ruộng đất là nguyên nhân gâynên tai họa cho nhiều gia đình, thiên về số phận con người oan ức trong cuộc cảicách ấy Còn về thơ, thì xưa kia là phấn khởi, vui reo, thì thơ hôm nay, phổ biến

là giọng điệu tẻ buồn, tiêu cực: bài thì viết về xã hội bất công, bài thì viết về tìnhyêu tan vỡ Từ đó cho thấy, tình trạng không điều hòa qua thể hiện giữa cáichung và cái riêng trong văn học nước ta trước kia và hiện nay

Sự hội nhập của đất nước đã làm cho mảng sách văn học dịch xuấthiện, phục vụ nhu cầu của độc giả Đặc biệt khi nền kinh tế ngày càng phát triểnvăn học dịch không chỉ giúp con người thoả mãn các nhu cầu tinh thần mà còntrở thành công cụ giao lưu văn hoá giữa các nước trên thế giới

Trong những năm gần đây hầu hết các tác phẩm văn học dịch của nhàxuất bản ấn hành đều được dịch từ ngôn ngữ nguyên bản của mỗi nền văn học

và vì vậy đã hình thành một đội ngũ đông đảo những dịch giả có tay nghề giàdặn cả về ngoại ngữ lẫn tiếng Việt Trong số họ nhiều người đã trở thành hội

viên Hội nhà văn Việt Nam và của nhiều tổ chức văn học khác trên thế giới vềtác phẩm dịch của mình.

Sách văn học dịch là sản phẩm tinh thần của các tác giả, nhiều nhà văn,nhà thơ, nhà phê bình xuất phát từ nhân sinh quan và thế giới quan khác nhau

mà họ đă khắc hoạ những bức tranh sinh động và muôn màu về cuộc sống, thếgiới quan từ cây cỏ thiên nhiên đến tâm tư tình cảm, suy nghĩ khát vọng, phongtục tập quán của các nền văn hoá khác nhau Qua sách văn học dịch người ta tìmhiểu về thế giới xung quanh ấy dưới nhiều phương diện, nhiều góc độ nênnhanh chóng và dễ dàng hơn Do vậy, sách văn học dịch có sức hấp dẫn mạnh

mẽ và ngày càng khiến cho nhiều người đam mê, yêu thích

Theo PGS.TS Nguyễn Văn Dân, “hiện nay con số sách văn học dịch

ra tiếng nước ngoài so với số sách văn học nước ngoài được dịch ra tiếng Việt chỉ chiếm một vị trí rất nhỏ…” Sách văn học dịch cũng đang dần chiếm lĩnh

trên thị trường nước ta hiện nay Ví dụ như: Tác phẩm của nữ nhà văn Ba Lan

Katarzyna Grochola được dịch ở Việt Nam có “Xin cạch đàn ông” (Nxb Hội nhà văn, 2010) và “Các người khắc biết tay tôi”; tác phẩm của nữ nhà văn Mỹ

Rachel Gibson được dịch khá nhiều ở Việt Nam Hội nhà văn kết hợp với Công

ty Văn hoá truyền thông Nhã Nam ấn hành, tiêu biểu có “Chỉ thuộc về anh”,

“Rắc rối với ngày Valentine”, “Không còn tâm trạng để yêu”, “Còn đó đam mê”, “Không phải tình hờ”, “Vương phải tình em”…Tủ sách “Lời trái tim” của nhà xuất bản Hội nhà văn năm nay có “Lạc giữa đam mê” (Maureen

Child), “Chờ tình yêu lên tiếng” (Susan Fox), “Tình nàng ngây thơ”(Robyn Donald), “Đùa với thần tình ái” (Michelle Celmer), “Sự ràng buộc êm

đềm”(Maxine Sullivan), “Bóng em xa hơn chân trời” (Michelle Celmer), “Tình nhân trọn gói” (Anna Oliver), “Nghe tình yêu thức dậy” (Gina Wilkins)…

Đội ngũ các nhà văn – dịch giả đã góp phần làm phong phú nền vănhọc nước nhà, đưa nên văn học, văn hóa thế giới giao lưu, hội nhập với văn học,văn hóa Việt Nam

Bên cạnh đó, sách văn học hiện nay cũng còn những điểm bất cập.Việt Nam hiện nay hằng năm xuất bản nhiều sách không kém một số nước cóngành xuất bản nổi tiếng và lâu đời, đặc biệt là lượng đầu sách Điều này không

lạ, vì ham muốn hội nhập trong mọi lĩnh vực và nhu cầu thực tế về đọc sáchngày càng tăng lên Vấn đề của hôm nay không còn là thiếu sách đọc, mà nằm ởcác yếu tố tế nhị, khó nhìn hơn: tất nhiên có yếu tố chất lượng sách, yếu tố chọnsách, yếu tố hướng dẫn độc giả giữa rất nhiều sách, và cả một yếu tố còn chìmkhuất hơn: trong sự nhiều vẫn lấp ló tính chất thiếu hụt Điều này liên quannhiều đến lịch sử

Dù có là thời nào thì chúng ta cũng thường xuyên nghe những ngườinhiều ưu tư than phiền ở Việt Nam sách dở thì nhiều sách hay thì ít, sách ái tìnhnhảm nhí kiếm hiệp ba xu thì thượng phong mà sách khảo cứu, nghiên cứu chuyênsâu thì lạc hậu, bị bỏ bê Chắc hẳn ai cũng nhìn ra vấn đề trình độ người viết, guthẩm mỹ và tiếp nhận của người đọc, nhưng đó cũng chỉ mới là một mặt của hiệntượng Nếu ngay từ đầu các cơ sở xuất bản đã đặt cho mình mục đích mang lạinhững gì có chất lượng, “đào tạo độc giả” thay vì chỉ “đáp ứng độc giả” thì mọichuyện có lẽ đã khác

Và ngay cả ở mảng sách nghiêm túc, tính chất nghiêm túc của nhiều bộsách cũng rất đáng bàn Một ví dụ dễ thấy là cuộc tranh luận diễn ra cách đâychưa lâu về các bộ “Toàn tập”: một bộ sách được gọi là “Toàn tập” rất nhiều khilại không hề toàn tập, vì đơn giản là nó thiếu quá nhiều Năm 2006 đã xuất

hiện Toàn tập Vũ Bằng do nhà văn Triệu Xuân thực hiện gồm bốn tập (NXB

Văn học), tổng cộng khoảng 3.500 trang, thế nhưng chỉ vài năm sau, người ta đãthấy có thêm những cuốn sách khác công bố thêm rất nhiều tác phẩm của Vũ

Bằng chưa hề xuất hiện trong “Toàn tập”, như Vũ Bằng các tác phẩm mới tìm

thấy (Lại Nguyên Ân sưu tầm và biên soạn, NXB Văn hóa Sài Gòn, 2010)

hay Hà Nội trong cơn gió lốc (Võ Văn Nhơn sưu tầm và biên soạn, NXB Phụ

nữ, 2010) Rõ ràng các bộ sách mệnh danh “Toàn tập” không hề xứng đáng vớicái tên mà chúng mang, và hẳn hiện tượng này không chỉ đúng với Vũ Bằng

Một điều nữa cũng dễ nhìn ra là các bộ sách dày tập hợp nhiều tài liệulại rất hiếm khi có được một bài dẫn nhập công phu, xác đáng (công việc nàythời bao cấp được tiến hành tốt hơn rất nhiều so với hiện nay, tuy cách nhìnnhận của giai đoạn đó vẫn cần bàn nhiều) Lẽ ra đó chính là cơ hội để cácchuyên gia về từng mảng hướng dẫn, giải thích và giới thiệu cho người đọc, thìrất thường xuyên những bộ sách vài nghìn trang khổ lớn lại chỉ đơn thuần đikèm vài trang viết đặt ở đầu, chủ yếu là để “trân trọng giới thiệu với độc giả” và

“xin được chỉ giáo để tái bản tốt hơn” Các nhà biên soạn nhiều khi tự loại trừnăng lực nghiên cứu của mình mà chỉ nắm lấy vai trò sưu tầm đơn thuần

Lĩnh vực văn học dịch (xuyên suốt lịch sử xuất bản Việt Nam là tính

chất trọng dịch thuật) cũng vậy, ta thấy thiếu dù vẫn biết là đã thừa Một trong

những đặc điểm cho thấy mức độ ít nghiêm túc của xuất bản tại Việt Nam là sốlượng tác giả thế giới được dịch ra tiếng Việt rất lớn, nhưng rất ít tác giả, kể cảtác giả cổ điển, được dịch tương đối đầy đủ tác phẩm Không thể tiến hành cácnghiên cứu có chất lượng cao ở mảng này một khi sinh viên và học viên caohọc, nghiên cứu sinh tiến sĩ sống trong môi trường thiếu hụt tài liệu lại khôngmấy khi được người hướng dẫn yêu cầu biết ngoại ngữ để đọc tác phẩm trongnguyên bản

Ngay các tác giả rất lớn của thế giới cũng có sự hiện diện thiếu hụt,xộc xệch: cho đến giờ, chúng ta mới chỉ kể ra được một vài trường hợp đáng

mừng hiếm hoi, như bộ Tấn trò đời 16 tập của nhà xuất bản Thế giới (Lê Hồng

Sâm chủ biên) với nhiều tác phẩm được dịch trọn vẹn và các tiểu thuyết khácđược trích dịch hoặc tóm tắt nội dung, hoặc Trung tâm Đông Tây trước đây từng

nỗ lực mang lại Dostoievski ở dạng hoàn chỉnh nhất có thể

Nhưng cú hích nào để sách văn học đến tay độc giả nhiều hơn, chấtlượng hơn? Đó vẫn là niềm mong mỏi chưa được giải đáp của một bộ phận bạnđọc yêu văn học

II Vài nét về nhà xuất bản Lao Động và công tác tổ chức bản thảo sách văn học

1 Vài nét về nhà xuất bản Lao Động

Ngày 01/11/1945, tại Thủ đô Hà Nội, Hội nghị Ban chấp hành Hộicông nhân cứu quốc Việt Nam – tiền thân của Tổng Công đoàn Việt Nam trướcđây và Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam ngày nay đã ra quyết định thành lậpNhà xuất bản Lao Động

Đây là nhà xuất bản ra đời sớm, có bề dày lịch sử Hiện nay, nhà xuấtbản Lao Động là cơ quan xuất bản Trung ương của Tổng Liên đoàn Lao độngViệt Nam

Quá trình ra đời, tồn tại và phát triển, chức năng, nhiệm vụ của nhàxuất bản cũng luôn được mở rộng và phát triển Đã từng bước củng cố, xâydựng theo hướng ngày càng hoàn thiện cả về đội ngũ biên tập viên, công nhân,viên chức cũng như số lượng, chất lượng các xuất bản phẩm, đa dạng về các thểloại, đề tài, phong phú về nội dung, hấp dẫn về hình thức, phục vụ kịp thời vàđắc lực phong trào công nhân, viên chức – lao động và tổ chức Công đoàn trong

cả nước qua các thời kì cách mạng

Nhà xuất bản Lao động đã cung cấp nhiều loại sách giá trị có ích cho bạnđọc Sách của nhà xuất bản đã thực sự hướng vào việc giáo dục, tuyên truyềncác chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, phổbiến tuyên truyền sâu rộng nhiệm vụ công tác của Tổng Liên đoàn Lao độngViệt Nam, phản ánh thực chất phong trào công nhân, viên chức – lao động vàhoạt động của tổ chức Công đoàn với Đảng và Nhà nước, gây ảnh hưởng tíchcực đến quần chúng nhân dân lao động trong cả nước về vị trí, vai trò và sứmệnh lịch sử của giai cấp công nhân và tổ chức Công đoang Việt Nam qua cácthời kì cách mạng Mặt khác, bồi dưỡng kiến thức về quản lí kinh tế, kiến thức

xã hội, khoa học – kĩ thuật, văn hóa, nghệ thuật; nâng cao đạo đức cách mạng vàthẩm mĩ của giai cấp công nhân – lao động góp phần bảo vệ và xây dựng Tổquốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa theo cong đường mà Đảng và Bác Hồ đã lựachọn