Mục tiêu a Về kiến thức - HS Biết: Polime Khái niệm, đặc điểm cấu tạo, tính chất vật lí trạng thái, nhiệt độ nóng chảy, cơ tính, tính chất hoá học cắt mạch, giữ nguyên mạch, tăng mạch,
Trang 1Soạn ngày 08/10/2012 Ch
Tiết 19 - Bài 13 : ĐẠI CƯƠNG VỀ POLIME
1 Mục tiêu
a) Về kiến thức
- HS Biết: Polime Khái niệm, đặc điểm cấu tạo, tính chất vật lí (trạng thái,
nhiệt độ nóng chảy, cơ tính), tính chất hoá học (cắt mạch, giữ nguyên mạch,
tăng mạch), ứng dụng, một số phương pháp tổng hợp polime (trùng hợp, trùng
ngưng).
- HS hiểu: Phản ứng trùng hợp và phản ứng trùng ngưng.
b) Về kỹ năng
- Từ monome viết được công thức cấu tạo của polime và ngược lại.
- Viết được các PTHH tổng hợp một số polime thông dụng.
- Phân biệt được polime thiên nhiên với polime tổng hợp hoặc nhân tạo.
c) Về thái độ
→ Trọng tâm
- Đặc điểm cấu tạo và một số đặc tính vật lí chung (trạng thái, nhiệt độ nóng
chảy, tính cơ học).
- Tính chất hoá học : phản ứng giữ nguyên mạch, cắt mạch
2 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh.
* Giáo viên : Các bảng tổng kết, sơ đồ, hình vẽ liên quan đến bài học.
* Học sinh : Đọc trước bài học ở nhà.
3 Tiến trình bài dạy
a) Kiểm tra bài cũ: Trong giờ học
b) Dạy nội dung bài mới:
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung
* Hoạt động
Chiếu lên bảng
công thức cấu tạo của
một polime
yêu cầu HS nghiên
cứu SGK và cho biết
định nghĩa, mắt xích,
hệ số polime
Quan sát.
Đọc SGK và
cho biết cách gọi tên polime
Vận dụng vào
I – KHÁI NIỆM:
* Polime là những hợp chất có phân tử khối
lớn do nhiều đơn vị cơ sở gọi là mắt xích liên kết với nhau tạo nên
VD : PE : ( CH2 – CH2 )n
n: Hệ số polime hoá hay độ polime hoá
- Các phân tử như CH2=CH2,
H2N[CH2]5COOH: monome
Trang 2 Yêu cầu học sinh vận
dụng vào một số trường
hợp cụ thể.
một số thí dụ cụ thể (Viết PTHH, chỉ rõ monome, hệ
số trùng hợp).
* Tên gọi:
Tên polime = poli + tên monome
Thí dụ:
polietilen CH ( 2 CH2) poli(vinyl clorua) CHn; ( 2 CHCl )n Một số polime có tên riêng:
Thí dụ: Teflon: CF2 CF2 n
Nilon-6: NH [CH2 ]5 CO n
Xenlulo1 Mục tiêuơ: (C 6 H 10 O 5 ) n
* Hoạt động 2
Treo mô hình các
kiểu mạch polime để
minh hoạ cho HS
Yêu cầu học sinh tự
nhận xét các dạng mắt
xích polime
Quan sát, suy nghĩ
Cho bi t đ c ết đặc ặc
đi m c u trúc ểm cấu trúc ấu trúc phân t polime ử polime
Cho thí d ụ
II – ĐẶC ĐIỂM CẤU TRÚC
Mạch không phân nhánh: amilo1 Mục tiêuơ, tinh bột,…
Mạch phân nhánh: amilopectin, glicogen,
…
Mạng không gian: cao su lưu hoá, nhựa bakelit,…
* Hoạt động 3
GV lấy một số tác
dụng về các sản phẩm
polime trong đời sống
và sản xuất để chứng
minh thêm cho tính
chất vật lí của các sản
phẩm polime
Lắng nghe
Nghiên cứu SGK và cho biết một số tính chất vật lí của
polime
III – TÍNH CHẤT VẬT LÍ
- Các polime hầu hết là những chất rắn, không bay hơi, không có nhiệt độ nóng chảy xác định Polime khi nóng chảy cho chất lỏng nhớt, để nguội rắn lại gọi là chất nhiệt dẻo Polime không nóng chảy, khi đun bị phân huỷ gọi là chất nhiệt rắn
- Đa số polime không tan trong dung môi thông thường
* Hoạt động 4
Giới thiệu các tính
chất hoá học của
polime
Giới thiệu : Đây là
phân nằm trong
chương trình giảm tải
của bộ GD
Về nhà VPT
Lắng nghe.
Lắng nghe.
ghi nhớ về nhà
IV – TÍNH CHẤT HOÁ HỌC
1 Phản ứng phân cắt mạch polime
2 Phản ứng giữ nguyên mạch polime
3 Phản ứng tăng mạch polime
(Về nhà tự nghiên cứu)
Hoạt động của
Giáo viên
Hoạt động của Học
Hoạt động 5 )
GV ?: Qua một
số phản ứng trùng
hợp mà chúng ta
đã được học Em
HS nghiên cứu SGK và cho biết định nghĩa về phản ứng trùng hợp ?
V – PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU CHẾ
1 Phản ứng trùng hợp:
Khái niệm (SGK)
Điều kiện cần về cấu tạo của monome tham gia phản ứng trùng hợp là trong phân tử phải
Trang 3hãy cho biết một
monome muốn
tham gia được
phản ứng trùng
hợp thì về đặc
điểm cấu tạo,
phân tử monome
đó phải thoã mãn
đặc điểm cấu tạo
như thế nào ?
Bổ sung
Lắng nghe
có liên kết bội (CH2=CH2, CH2=CH-Cl,
CH2=CH-CH-CH2,…) hoặc là vòng kém bền
có thể mở ra như:
CH2 CH2,
CH2
CH2
CH2
CH2
C NH,
O
Thí dụ:
xt, t0, p
n
vinyl clorua poli(vinyl clorua)
H2C
CH2
CH2
CH2
CH2
C NH
O
NH[CH2]5CO
t0, xt
n
Hoạt động 6
Qua một số
phản ứng trùng
ngưng mà chúng
ta đã được học
Em hãy cho biết
một monome
muốn tham gia
được phản ứng
trùng ngưng thì
về đặc điểm cấu
tạo, phân tử
monome đó phải
thoã mãn đặc
điểm cấu tạo như
thế nào ?
Bổ sung
HS nghiên cứu SGK và cho biết định nghĩa về phản ứng trùng ngưng ?
Lắng nghe
2 Phản ứng trùng ngưng
H2C
CH2
CH2
CH2
CH2
C NH
O
NH[CH2]5CO
t0, xt
n
nHOOC-C6H4-COOH + nHOCH2-CH2OH t0
CO C6H4-CO OC2H4 O n + 2nH2O
Trùng ngưng là quá trình kết hợp nhiều
phân tử nhỏ (monome) thành phân tử lớn (polime) đồng thời giải phóng những phân tử nhỏ khác (thí dụ H 2 O).
Điều kiện cần về cấu tạo của monome tham gia phản ứng trùng ngưng là trong phân tử phải có ít nhất hai nhóm chức có khả năng phản ứng
Hoạt động 7
GV y/c HS
nghiên cứu SGK
để biết được một
số ứng dụng quan
trọng của các
polime
HS nghiên cứu SGK để biết được một số ứng dụng quan trọng của các polime.
VI – ỨNG DỤNG:
Vật liệu polime phục vụ cho sản xuất và đời sống: Chất dẻo, tơ sợi, cao su, keo dán
c Củng cố luyện tập (4')
1 Polime nào sau đây được tổng hợp bằng phản ứng trùng hợp ?
Trang 4A Poli(vinyl clorua) B Polisaccarit
C Protein D Nilon-6,6 d) Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà: (1')
Bài tập về nhà: 2 → 5 trang 64 (SGK).